Νομοθετική ρύθμιση για τα διεκδικούμενα από το δημόσιο ιδιωτικά ακίνητα

Από τον Δικη­γο­ρικό Σύλλογο Ρόδου εστάλη στους παρα­κάτω απο­δέ­κτες ανα­λυ­τικό υπό­μνημα με το οποίο ζητάει να ρυθ­μι­στεί νομο­θε­τικά η διεκ­δί­κηση από το δημόσιο ιδιω­τι­κών ακι­νή­των.

Προς:

1. Τον υπουργό Οικο­νο­μι­κών κ. Χρήστο Σταϊ­κούρα [email protected]

2. Τον υφυ­πουργό Οικο­νο­μι­κών κ. Α. Βεσυ­ρό­πουλο [email protected]

3. Τον γενικό γραμ­μα­τέα Φορ. Πολι­τι­κής και Δημό­σιας Περιου­σίας κ. Εμμα­νουήλ Μαστρο­μα­νώλη [email protected]

Κοι­νο­ποί­ηση:

1. Δικη­γο­ρικό Σύλλογο Αθηνών [email protected]

2. κ.κ. βου­λευ­τές νομού Δωδε­κά­νη­σου

Θέμα: Διεκ­δι­κού­μενα από το δημόσιο ακίνητα επ’ ονόματι ιδιωτών.

Αξιό­τιμε κύριε υπουργέ,

Αξιό­τιμε κύριε υφυ­πουργέ,

Αξιό­τιμε κύριε γενικέ γραμ­μα­τέα,

Ενη­με­ρω­θή­καμε από τον τύπο ότι το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών επε­ξερ­γά­ζε­ται νομο­θε­τική ρύθμιση για την εξαγορά κατε­χο­μέ­νων από ιδιώτες ακι­νή­των του δημο­σίου, με απο­δεί­ξιμα κρι­τή­ρια και με ταυ­τό­χρονη δια­φύ­λαξη των συμ­φε­ρό­ντων του δημο­σίου. Η ρύθμιση αυτή θα λύσει ένα κοι­νω­νικό πρό­βλημα δεκα­ε­τιών ενώ ταυ­τό­χρονα θα απαλ­λά­ξει τις υπη­ρε­σίες και τα δικα­στή­ρια από πολυ­ε­τείς και ατε­λέ­σφο­ρες για το δημόσιο δια­δι­κα­σίες.

Επα­νερ­χό­μα­στε στην από 29-7-20 επι­στολή μας για να επα­νυ­πο­βά­λουμε ένα αυτο­νό­ητο αίτημα που αφορά στις περιο­χές που εφαρ­μό­ζε­ται ο Κτη­μα­το­λο­γι­κός Κανο­νι­σμός Δωδε­κα­νή­σου. Το αίτημα αυτό δεν αφορά στα κατεχόμενα-καταπατημένα από ιδιώτες ακίνητα αλλά το αντί­θετο: στα διεκ­δι­κού­μενα από το δημόσιο ακίνητα από ιδιώτες εγγε­γραμ­μέ­νους στα κτη­μα­τικά βιβλία.

Βασική αρχή και θεμέ­λιος λίθος του θεσμού του Κτη­μα­το­λο­γίου, είναι η αρχή της δημό­σιας πίστης του κτη­μα­το­λο­γι­κού βιβλίου και το τεκ­μή­ριο της ακρι­βείας των κτη­μα­το­λο­γι­κών εγγρα­φών. Αυτή η αρχή διέπει τόσο την νομο­θε­σία του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Κανο­νι­σμού Δωδε­κα­νή­σου (ο οποίος ισχύει για τις νήσους Ρόδο, Κω και Λακί Λέρου), όσο και το Εθνικό Κτη­μα­το­λό­γιο που ισχύει για όλη την λοιπή ελλη­νική επι­κρά­τεια. Εννο­εί­ται ότι εάν αμφι­σβη­τεί­ται με οποιον­δή­ποτε τρόπο η δημόσια πίστη των ορι­στι­κών ή μετα­γε­νέ­στε­ρων κτη­μα­τι­κών εγγρα­φών, τότε δεν υφί­στα­ται η ίδια η ουσία ύπαρξης του θεσμού.

Όμως τόσο στην Ρόδο όπου υφί­στα­ται ο Κτη­μα­το­λο­γι­κός Κανο­νι­σμός Δωδε­κα­νή­σου, όσο και στις υπό­λοι­πες περιο­χές της χώρας που καθιε­ρώ­νε­ται το Εθνικό Κτη­μα­το­λό­γιο, παρα­τη­ρούμε ότι το Ελλη­νικό Δημόσιο αμφι­σβη­τεί για διά­φο­ρους λόγους με υπερ­βάλ­λο­ντα ζήλο τις ορι­στι­κές ή μετα­γε­νέ­στε­ρες δημό­σιες εγγρα­φές του κτη­μα­το­λο­γίου και ασκώ­ντας αγωγές εμπλέ­κει σε δικα­στι­κές περι­πέ­τειες τόσο τις υπη­ρε­σίες και τα δικα­στή­ρια όσο και ιδιαί­τερα τους ιδιώτες που απέ­κτη­σαν τα εν λόγω ακίνητα καλή τη πίστει με βάση τα δεδο­μένα των κτη­μα­το­λο­γι­κών εγγρα­φών.

Πράγ­ματι, το άρθρο 41 του Κτη­μα­το­λο­γι­κού κανο­νι­σμού Δωδε­κα­νή­σου ανα­φέ­ρει:

«Αγωγές δεν δύνα­νται να βλάψωσι τρίτους οίτινες απέ­κτη­σαν το ακίνητο ή δικαιώ­ματα επί τούτου εξ επα­χθούς αιτίας και καλή τη πίστη βάση των δεδο­μέ­νων της κτη­μα­το­λο­γι­κής εγγρα­φής της υφι­στά­με­νης πριν η αγωγή αυτή εγερθεί και κατα­χω­ρη­θεί».

Δηλαδή υπέρ του καλό­πι­στου τρίτου αγο­ρα­στή ο οποίος στήριξε την κτήση εμπράγ­μα­του δικαιώ­μα­τος επί των ορι­στι­κών ή μετα­γε­νέ­στε­ρων εγγρα­φών του κτη­μα­το­λο­γίου, θεω­ρού­νται οι εγγρα­φές κατά πλάσμα δικαίου ως αληθείς, το δε άρθρο αυτό υλο­ποιεί την αρχή της δημό­σιας πίστης των κτη­μα­τι­κών βιβλίων και απο­τε­λεί τον ακρο­γω­νιαίο λίθο του θεσμού.

Επίσης με το Νόμο 2664 (ΦΕΚ 275/3/12/98) Εθνικό κτη­μα­το­λό­γιο και άλλες δια­τά­ξεις προ­βλέ­πε­ται στο άρθρο 13:

Μαχητό τεκ­μή­ριο ακρί­βειας των κτη­μα­το­λο­γι­κών βιβλίων και δημόσια πίστη.

Στην παρ. 3 του άρθρου 13 ανα­φέ­ρε­ται ότι:

3. …..Πριν από την ως άνω εγγραφή της αγωγής (σημ: εννοεί της διεκ­δι­κη­τι­κής αγωγής πχ του Δημο­σίου) τρίτος αποκτά εγκύρως δικαί­ωμα από τον ανα­κρι­βώς ανα­γρα­φό­μενο δικαιούχο ή τους καθο­λι­κούς του δια­δό­χους, εκτός αν στη­ρί­ζει την κτήση του σε χαρι­στική αιτία ή την στη­ρί­ζει μεν σε επαχθή αιτία, είναι όμως κακό­πι­στος επειδή γνω­ρί­ζει είτε από βαρεία του αμέλεια αγνοεί την ανα­κρί­βεια της εγγρα­φής επί της οποίας στη­ρί­χθηκε. Το βάρος της από­δει­ξης της κακής πίστης του τρίτου που απέ­κτησε από τον ανα­κρι­βώς ανα­γρα­φό­μενο δικαιούχο ή τους καθο­λι­κούς του δια­δό­χους, φέρει εκείνος που αμφι­σβη­τεί την ακρί­βεια της εγγρα­φής και το κύρος της κτήσης από τρίτο (εν προ­κει­μένω το δημόσιο).

Με τη διάταξη αυτή καθιε­ρώ­νε­ται η ισχύ­ουσα παράλ­ληλα με το τεκ­μή­ριο ακρι­βείας των κτη­μα­το­λο­γι­κών εγγρα­φών, αρχή της δημο­σίας πίστης του κτη­μα­το­λο­γι­κού βιβλίου, η εγγραφή στο οποίο τόσο η αρχική όσο και οι μετα­γε­νέ­στε­ρες, δημιουρ­γούν τεκ­μή­ριο έναντι όλων, ότι ο τρίτος που έχει συναλ­λα­γεί καλό­πι­στα και με επαχθή αιτία, απέ­κτησε πραγ­μα­τικά το φερό­μενο στο κτη­μα­το­λο­γικό βιβλίο δικαί­ωμα. (Πρβλ Εφετ. Δωδ/νήσου 56/2004 απόφαση και οι παρα­πο­μπές της ΟΛ. ΑΠ 569/79 ΑΠ 163/85).

Οι εν λόγω αγο­ρα­στές έχουν κατα­βά­λει τους φόρους μετα­βί­βα­σης προς το Δημόσιο, έχουν εκδώσει οικο­δο­μι­κές άδειες, έχουν προβεί σε ανε­γέρ­σεις κτιρίων, βιο­μη­χα­νι­κών, του­ρι­στι­κών και λοιπών επι­χει­ρή­σεων, τα περισ­σό­τερα δε τούτων είναι υπο­θη­κευ­μένα σε Τρά­πε­ζες στις οποίες επίσης ασκού­νται οι εν λόγω αγωγές από το Δημόσιο.

Το Δημόσιο δηλαδή αντί να αξιο­ποιεί μέχρι σήμερα την τερά­στια περιου­σία του (όση δεν του είναι ανα­γκαία), εκποιώ­ντας την στον ιδιω­τικό τομέα με σκοπό την ανά­πτυξη και την ενί­σχυση των δημο­σίων εσόδων, προ­βαί­νει ακριβώς στο αντί­θετο και διεκ­δι­κεί από τους εγγε­γραμ­μέ­νους τιτλού­χους για διά­φο­ρους λόγους ακίνητα που έχουν ήδη μετα­γρα­φεί στο Κτη­μα­το­λό­γιο.

Ζητούμε την άμεση νομο­θε­τική παρέμ­βαση σας ώστε να βρεθεί έστω και συμ­βι­βα­στική λύση, ώστε να δίδεται η δυνα­τό­τητα επί­λυ­σης της όποιας δια­φο­ράς στην βάση κατα­βο­λής υπέρ του Δημο­σίου του 30-50% της αντι­κει­με­νι­κής αξίας των διεκ­δι­κού­με­νων ακι­νή­των και να δια­κό­πτε­ται κάθε δικα­στική δια­δι­κα­σία.

Στο πλαίσιο αυτό προ­τεί­νουμε την ακό­λουθη νομο­θε­τική διάταξη:

«Ειδικές περι­πτώ­σεις για ιδιο­κτή­τες που στή­ρι­ξαν την κτήση εμπραγ­μά­του δικαιώ­μα­τος στα δεδο­μένα των κτη­μα­το­λο­γι­κών εγγρα­φών.

Ο μέχρι την έναρξη ισχύος του παρό­ντος νόμου απο­κτή­σας από επαχθή αιτία ακίνητο που στήριξε το δικαί­ωμά του σε υφι­στά­με­νες κτη­μα­το­λο­γι­κές εγγρα­φές ορι­στι­κές ή μετα­γε­νέ­στε­ρες, οι οποίες έχουν κατα­χω­ρη­θεί πριν την έγερση και κατα­χώ­ρηση αγωγής του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, δικαιού­ται να υπο­βά­λει στη Διεύ­θυνση Δημο­σίων Κτη­μά­των αίτηση για την επίλυση της δια­φο­ράς του διεκ­δι­κού­με­νου από το Ελλη­νικό Δημόσιο ακι­νή­του μέσα σε προ­θε­σμία (2) δύο ετών από την δημο­σί­ευση του νόμου. Η αίτηση θα συνο­δεύ­ε­ται από πιστο­ποι­η­τικό ή βεβαί­ωση του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου, από τα οποία απο­δει­κνύ­ε­ται η κτη­μα­το­λο­γική εγγραφή επ’ ονόματι του αιτού­ντος, και ο μετα­γε­νέ­στε­ρος της εγγρα­φής αυτής χρόνος άσκησης της αγωγής του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου. Την αίτηση δικαιού­ται να υπο­βά­λει ο τελευ­ταίος τιτλού­χος του ακι­νή­του. Το ορι­ζό­μενο τίμημα για την ορι­στική επίλυση της δια­φο­ράς ορί­ζε­ται στο 50% της αντι­κει­με­νι­κής αξίας του γηπέδου του ακι­νή­του, προσ­διο­ρι­ζό­με­νης αυτής κατά το χρόνο υπο­βο­λής της αίτησης, μη συνυ­πο­λο­γι­ζο­μέ­νης της αξίας των τυχόν επ’ αυτού κτι­σμά­των, εφόσον αυτά έχουν ανε­γερ­θεί από τον αιτού­ντα ή τους δικαιο­πα­ρό­χους του. Η Διεύ­θυνση Δημο­σίων Κτη­μά­των, αφού ελέγξει ότι πλη­ρού­νται οι ανωτέρω προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ειδο­ποιεί τον αιτού­ντα να κατα­βά­λει το ως άνω ορι­ζό­μενο τίμημα επ’ ονόματι του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου στην κατά τόπο αρμόδια Δ.Ο.Υ. Μετά την πλήρη εξό­φληση του τιμή­μα­τος, η προς τούτο σχετική βεβαί­ωση της αρμό­διας Δ.Ο.Υ δια­βι­βά­ζε­ται στη Διεύ­θυνση Δημο­σίων Κτη­μά­των, η οποία αφού συντά­ξει απόφαση περί παραί­τη­σης του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου από το δικό­γραφο και το δικαί­ωμα της αγωγής και περί επί­λυ­σης της δια­φο­ράς μεταξύ του αιτού­ντος και του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, την δια­βι­βά­ζει με εισή­γηση της προς τον υπουργό Οικο­νο­μι­κών προς υπο­γραφή. Η απόφαση του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών με επι­μέ­λεια του αιτού­ντος κατα­χω­ρεί­ται στα αντί­στοιχα κτη­μα­το­λο­γικά βιβλία του οικείου Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου».

Από τα ανωτέρω γίνεται αντι­λη­πτό ότι όταν το δημόσιο ορθά προωθεί νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις για χρο­νί­ζου­σες κατα­πα­τή­σεις ακι­νή­των του έναντι τιμή­μα­τος, είναι εντελώς αντι­φα­τικό να μην δίνει λύση οικειο­θε­λούς επί­λυ­σης της δια­φο­ράς έναντι αντι­τί­μου για διεκ­δι­κή­σεις του επί ακι­νή­των ιδιωτών τα οποία απο­κτή­θη­καν από επαχθή αιτία με βάση τα δεδο­μένα των ορι­στι­κών ή μετα­γε­νέ­στε­ρων κτη­μα­τι­κών εγγρα­φών.

Με εκτί­μηση

Για τον Δικη­γο­ρικό

Σύλλογο Ρόδου

Ο πρό­ε­δρος

Βασί­λειος Περίδης

Η γ. γραμ­μα­τέας

Ανθούλα Καρα­ο­λάνη