Τα σενάρια για ΦΠΑ στο… Ελντοράντο Μυκόνου-Σαντορίνης-Σενάρια και για ενδιάμεσο ενιαίο ΦΠΑ στις τουριστικές περιοχές

Γιατί σχε­δί­α­ζε να ρίξει δί­χτυα εσό­δων στο Αι­γαίο η κυ­βέρ­νη­ση. Οι αριθ­μοί που πυ­ρο­δο­τούν τη συ­ζή­τη­ση για αύ­ξη­ση ΦΠΑ σε νησιά όπως η Μύ­κο­νο και Σα­ντο­ρί­νη. Σε­νά­ρια και για εν­διά­με­σο ενιαίο ΦΠΑ στις του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές.

Η συ­νά­ντη­ση Τσί­πρα-Μέρ­κελ στο Βε­ρο­λί­νο δεν κα­τά­φε­ρε να μο­νο­πω­λή­σει το εν­δια­φέ­ρον στο χώρο του του­ρι­σμού τη βδο­μά­δα που πέ­ρα­σε. Ήταν οι δη­λώ­σεις της Ανα­πλη­ρώ­τριας Υπουρ­γού Οι­κο­νο­μι­κών Νά­ντιας Βα­λα­βά­νη για το εν­δε­χό­με­νο αύ­ξη­σης των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ σε νησιά όπως η Μύ­κο­νος και η Σα­ντο­ρί­νη που τά­ρα­ξαν τα νερά.

Το βέ­βαιο είναι πως η υπουρ­γός δεν λει­τούρ­γη­σε «εν κενώ», πα­ρό­τι υπήρ­ξαν κυ­βερ­νη­τι­κές αντι­δρά­σεις. Εξέ­φρα­σε μέρος των ει­ση­γή­σε­ων που επε­ξερ­γά­ζε­ται η κυ­βέρ­νη­ση σε μια προ­σπά­θεια να δια­μορ­φω­θεί ένα νέο φο­ρο­λο­γι­κό πλαί­σιο. Σ’αυτό το «κάδρο» εντάσ­σε­ται, ανα­πό­φευ­κτα, η συ­ζή­τη­ση για επα­να­προσ­διο­ρι­σμό των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ σε όλο το εύρος της οι­κο­νο­μί­ας.

Η προη­γού­με­νη κυ­βέρ­νη­ση είχε απο­φα­σί­σει την αύ­ξη­ση του ΦΠΑ στα ξε­νο­δο­χεία σε μια προ­σπά­θεια να δια­σώ­σει τον μειω­μέ­νο ΦΠΑ στα νησιά. Η νέα κυ­βέρ­νη­ση έσπευ­σε να κλεί­σει το θέμα τις με­τα­βο­λής του ΦΠΑ στον του­ρι­σμό από τις πρώ­τες μέρες των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων με την Ε.Ε και το ΔΝΤ.

Οι δη­λώ­σεις της Ν. Βα­λα­βά­νη (πα­ρό­τι η ίδια πα­ρα­δέ­χτη­κε ότι υπάρ­χει τε­χνι­κή δυ­σκο­λία στο να επι­βλη­θεί αύ­ξη­ση ΦΠΑ σε με­μο­νο­μέ­να νησιά με απο­τέ­λε­σμα ο σχε­δια­σμός να φαί­νε­ται πως εγκα­τε­λεί­πε­ται) επα­νέ­φε­ραν το θέμα στο προ­σκή­νιο καθώς η κυ­βέρ­νη­ση φέ­ρε­ται, πλέον, να προ­σα­να­το­λί­ζε­ται σ’αυτή την επι­λο­γή, ανα­ζη­τώ­ντας τον κα­τάλ­λη­λο χρόνο και τον τρόπο εφαρ­μο­γής.

Στο οι­κο­νο­μι­κό επι­τε­λείο, τη ίδια στιγ­μή, φέ­ρο­νται να εξε­τά­ζουν σε­νά­ρια που προ­βλέ­πουν από την επι­βο­λή αυ­ξη­μέ­νου ΦΠΑ σε Μύ­κο­νο και Σα­ντο­ρί­νη σε συν­δυα­σμό με μέτρα στή­ρι­ξης της πα­ρα­γω­γής το­πι­κών προ­ϊ­ό­ντων των νη­σιών, μέχρι την κα­θιέ­ρω­ση ενός εν­διά­με­σου συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ για τις του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σί­ες, ενιαί­ου για όλη τη χώρα.

Ανε­ξάρ­τη­τα από τις τε­λι­κές απο­φά­σεις της κυ­βέρ­νη­σης, ωστό­σο, ο χρό­νος εφαρ­μο­γής τους πυ­ρο­δο­τεί τη συ­ζή­τη­ση και τις αντι­πα­ρα­θέ­σεις.

Η από­φα­ση του πρώην πρω­θυ­πουρ­γού Α. Σα­μα­ρά να εφαρ­μό­σει αυ­ξη­μέ­νο ΦΠΑ στα ξε­νο­δο­χεία, ήδη, από τη φε­τι­νή πε­ρί­ο­δο κι ενώ είχαν ήδη αρ­χί­σει οι κρα­τή­σεις στις διε­θνείς αγο­ρές, υπέ­κρυ­πτε μια συ­γκε­κρι­μέ­νη λο­γι­κή: οι τουρ οπε­ρέι­τορ δεν θα δε­θούν την αλ­λα­γή των όρων στα συμ­βό­λαια, οι τε­λι­κοί πε­λά­τες (του­ρί­στες) δεν θα δε­χθούν να πλη­ρώ­σουν ακρι­βό­τε­ρα σε σχέση με την τιμή που είχε ορι­στεί όταν έκα­ναν την κρά­τη­σή τους, οπότε το «μάρ­μα­ρο» θα κλη­θούν να πλη­ρώ­σουν οι Ελ­λη­νες ξε­νο­δό­χοι. Οι οποί­οι την προη­γού­με­νη διε­τία αύ­ξη­σαν τα έσοδά τους και θε­ω­ρή­θη­κε δί­καιο να βά­λουν πλάτη στην εθνι­κή οι­κο­νο­μία πλη­ρώ­νο­ντας κάτι πα­ρα­πά­νω.

Ο Σύν­δε­σμος Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων (ΣΕΤΕ) αντέ­δρα­σε ανα­θέ­το­ντας στη διε­θνή εται­ρεία συμ­βού­λων Ernst & Young με­λέ­τη για τις πι­θα­νές επι­πτώ­σεις στον του­ρι­σμό και την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία από εν­δε­χό­με­νη αύ­ξη­ση των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ στα ξε­νο­δο­χεία. Ο υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών Γ.Βα­ρου­φά­κης, μά­λι­στα, έχει στο συρ­τά­ρι του τη σχε­τι­κή με­λέ­τη η οποία πα­ρου­σιά­στη­κε επί­ση­μα μια εβδο­μά­δα πριν τις εκλο­γές.

Σύμ­φω­να με αυτήν ο ΣΕΤΕ υπο­στη­ρί­ζει πως οι επι­πτώ­σεις στον του­ρι­στι­κό τομέα από εν­δε­χό­με­νη αύ­ξη­ση του ΦΠΑ στα ξε­νο­δο­χεία από 6,5% σε 13%, κατά τον πρώτο χρόνο εφαρ­μο­γής του μέ­τρου υπο­λο­γί­ζο­νται σε 415-680 εκατ. ευρώ ενώ μα­κρο­πρό­θε­σμα φθά­νουν το 1-1,7 δισ. ευρώ.

Σύμ­φω­να πάντα με τον ΣΕΤΕ, το μέτρο εκτι­μά­ται ότι θα επι­φέ­ρει συ­νο­λι­κή μεί­ω­ση του ΑΕΠ έως και 1,4% ή 3 δισ. ευρώ.

Γιατί μπή­καν στο στό­χα­στρο

Η χρυ­σο­φό­ρα ανο­δι­κή πο­ρεία της Μυ­κό­νου και της Σα­ντο­ρί­νης στις ξένες αγο­ρές δη­μιουρ­γεί το κα­τάλ­λη­λο έδα­φος για να ανα­πτύσ­σε­ται η συ­ζή­τη­ση για την συ­νει­σφο­ρά των κύ­ριων του­ρι­στι­κών πε­ριο­χών της χώρας στην εθνι­κή οι­κο­νο­μία. Η ανα­πλη­ρώ­τρια υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών Ν. Βα­λα­βά­νη το επε­σή­μα­νε κά­νο­ντας λόγο για εξί­σω­ση των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ με­τα­ξύ Κρή­της, Μυ­κό­νου και Σα­ντο­ρί­νης.

Υπέρ της πιο πάνω άπο­ψης προ­σμε­τρούν στε­λέ­χη της κυ­βέρ­νη­σης και του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ όσα δια­δρα­μα­τί­ζο­νται συ­νή­θως το κα­λο­καί­ρι στα νησιά. Ιδιαί­τε­ρα στη Μύ­κο­νο αλλά και τη Σα­ντο­ρί­νη όπως υπο­στη­ρί­ζουν. Η πα­ρε­μπό­δι­ση κλι­μα­κί­ων του ΣΔΟΕ να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν ελέγ­χους, τα πο­λυά­ριθ­μα πάρτι-συ­ναυ­λί­ες στη Μύ­κο­νο χωρίς ει­σι­τή­ριο (μόνο σε ένα από αυτά ο τζί­ρος είχε υπο­λο­γι­στεί ότι έφθα­νε τα 2 εκατ. ευρώ) αλλά και οι τιμές κα­τα­λυ­μά­των με τιμές δια­νυ­κτέ­ρευ­σης με­ρι­κών χι­λιά­δων ευρώ (σε Μύ­κο­νο και Σα­ντο­ρί­νη), όπως και η ενοι­κί­α­ση πο­λυ­τε­λών κα­τοι­κιών χωρίς να κα­τα­βάλ­λε­ται ούτε ένα ευρώ φόρος. Κι επι­πλέ­ον, αδή­λω­τη ή και απλή­ρω­τη ερ­γα­σία στις επι­χει­ρή­σεις κάθε εί­δους (κάτι που ισχύ­ει και στις άλλες του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές της χώρας).

Όλα αυτά, υπο­στη­ρί­ζουν οι θια­σώ­τες της αύ­ξη­σης του ΦΠΑ σε Μύ­κο­νο και Σα­ντο­ρί­νη. Κι όταν, όπως λένε, η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ στα συ­γκε­κρι­μέ­να δύο νησιά δεν θα δη­μιουρ­γή­σει πρό­βλη­μα στη ροή επι­σκε­πτών, αφού προ­σελ­κύ­ουν κατά βάση του­ρί­στες υψη­λού ει­σο­δη­μα­τι­κού προ­φίλ.

Οι αριθ­μοί

Οι προσ­δο­κί­ες του οι­κο­νο­μι­κού επι­τε­λεί­ου για αυ­ξη­μέ­να έσοδα, μέσω ΦΠΑ, από δη­μο­φι­λείς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς της χώρας όπως η Μύ­κο­νος και η Σα­ντο­ρί­νη βα­σί­ζε­ται πιο πρό­σφα­τα στα­τι­στι­κά στοι­χεία.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που πα­ρου­σί­α­σε πριν ένα μήνα το Ιν­στι­τού­το Του­ρι­στι­κών Ερευ­νών και Προ­βλέ­ψε­ων (ΙΤΕΠ) του Ξε­νο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Ελ­λά­δας (ΞΕΕ), το 2014 η Σα­ντο­ρί­νη είχε αύ­ξη­ση επι­σκε­πτών 28,9% ενώ η Μύ­κο­νος την ξε­πέ­ρα­σε κα­τα­γρά­φο­ντας αύ­ξη­ση 39,6%.

Εν μέσω, μά­λι­στα, αρ­νη­τι­κής συ­γκυ­ρί­ας για τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό κατά την πε­ρί­ο­δο 2011-2013 τα δύο νησιά πέ­τυ­χαν συ­νο­λι­κά αύ­ξη­ση ξένων επι­σκε­πτών 50,6% η Μύ­κο­νος και 30,7% η Σα­ντο­ρί­νη (στοι­χεία ΙΤΕΠ).

Δεν είναι πε­ρί­ερ­γο που η κυ­βέρ­νη­ση ανα­ζη­τά πρό­σθε­τη φο­ρο­λο­γη­τέα ύλη στα ξε­νο­δο­χεία καθώς, όπως προ­κύ­πτει από τα ίδια στοι­χεία του ΙΤΕΠ, οι του­ρι­στι­κές ει­σπρά­ξεις μόνο από δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις σε ξε­νο­δο­χεία αυ­ξή­θη­καν το 2014 κατά 10,7% και αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 62% των συ­νο­λι­κών του­ρι­στι­κών ει­σπρά­ξε­ων της χώρας.

Χάρη στη Μύ­κο­νο και τη Σα­ντο­ρί­νη οι Κυ­κλά­δες πέ­τυ­χαν να εμ­φα­νί­σουν το 2014 αύ­ξη­ση ξένων επι­σκε­πτών 32% μα­κράν την υψη­λό­τε­ρη με­τα­ξύ όλων των δη­μο­φι­λών πε­ριο­χών της Ελ­λά­δας.

Ακόμα πιο εύ­γλωτ­τα είναι τα στοι­χεία του ΙΤΕΠ που πε­ρι­γρά­φουν την κα­τα­νο­μή των ωφε­λειών από τον του­ρι­σμό στις Πε­ρι­φέ­ρειες της χώρας. Από αυτά προ­κύ­πτει πως Μύ­κο­νος και Σα­ντο­ρί­νη ανή­κουν στην πλέον χρυ­σο­φό­ρα του­ρι­στι­κή πε­ριο­χή της Ελ­λά­δας, την Πε­ρι­φέ­ρεια Νό­τιου Αι­γαί­ου.

Καθώς το ει­δι­κό βάρος των Κυ­κλά­δων αυ­ξά­νει χρόνο με το χρόνο στην Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου κι επει­δή Μύ­κο­νος και Σα­ντο­ρί­νη απο­τε­λούν τη ρα­χο­κο­κα­λιά της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας των Κυ­κλά­δων, τα στοι­χεία του ΙΤΕΠ για το 2013 (τα πιο πρό­σφα­τα δια­θέ­σι­μα σε επί­πε­δο πε­ρι­φε­ρειών) προ­σφέ­ρουν τη δυ­να­τό­τη­τα για εν­δια­φέ­ρο­ντα συ­μπε­ρά­σμα­τα.

Έτσι, το Νότιο Αι­γαίο είναι η δεύ­τε­ρη Πε­ρι­φέ­ρεια της χώρας από άποψη αριθ­μού επι­σκε­πτών, αλλά η πρώτη σε δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, συ­νο­λι­κές ει­σπρά­ξεις, δα­πά­νες των επι­σκε­πτών ανά τα­ξί­δι και δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

Εν­δει­κτι­κό του τζί­ρου που «στρο­βι­λί­ζε­ται» κάθε κα­λο­καί­ρι στο Αι­γαίο είναι το γε­γο­νός πως ενώ σε επί­πε­δο χώρας η μέση δα­πά­νη των του­ρι­στών ανά επί­σκε­ψη ήταν 653 ευρώ (2013) και στην Κρήτη 801,9 ευρώ, την ίδια στιγ­μή στην πε­ριο­χή του Νό­τιου Αι­γαί­ου έφθα­νε τα 842,9 ευρώ.

euro2day.gr