Οι θέσεις του Βασίλη Α. Υψηλάντη για τον κίνδυνο λειψυδρίας στη Ρόδο και οι απαντήσεις που δόθηκαν στην ερώτηση του

Ο Κο­σμή­το­ρας της Βου­λής και Βου­λευ­τής Δω­δε­κα­νή­σου Βα­σί­λης Α. Υψη­λά­ντης, με αφορ­μή την κα­τά­στα­ση στην οποία κιν­δυ­νεύ­ει να βρε­θεί η Ρόδος,  ως προς την επάρ­κεια πό­σι­μου νερού, κα­τέ­θε­σε Κοι­νο­βου­λευ­τι­κή Ερώ­τη­ση προς τα συ­ναρ­μό­δια Υπουρ­γεία, επι­ση­μαί­νο­ντας τους σο­βα­ρούς κιν­δύ­νους που δη­μιουρ­γού­νται για τη βιω­σι­μό­τη­τα του νη­σιού και την οι­κο­νο­μι­κή του ανά­πτυ­ξη.

Όπως τό­νι­σε, η Ρόδος – με πε­ρί­που 3 εκα­τομ­μύ­ρια αφί­ξεις το 2024 – κα­λύ­πτει ορια­κά τις ανά­γκες της σε νερό στη ΝΑ πλευ­ρά από τη μο­νά­δα επε­ξερ­γα­σί­ας που εξυ­πη­ρε­τεί­ται από το φράγ­μα «Γα­δου­ρά», συ­νο­λι­κής χω­ρη­τι­κό­τη­τας 63,5 εκατ. m³. Ο αγω­γός που τρο­φο­δο­τεί την πε­ριο­χή έχει μέ­γι­στη δυ­να­τό­τη­τα 60.000 m³/ημέρα, ενώ, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις διε­θνώς απο­δε­κτές απώ­λειες δι­κτύ­ων της τάξης του 20%, οι ανά­γκες μόλις που κα­λύ­πτο­νται και υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι δεν θα υπάρ­ξουν φαι­νό­με­να ανομ­βρί­ας για 1–2 έτη.

Το υπό­λοι­πο νησί υδρο­δο­τεί­ται από γε­ω­τρή­σεις, πολ­λές από τις οποί­ες εγκα­τα­λεί­πο­νται λόγω υφαλ­μύ­ρω­σης, με απο­τέ­λε­σμα να ανοί­γο­νται νέες σε όλο και με­γα­λύ­τε­ρα βάθη – που πλέον φθά­νουν τα 300 μέτρα. Με την απο­ψί­λω­ση των δασών και τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής, η ανα­πλή­ρω­ση του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα κα­θί­στα­ται αμ­φί­βο­λη, κα­θι­στώ­ντας το μέλ­λον των γε­ω­τρή­σε­ων αβέ­βαιο και βραχύ.

Ο Βου­λευ­τής υπο­γράμ­μι­σε ότι η ση­με­ρι­νή τε­ρά­στια κα­τα­νά­λω­ση σε συν­δυα­σμό με τις πε­ριό­δους ανομ­βρί­ας εγκυ­μο­νεί τον κίν­δυ­νο μιας με­γά­λης οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης για το νησί, με επι­πτώ­σεις που θα επη­ρε­ά­σουν την Εθνι­κή Οι­κο­νο­μία. Για τον λόγο αυτό, θε­ω­ρεί απα­ραί­τη­τη την άμεση ενί­σχυ­ση της Ρόδου και της ΔΕΥΑΡ, από τα συ­ναρ­μό­δια υπουρ­γεία, μέσω εγκα­τά­στα­σης μο­νά­δας αφα­λά­τω­σης στη ΒΔ πλευ­ρά, δυ­να­μι­κό­τη­τας 20.000 m³/ημέρα, με στόχο τη λει­τουρ­γία της από το κα­λο­καί­ρι του 2026, καθώς και τη με­λέ­τη για δεύ­τε­ρη μο­νά­δα στη ΝΑ πλευ­ρά.

Πα­ρά­δειγ­μα χωρών με πα­ρό­μοια προ­βλή­μα­τα, όπως η Κύ­προς – όπου στις 1 Αυ­γού­στου 2025 τα φράγ­μα­τα βρί­σκο­νταν μόλις στο 17,74% της χω­ρη­τι­κό­τη­τάς τους – δεί­χνει ότι χωρίς προ­ε­τοι­μα­σία σε με­γά­λης κλί­μα­κας αφα­λα­τώ­σεις τα νησιά κιν­δυ­νεύ­ουν με οι­κο­νο­μι­κή και ανα­πτυ­ξια­κή κα­τάρ­ρευ­ση. Η Ρόδος, όπως ση­μειώ­νει ο Βου­λευ­τής, ανή­κει στην ίδια ζώνη κιν­δύ­νου.

Μετά την πα­ρά­θε­ση των ανω­τέ­ρω κρί­σι­μων δε­δο­μέ­νων, ο Βου­λευ­τής κα­τέ­θε­σε τα ακό­λου­θα ερω­τή­μα­τα στα συ­ναρ­μό­δια υπουρ­γεία και πιο συ­γκε­κρι­μέ­να: στο υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής και στο υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών.

1. Για αυτό το σο­βα­ρό πρό­βλη­μα της Ρόδου, σε ποιες άμε­σες ενέρ­γειες προ­τί­θε­νται να προ­βούν οι αρ­μό­διοι φο­ρείς ώστε να δια­σφα­λι­στεί η επάρ­κεια νερού αν­θρώ­πι­νης κα­τα­νά­λω­σης, όπως προ­βλέ­πε­ται από την Εθνι­κή και την Κοι­νο­τι­κή Νο­μο­θε­σία;

2. Στην πε­ρί­πτω­ση έκτα­κτης ανά­γκης, δύ­να­ται το Υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος, το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών και το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας & Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής να συμ­βά­λουν τε­χνι­κά και οι­κο­νο­μι­κά χωρίς κα­θυ­στε­ρή­σεις για την επί­λυ­ση του προ­βλή­μα­τος της Ρόδου και με ποιον τρόπο;

Στην κοι­νο­βου­λευ­τι­κή ερώ­τη­ση του βου­λευ­τή Δω­δε­κα­νή­σου απά­ντη­σαν:

Το Υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών το­νί­ζο­ντας ότι έχει ήδη ενι­σχύ­σει οι­κο­νο­μι­κά τον Δήμο Ρόδου μέσω των Κε­ντρι­κών Αυ­το­τε­λών Πόρων (1,88 εκατ. € ετη­σί­ως), καθώς και μέσω των προ­γραμ­μά­των «Φι­λό­δη­μος ΙΙ» και «Αντώ­νης Τρί­τσης» με χρη­μα­το­δο­τή­σεις άνω των 12 εκατ. € για έργα ύδρευ­σης, αντι­κα­τα­στά­σεις δι­κτύ­ων και ευφυή συ­στή­μα­τα δια­χεί­ρι­σης. Επι­ση­μαί­νει ότι η αξιο­ποί­η­ση των πόρων είναι ευ­θύ­νη του Δήμου και κα­τα­γρά­φει ότι το Υπουρ­γείο έχει αντα­πο­κρι­θεί πλή­ρως στις αρ­μο­διό­τη­τές του.

Το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής ανα­φέ­ρει ότι η ευ­θύ­νη δια­χεί­ρι­σης υδά­των ανή­κει στους ΟΤΑ και στις ΔΕΥΑ, ενώ η Γ.Γ Αι­γαί­ου έχει συ­ντο­νι­στι­κό και υπο­στη­ρι­κτι­κό ρόλο. Ση­μειώ­νει ότι, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της ΔΕΥΑΡ, οι υφι­στά­με­νες πηγές κα­λύ­πτουν επαρ­κώς τις ανά­γκες έως το 2024. Ανα­φέ­ρει ότι δεν έχει κα­τα­τε­θεί αί­τη­μα από τον Δήμο ή τη ΔΕΥΑΡ για άμεσο κίν­δυ­νο λει­ψυ­δρί­ας ή ανά­γκη με­γά­λων μο­νά­δων αφα­λά­τω­σης, ενώ δη­λώ­νει ότι μπο­ρεί να χρη­μα­το­δο­τή­σει μι­κρό­τε­ρες μο­νά­δες (έως 2.000 m³/ημέρα) ή έργα υπο­στή­ρι­ξης, εφό­σον υπάρ­ξουν τεκ­μη­ριω­μέ­να αι­τή­μα­τα.

Κα­θη­συ­χα­στι­κές  επι­στο­λές απέ­στει­λαν τόσο ο Δήμος όσον και η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου το­νί­ζο­ντας όμως την ανά­γκη συ­γκε­κρι­μέ­νων πα­ρεμ­βά­σε­ων που έπρε­πε και πρέ­πει να γί­νουν. Συ­γκε­κρι­μέ­να :

Η Πε­ρι­φέ­ρεια, μέσω του εγ­γρά­φου που δια­βι­βά­στη­κε, πα­ρό­τι ανα­φέ­ρει ότι δεν υφί­στα­ται άμεσο πρό­βλη­μα λει­ψυ­δρί­ας, στην απά­ντη­σή της επι­ση­μαί­νει ότι για την πλήρη κά­λυ­ψη των πε­ριο­χών που ανα­δει­κνύ­ο­νται απαι­τεί­ται η υλο­ποί­η­ση συ­γκε­κρι­μέ­νων έργων. Συ­γκε­κρι­μέ­να, η ολο­κλή­ρω­ση της “Β΄ Φάσης Ύδρευ­σης από το Φράγ­μα Γα­δου­ρά” για την τρο­φο­δό­τη­ση της νο­τιο­α­να­το­λι­κής πλευ­ράς της Ρόδου, η κα­τα­σκευή επαρ­κών δι­κτύ­ων δια­νο­μής και η μεί­ω­ση απω­λειών στη βο­ρειο­δυ­τι­κή πλευ­ρά, καθώς και η αξιο­ποί­η­ση της ολο­κλη­ρω­μέ­νης και αδειο­δο­τη­μέ­νης με­λέ­της για δι­πλα­σια­σμό της δυ­να­μι­κό­τη­τας της Μο­νά­δας Επε­ξερ­γα­σί­ας Νερού του Γα­δου­ρά. Κατά συ­νέ­πεια, προ­κύ­πτει ότι η επάρ­κεια υδά­των προ­ϋ­πο­θέ­τει την επι­τά­χυν­ση των ανα­γκαί­ων έργων δια­νο­μής και ενί­σχυ­σης της υδρο­δο­τι­κής υπο­δο­μής, ώστε οι πε­ριο­χές της ερώ­τη­σής μου να μπο­ρούν πράγ­μα­τι να κα­λυ­φθούν με ασφά­λεια και επάρ­κεια.

Η ΔΕΥΑΡ, στην απά­ντη­σή της, επι­ση­μαί­νει ότι σή­με­ρα δεν προ­κύ­πτει άμε­σος κίν­δυ­νος λει­ψυ­δρί­ας, χάρη στη λει­τουρ­γία γε­ω­τρή­σε­ων σε βάθη 60–220 μέ­τρων, την απο­φυ­γή υπε­ρά­ντλη­σης και τα έργα εμπλου­τι­σμού του υδρο­φό­ρου ορί­ζο­ντα  . Την ίδια στιγ­μή, ανα­γνω­ρί­ζει την ανά­γκη εξεύ­ρε­σης άνω των 32 εκατ. € για εκτε­τα­μέ­νες αντι­κα­τα­στά­σεις δι­κτύ­ων, την πρό­ο­δο στην ωρί­μαν­ση των μο­νά­δων αφα­λά­τω­σης σε Κά­λα­θο και Κρε­μα­στή και την προ­ο­πτι­κή παύ­σης 74 γε­ω­τρή­σε­ων στη ΝΑ Ρόδο με την ολο­κλή­ρω­ση της Β’ φάσης ύδρευ­σης από το φράγ­μα Γα­δου­ρά  .

Στοι­χεία που, αντί να κλεί­νουν τη συ­ζή­τη­ση, υπο­γραμ­μί­ζουν ότι η πραγ­μα­τι­κή θω­ρά­κι­ση της Ρόδου απαι­τεί συ­νε­χές έργο, σχέ­διο και επο­πτεία.

Ο  Βα­σί­λης Α. Υψη­λά­ντης τέλος δή­λω­σε τα ακό­λου­θα:

«Δεν πρό­κει­ται ποτέ να στα­μα­τή­σω να ενερ­γώ προς το συμ­φέ­ρον των πο­λι­τών της Ρόδου και της Δω­δε­κα­νή­σου γε­νι­κό­τε­ρα.  Θα συ­νε­χί­σω να φέρνω στη Βουλή κάθε ζή­τη­μα που αφορά την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα και την ασφά­λεια τους, ανοί­γο­ντας διαύ­λους ου­σια­στι­κής και απο­τε­λε­σμα­τι­κής αντι­με­τώ­πι­σής τους. Άλ­λω­στε, το να προ­λαμ­βά­νου­με είναι πά­ντο­τε κα­λύ­τε­ρο από το να θε­ρα­πεύ­ου­με – και αυτή την αρχή θα εξα­κο­λου­θή­σω να υπη­ρε­τώ με συ­νέ­πεια.»

Ακο­λου­θούν οι πλή­ρεις απα­ντή­σεις των φο­ρέ­ων στους οποί­ους απευ­θύν­θη­κε η κοι­νο­βου­λευ­τι­κή ερώ­τη­ση του Βα­σί­λη Α. Υψη­λά­ντη.

Οι απα­ντή­σεις ανα­λυ­τι­κά:

Από το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας

Από το Δήμο 

Από την Απο­κε­ντρω­μέ­νη Διοί­κη­ση Αι­γαί­ου

Από τη ΔΕΥΑΡ 

Από το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών