Ο πολύπαθος Πολιτισμός

Το υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού συ­στή­θη­κε, όσο κι αν ακού­γε­ται απί­στευ­το, επί χού­ντας. Οχι, βέ­βαια, επει­δή οι δι­κτά­το­ρες εν­δια­φέ­ρο­νταν για τον πο­λι­τι­σμό. Κάθε άλλο… Αλ­λω­στε, αν δεν υπήρ­χαν οι διώ­ξεις, η λο­γο­κρι­σία και τα βα­σα­νι­στή­ρια, το κιτς θα μπο­ρού­σε να ήταν το σήμα κα­τα­τε­θέν της Επτα­ε­τί­ας. Απλά, ίδρυ­σαν το υπουρ­γείο για να δώ­σουν αίγλη (τρο­μά­ρα τους…) στο πο­λι­τι­στι­κό τους όραμα (έκτρω­μα, μάλ­λον…). Και φυ­σι­κά για να βο­λέ­ψουν δι­κούς τους αν­θρώ­πους (που επί­σης δεν είχαν καμία σχέση με τον πο­λι­τι­σμό…). Μια 15ετία σχε­δόν αρ­γό­τε­ρα περ­νού­σε το κα­τώ­φλι του η Με­λί­να Μερ­κού­ρη. Εκανε πράξη αρ­κε­τά απ’ όσα ορα­μα­τι­ζό­ταν, θα μπο­ρού­σε να γί­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρα. Το σί­γου­ρο είναι ότι μόνο αυτή είχε σχέ­διο για τον πο­λι­τι­σμό. Γι’ αυτό και άφησε έργο…Εκτο­τε πέ­ρα­σαν πολ­λοί και διά­φο­ροι από την ίδια υπουρ­γι­κή κα­ρέ­κλα. Και αν τους θυ­μό­μα­στε, μάλ­λον δεν οφεί­λε­ται στο έργο τους. Από τον Θάνο Μι­κρού­τσι­κο πι­θα­νόν να ήταν κα­λύ­τε­ρος ακόμα και ο αδελ­φός του Αντρέ­ας. Ο Βε­νι­ζέ­λος το μόνο που μας άφησε πα­ρα­κα­τα­θή­κη ήταν η… Μι­λέ­να Απο­στο­λά­κη, που από σύμ­βου­λό του την έκανε βου­λευ­τή και υπουρ­γό. Πέ­ρα­σε (τρό­πος του λέ­γειν…) και ο Κώ­στας της Ρα­φή­νας. Θυ­μό­σα­στε κάτι να έγινε που μου δια­φεύ­γει; Η θη­τεία Βουλ­γα­ρά­κη ήταν πραγ­μα­τι­κά αξέ­χα­στη… Και φυ­σι­κά νό­μι­μη και ηθική! Τον δια­δέ­χτη­κε ο κύ­ριος Σα­μα­ράς που έβαλε τα πράγ­μα­τα στη θέση τους. Ακρι­βέ­στε­ρα, έβαλε στο Μου­σείο Κα­λα­μά­τας τους μι­σούς Μεσ­σή­νιους! Δεν είχαν πού να κα­θί­σουν οι άν­θρω­ποι και τους περ­νού­σαν για επι­σκέ­πτες… Και ύστε­ρα ήρθε ο πρί­γκιψ Παύ­λος, που έλαμ­ψε διά της απου­σί­ας του. Υστε­ρα είπαν πως αρ­κε­τά είχαν γίνει με τον Πο­λι­τι­σμό και πα­ράλ­λη­λα με τα ιμά­τια που σκί­ζα­νε γιατί ο πο­λι­τι­σμός είναι το Α και το Ω μας,ταυ­τό­χρο­να κα­ταρ­γεί το υπουρ­γείο και το υπο­βι­βά­ζει σε Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία με αρ­μό­διο υφυ­πουρ­γό τον κύριο Τζα­βά­ρα, ο οποί­ος είχε μότο τον «άυλο πο­λι­τι­σμό» μας, προ­φα­νώς γιατί την εποχή του μνη­μο­νί­ου, μόνο στη σφαί­ρα του άυλου ανή­κουν τα χρή­μα­τα που δεν υπάρ­χουν ενώ κα­λεί­σαι να δώ­σεις λύ­σεις. Για τα μου­σεία που μέ­νουν κλει­στά, τους αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους που δεν έχουν φύ­λα­κες, το ανα­σκα­φι­κό έργο που τεί­νει να γίνει… σπά­νιο μου­σεια­κό είδος (πλην Αμ­φί­πο­λης για προ­ε­κλο­γι­κή πα­ρέ­λα­ση). Φτά­σα­με αι­σί­ως στην εποχή Νίκου Ξυ­δά­κη, ο οποί­ος εκτός του ότι ήταν ο μόνος με σπου­δές ανά­λο­γες για το υπουρ­γείο απο­γο­ή­τευ­σε σε σχέση με τις προσ­δο­κί­ες που είχε δη­μιουρ­γή­σει, δη­μιούρ­γη­σε πολ­λές αντι­πά­θειες και το μόνο που θα θυ­μό­μα­στε είναι η κό­ντρα με το κέ­ντρο κι­νη­μα­το­γρά­φου. Το νέο κυ­βερ­νη­τι­κό σχήμα που προ­έ­κυ­ψε μετά τις εκλο­γές της 21ης Σε­πτεμ­βρί­ου βρί­σκει ξανά τον Πο­λι­τι­σμό με αυ­τό­νο­μο Υπουρ­γείο και με τον κ. Μπαλ­τά επι­κε­φα­λής. Από τους υπουρ­γούς που επι­κρί­θη­καν πε­ρισ­σό­τε­ρο στην προη­γού­με­νη κυ­βέρ­νη­ση του Σύ­ρι­ζα για το σχέ­διο του νο­μο­σχε­δί­ου για την Παι­δεία (που δεν ψη­φί­στη­κε ποτέ), η με­τα­κί­νη­ση του Αρι­στεί­δη Μπαλ­τά στο Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού θε­ω­ρεί­ται από πολ­λούς ως μια «τι­μω­ρία» του ίδιου. Δυ­στυ­χώς και του Πο­λι­τι­σμού. Στις πε­ρισ­σό­τε­ρες των πε­ρι­πτώ­σε­ων, το υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού αντι­με­τω­πί­στη­κε σαν ένα δευ­τε­ρο­κλα­σά­το υπουρ­γείο, στην κα­ρέ­κλα του οποί­ου έφτα­νε όποιο στέ­λε­χος πε­ρίσ­σευε. Ο υπουρ­γός έφτα­νε χα­ρού­με­νος αντι­με­τω­πί­ζο­ντας το Υπουρ­γείο σαν ένα εύ­κο­λο και άνετο πόστο, όπου οι ιθύ­νο­ντες απο­λαμ­βά­νουν πρώ­τες θέ­σεις στα θε­ά­μα­τα (αν πα­τά­νε βε­βαί­ως), εύ­κο­λα φλας, συγ­χρω­τι­σμό με τους χα­ρι­τω­μέ­νους και ιδιόρ­ρυθ­μους καλ­λι­τέ­χνες και αμπε­λο­φι­λο­σο­φώ­ντας για την ση­μα­σία του Ελ­λη­νι­κού Πο­λι­τι­σμού και τις άυλες αξίες του.