Μ. Χριστοδουλάκης: «Σήμερα η παράταξή μας μπορεί να κοιτάει και πάλι με περηφάνεια μπροστά και ψηλά»

Ο Μα­νώ­λης Χρι­στο­δου­λά­κης, με την λήξη των ερ­γα­σιών του 3ου Συ­νε­δρί­ου του Κι­νή­μα­τος Αλ­λα­γής, ολο­κλή­ρω­σε την τε­τρα­ε­τή θη­τεία του ως γραμ­μα­τέ­ας της Κε­ντρι­κής Πο­λι­τι­κής Επι­τρο­πής κατά τη διάρ­κεια της οποί­ας αυτό που είχε τεθεί ως στό­χος ήταν η «ολική επα­να­φο­ρά της πα­ρά­τα­ξης».

Η επι­βρά­βευ­ση για τη θη­τεία του, η οποία ση­μα­δεύ­τη­κε από την απώ­λεια της Φώφης Γεν­νη­μα­τά που έκανε πράξη την ανα­νέ­ω­ση ως πρό­ε­δρος του Κι­νή­μα­τος Αλ­λα­γής δί­νο­ντας βήμα και φωνή στην νέα γενιά, ήρθε με την εκλο­γή του από τους συ­νέ­δρους στη δεύ­τε­ρη θέση για την Κε­ντρι­κή Πο­λι­τι­κή Επι­τρο­πή του ΠΑΣΟΚ και το ιδιαι­τέ­ρως θερμό χει­ρο­κρό­τη­μα που ει­σέ­πρα­ξε κατά την τε­λευ­ταία ομι­λία του ως γραμ­μα­τέ­ας.

Ο Μα­νώ­λης Χρι­στο­δου­λά­κης στη συ­νέ­ντευ­ξή του σή­με­ρα στη «δη­μο­κρα­τι­κή», κάνει τον απο­λο­γι­σμό των τεσ­σά­ρων ετών της τε­τρα­ε­τούς θη­τεί­ας του ως γραμ­μα­τέ­ας του Κι­νή­μα­τος, μιλά για το μή­νυ­μα του Συ­νε­δρί­ου που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε το πε­ρα­σμέ­νο Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κο, ανα­φέ­ρε­ται στο δια­κύ­βευ­μα των επι­κεί­με­νων εκλο­γών για το ΠΑΣΟΚ και δίνει το πο­λι­τι­κό του στίγ­μα ως υπο­ψή­φιος βου­λευ­τής φέρ­νο­ντας στο προ­σκή­νιο τα ζη­τή­μα­τα που απα­σχο­λούν την νέα γενιά, προ­τάσ­σο­ντας το δη­μο­γρα­φι­κό και το brain drain.

«Η νέα πα­ρα­γω­γι­κή δύ­να­μη της Ελ­λά­δας» λέει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, «ακόμα δεν έχει βρει πο­λι­τι­κό εκ­φρα­στή. Μπο­ρού­με και πρέ­πει να εί­μα­στε εμείς».

• Κύριε Χρι­στο­δου­λά­κη στο πρό­σφα­το Συ­νέ­δριο του ΠΑΣΟΚ – Κι­νή­μα­τος Αλ­λα­γής πραγ­μα­το­ποι­ή­σα­τε την τε­λευ­ταία σας ομι­λία ως γραμ­μα­τέ­ας της Κε­ντρι­κής Πο­λι­τι­κής Επι­τρο­πής, ει­σπράτ­το­ντας μά­λι­στα και το θερμό χει­ρο­κρό­τη­μα των συ­νέ­δρων και θέλω να ξε­κι­νή­σου­με τη συ­νέ­ντευ­ξή μας ρω­τώ­ντας σας τι κρα­τά­τε από τη θη­τεία αυτή.

Ήταν μια τε­τρα­ε­τία δύ­σκο­λη. Ξε­κί­νη­σε με τον πο­λι­τι­κό μας χώρο στα όρια της επι­βί­ω­σης, εν μέσω πυρών και πο­λε­μι­κής τόσο από τον τότε κυ­βερ­νώ­ντα ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ όσο και από τη ΝΔ, με κε­ντρι­κό δια­κύ­βευ­μα την επι­βί­ω­ση της πα­ρά­τα­ξης. Δώ­σα­με τη μάχη, με μπρο­στά­ρη την Φώφη Γεν­νη­μα­τά, για τη δια­σφά­λι­ση της ενό­τη­τας του χώρου, την κα­το­χύ­ρω­ση της πο­λι­τι­κής του αυ­το­νο­μί­ας ως στοι­χείο κε­ντρι­κής στρα­τη­γι­κής και τη δια­μόρ­φω­ση της κα­θα­ρής του προ­ο­δευ­τι­κής ταυ­τό­τη­τας μέσα από δυ­να­μι­κές πα­ρεμ­βά­σεις, χρή­σι­μη αντι­πο­λί­τευ­ση, τεκ­μη­ριω­μέ­νο λόγο, θέ­σεις και προ­τά­σεις. Αυτό που κρα­τάω είναι το απο­τέ­λε­σμα, ότι δη­λα­δή σή­με­ρα η πα­ρά­τα­ξή μας μπο­ρεί να κοι­τά­ει και πάλι με πε­ρη­φά­νεια μπρο­στά και ψηλά.

Ο βα­σι­κός λόγος, ότι τότε πι­στέ­ψα­με πραγ­μα­τι­κά σε αυτό που για άλ­λους φά­ντα­ζε ακα­τόρ­θω­το. Την ολική επα­να­φο­ρά της πα­ρά­τα­ξής μας. Και το κά­να­με πράξη.

• Ποια θα λέ­γα­τε ότι ήταν η πιο ευ­χά­ρι­στη στιγ­μή στη θη­τεία σας ως γραμ­μα­τέ­ας και ποια η πιο δύ­σκο­λη;

Η πιο δύ­σκο­λη, δυ­στυ­χώς, μου έρ­χε­ται κα­τευ­θεί­αν στο μυαλό. Είναι η στιγ­μή της απώ­λειας της Φώφης Γεν­νη­μα­τά. Δεν υπήρ­χαν και δεν υπάρ­χουν λόγια για να πε­ρι­γρά­ψω τα συ­ναι­σθή­μα­τα. Το χα­μό­γε­λό της, η αξιο­πρέ­πεια, το φι­λό­τι­μο, η ηθική και η αν­θρω­πιά της θα μας δεί­χνουν το δρόμο σε όλα τα κρί­σι­μα σταυ­ρο­δρό­μια.

Ευ­χά­ρι­στες υπήρ­ξαν αρ­κε­τές. Κρατώ την τε­λευ­ταία, στο πρό­σφα­το συ­νέ­δριό μας. Η ανα­γνώ­ρι­ση από τα μέλη και τα στε­λέ­χη της πα­ρά­τα­ξης, της προ­σπά­θειας και των κόπων των τε­λευ­ταί­ων τεσ­σά­ρων ετών. Δεί­χνουν ότι άξιζε τον κόπο.

• Πά­ντως η εκλο­γή σας στην Κε­ντρι­κή Πο­λι­τι­κή Επι­τρο­πή και μά­λι­στα στη δεύ­τε­ρη θέση, δεί­χνει να δι­καιώ­νει την πο­ρεία σας και τις επι­λο­γές σας από τη θέση του γραμ­μα­τέα.

Είναι με­γά­λη τιμή για μένα το απο­τέ­λε­σμα της εκλο­γι­κής δια­δι­κα­σί­ας. Πα­ράλ­λη­λα, όμως, είναι και με­γά­λη ευ­θύ­νη για τις νέες μάχες που έχου­με μπρο­στά μας. Σε ό, τι με αφορά θα είμαι πάντα στρα­τιώ­της στα εύ­κο­λα και στα δύ­σκο­λα.• Ως προς το Συ­νέ­δριο τώρα κ. Χρι­στο­δου­λά­κη, ποια είναι τα συ­μπε­ρά­σμα­τα και ποιο το μή­νυ­μα που εκ­πέ­μπει για τους πο­λί­τες;

Το Συ­νέ­δριό μας απο­τέ­λε­σε ένα κα­θο­ρι­στι­κό πο­λι­τι­κό γε­γο­νός και ένα κρί­σι­μο βήμα στη δια­δι­κα­σία της πο­λι­τι­κής και ορ­γα­νω­τι­κής ανα­συ­γκρό­τη­σης της πα­ρά­τα­ξης.

Βρε­θή­κα­με ξανά με φί­λους και στε­λέ­χη από όλη την Ελ­λά­δα, πε­ρι­γρά­ψα­με τις δια­κρι­τές πο­λι­τι­κές μας κα­τευ­θύν­σεις, τη στρα­τη­γι­κή και τις προ­τε­ραιό­τη­τές μας, επι­βε­βαιώ­σα­με τον ατα­λά­ντευ­το χα­ρα­κτή­ρα της πο­λι­τι­κής μας αυ­το­νο­μί­ας, και φυ­σι­κά, ανα­δεί­ξα­με το κε­ντρι­κό ορ­γα­νω­τι­κό όχημα που θα επω­μι­στεί το βάρος της εξω­στρέ­φειας των πο­λι­τι­κών μας μη­νυ­μά­των.

Στην κοι­νω­νία, βγαί­νου­με πλέον με τις επε­ξερ­γα­σμέ­νες μας θέ­σεις, απο­φα­σι­σμέ­νοι και έτοι­μοι να δώ­σου­με λύ­σεις στα πραγ­μα­τι­κά προ­βλή­μα­τα των Ελ­λή­νων.

Ο θε­τι­κός από­η­χος του συ­νε­δρί­ου θα ανα­ζω­ο­γο­νή­σει τη δυ­να­μι­κή μας για τις και­νούρ­γιες μάχες που έχου­με μπρο­στά μας.

• Μιας και ανα­φερ­θή­κα­τε στις μάχες που έχετε μπρο­στά σας, μου δί­νε­τε την ευ­και­ρία να ρω­τή­σω αν θα κα­τα­φέ­ρει το ΠΑΣΟΚ να «διεμ­βο­λί­σει» το ισχυ­ρό πο­λι­τι­κό δί­πο­λο και να απο­τε­λέ­σει έναν τρίτο ισχυ­ρό πόλο.

Ήταν από­λυ­τα ανα­με­νό­με­νο, ότι τόσο η ΝΔ, όσο και ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ θα επε­δί­ω­καν να στή­σουν εκ νέου το τε­χνη­τό δί­πο­λο που βο­λεύ­ει και τους δύο. Όμως αυτό είναι κενό πε­ριε­χο­μέ­νου. Αφορά μόνο συν­θή­μα­τα, φρα­στι­κές αντε­γκλή­σεις και απο­λί­τι­κες αντι­πα­ρα­θέ­σεις που σε μια κοι­νω­νία πλη­γω­μέ­νη από τις συ­νέ­πειες της ενερ­γεια­κής κρί­σης, δεί­χνει ότι ένα με­γά­λο κομ­μά­τι του πο­λι­τι­κού προ­σω­πι­κού της χώρας βρί­σκε­ται εκτός πραγ­μα­τι­κό­τη­τας. Εμείς επι­λέ­γου­με τη συ­νέ­πεια, την αξιο­πι­στία, τον τεκ­μη­ριω­μέ­νο πο­λι­τι­κό λόγο, τα επι­χει­ρή­μα­τα, τις προ­τά­σεις και το συ­γκε­κρι­μέ­νο προ­γραμ­μα­τι­κό μας πλαί­σιο.

Η ανά­γκη ενός νέου πόλου με αυτά τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά είναι πλέον κοι­νω­νι­κή και πο­λι­τι­κή απαί­τη­ση για μία κοι­νω­νία που θέλει να βρει ξανά το δρόμο προς την ελ­πί­δα. Τον κόσμο που απο­γοη­τεύ­τη­κε, που απέ­χει, που ανα­ζη­τά ξανά διε­ξό­δους, θέ­λου­με και μπο­ρού­με να τον εκ­φρά­σου­με και να τον εκ­προ­σω­πή­σου­με.

• Αρα, μιας και όπως όλα δεί­χνουν ει­σερ­χό­μα­στε σε μια μακρά προ­ε­κλο­γι­κή πε­ρί­ο­δο, ποιο θα λέ­γα­τε ότι είναι το δια­κύ­βευ­μα για το ΠΑΣΟΚ;

Το δια­κύ­βευ­μα για εμάς ήταν και πα­ρα­μέ­νει η ανα­τρο­πή των πο­λι­τι­κών συ­σχε­τι­σμών. Φυ­σι­κά, εί­μα­στε ρε­α­λι­στές, πα­τά­με στι­βα­ρά στα πόδια μας, και αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε τα εμπό­δια και τις δυ­σκο­λί­ες. Όμως, η μα­ζι­κή συμ­με­το­χή εκα­το­ντά­δων χι­λιά­δων προ­ο­δευ­τι­κών πο­λι­τι­κών στις εκλο­γι­κές μας δια­δι­κα­σί­ες, η νέα δυ­να­μι­κή που δια­μορ­φώ­νει η πα­ρά­τα­ξη μας τους τε­λευ­ταί­ους μήνες, αλλά και το ρευ­στό πο­λι­τι­κό σκη­νι­κό που επι­κρα­τεί, θέ­τουν για εμάς πολύ ψηλά τον πήχη, ο οποί­ος εξάλ­λου φαί­νε­ται και από τις δη­μο­σκο­πι­κές με­τρή­σεις πως δεν έχει τα­βά­νι.

Και επει­δή δεν υπάρ­χει «κα­μέ­νη» λαϊκή ετυ­μη­γο­ρία, εμείς κά­νου­με σαφές πως ο στό­χος μας για τις επό­με­νες εθνι­κές εκλο­γές είναι να έχου­με τη δύ­να­μη ώστε να μπο­ρού­με να επι­βάλ­λου­με εμείς τους δι­κούς μας όρους για τη δια­κυ­βέρ­νη­ση της χώρας.

Με πρό­ση­μο προ­ο­δευ­τι­κό, με πρό­γραμ­μα σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κό, με το βλέμ­μα στραμ­μέ­νο σε αυ­τούς που το έχουν πε­ρισ­σό­τε­ρο ανά­γκη.

Να μην θε­ω­ρεί κα­νείς πως θα γίνει πρω­θυ­πουρ­γός στις δικές μας πλά­τες, ή πως θα μπο­ρεί να εκ­βιά­ζει τον ελ­λη­νι­κό λαό με συ­νε­χό­με­νες εκλο­γές, χωρίς κό­στος και συ­νέ­πειες. Χρειά­ζε­ται δου­λειά, ενό­τη­τα και συ­στρά­τευ­ση στις μάχες ώστε όλα αυτά να μπο­ρέ­σου­με να τα κά­νου­με πράξη.

• Σε προη­γού­με­νη συ­νέ­ντευ­ξή μας, εί­χα­τε ανα­κοι­νώ­σει την πρό­θε­σή σας να είστε υπο­ψή­φιος βου­λευ­τής και -για να επα­νέλ­θω στην ομι­λία σας στο Συ­νέ­δριο- σας ακού­σα­με να αφιε­ρώ­νε­τε με­γά­λο μέρος στα προ­βλή­μα­τα της νέας γε­νιάς, του brain drain, του δη­μο­γρα­φι­κού ζη­τή­μα­τος το οποίο χα­ρα­κτη­ρί­σα­τε, και βε­βαί­ως είναι, κρί­σι­μο υπο­γραμ­μί­ζο­ντας την ανά­γκη για ου­σια­στι­κή στή­ρι­ξη στις γυ­ναί­κες που θέ­λουν να γί­νουν μη­τέ­ρες. Είναι αυτά ζη­τή­μα­τα που προ­τε­ραιο­ποι­ή­σε­τε με την εκλο­γή σας ως βου­λευ­τής;

Είναι, ναι. Γιατί πέρα από τα τρέ­χο­ντα θέ­μα­τα της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας, οφεί­λου­με να βά­ζου­με σε προ­τε­ραιό­τη­τα και τις προ­κλή­σεις και την ατζέ­ντα των επό­με­νων δε­κα­ε­τιών. Αυτή προ­φα­νώς αφορά κα­τε­ξο­χήν τους νέους αν­θρώ­πους αλλά όχι μόνο. Και αυτοί θέ­λουν από εμάς απα­ντή­σεις. Απα­ντή­σεις για την κλι­μα­τι­κή κρίση, που ει­δι­κά για την νέα γενιά, δεν είναι απλώς μία σύγ­χρο­νη πο­λι­τι­κή ατζέ­ντα.

Είναι όρος επι­βί­ω­σης. Ει­δι­κά με τον τρόπο που η ενερ­γεια­κή κρίση αλ­λά­ζει τα δι­λήμ­μα­τα και θέτει νέες ισορ­ρο­πί­ες με­τα­ξύ ενερ­γεια­κής αυ­τάρ­κειας και προ­στα­σί­ας του πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Απα­ντή­σεις για την ψη­φια­κή επα­νά­στα­ση, τον αυ­το­μα­τι­σμό, την τε­χνη­τή νοη­μο­σύ­νη, που αλ­λά­ζουν ρι­ζι­κά το χάρτη των επαγ­γελ­μά­των. Και απαι­τούν αλ­λα­γές από τα προ­γράμ­μα­τα σπου­δών των Πα­νε­πι­στη­μί­ων, μέχρι τη δια βίου μά­θη­ση, την επα­να­κα­τάρ­τι­ση αλλά και ένα δίχτυ προ­στα­σί­ας για το στά­διο με­τά­βα­σης στη νέα ψη­φια­κή εποχή. Για το δη­μο­γρα­φι­κό, αλλά στη σωστή βάση.

Το βάρος της υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τας δεν είναι βάρος που πρέ­πει να ση­κώ­σουν μόνο οι γυ­ναί­κες, επει­δή τάχα δια­λέ­γουν την κα­ριέ­ρα αντί της οι­κο­γέ­νειας.

Το έθνος δεν απει­λή­θη­κε ποτέ από την γυ­ναι­κεία αυ­το­διά­θε­ση. Το δη­μο­γρα­φι­κό είναι πιο σύν­θε­το πρό­βλη­μα, που απαι­τεί πο­λι­τι­κές λύ­σεις και στή­ρι­ξη σε όσες απο­φα­σί­ζουν πως θέ­λουν να γί­νουν μη­τέ­ρες.

Πρέ­πει να μι­λή­σου­με για το brain drain. Εχου­με χρέος να πεί­σου­με τα παι­διά αυτά να κά­νουν το βήμα. Να εμπι­στευ­τούν ξανά την χώρα τους, να πι­στέ­ψουν πως θα βρουν εδώ τις ευ­και­ρί­ες για τις οποί­ες έφυ­γαν. Εί­μα­στε με το μέρος τους. Εκεί­νοι, αλλά και όσοι έμει­ναν πίσω και επω­μί­στη­καν το βάρος της κρί­σης στους ώμους τους, απο­τε­λούν μαζί, τη νέα πα­ρα­γω­γι­κή δύ­να­μη της Ελ­λά­δας – η οποία ακόμα δεν έχει βρει πο­λι­τι­κό εκ­φρα­στή. Μπο­ρού­με και πρέ­πει να εί­μα­στε εμείς.