“Δυστυχώς, πολλές φορές οι νησιώτες αισθάνονται σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας”

Σε συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε στο Πρώτο Πρό­γραμ­μα της ΕΡΑ (26/11/16) και στον δη­μο­σιο­γρά­φο Νότη Ανα­νιά­δη, ο Υφυ­πουρ­γός Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής, Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός, υπο­γράμ­μι­σε τις πο­λι­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες που πρέ­πει άμεσα να παρ­θούν ώστε να ενι­σχυ­θούν και να στη­ρι­χτούν τα νησιά. Στο πλαί­σιο αυτό, τό­νι­σε, πως ήδη έχουν γίνει συ­ζη­τή­σεις και με εκ­προ­σώ­πους της Ευ­ρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σε­ων και πως σύ­ντο­μα ίσως να υπάρ­ξει κά­ποια θε­τι­κή εξέ­λι­ξη προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση. Ακόμη, ο κ. Σα­ντο­ρι­νιός σχο­λί­α­σε την πο­ρεία της δια­πραγ­μά­τευ­σης, για την οποία δή­λω­σε αι­σιό­δο­ξος, ενώ πα­ράλ­λη­λα μέμ­φθη­κε την Ν.Δ. για την τα­κτι­κή της να θέτει συ­νε­χώς θέμα εκλο­γών. Η Ν.Δ., είπε συ­γκε­κρι­μέ­να, δεν θέλει ευ­στά­θεια στην χώρα και στην οι­κο­νο­μία, γιατί κα­τα­νο­ούν πως μόλις απο­κα­τα­στα­θεί το κλίμα, αυτό το κύμα που φαί­νε­ται να έχει «κα­βα­λή­σει» δη­μο­κο­πι­κά, θα χαθεί.

Για τα Νησιά

«Δυ­στυ­χώς, πολ­λές φορές οι νη­σιώ­τες- και ιδιαί­τε­ρα οι κά­τοι­κοι των μι­κρών νη­σιών- αι­σθά­νο­νται σαν πο­λί­τες δεύ­τε­ρης κα­τη­γο­ρί­ας γιατί ει­δι­κά στα χρό­νια του μνη­μο­νί­ου το κρά­τος έχει απο­συρ­θεί τε­λεί­ως από τα νησιά. Δεν υπάρ­χουν ούτε οι βα­σι­κές υπη­ρε­σί­ες στα νησιά και είναι πολύ δύ­σκο­λο και πο­λύ­τι­μο, για πα­ρά­δειγ­μα, η ύπαρ­ξη δυο για­τρών σε ένα νησί. Υπάρ­χουν νησιά, όπου το χει­μώ­να απο­κλεί­ο­νται και τα ράφια μέ­νουν άδεια από βα­σι­κά είδη ανά­γκης –το ζή­σα­με στην αρχή της θη­τεί­ας μας, το 2015, όταν η Κάσος είχε απο­κλει­στεί για 20 μέρες».

«Αυτό που πρέ­πει αρ­χι­κά να κά­νου­με, είναι να δώ­σου­με κί­νη­τρα- μι­σθο­λο­γι­κά και βαθ­μο­λο­γι­κής εξέ­λι­ξης- σε για­τρούς και εκ­παι­δευ­τι­κούς ώστε να πα­ρα­μεί­νουν και να υπη­ρε­τή­σουν για διά­στη­μα πα­ρα­πά­νω του ενός έτους, στα νησιά. Σε αυτό το πλαί­σιο, ήδη έχει απο­φα­σι­στεί να δί­νε­ται ένα επί­δο­μα 850 ευρώ (400 € από το Κρά­τος και 450 από την Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου και Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου)- ένα ση­μα­ντι­κό κί­νη­τρο δη­λα­δή- σε αγρο­τι­κούς ια­τρούς που θα επι­λέ­ξουν να κά­νουν την θη­τεία τους σε ένα μικρό νησί. Με αυτό τον τρόπο φαί­νε­ται ότι έχει αρ­χί­σει και ανα­στρέ­φε­ται η κα­τά­στα­ση».

«Επι­πλέ­ον πρέ­πει να ενι­σχύ­σου­με τα Γρα­φεία Εξυ­πη­ρέ­τη­σης Φο­ρο­λο­γου­μέ­νων, ούτως ώστε να διεκ­πε­ραιώ­νο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες πρά­ξεις στον τόπο όπου κα­τοι­κούν οι νη­σιώ­τες. Πρέ­πει να βοη­θή­σου­με τους μι­κρούς νη­σιω­τι­κούς Δή­μους ώστε να ενι­σχυ­θούν με πε­ρισ­σό­τε­ρο προ­σω­πι­κό- ακόμη και από αυτό που δια­θέ­του­με εμείς τα Υπουρ­γεία- ώστε να απο­κτή­σουν τε­χνι­κή βο­ή­θεια και να βελ­τιω­θεί η κα­τά­στα­ση των υπο­δο­μών στα νησιά».

«Ιδιαί­τε­ρα, δε, πρέ­πει να ανοί­ξου­με το θέμα της σχε­δί­α­σης ακτι­νω­τών δρο­μο­λο­γί­ων και δρο­μο­λο­γί­ων κορ­μού. Είναι γε­γο­νός ότι είναι ένα θέμα που όλο συ­ζη­τεί­ται μέσα στα χρό­νια αλλά ποτέ δεν προ­χω­ρά­ει. Η πρό­θε­ση η δική μου αλλά και του Υπουρ­γεί­ου είναι να ανοί­ξει αυτή η κου­βέ­ντα και να προ­χω­ρή­σου­με σε σχε­δια­σμό».

 

Για το προ­σφυ­γι­κό

«Η κα­τά­στα­ση στα νησιά του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου και της Δω­δε­κα­νή­σου είναι αρ­κε­τά πιε­στι­κή. Είναι ένα δύ­σκο­λο θέμα σε συν­δυα­σμό και με το γε­γο­νός ότι οι όροι της Συμ­φω­νί­ας Ε.Ε- Τουρ­κί­ας, δεν επι­τρέ­πουν την άμεση απο­συμ­φό­ρη­ση των νη­σιών.  Η Συμ­φω­νία προ­βλέ­πει πως όσοι με­τα­νά­στες απο­χω­ρή­σουν από τα νησιά μας, δεν θα έχουν πια το δι­καί­ω­μα του relocation (της με­τε­γκα­τά­στα­σής τους σε χώρες της Ευ­ρώ­πης) και επί­σης σε όσους δεν πα­ρα­σχε­θεί άσυλο, δεν θα μπο­ρούν να φύ­γουν για την Τουρ­κία».

«Κύριο μέ­λη­μά μας, υπό αυτά τα δε­δο­μέ­να, είναι να βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες πα­ρα­μο­νής των προ­σφύ­γων και των με­τα­να­στών στα νησιά. Το δυ­στύ­χη­μα που έγινε στη Μόρια, απει­κο­νί­ζει με τον πιο δυ­σά­ρε­στο τρόπο, τα ου­σια­στι­κά προ­βλή­μα­τα που υπάρ­χουν σε αυτές τις πε­ριο­χές».

«Αυτό που χρειά­ζε­ται, σαν πρώτο μέτρο, είναι, σε στενή συ­νερ­γα­σία με τους φο­ρείς της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης, να αντι­κα­τα­στα­θούν κά­ποιες σκη­νές με κο­ντέι­νερ και να βελ­τιω­θούν οι συν­θή­κες δια­βί­ω­σης. Σε δεύ­τε­ρο επί­πε­δο, εμείς από την πλευ­ρά μας, πιέ­ζου­με την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση, από τη μια, να αυ­ξη­θεί ο αριθ­μός των εμπει­ρο­γνω­μό­νων που θα συν­δρά­μουν στην εκ­κα­θά­ρι­ση των αι­τή­σε­ων ασύ­λου και από την άλλη να υπάρ­ξει η δυ­να­τό­τη­τα αλ­λα­γής του όρου της Συμ­φω­νί­ας, έτσι ώστε να μπο­ρεί ένας ικα­νός αριθ­μός με­τα­να­στών να με­τα­φερ­θεί στην ηπει­ρω­τι­κή χώρα και πα­ράλ­λη­λα να δια­τη­ρή­σουν το δι­καί­ω­μα του relocation. Οφεί­λου­με, δε να επι­ση­μά­νου­με ότι ακόμη και το πρό­γραμ­μα με­τε­γκα­τά­στα­σης (relocation) δεν έχει προ­χω­ρή­σει έτσι όπως θα έπρε­πε, και όχι με ευ­θύ­νη δική μας».

Η πο­λυ­πλο­κό­τη­τα των νη­σιών

«Θέλω μόνο να το­νί­σω την πο­λυ­πλο­κό­τη­τα του θέ­μα­τος των νη­σιών, ανα­φε­ρό­με­νος σε μια πρό­σφα­τη συ­νά­ντη­ση που εί­χα­με στο Υπουρ­γείο με εκ­προ­σώ­πους της Ευ­ρω­παϊ­κής Τρά­πε­ζας Επεν­δύ­σε­ων και πως αυτή μπο­ρεί να βοη­θή­σει στην ανα­πτυ­ξια­κή προ­ο­πτι­κή των  νη­σιών μας. Μόνο, λοι­πόν, όταν τους εξη­γή­σα­με το πρό­βλη­μα και είδαν πόσα μικρά νησιά υπάρ­χουν γύρω από ένα με­γά­λο, πχ, είδαν την πο­λυ­πλο­κό­τη­τα και το πο­λυ­σύν­θε­το χα­ρα­κτή­ρα του θέ­μα­τος και κα­τα­νό­η­σαν πως οποια­δή­πο­τε χρη­μα­το­δο­τι­κή προ­σπά­θεια υπάρ­ξει, πρέ­πει να υπα­κού­ει σε ένα κε­ντρι­κό πο­λι­τι­κό σχε­δια­σμό». «Σε γε­νι­κές γραμ­μές η συ­γκε­κρι­μέ­νη συ­ζή­τη­ση έγινε σε πολύ καλό κλίμα και φά­νη­κε ότι η ΕΤΕ θα μπο­ρέ­σει εν­δε­χο­μέ­νως, σε σύ­ντο­μο χρο­νι­κό διά­στη­μα, να βοη­θή­σει».

 

Η στρα­τη­γι­κή ση­μα­σία των νη­σιών

«Πρέ­πει όλοι να αντι­λη­φθού­με ότι το Κα­στε­λό­ρι­ζο εκτεί­νει τα σύ­νο­ρα της χώρας μας πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από κει που βρί­σκο­νται. Τα νησιά μας, όπως η Κάσος, το Αγα­θο­νή­σι και η Λή­μνος, κά­νουν την Ελ­λά­δα μια με­γά­λη χώρα με πολ­λές οι­κο­νο­μι­κές δυ­να­τό­τη­τες. Δεν έχου­με το δι­καί­ω­μα να ξε­χνά­με αυ­τούς που είναι ακρί­τες και που εκτεί­νουν τα σύ­νο­ρά μας».

 

Για την πο­ρεία της αξιο­λό­γη­σης

«Η Κυ­βέρ­νη­ση συ­νε­χί­ζει να μά­χε­ται ώστε να κλεί­σει η αξιο­λό­γη­ση και να υπάρ­ξει συμ­φω­νία με τους δα­νει­στές, αλλά πα­ράλ­λη­λα να υπάρ­ξει και μια απο­δε­κτή λύση στο επί­πε­δο των ερ­γα­σια­κών που είναι το μέ­γι­στο θέμα δια­φο­ρο­ποί­η­σης αυτή τη στιγ­μή. Σκο­πός μας είναι να κλεί­σει η αξιο­λό­γη­ση σε δυο στά­δια: μια συμ­φω­νία για την δεύ­τε­ρη αξιο­λό­γη­ση στο τε­λευ­ταίο Eurogroup του 2016 και μια επό­με­νη για το ζή­τη­μα του χρέ­ους στο πρώτο Eurogroup του Ια­νουα­ρί­ου 2017».

«Δεν υπάρ­χει plan Β. Πρέ­πει να πε­τύ­χου­με γιατί πρέ­πει να πε­τύ­χει η χώρα και επο­μέ­νως θα δώ­σου­με την με­γά­λη μάχη, όπως κά­νου­με τόσο καιρό τώρα».

 

Για το σε­νά­ριο περί πι­θα­νών εκλο­γών

«Είναι ένα σε­νά­ριο που συχνά έρ­χε­ται στην επι­φά­νεια, αφού η αξιω­μα­τι­κή αντι­πο­λί­τευ­ση, από τότε που εξε­λέ­γη ο κ. Μη­τσο­τά­κης Πρό­ε­δρος στην ηγε­σία της, τις ζητά συ­νέ­χεια. Θεωρώ ότι αυτή τη στιγ­μή δεν συ­ντρέ­χει κα­νέ­νας λόγος για εκλο­γές. Τα μη­νύ­μα­τα από τη συ­νο­μι­λία του Πρω­θυ­πουρ­γού με τον κ. Γιούν­κερ και από τις δη­λώ­σεις του κ. Ρέ­γκλινγκ και άλλων ευ­ρω­παί­ων αξιω­μα­τού­χων, δεί­χνουν ότι η δεύ­τε­ρη αξιο­λό­γη­ση θα κλεί­σει με μάλ­λον θε­τι­κό τρόπο. Ταυ­τό­χρο­να, όπως πι­στο­ποιούν και οι δη­λώ­σεις του κ. Στουρ­νά­ρα, φαί­νε­ται ότι υπάρ­χει μια στα­θε­ρο­ποί­η­ση στην Ελ­λη­νι­κή Οι­κο­νο­μία, γε­γο­νός που ση­μαί­νει ότι σύ­ντο­μα μπο­ρεί να υπάρ­ξει μια θε­τι­κή ανα­στρο­φή στο οι­κο­νο­μι­κό κλίμα της χώρας. Όλα αυτά συν­θέ­τουν μια ισχυ­ρή αι­τιο­λο­γι­κή βάση, του γιατί δεν χρειά­ζο­νται τώρα εκλο­γές».

«Οι εκλο­γές αυτή τη στιγ­μή, όπως κα­τα­λα­βαί­νου­με όλοι, θα έφερ­ναν μια αστά­θεια, που θα επη­ρέ­α­ζε και την οι­κο­νο­μία. Είναι προ­φα­νές ότι η αξιω­μα­τι­κή αντι­πο­λί­τευ­ση δεν θέλει ευ­στά­θεια στην χώρα και στην οι­κο­νο­μία, γιατί κα­τα­νο­ούν πως μόλις απο­κα­τα­στα­θεί το κλίμα, αυτό το κύμα που φαί­νε­ται να έχει «κα­βα­λή­σει» δη­μο­κο­πι­κά, θα χαθεί. Τότε θα φανεί και το πραγ­μα­τι­κό πο­λι­τι­κό στίγ­μα της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης που προ­σπα­θεί να κρύ­ψει μέχρι στιγ­μής. Ανα­φέ­ρο­μαι, πα­ρα­δείγ­μα­τος χάριν, στις πραγ­μα­τι­κές θέ­σεις της Ν.Δ. για τα ερ­γα­σια­κά, όπου είναι ίσως ο μο­να­δι­κός πο­λι­τι­κός χώρος, στη χώρα μας, που συμ­φω­νεί από­λυ­τα με τις προ­τά­σεις του ΔΝΤ για με­γα­λύ­τε­ρη απορ­ρύθ­μι­ση των ερ­γα­σια­κών σχέ­σε­ων».