Σχέδιο 56 ημερών για σταδιακή επανεκκίνηση της οικονομίας

Mετά το Μεγάλο Lockdown, έρχεται η ώρα για το Μεγάλο Πείραμα του στα­δια­κού ανοίγ­μα­τος των επι­χει­ρή­σεων, που θα εξε­λι­χθεί στο διά­στημα 4 Μαΐου έως τέλος Ιουνίου.

Θα ήταν ψέμα αν ισχυ­ρί­ζο­νταν στην κυβέρ­νηση ότι δεν ανη­συ­χούν. Πηγή του οικο­νο­μι­κού επι­τε­λείου επι­ση­μαί­νει ότι «χρειά­ζε­ται τρομερή προσοχή, να μη χρεια­στεί να ξανα­κλεί­σουν» κάποιες επι­χει­ρή­σεις, ενώ σημειώ­νει πως «το πιο δύσκολο είναι ότι καλείς κάποιους επι­χει­ρη­μα­τίες να λει­τουρ­γή­σουν με ζημία», λόγω των ειδικών μέτρων ασφα­λείας που θα ισχύ­σουν.

Τούτων λεχθέ­ντων, στο οικο­νο­μικό επι­τε­λείο εργά­ζο­νται εντα­τικά πάνω σε σενάρια μέτρων για το δεύτερο αυτό στάδιο στή­ρι­ξης της οικο­νο­μίας. Οι υγειο­νο­μι­κές προ­δια­γρα­φές που θα επι­λέ­ξει ο πρω­θυ­πουρ­γός θα καθο­ρί­σουν το σενάριο που θα επι­κρα­τή­σει. Ομως, η κατεύ­θυνση είναι ήδη ξεκά­θαρη: από τη γενι­κευ­μένη στήριξη, με επί­κε­ντρο το επίδομα των 800 ευρώ στους εργα­ζο­μέ­νους, περνάμε στα στο­χευ­μένα μέτρα, κυρίως ενί­σχυ­σης της ρευ­στό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων. Ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Χρήστος Σταϊ­κού­ρας εξηγεί ότι αρκετές επι­χει­ρή­σεις ζητούν ήδη να πάρουν πίσω το προ­σω­πικό τους που βρί­σκε­ται σε ανα­στολή και το κράτος πρέπει να καθο­ρί­σει το νομο­θε­τικό πλαίσιο που θα τους επι­τρέ­ψει να το κάνουν. Για τις ημέρες που δεν θα λει­τουρ­γεί η επι­χεί­ρηση, το κράτος θα δώσει το ανα­λο­γούν ποσοστό του επι­δό­μα­τος, με όσο πιο ακριβή τρόπο, προ­σθέ­τει.

Πάντως, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες από κυβερ­νη­τική πηγή, στα μέτρα που εξε­τά­ζει η κυβέρ­νηση για την επόμενη φάση περι­λαμ­βά­νε­ται και πάλι ένα είδος κάλυψης απώ­λειας εισο­δή­μα­τος εργα­ζο­μέ­νων από το κράτος. Συγκε­κρι­μένα, εξε­τά­ζε­ται, για ένα μετα­βα­τικό στάδιο, η καθιέ­ρωση ενός σχή­μα­τος μειω­μέ­νης απα­σχό­λη­σης εργα­ζο­μέ­νων, με το κράτος να ανα­λαμ­βά­νει να καλύψει μέρος της απώ­λειας. Το σχήμα είναι γνωστό στη Γερ­μα­νία ως Kurzarbeit και στην Αγγλία ως short term work scheme. Ετσι, αν μια επι­χεί­ρηση μειώσει τον χρόνο απα­σχό­λη­σης και τον μισθό ενός εργα­ζο­μέ­νου π.χ. κατά το 1/3, το κράτος θα καλύψει ένα μέρος αυτού του 1/3 της αμοιβής του εργα­ζο­μέ­νου. Η πηγή επι­ση­μαί­νει, πάντως, ότι το σχήμα πρέπει να μελε­τη­θεί προ­σε­κτικά, καθώς περι­κλείει κιν­δύ­νους φορο­δια­φυ­γής και εισφο­ρο­δια­φυ­γής. Ο μέχρι στιγμής σχε­δια­σμός προ­βλέ­πει ότι η πλειο­νό­τητα των επι­χει­ρή­σεων θα ανοίξει τον Μάιο, με εστια­τό­ρια, ξενο­δο­χεία και πολυ­κα­τα­στή­ματα να παρα­πέ­μπο­νται πιθα­νό­τατα για τον Ιούνιο.

Για την ενί­σχυση της ρευ­στό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων, τα μέτρα της δεύ­τε­ρης φάσης περι­λαμ­βά­νουν:

• Την επι­στρε­πτέα προ­κα­τα­βολή στις επι­χει­ρή­σεις, ύψους 1 δισ. ευρώ, που πιθα­νό­τατα θα επα­να­λη­φθεί με άλλο 1 δισ. ευρώ.

• Επι­δό­τηση τόκων των ενή­με­ρων δανείων για τρεις μήνες (Απρί­λιος, Μάιος, Ιούνιος).

• Εγγύηση της Ανα­πτυ­ξια­κής Τρά­πε­ζας για δάνεια 7 δισ. ευρώ.

• Στήριξη κλάδων, όπως ο του­ρι­σμός, η ακτο­πλοΐα, ο πρω­το­γε­νής τομέας.

Σε αυτά θα προ­στε­θούν, μόλις ψηφι­στούν και τεθούν σε εφαρ­μογή (στόχος είναι οι αρχές Ιουνίου), οι ενι­σχύ­σεις στο πλαίσιο του πακέτου που απο­φά­σισε το Eurogroup της 9ης Απρι­λίου:

• Το πρό­γραμμα SURE της Κομι­σιόν για την ενί­σχυση της απα­σχό­λη­σης, από το οποίο η Ελλάδα υπο­λο­γί­ζε­ται να πάρει 1,5 δισ. ευρώ.

• Τα δάνεια από την Ευρω­παϊκή Τράπεζα Επεν­δύ­σεων, που εκτι­μά­ται ότι θα φθάσουν στα 2,5-3 δισ. για τις ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις.

Η προ­λη­πτική γραμμή ESM

Για το τρίτο σκέλος του πακέτου του Eurogroup, την προ­λη­πτική γραμμή του ESM, μέσω της οποίας η Ελλάδα θα μπο­ρούσε να εξα­σφα­λί­σει δάνεια 4 δισ. ευρώ, ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών είναι μάλλον αρνη­τι­κός προς το παρόν. Ωστόσο, σύμφωνα με κυβερ­νη­τική πηγή, αν ξεκα­θα­ρί­σει ότι η γραμμή δεν θα συνο­δεύ­ε­ται από μνη­μό­νιο και προη­γη­θούν άλλες χώρες (ενδια­φέ­ρον δείχνει η Ισπανία, με δεύτερη την Πορ­το­γα­λία, ενώ η Ιταλία το σκέ­φτε­ται ακόμη), ίσως ακο­λου­θή­σει τελικά και η χώρα μας.

Συνο­λικά υπο­λο­γί­ζε­ται ότι ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός όλων των μέτρων στή­ρι­ξης, από εθνι­κούς και κοι­νο­τι­κούς πόρους, θα ξεπε­ρά­σει τα 24 δισ. ευρώ, σύμφωνα με κυβερ­νη­τι­κούς υπο­λο­γι­σμούς.

Προσ­δο­κίες για πλήρη ανά­καμψη το 2021

Κυβέρ­νηση και Τράπεζα της Ελλάδος είναι μετριο­πα­θέ­στε­ρες στις εκτι­μή­σεις τους για τις πληγές που θα αφήσει ο κορω­νο­ϊός στην οικο­νο­μία σε σύγκριση με φορείς όπως το ΔΝΤ.

Ετσι, η κυβέρ­νηση, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, στο Πρό­γραμμα Στα­θε­ρό­τη­τας που ετοι­μά­ζει και θα υπο­βά­λει στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή τις επό­με­νες μέρες, προ­βλέ­πει ότι η ύφεση θα δια­μορ­φω­θεί φέτος στο 4,7% (έναντι πρό­βλε­ψης του ΔΝΤ για ύφεση 10%) και θα υπάρχει πλήρης ανά­καμψη, με ρυθμό της τάξης του 5% το 2021.

Το πρό­γραμμα, που θα καλύ­πτει τη διετία 2020-2021, δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί ακόμη και ενδέ­χε­ται να έχει δύο σενάρια, αλλά το βασικό είναι το παρα­πάνω. Ως προς το πρω­το­γε­νές απο­τέ­λε­σμα, προ­βλέ­πε­ται ελλειμ­μα­τικό, αλλά δεν έχει ορι­στι­κο­ποι­η­θεί ακόμη το μέγεθος.

Εκτι­μά­ται ότι θα είναι της τάξης του 2%-3% του ΑΕΠ, έναντι πρό­βλε­ψης του ΔΝΤ για 5,1%. Ωστόσο, προ­βλέ­πε­ται και πάλι επι­στροφή σε πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα την ερ

χόμενη χρονιά, ενώ το ΔΝΤ βλέπει συνέ­χιση του πρω­το­γε­νούς ελλείμ­μα­τος. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, οι θεσμοί, με τους οποίους συζή­τησε τις παρα­δο­χές της αυτές η κυβέρ­νηση την περα­σμένη εβδο­μάδα, είναι και αυτοί πιο απαι­σιό­δο­ξοι ως προς την ύφεση, την οποία βλέπουν στο 8%-9%, αν και παρα­δέ­χο­νται ότι υπάρχει μεγάλη αβε­βαιό­τητα.

Η ΤτΕ εξάλλου υπο­λό­γισε, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ότι η αύξηση του χρέους θα είναι 14% του ΑΕΠ, δηλαδή θα φτάσει το 190% του ΑΕΠ το 2020 (έναντι 200,8% του ΑΕΠ, που υπο­λο­γί­ζει το ΔΝΤ), ενώ εκτιμά ότι αν η κυβέρ­νηση κάνει χρήση του απο­θέ­μα­τος η αύξηση μπορεί να περιο­ρι­στεί στο 6% του ΑΕΠ.

Οι υπο­λο­γι­σμοί της τρά­πε­ζας βασί­ζο­νται στις εξής παρα­δο­χές: Η ύφεση θα φτάσει το 4%, όπως έχει πει και ο διοι­κη­τής της Γιάννης Στουρ­νά­ρας, και το πρω­το­γε­νές έλλειμμα θα είναι της τάξης του 3%-4% του ΑΕΠ, ελαφρώς υψη­λό­τερο από τις κυβερ­νη­τι­κές εκτι­μή­σεις. Οι εκτι­μή­σεις της τρά­πε­ζας έχουν συνυ­πο­λο­γί­σει μέτρα 8,9 δισ. για την άμεση στήριξη της οικο­νο­μίας και άλλα 4 δισ. για την ενί­σχυση της ρευ­στό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων (με μικρό­τερο πολ­λα­πλα­σια­στή). Το σενάριο της τρά­πε­ζας προ­βλέ­πει κορύ­φωση της ύφεσης το β΄ τρίμηνο και στα­διακή υπο­χώ­ρησή του το γ΄ και το δ΄ τρίμηνο. Εκτιμά δε ότι η συμ­με­τοχή του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ είναι 10%, όπως φαί­νε­ται και από την αντί­στοιχη απα­σχό­ληση. Ως γνωστόν, η ΤτΕ έχει κι ένα δυσμε­νές σενάριο, με 3 μήνες lockdown, οπότε η ύφεση φτάνει το 8%, αλλά δεν θεωρεί ότι είναι πιθανό με τα σημε­ρινά δεδο­μένα.

Πηγή kathimerini.gr

ΕΙΡΗΝΗ ΧΡΥΣΟΛΩΡΑ