Ηχηρό «όχι» των Βρετανών στην επιστροφή των Γλυπτών Παρθενώνα σε διαμεσολάβηση της Unesco

Βρο­ντε­ρό «όχι» από τη βρε­τα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση και το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο στην επι­στρο­φή των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να αλλά και στη δια­με­σο­λά­βη­ση της Unesco. Η βρε­τα­νι­κή πλευ­ρά όχι μόνο απα­ντά αρ­νη­τι­κά, αλλά και υπε­ρα­σπί­ζε­ται τη μέχρι τώρα πο­λι­τι­κή της. Υπε­ρα­σπί­ζε­ται ακόμα και την απο­στο­λή του θεού-πο­τα­μού Ιλι­σού από το αέ­τω­μα του Παρ­θε­νώ­να στο Μου­σείο Ερ­μι­τάζ της Αγίας Πε­τρού­πο­λης, γε­γο­νός που οδή­γη­σε την προη­γού­με­νη κυ­βέρ­νη­ση να εκ­δη­λώ­σει σφο­δρή αντί­δρα­ση.

Το «όχι» ανα­φέ­ρε­ται σε χθε­σι­νή επι­στο­λή του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου προς την Unesco, τους υπουρ­γούς Πο­λι­τι­σμού και τους υπουρ­γούς Ευ­ρω­παϊ­κών Υπο­θέ­σε­ων. Εξάλ­λου, για νό­μι­μη κα­το­χή των Γλυ­πτών κά­νουν λόγο σε ξε­χω­ρι­στή επι­στο­λή τους, επί­σης, προς την UNESCO οι βρε­τα­νοί υπουρ­γοί Πο­λι­τι­σμού και Ευ­ρω­παϊ­κών Υπο­θέ­σε­ων.

Απο­τέ­λε­σμα, οι προ­σπά­θειες από ελ­λη­νι­κής πλευ­ράς να βρε­θεί λύση στο ζή­τη­μα της επι­στρο­φής των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να οδη­γού­νται για μια ακόμη φορά σε αδιέ­ξο­δο.

Η υπο­γρα­φή του προ­έ­δρου των εφό­ρων του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου, σερ Ρ. Λά­μπερτ

Την απα­ντη­τι­κή επι­στο­λή του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου προς την Unesco υπο­γρά­φει ο πρό­ε­δρος του συμ­βου­λί­ου των εφό­ρων του Μου­σεί­ου, σερ Ρί­τσαρντ Λά­μπερτ και έχει αναρ­τη­θεί στην ιστο­σε­λί­δα του Μου­σεί­ου με­τα­φρα­σμέ­νη στα ελ­λη­νι­κά. Όπως γρά­φει ο σερ Ρί­τσαρντ Λά­μπερτ, στη συ­νά­ντη­ση των εφό­ρων (trustees), την 19η Μαρ­τί­ου, εξε­τά­στη­κε το αί­τη­μα της ελ­λη­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης για την έναρ­ξη δια­δι­κα­σί­ας δια­με­σο­λά­βη­σης μέσω της UNESCO, αλλά «με ει­λι­κρι­νή σε­βα­σμό για τον ορ­γα­νι­σμό, ύστε­ρα από λε­πτο­με­ρή και προ­σε­κτι­κή εξέ­τα­ση απο­φα­σί­σα­με να μην κά­νου­με δεκτό το σχε­τι­κό αί­τη­μα».

Στην αγ­γλι­κή γλώσ­σα η λέξη που επε­λέ­γη είναι «decline», δη­λα­δή, «να αρ­νη­θού­με» κι όχι «να μην κά­νου­με δεκτό» όπως ανα­φέ­ρε­ται στην ελ­λη­νι­κή με­τά­φρα­ση. Το μου­σείο «στρογ­γυ­λεύ­ει» την ελ­λη­νι­κή με­τά­φρα­ση στο συ­γκε­κρι­μέ­νο ση­μείο.

«Πι­στεύ­ου­με ότι η πλέον εποι­κο­δο­μη­τι­κή οδός, την οποία ήδη ακο­λου­θού­με, είναι αυτή της απευ­θεί­ας συ­νερ­γα­σί­ας με τα άλλα μου­σεία και πο­λι­τι­στι­κούς θε­σμούς, όχι μόνο στην Ελ­λά­δα αλλά και σε ολό­κλη­ρο τον κόσμο» ση­μειώ­νε­ται στην επι­στο­λή.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ση­μειώ­νε­ται: «Οι από­ψεις για την ιστο­ρία του δια­μοι­ρα­σμού των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να που έχουν δια­σω­θεί έως τις μέρες μας φυ­σι­κά και δια­φέ­ρουν, παρά ταύτα οι ει­δι­κοί ομό­φω­να ανα­γνω­ρί­ζουν ότι ο αρ­χι­κός γλυ­πτι­κός διά­κο­σμος δεν μπο­ρεί να απο­κα­τα­στα­θεί στο σύ­νο­λό του, καθώς πολλά στοι­χεία του έχουν χαθεί, ενώ τα μέρη που έχουν δια­σω­θεί δεν μπο­ρούν ποτέ να επα­να­το­πο­θε­τη­θούν στο κτί­ριο».

Σύμ­φω­να με τους βρε­τα­νούς, «Πι­στεύ­ου­με ότι η πλέον εποι­κο­δο­μη­τι­κή οδός, την οποία ήδη ακο­λου­θού­με, είναι αυτή της απευ­θεί­ας συ­νερ­γα­σί­ας με τα άλλα μου­σεία και πο­λι­τι­στι­κούς θε­σμούς, όχι μόνο στην Ελ­λά­δα αλλά και σε ολό­κλη­ρο τον κόσμο».

΄Οπως ανα­φέ­ρε­ται στην επι­στο­λή, είναι διαρ­κής επι­θυ­μία και επι­δί­ω­ξη του Μου­σεί­ου να εναρ­μο­νί­ζε­ται με τους στό­χους της Unesco για τη δια­φύ­λα­ξη και προ­στα­σία της πα­γκό­σμιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς που βρί­σκε­ται σε κίν­δυ­νο. Παρά ταύτα είναι σαφές ότι τα σω­ζό­με­να Γλυ­πτά του Παρ­θε­νώ­να, συ­ντη­ρη­μέ­να με προ­σο­χή σε διά­φο­ρα μου­σεία της Ευ­ρώ­πης, δεν εμπί­πτουν σε αυτή την κα­τη­γο­ρία.

Ωστό­σο, η βρε­τα­νι­κή πλευ­ρά δη­λώ­νει ότι επι­θυ­μεί «να ανα­πτύ­ξει πε­ραι­τέ­ρω τις ήδη καλές σχέ­σεις με τους συ­να­δέλ­φους και τους φο­ρείς στην Ελ­λά­δα και να διε­ρευ­νή­σουν την πι­θα­νό­τη­τα συ­νερ­γα­σιών, όχι σε επί­πε­δο κυ­βερ­νή­σε­ων αλλά απευ­θεί­ας σε επί­πε­δο φο­ρέ­ων. Γι’ αυτό τον λόγο πι­στεύ­ου­με ότι η εμπλο­κή της Unesco δεν απο­τε­λεί τον πλέον πρό­σφο­ρο τρόπο για να προ­χω­ρή­σου­με».

Η ει­δι­κή ανα­φο­ρά στην απο­στο­λή του Θεού – πο­τα­μού Ιλισ­σού στο Ερ­μι­τάζ της Αγίας Πε­τρού­πο­λης

Ει­δι­κή ανα­φο­ρά γί­νε­ται στην απο­στο­λή του θεού-πο­τα­μού Ιλι­σού στην Αγία Πε­τρού­πο­λη, όπου τον είδαν μέσα σε έξι εβδο­μά­δες 140 χι­λιά­δες επι­σκέ­πτες. Εξαί­ρουν την απή­χη­ση που θε­ω­ρούν ότι βρήκε.

Οι έφο­ροι θε­ω­ρούν πως πρω­το­βου­λί­ες που ανα­λαμ­βά­νουν οι φο­ρείς σε απευ­θεί­ας συ­νεν­νό­η­ση «είναι ένας φυ­σι­κός τρό­πος συ­νερ­γα­σί­ας καθώς τα δια­σω­θέ­ντα Γλυ­πτά του Παρ­θε­νώ­να βρί­σκο­νται σε δια­φο­ρε­τι­κές ευ­ρω­παϊ­κές συλ­λο­γές». Στο σχέ­διο αυτό εντάσ­σουν και τους επι­στή­μο­νες του Μου­σεί­ου της Ακρό­πο­λης κ.ά.

Ανά­λο­γη επι­στο­λή έστει­λαν στην UNESCO ο υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού και ο υπουρ­γός για την Ευ­ρώ­πη της Με­γά­λης Βρε­τα­νί­ας.

Η επι­στο­λή των δυο βρε­τα­νών υπουρ­γών

Στην επι­στο­λή τους οι δύο βρε­τα­νοί υπουρ­γοί Πο­λι­τι­σμού και Ευ­ρω­παϊ­κών Υπο­θέ­σε­ων επι­μέ­νουν ότι τα Γλυ­πτά απο­κτή­θη­καν νό­μι­μα από τον λόρδο Έλγιν και νο­μί­μως πα­ρα­μέ­νουν στο Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο. Υπο­στη­ρί­ζουν, επί­σης, ότι ου­δέ­πο­τε από το 1816 μέχρι το 1985 δεν είχε τεθεί θέμα πα­ρά­νο­μης κα­το­χής των Γλυ­πτών. Στο ση­μείο αυτό να ση­μειω­θεί ότι το αί­τη­μα της επι­στρο­φής έθεσε για πρώτη φορά η Με­λί­να Μερ­κού­ρη το 1982.

Οι Βρε­τα­νοί υπουρ­γοί ση­μειώ­νουν ότι η πρό­τα­ση της ελ­λη­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης περί δια­με­σο­λά­βη­σης της Unesco απο­σκο­πεί ου­σια­στι­κά στη μό­νι­μη επι­στρο­φή των Γλυ­πτών του Παρ­θε­νώ­να, γε­γο­νός που θα πα­ρα­βιά­ζει το «νό­μι­μο δι­καί­ω­μα» κα­το­χής τους από το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο. «Δε­δο­μέ­νης της ξε­κά­θα­ρης θέσης μας, αυτό μας ανα­γκά­ζει να θε­ω­ρή­σου­με ότι το αί­τη­μα της δια­με­σο­λά­βη­σης (σ.σ. της Unesco) δεν θα βοη­θή­σει την εξέ­λι­ξη των συ­ζη­τή­σε­ων».

Πα­ράλ­λη­λα, αν και δεν πα­ρα­λεί­πουν να εκ­φρά­σουν τον θαυ­μα­σμό τους προς το Μου­σείο της Ακρό­πο­λης, οι δύο υπουρ­γοί το­νί­ζουν ότι το Βρε­τα­νι­κό Μου­σείο δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα σε εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες απ’ όλο τον κόσμο να αντι­λη­φθούν τη σπου­δαιό­τη­τα των Γλυ­πτών ως μέρος της πα­γκό­σμιας ιστο­ρί­ας, και μά­λι­στα «δω­ρε­άν».

Στο τέλος της επι­στο­λής τους, οι Βρε­τα­νοί υπουρ­γοί ανα­φέ­ρο­νται στη «μα­κρο­χρό­νια συ­νερ­γα­σία του Βρε­τα­νι­κού Μου­σεί­ου με την ελ­λη­νι­κή Αρ­χαιο­λο­γι­κή Υπη­ρε­σία» και εκ­φρά­ζουν την εκτί­μη­ση ότι, «αφή­νο­ντας στην άκρη τις δια­φο­ρές για τα Γλυ­πτά του Παρ­θε­νώ­να, υπάρ­χει πε­ρι­θώ­ριο συ­νερ­γα­σί­ας» των δύο μου­σεί­ων.

thetoc.gr