Κατά τους θερινούς μήνες, τα μικρά νησιά βρίσκονται συχνά αντιμέτωπα με ελλείψεις βασικών φαρμάκων, καθώς η αυξημένη τουριστική κίνηση συμπίπτει με ένα καθεστώς πολύ χαμηλών τιμών που ευνοεί τις παράλληλες εξαγωγές και περιορίζει τη διαθεσιμότητα στην εγχώρια αγορά. Σε προορισμούς όπου ο πληθυσμός πολλαπλασιάζεται μέσα σε λίγες εβδομάδες, ακόμη και σκευάσματα καθημερινής χρήσης, τα οποία οι περισσότεροι καταναλωτές θεωρούν αυτονόητα στο σπίτι τους, καθίστανται δυσεύρετα, αναδεικνύοντας ένα ζήτημα που αφορά όχι μόνο το σύστημα υγείας αλλά και τη συνολική ανθεκτικότητα των τουριστικών προορισμών.
Οι ελλείψεις φαρμάκων αποτελούν ένα πρόβλημα με ευρωπαϊκή και παγκόσμια διάσταση, το οποίο δεν περιορίζεται στην ελληνική αγορά και συνδέεται άμεσα με διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και την έλλειψη πρώτων υλών, εξελίξεις που επιτάθηκαν μετά την πανδημία της COVID-19. Μιλώντας στο «Tornos News», ο Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ, επισημαίνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε σχετικά καλύτερη θέση σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χάρη στην ύπαρξη 44 ελληνικών εργοστασίων που παράγουν γενόσημα φάρμακα και στηρίζουν την εγχώρια επάρκεια.
Ωστόσο, η ελληνική αγορά εμφανίζει μια ιδιαιτερότητα που επιβαρύνει τη διαθεσιμότητα συγκεκριμένων σκευασμάτων. Σύμφωνα με τον κ. Χειμώνα, οι ελλείψεις εντοπίζονται κυρίως σε φάρμακα εντός προστασίας και συνδέονται άμεσα με τις εξαιρετικά χαμηλές τιμές που ισχύουν στη χώρα, καθώς το μέσο πρωτότυπο φάρμακο στην Ελλάδα κοστίζει περίπου το μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου και μόλις το ένα πέμπτο της τιμής που καταγράφεται σε αγορές όπως η Γερμανία και η Αυστρία. Αυτό το τιμολογιακό περιβάλλον ενισχύει τις παράλληλες εξαγωγές, με αποτέλεσμα φάρμακα που διατίθενται στην ελληνική αγορά να κατευθύνονται σε άλλες χώρες, αφήνοντας πίσω ελλείψεις για τους ασθενείς.
Σε περιόδους υψηλής τουριστικής ζήτησης, οι επιπτώσεις αυτής της στρέβλωσης γίνονται πιο έντονες, ιδιαίτερα στα μικρά νησιά, όπου η φαρμακευτική αγορά είναι περιορισμένη σε αριθμό σημείων διάθεσης και αποθεμάτων. Η απότομη αύξηση του πληθυσμού, σε συνδυασμό με την προμήθεια βασικών σκευασμάτων από επισκέπτες, δημιουργεί πρόσθετη πίεση σε μια ήδη εύθραυστη ισορροπία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η αιτία του προβλήματος εντοπίζεται στη ζήτηση των τουριστών, αλλά στο συνολικό πλαίσιο διακίνησης και τιμολόγησης.
Για την αντιμετώπιση των ελλείψεων, ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων προχωρά κατά διαστήματα στην έκδοση οδηγιών προσωρινής απαγόρευσης εξαγωγών συγκεκριμένων σκευασμάτων, ένα μέτρο που εφαρμόζεται επιλεκτικά και με στόχο τη διασφάλιση των αναγκών των ασθενών. Πρόκειται για πρακτική που ακολουθείται και σε άλλες χώρες με χαμηλές τιμές φαρμάκων, όπως η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Πορτογαλία και η Ρουμανία, ενώ στην Ελλάδα, στα τέλη του 2022, εκδόθηκε απαγόρευση εξαγωγών αορίστου διάρκειας για 180 φάρμακα.
Ο ΣΦΕΕ έχει καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με κεντρικό άξονα τη διαφάνεια και τον έλεγχο της διακίνησης του φαρμάκου. Από το 2016, οι φαρμακευτικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα αποστέλλουν καθημερινά στον ΕΟΦ στοιχεία πωλήσεων ανά κωδικό και ανά ΑΦΜ πελάτη, καθώς και έγκαιρη ενημέρωση για πιθανά προβλήματα εφοδιασμού. Παρά τη σημασία αυτού του μηχανισμού παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο, η αξιοποίησή του έχει περιοριστεί τα τελευταία χρόνια, ενώ τα σχετικά στοιχεία δεν δημοσιοποιούνται συστηματικά.
Οι προτάσεις του Συνδέσμου περιλαμβάνουν την ενίσχυση του ελέγχου σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, την επανεξέταση του πλαισίου λειτουργίας των φαρμακαποθηκών, τη χρήση ευρωπαϊκών συστημάτων επαλήθευσης φαρμάκων, καθώς και την απλοποίηση των διαδικασιών έκτακτης εισαγωγής φαρμάκων που βρίσκονται σε έλλειψη. Στόχος είναι η έγκαιρη παρέμβαση πριν οι ελλείψεις μετατραπούν σε χρόνιο φαινόμενο.
Σε ένα περιβάλλον όπου ο τουρισμός αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας και τα μικρά νησιά σηκώνουν δυσανάλογο βάρος κατά τη θερινή περίοδο, η φαρμακευτική επάρκεια αναδεικνύεται σε κρίσιμο παράγοντα αξιοπιστίας και ασφάλειας των προορισμών. Η αντιμετώπιση των ελλείψεων δεν αφορά μόνο την προστασία των ασθενών, αλλά και τη συνολική λειτουργικότητα των τοπικών κοινωνιών που καλούνται να υποστηρίξουν εκατομμύρια επισκέπτες σε συνθήκες αυξημένης πίεσης.
Πηγή: tornosnews.gr
