Μεταναστευτικό, επτά άμεσες λύσεις

Δρα­στι­κά μέτρα, προ­κει­μέ­νου να πε­ριο­ρι­στεί το φαι­νό­με­νο των προ­σφυ­γι­κών ροών, να στα­μα­τή­σει η επι­βά­ρυν­ση των νη­σιών και εντέ­λει να ενι­σχυ­θεί η εμπι­στο­σύ­νη, που αυτή τη στιγ­μή έχει διαρ­ρα­γεί, με­τα­ξύ κε­ντρι­κής εξου­σί­ας και νη­σιω­τι­κής Ελ­λά­δας, σχε­διά­ζει άμεσα η κυ­βέρ­νη­ση. Το με­τα­να­στευ­τι­κό άλ­λω­στε, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται σε όλες τις δη­μο­σκο­πή­σεις, απο­τε­λεί στην πα­ρού­σα φάση την αχίλ­λειο πτέρ­να της κυ­βέρ­νη­σης, καθώς ενώ σε όλους τους το­μείς της πο­λι­τι­κής της έχει ιδιαί­τε­ρα ψηλά πο­σο­στά απο­δο­χής, στο εν λόγω ζή­τη­μα δέ­χε­ται με­γά­λη πίεση.

Συ­νε­πώς στο Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου γνω­ρί­ζουν πως δεν υπάρ­χουν άλλα πε­ρι­θώ­ρια για ανα­βο­λές ή ημί­με­τρα και για αυτό τον λόγο σχε­διά­ζουν «άμεσα» λύ­σεις πάνω σε επτά άξο­νες, που εάν επι­τύ­χουν, θε­ω­ρεί­ται πως θα απο­τε­λέ­σουν το αντί­δο­το στο πρό­βλη­μα.

Πρώ­τος άξο­νας είναι η φύ­λα­ξη των συ­νό­ρων ώστε να μειω­θούν οι ροές. Πρό­κει­ται για μια δύ­σκο­λη εξί­σω­ση που δεν έχει εύ­κο­λες λύ­σεις. Το βα­σι­κό­τε­ρο που πρέ­πει να γίνει ώστε να φα­νούν απτά απο­τε­λέ­σμα­τα στον τομέα αυτό είναι η ενί­σχυ­ση του Λι­με­νι­κού Σώ­μα­τος που αυτή την στιγ­μή ση­κώ­νει ένα τε­ρά­στιο, δυ­σα­νά­λο­γο για τις δυ­να­τό­τη­τές του, βάρος. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι πως, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, το 30% του επι­χει­ρη­σια­κού σκέ­λους του Λι­με­νι­κού και το 20% του αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού του ασχο­λού­νται σχε­δόν απο­κλει­στι­κά με το με­τα­να­στευ­τι­κό. Συ­νε­πώς η ενί­σχυ­ση του Λι­με­νι­κού είναι στις άμε­σες και επι­τα­κτι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες. Πλην της πρό­σφα­της δω­ρε­άς από τους Ελ­λη­νες εφο­πλι­στές 10 υπερ­σύγ­χρο­νων τα­χύ­πλο­ων σκα­φών, το υπουρ­γείο Ναυ­τι­λί­ας προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στην ενί­σχυ­ση του σώ­μα­τος με πα­ρά­κτια πε­ρι­πο­λι­κά σκάφη.

Δεύ­τε­ρος άξο­νας είναι το κλεί­σι­μο των υπαρ­χου­σών ανοι­κτών δομών. Ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης δή­λω­σε εντός της εβδο­μά­δας πως η Ελ­λά­δα θα ζη­τή­σει ευ­ρω­παϊ­κή βο­ή­θεια για την κα­τα­σκευή των νέων δομών στα νησιά. «Χρεια­ζό­μα­στε χρη­μα­το­δό­τη­ση και υπο­στή­ρι­ξη στις υπο­δο­μές σε ό,τι αφορά την κα­τα­σκευή των νέων εγκα­τα­στά­σε­ων που θα αντι­κα­τα­στή­σουν τις υπάρ­χου­σες, οι οποί­ες είναι ξε­κά­θα­ρα πολύ προ­βλη­μα­τι­κές», ση­μεί­ω­σε. Το σχέ­διο προ­βλέ­πει δύο σκέλη: κλει­στές και αυ­στη­ρά φυ­λασ­σό­με­νες δομές ως προ­α­να­χω­ρη­σια­κά κέ­ντρα στα νησιά και ελεγ­χό­με­νες στην εν­δο­χώ­ρα, όπου θα υπάρ­χουν κα­νό­νες εξό­δου και κυ­ρώ­σεις αν πα­ρα­βια­στούν. Οι ελεγ­χό­με­νες δομές στην ηπει­ρω­τι­κή Ελ­λά­δα θα είναι σε του­λά­χι­στον 8 με 10 ση­μεία και το κρι­τή­ριο θα είναι να μην επι­βα­ρυν­θούν οι ήδη επι­βα­ρυ­μέ­νες πε­ριο­χές.

Στο ίδιο πλαί­σιο εντάσ­σε­ται και ο τρί­τος άξο­νας. Πρό­κει­ται για τη με­τα­φο­ρά προ­σφύ­γων από τα νησιά στην εν­δο­χώ­ρα. Ο τέ­ταρ­τος άξο­νας, επί­σης για την απο­συμ­φό­ρη­ση των νη­σιών, προ­βλέ­πει την εφαρ­μο­γή του «0% μό­νι­μης πα­ρα­μο­νής στα νησιά». Συ­νε­πώς η νη­σιω­τι­κή Ελ­λά­δα θα λει­τουρ­γεί ως «τράν­ζιτ» και όχι ως μό­νι­μος χώρος εγκα­τά­στα­σης προ­σφύ­γων.

Ο πέμ­πτος άξο­νας προ­βλέ­πει τη μεί­ω­ση της γρα­φειο­κρα­τί­ας για το άσυλο. Ο κ. Μη­τσο­τά­κης, ανα­φε­ρό­με­νος στο θέμα σε συ­νέ­ντευ­ξη που πα­ρα­χώ­ρη­σε στον ιστό­το­πο του Politico, ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πως η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά θα ζη­τή­σει πε­ρισ­σό­τε­ρα κον­δύ­λια καθώς εντα­τι­κο­ποιεί την εξέ­τα­ση αι­τή­σε­ων για άσυλο. «Πρέ­πει να ση­μειώ­σω πως κλη­ρο­νο­μή­σα­με μια κα­τά­στα­ση όπου εί­χα­με 80.000 ανοι­κτές αι­τή­σεις», ση­μεί­ω­σε. Πρό­κει­ται για έναν κρί­σι­μο τομέα καθώς το πρό­βλη­μα δεν είναι μόνον οι νέες ροές αλλά και οι εκ­κρε­μείς υπο­θέ­σεις. «Θέλω να φτά­σου­με σε ένα ση­μείο όπου οι απο­φά­σεις για το άσυλο λαμ­βά­νο­νται πολύ γρή­γο­ρα», πρό­σθε­σε ο κ. Μη­τσο­τά­κης. Ο έκτος άξο­νας προ­βλέ­πει την αύ­ξη­ση των επι­στρο­φών στην Τουρ­κία που, σύμ­φω­να με κυ­βερ­νη­τι­κές πηγές, είναι από τα μέτρα που θα εφαρ­μο­στούν πρώτα, ώστε να ενι­σχυ­θεί η εμπι­στο­σύ­νη με­τα­ξύ κυ­βέρ­νη­σης και νη­σιω­τι­κής Ελ­λά­δας που πε­ρι­μέ­νει άμεσα να δει απο­τε­λέ­σμα­τα, όπως συμ­φω­νή­θη­κε στην τε­λευ­ταία σύ­σκε­ψη στο Μα­ξί­μου. Ο κ. Πέ­τσας ση­μειώ­νει σχε­τι­κά με κάθε ευ­και­ρία πως τα προη­γού­με­να χρό­νια οι επι­στρο­φές ήταν πολύ λίγες και η κυ­βέρ­νη­ση έχει δε­σμευ­τεί «για 10.000 επι­στρο­φές μέσα στο 2020».

Ελεγ­χος των ΜΚΟ

Μια ξε­χω­ρι­στή και ιδιαί­τε­ρα κρί­σι­μη κα­τη­γο­ρία είναι οι ΜΚΟ. Κυ­βερ­νη­τι­κές πηγές ση­μεί­ω­ναν στην «Κ» πως το αμέ­σως επό­με­νο διά­στη­μα θα υπάρ­ξει αυ­στη­ρό­τα­τος έλεγ­χος στις μη κυ­βερ­νη­τι­κές ορ­γα­νώ­σεις που εμπλέ­κο­νται στο με­τα­να­στευ­τι­κό –εξ ου και η τρο­πο­λο­γία που έχει ανα­κοι­νω­θεί από τον κ. Μη­τα­ρά­κη– και όπου πα­ρα­τη­ρού­νται πα­ρα­νο­μί­ες θα υπάρ­χουν κυ­ρώ­σεις. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί το φαι­νό­με­νο ΜΚΟ να φτά­νουν πρώ­τες στο ακρι­βές ση­μείο που ελ­λι­με­νί­ζε­ται μια βάρκα στην ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά, κάτι που εγεί­ρει ερω­τή­μα­τα για πι­θα­νές σχέ­σεις με δια­κι­νη­τές. Σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση η αστυ­νο­μία θα έχει τη δι­καιο­δο­σία να προ­χω­ρή­σει σε ό,τι προ­βλέ­πει ο νόμος ώστε να πα­τα­χθεί το φαι­νό­με­νο.

Κατά την πρό­σφα­τη σύ­σκε­ψη στο Μα­ξί­μου –όπου από την πλευ­ρά της κυ­βέρ­νη­σης συμ­με­τεί­χαν ο κυ­βερ­νη­τι­κός εκ­πρό­σω­πος Στ. Πέ­τσας, ο υπουρ­γός Επι­κρα­τεί­ας Γιώρ­γος Γε­ρα­πε­τρί­της, ο νέος υπουρ­γός Με­τα­νά­στευ­σης και Ασύ­λου Νότης Μη­τα­ρά­κης και από την πλευ­ρά της νη­σιω­τι­κής Ελ­λά­δας ο πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου Κώ­στας Μου­τζού­ρης και οι δή­μαρ­χοι των νη­σιών του Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου–, εντο­πί­στη­καν δια­φω­νί­ες σε δύο θέ­μα­τα: πρώ­τον στην αντί­δρα­ση των νη­σιω­τών στα κλει­στά κέ­ντρα, καθώς εμ­μέ­νουν στη θέση τους να φύ­γουν τε­λεί­ως οι δομές από τα νησιά, και δεύ­τε­ρον στην άποψή τους πως αν η ταυ­το­ποί­η­ση κά­ποιου προ­σώ­που είναι αρ­νη­τι­κή, θα πρέ­πει να φεύ­γει άμεσα από το νησί. Η κυ­βέρ­νη­ση αντι­τάσ­σει πως δεν μπο­ρεί να μην υπάρ­χουν κα­θό­λου δομές στα νησιά και αντι­προ­τεί­νει να υπάρ­ξουν νέες κλει­στές δομές και με 0% μό­νι­μη πα­ρα­μο­νή. Στο έτερο αί­τη­μα το Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου ση­μειώ­νει πως δια­δι­κα­στι­κά δεν μπο­ρεί να φεύ­γει κά­ποιος από το νησί χωρίς να έχουν πα­ρέλ­θει πε­ρί­που 30 ημέ­ρες.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση αυτή τη στιγ­μή βρι­σκό­μα­στε σε ένα ση­μείο που η κυ­βέρ­νη­ση πρέ­πει αφε­νός να αντι­με­τω­πί­σει εν γένει το πρό­βλη­μα και αφε­τέ­ρου να «κερ­δί­σει την εμπι­στο­σύ­νη της νη­σιω­τι­κής Ελ­λά­δας». Κυ­βερ­νη­τι­κές πηγές ση­μειώ­ναν στην «Κ» πως «αυτή τη στιγ­μή δου­λεύ­ου­με πάνω στους 7 άξο­νες» ώστε να οι­κο­δο­μη­θεί εκ νέου η εμπι­στο­σύ­νη και σε επό­με­νες συ­να­ντή­σεις –θα γί­νο­νται πε­ρί­που κάθε 15 ημέ­ρες– «θα τε­θούν και πάλι επί τά­πη­τος οι δια­φω­νί­ες».