Η 74η επέτειος καταβυθίσεως του Α/Τ Βασίλισσα Όλγα: Ένας θρύλος στο βυθό της Λέρου

Η ιστο­ρία του “ΒΑ­ΣΙ­ΛΙΣ­ΣΑ ΟΛΓΑ” αρ­χί­ζει στην Αγ­γλία, όπου ναυ­πη­γεί­ται και κα­θελ­κύ­ε­ται το 1938. Στις 14 Φε­βρουα­ρί­ου, το ΒΑ­ΣΙ­ΛΙΣ­ΣΑ ΟΛΓΑ με κυ­βερ­νή­τη τον Μ. Ζα­ρό­κω­στα αφή­νει τη Γλα­σκώ­βη και ξε­κι­νά για την Ελ­λά­δα. Δε­κα­πέ­ντε ημέ­ρες μετά, την 1η Μαρ­τί­ου του 1939, θα κα­τα­πλεύ­σει στον Ναύ­σταθ­μο της Σα­λα­μί­νας.

Η δράση του Β. ΟΛΓΑ αρ­χί­ζει στις 15 Αυ­γού­στου του 1940. Τότε, μετά τον τορ­πι­λι­σμό της ΕΛΛΗΣ στην Τήνο, κλή­θη­κε μαζί με το αδελ­φό του πλοίο Β.ΓΕ­ΩΡ­ΓΙΟΣ να συ­νο­δεύ­σει τα επι­βα­τη­γά σκάφη με τους προ­σκυ­νη­τές της Με­γα­λό­χα­ρης από την Τήνο στον Πει­ραιά. Κυ­βερ­νή­της του Β. Όλγα αυτή την πε­ρί­ο­δο, ήταν ο Πλοί­αρ­χος Α. Λε­ο­ντό­που­λος.

Με την κή­ρυ­ξη του πο­λέ­μου, στις 28 Οκτω­βρί­ου το 1940, το Β. ΟΛΓΑ ανα­πτύσ­σει έντο­νη πο­λε­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα. Παίρ­νει μέρος σε επι­κίν­δυ­νες πο­λε­μι­κές επι­χει­ρή­σεις, σε πε­ρι­πο­λί­ες, κα­τα­δρο­μι­κές εξό­δους, συ­νο­δεί­ες νηο­πο­μπών αλλά και απο­στο­λές εξό­ντω­σης των εχθρι­κών πλοί­ων.

Στις 27 Απρι­λί­ου 1941 τα γερ­μα­νι­κά στρα­τεύ­μα­τα μπαί­νουν στην Αθήνα και υψώ­νουν στην Ακρό­πο­λη την ση­μαία με τον αγκυ­λω­τό σταυ­ρό. Δυο μέρες πριν, το Β. ΟΛΓΑ άφηνε πίσω της, την πα­τρί­δα και έπλεε προς την Αλε­ξάν­δρεια για την συ­νέ­χι­ση του αγώνα.

Στην Αλε­ξάν­δρεια, το Β. ΟΛΓΑ εντάσ­σε­ται στη βρε­τα­νι­κή μοίρα αντι­τορ­πι­λι­κών ενώ την κυ­βέρ­νη­σή της ανα­λαμ­βά­νει ο 37χρο­νος πλω­τάρ­χης Γε­ώρ­γιος Μπλέσ­σας. Με κυ­βερ­νή­τη τον Μπλέσ­σα το Β.ΟΛΓΑ θα ζήσει τις πιο δο­ξα­σμέ­νες στιγ­μές της αλλά και τις πιο τρα­γι­κές της ώρες. Υπό­δειγ­μα αξιω­μα­τι­κού , ο αι­σιό­δο­ξος κε­φαλ­λο­νί­της με τη σι­δε­ρέ­νια θέ­λη­ση και τις ακλό­νη­τες αρχές του, ο Γ. Μπλέσ­σας ταύ­τι­σε το όνομά του με την αυ­το­θυ­σία και τη συ­να­δελ­φι­κή αλ­λη­λεγ­γύη. Ο άγ­γλος αξιω­μα­τι­κός , αν­θυ­πο­πλοί­αρ­χος G.Connell, πε­ρι­γρά­φει τον πλω­τάρ­χη Γ. Μπλέσ­σα με τα πα­ρα­κά­τω λόγια : «Η Β.ΟΛΓΑ είχε κυ­βερ­νή­τη τον εγκάρ­διο και θαρ­ρα­λέο πλω­τάρ­χη Μπλέσ­σα, ο οποί­ος εκτός από έξο­χος επαγ­γελ­μα­τί­ας, ήταν επί­σης ένας διε­θνούς φήμης πρω­τα­θλη­τής γέ­φυ­ρας..»

Αυτός ο κυ­βερ­νή­της θα κερ­δί­σει τον σε­βα­σμό και την απε­ριό­ρι­στη εκτί­μη­ση του πλη­ρώ­μα­τος του πλοί­ου του, πολύ γρή­γο­ρα. Απαι­τη­τι­κός κατά τη διάρ­κεια των πο­λε­μι­κών συ­γκρού­σε­ων, πραγ­μα­τι­κός φίλος όμως όταν οι συν­θή­κες το επέ­τρε­παν ή το απαι­τού­σαν. Ήξερε να είναι άψο­γος κυ­βερ­νή­της αλλά και σω­στός άν­θρω­πος με εν­δια­φέ­ρον και κα­τα­νό­η­ση για τους συ­ντρό­φους του. Με αυτόν τον Κυ­βερ­νή­τη το Β. Ολγα θα γρά­ψει, τα χρό­νια που θα ακο­λου­θή­σουν, μία από τις πιο χρυ­σές σε­λί­δες της ναυ­τι­κής μας ιστο­ρί­ας.

Συμ­με­τεί­χε στη ναυ­μα­χία του Ταί­να­ρου. Μαζί με το αγ­γλι­κό αντι­τορ­πι­λι­κό PETARD αιχ­μα­λώ­τι­σε το ιτα­λι­κό υπο­βρύ­χιο UARSCIEK, κοντά στη Βεγ­γά­ζη. Εγι­ναν τρεις επι­θέ­σεις από το PETARD και την Β.ΟΛΓΑ κατά του ιτα­λι­κού υπο­βρυ­χί­ου. Η τε­λευ­ταία από το ελ­λη­νι­κό αντι­τορ­πι­λι­κό έδωσε και τη χα­ρι­στι­κή βολή στο UARSCIEK, που ανα­γκά­στη­κε να ανα­δυ­θεί. Το UARSCIEK ήταν το τε­λευ­ταίο από τα 20 ιτα­λι­κά υπο­βρύ­χια που χά­θη­καν στη Με­σό­γειο το 1942.

Τον Ια­νουά­ριο του 1943, το ΒΑ­ΣΙ­ΛΙΣ­ΣΑ ΟΛΓΑ βυ­θί­ζει το Ιτα­λι­κό πε­τρε­λαιο­φό­ρο STROMPOLI και τον Ιού­νιο της ίδιας χρο­νιάς βυ­θί­ζει σε συ­νερ­γα­σία με το βρε­τα­νι­κό JERVIS, δύο πο­λε­μι­κά και δύο πλοία συ­νο­δεί­ας.

Πρω­το­στά­τη­σε στην επί­θε­ση κατά της Πα­ντελ­λε­ρί­ας, του «νη­σιού φρου­ρί­ου» του Μου­σο­λί­νι και στην από­βα­ση της Σι­κε­λί­ας. Ήταν το μο­να­δι­κό ελ­λη­νι­κό πλοίο που συμ­με­τεί­χε το Σε­πτέμ­βριο του 1943, στην πα­ρά­δο­ση του ιτα­λι­κού στό­λου, μετά τη συν­θη­κο­λό­γη­ση της Ιτα­λί­ας. Η συμ­με­το­χή της Β. ΟΛΓΑΣ, ήταν ιδιαί­τε­ρα τι­μη­τι­κή τόσο για το θρυ­λι­κό αντι­τορ­πι­λι­κό μας όσο και το ελ­λη­νι­κό Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό.

Μετά τη συν­θη­κο­λό­γη­ση της Ιτα­λί­ας, άρ­χι­σαν οι επι­χει­ρή­σεις στα Δω­δε­κά­νη­σα. Τα ελ­λη­νι­κά αντι­τορ­πι­λι­κά, παρά τους κιν­δύ­νους, έπλε­αν στο Αι­γαίο, χτυ­πού­σαν εχθρι­κές νηο­πο­μπές, απο­βί­βα­ζαν κομ­μά­ντος στα Δω­δε­κά­νη­σα και επέ­στρε­φαν στις βά­σεις τους για ν’ ανε­φο­δια­στούν και ν’ απο­πλεύ­σουν πάλι για άλλες πε­ρι­πο­λί­ες ή απο­στο­λές. Μια τέ­τοια τόσο επι­κίν­δυ­νη όσο και επι­τυ­χή απο­στο­λή πραγ­μα­το­ποί­η­σε η Β.ΟΛΓΑ τον Σε­πτέμ­βριο του 1943, κοντά στην Αστυ­πά­λαια. Μαζί με τα αγ­γλι­κά αντι­τορ­πι­λι­κά FAULKNOR και ECLIPSE είχαν εντο­πί­σει γερ­μα­νι­κή νηο­πο­μπή. Οι Γερ­μα­νοί προ­σπα­θού­σαν ν’ απο­φύ­γουν την ανα­μέ­τρη­ση. Στά­θη­καν όμως άτυ­χοι.

Τρεις μέρες μετά την βύ­θι­ση της εχθρι­κής νηο­πο­μπής στην Αστυ­πά­λαια, η Β.ΟΛΓΑ ξα­να­βρέ­θη­κε στα Δω­δε­κά­νη­σα, με­τα­φέ­ρο­ντας στρα­τό , αντια­ε­ρο­πο­ρι­κά τα­χυ­βό­λα, μο­το­σι­κλέ­τες, τρό­φι­μα και πυ­ρο­μα­χι­κά, στη Λέρο. Ήταν η πρώτη φορά μετά από 2,5 χρό­νια που το πλή­ρω­μα του Β.ΟΛΓΑ αντί­κρι­ζε ξανά ελ­λη­νι­κό νησί.

Το επό­με­νο τα­ξί­δι όμως του ελ­λη­νι­κού αντι­τορ­πι­λι­κού στη Λέρο, θα είναι και το τε­λευ­ταίο του θρυ­λι­κού πλοί­ου. Ενα τα­ξί­δι που άρ­χι­σε στις 08.45 της 25ης Σε­πτεμ­βρί­ου, όταν το Β.ΟΛΓΑ απέ­πλευ­σε από την Αλε­ξάν­δρεια μαζί με το αγ­γλι­κό INTREPID με προ­ο­ρι­σμό την θα­λάσ­σια πε­ριο­χή ανά­με­σα στην Κρήτη και την Κω. Εκεί τα δύο αντι­τορ­πι­λι­κά θα εκτε­λού­σαν επι­θε­τι­κή πε­ρι­πο­λία για να εμπο­δί­σουν τη διέ­λευ­ση εχθρι­κών νηο­πο­μπών από λι­μά­νια της ηπει­ρω­τι­κής Ελ­λά­δας και της Κρή­της προς τα Δω­δε­κά­νη­σα. Μέχρι τις 04.15 της 26ης Σε­πτεμ­βρί­ου, τα δύο πλοία πε­ρι­πο­λού­σαν στην προ­κα­θο­ρι­σμέ­νη πε­ριο­χή, χωρίς απρό­ο­πτα. Τότε, παίρ­νουν με κρυ­πτο­γρα­φη­μέ­νο σήμα εντο­λή να κα­τα­πλεύ­σουν στη Λέρο, στις 07.00 το πρωί.

Στις 07.00 το πρωί της επό­με­νης ημέ­ρας, τα δύο αντι­τορ­πι­λι­κά έμπαι­ναν στον όρμο Λακκί της Λέρου. Ηταν Κυ­ρια­κή 26 Σε­πτεμ­βρί­ου 1943, ανή­με­ρα της θρη­σκευ­τι­κής εορ­τής του Αγίου Ιω­άν­νου του Θε­ο­λό­γου.

Στο φυ­σι­κό λι­μά­νι της Λέρου υπήρ­χαν τρεις βρε­τα­νι­κές τορ­πι­λά­κα­τοι και ένα μικρό ιτα­λι­κό κα­ρά­βι, δε­μέ­να κοντά στην προ­κυ­μαία. Το Β.ΟΛΓΑ έδεσε κοντά στη δεύ­τε­ρη εί­σο­δο του όρμου και το INTREPID πε­ρί­που 200 μέτρα ανα­το­λι­κό­τε­ρα. Το πλή­ρω­μα ήταν κου­ρα­σμέ­νο από την ολο­νύ­χτια πε­ρι­πο­λία κι έτσι οι πε­ρισ­σό­τε­ροι κα­τέ­βη­καν στα υπο­φράγ­μα­τα για να κοι­μη­θούν. Στη γέ­φυ­ρα έμει­νε ο αξιω­μα­τι­κός φυ­λα­κής με τους βοη­θούς του, στα πυ­ρο­βό­λα και τα πο­λυ­βό­λα έμει­ναν οι πυ­ρή­νες των ομο­χει­ριών και στις μη­χα­νές υπήρ­χαν οι μη­χα­νι­κοί και οι θερ­μα­στές βάρ­διας. Η γα­λή­νια αι­γαιο­πε­λα­γί­τι­κη μέρα έκανε τα πλη­ρώ­μα­τα των πλοί­ων να πι­στέ­ψουν ότι θα περ­νού­σαν μια ήρεμη μέρα στο μέχρι τότε ασφα­λές ορ­μη­τή­ριο της Λέρου.

Στις 10:00 το πρωί οι σει­ρή­νες ήχη­σαν. Γερ­μα­νι­κή επι­δρο­μή από 40 stukas επι­τέ­θη­καν στα αγκυ­ρο­βο­λη­μέ­να πλοία. Τε­λι­κά το Β.ΟΛΓΑ βυ­θί­στη­κε, μετά από ηρω­ϊ­κή μάχη του πλη­ρώ­μα­τός του με τα γερ­μα­νι­κά αε­ρο­πλά­να. Απω­λέ­σθη­καν ο κυ­βερ­νή­της, πλω­τάρ­χης Γ. Μπλέσ­σας ΒΠΝ, 6 αξιω­μα­τι­κοί,65 υπα­ξιω­μα­τι­κοί και ναύ­τες.

Μαζί με το Β.ΟΛΓΑ βυ­θί­στη­κε και το αγ­γλι­κό INTREPID.

Αντι­τορ­πι­λι­κό Β.ΟΛΓΑ

Δια­στά­σεις:    Μήκος:  97,5m  Πλά­τος:  9,7m   Βύ­θι­σμα:  2,7m

Εκτό­πι­σμα: 1.414 τόνοι

Πρό­ω­ση: 34.000 ίπποι , δι­πλέ­λι­κο

Τα­χύ­τη­τα: 35 κόμ­βοι

Οπλι­σμός: 4 πυ­ρο­βό­λα των 5 ιν­τσών, 4 Α/Α πο­λυ­βό­λα των 37 χιλ., 2 τε­τρα­πλοί Τ/Σ των 21 ιν­τσών.

Το 1941 αφαι­ρέ­θη­κε το 4ο πυ­ρο­βό­λο των 5 ιν­τσών και οι πρυ­μνιοί Τ/Σ για να προ­στε­θούν 1 Α/Α πυ­ρο­βό­λο 3 ιν­τσών, 6 πυ­ρο­βό­λα 20 χιλ. και συ­σκευή Α/Υ.

lerosnews.gr