ΕΛΣΤΑΤ: Σχεδόν διπλάσιοι ηλικιωμένοι από ό,τι παιδιά στην Ελλάδα – Τα στοιχεία για το Νότιο Αιγαίο

Μια διαρ­κώς επι­δει­νού­με­νη δη­μο­γρα­φι­κή κα­τά­στα­ση στην Ελ­λά­δα σκια­γρα­φούν τα τε­λευ­ταία στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ και της Eurostat, σύμ­φω­να με τα οποία η χώρα μας γερ­νά­ει με τα­χύ­τε­ρους ρυθ­μούς από τη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα των χωρών – μελών της ΕΕ. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, η πλη­θυ­σμια­κή κα­τη­γο­ρία 65+ έχει φτά­σει να είναι σχε­δόν δι­πλά­σια των παι­διών ηλι­κί­ας έως 14 ετών.

Σύμ­φω­να με την τρι­μη­νιαία έκ­θε­ση της ΕΛ­ΣΤΑΤ «Ελλάς με Αριθ­μούς», ο δεί­κτης γή­ραν­σης βαί­νει στα­θε­ρά αυ­ξα­νό­με­νος με­τα­ξύ 2020 – 2024, με την τε­λευ­ταία εξε­τα­ζό­με­νη χρο­νιά να κα­τα­γρά­φο­νται 182 άτομα ηλι­κί­ας 65+ ανά 100 παι­διά. Πα­ράλ­λη­λα, οι γεν­νή­σεις έχουν υπο­χω­ρή­σει από 84.764 το 2020 σε 68.467 το 2024, ενώ ο δεί­κτης γο­νι­μό­τη­τας πα­ρα­μέ­νει κα­θη­λω­μέ­νος στο 1,2 υπο­χω­ρώ­ντας από το 1,4 το 2020, πολύ κάτω από το όριο δη­μο­γρα­φι­κής αντι­κα­τά­στα­σης και δια­τή­ρη­σης των γε­νε­ών (2,1).

Αν και η αύ­ξη­ση του προσ­δό­κι­μου ζωής απο­τε­λεί αναμ­φί­βο­λα κα­τά­κτη­ση της σύγ­χρο­νης ια­τρι­κής, όταν συν­δυά­ζε­ται με την έλ­λει­ψη νέων γεν­νή­σε­ων με­τα­τρέ­πε­ται σε οξεία πίεση για τα συ­στή­μα­τα υγεί­ας και φρο­ντί­δας. Από την άλλη, η πα­ρα­τε­τα­μέ­νη υπο­γεν­νη­τι­κό­τη­τα οδη­γεί σε στα­δια­κή ερή­μω­ση των σχο­λι­κών αι­θου­σών και σε έλ­λει­ψη εξει­δι­κευ­μέ­νου και ανει­δί­κευ­του ερ­γα­τι­κού δυ­να­μι­κού σε βάθος χρό­νου.

Η γε­ω­γρα­φι­κή κα­τα­νο­μή του πλη­θυ­σμού πα­ρα­μέ­νει βαθιά άνιση, με την Ατ­τι­κή να συ­γκε­ντρώ­νει το 36,4% του συ­νό­λου

Το φυ­σι­κό ισο­ζύ­γιο πλη­θυ­σμού (γεν­νή­σεις μείον θά­να­τοι) βα­θαί­νει χρόνο με τον χρόνο – από μείον 46.261 το 2020 σε μείον 58.449 το 2024. Επι­πλέ­ον, αλ­λά­ζει ρι­ζι­κά και η δομή της ελ­λη­νι­κής οι­κο­γέ­νειας, με τα μο­νο­με­λή νοι­κο­κυ­ριά να κα­τα­γρά­φουν αύ­ξη­ση κατά 32% μέσα στη δε­κα­ε­τία 2011 – 2021. Αντι­θέ­τως, τα νοι­κο­κυ­ριά από τρία μέλη και άνω κα­τα­γρά­φουν μεί­ω­ση που φτά­νει στο 14,8%.

Με βάση τα πρό­σφα­τα στοι­χεία της Eurostat, η Ελ­λά­δα κα­τα­τάσ­σε­ται πλέον στην τέ­ταρ­τη γη­ραιό­τε­ρη χώρα της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, με διά­με­ση ηλι­κία 47,2 ετών, η οποία έχει αυ­ξη­θεί κατά οκτώ έτη σε βάθος χρό­νου δύο δε­κα­ε­τιών. Μά­λι­στα, το πιο ανη­συ­χη­τι­κό στοι­χείο δεν είναι η από­λυ­τη τιμή, αλλά η τα­χύ­τη­τα της με­τα­βο­λής.

Αυτή η τάση ρα­γδαί­ας γή­ραν­σης που θέτει σε δο­κι­μα­σία την πα­ρα­γω­γι­κή βάση της χώρας απαι­τεί, κατά τους ει­δι­κούς, ολι­στι­κές πο­λι­τι­κές προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στεί απο­τε­λε­σμα­τι­κά. Τέ­τοιες πο­λι­τι­κές αφο­ρούν, με­τα­ξύ άλλων, την ενί­σχυ­ση πα­ρο­χών στέ­γης και λοι­πών κι­νή­τρων για τα νέα ζευ­γά­ρια, μέχρι τη στή­ρι­ξη της μη­τρό­τη­τας και της γυ­ναι­κεί­ας απα­σχό­λη­σης, καθώς και τη δη­μιουρ­γία ενός βιώ­σι­μου πε­ρι­βάλ­λο­ντος για την ερ­γα­σία και την οι­κο­γέ­νεια.

ΕΛ­ΣΤΑΤ: Κα­τα­νο­μή πλη­θυ­σμού ανά πε­ρι­φέ­ρεια

Η γε­ω­γρα­φι­κή κα­τα­νο­μή του πλη­θυ­σμού πα­ρα­μέ­νει βαθιά άνιση, με την Ατ­τι­κή να συ­γκε­ντρώ­νει το 36,4% του συ­νό­λου (3.814.064 κά­τοι­κοι σε σύ­νο­λο 10.482.487, απο­γρα­φή 2021), ακο­λου­θού­με­νη από την Κε­ντρι­κή Μα­κε­δο­νία με 17,1% (1.795.669 κά­τοι­κοι).

Οι υπό­λοι­πες πε­ρι­φέ­ρειες κι­νού­νται σε πολύ χα­μη­λό­τε­ρα πο­σο­στά: Θεσ­σα­λία 6,6%, Δυ­τι­κή Ελ­λά­δα 6,2%, Κρήτη 6,0%, Ανα­το­λι­κή Μα­κε­δο­νία και Θράκη 5,4%, Πε­λο­πόν­νη­σος 5,1%, Στε­ρεά Ελ­λά­δα 4,8%, ενώ Ήπει­ρος και Νότιο Αι­γαίο συ­γκε­ντρώ­νουν από 3,1%.

Οι πλη­θυ­σμια­κά μι­κρό­τε­ρες πε­ρι­φέ­ρειες είναι το Βό­ρειο Αι­γαίο (1,9%) και η Δυ­τι­κή Μα­κε­δο­νία (2,4%). Σε επί­πε­δο με­τα­βο­λής 2011 – 2021, οι πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­φέ­ρειες της εν­δο­χώ­ρας κα­τέ­γρα­ψαν ση­μα­ντι­κή πλη­θυ­σμια­κή απώ­λεια, με τη Δυ­τι­κή Μα­κε­δο­νία στην πρώτη θέση (-10,3%) και την Ανα­το­λι­κή Μα­κε­δο­νία – Θράκη (-7,6%), ενώ αντί­θε­τα το Νότιο Αι­γαίο (+6,1%) και η Κρήτη (+0,2%) ήταν από τις ελά­χι­στες πε­ρι­φέ­ρειες που αύ­ξη­σαν τον πλη­θυ­σμό τους, πι­θα­νό­τα­τα λόγω του­ρι­στι­κής και οι­κο­νο­μι­κής δυ­να­μι­κής.

Κα­τα­νο­μή πλη­θυ­σμού ανά φύλο και οι­κο­γε­νεια­κή κα­τά­στα­ση

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ, στο σύ­νο­λο της χώρας οι γυ­ναί­κες υπερ­τε­ρούν αριθ­μη­τι­κά των αν­δρών: 5.356.510 γυ­ναί­κες ένα­ντι 5.125.977 αν­δρών το 2021, δη­λα­δή πο­σο­στό 51,1% ένα­ντι 48,9%. Ωστό­σο, η ανα­λο­γία δεν είναι ομοιό­μορ­φη σε όλη τη χώρα.

Σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­φέ­ρειες, όπως η Στε­ρεά Ελ­λά­δα και η Πε­λο­πόν­νη­σος, το πο­σο­στό των αν­δρών ξε­περ­νά ελα­φρώς το 50%, ενώ σε αστι­κά κέ­ντρα όπως η Ατ­τι­κή η υπε­ρο­χή των γυ­ναι­κών είναι εντο­νό­τε­ρη. Στην ηλι­κια­κή διάρ­θρω­ση, η υπε­ρο­χή των γυ­ναι­κών γί­νε­ται ιδιαί­τε­ρα εμ­φα­νής στις με­γα­λύ­τε­ρες ηλι­κί­ες. Στην ομάδα 80+ ετών, οι γυ­ναί­κες (351.588) ξε­περ­νούν σχε­δόν κατά 51% τους άν­δρες (231.746), αντα­να­κλώ­ντας το υψη­λό­τε­ρο προσ­δό­κι­μο ζωής των γυ­ναι­κών.

Ως προς την οι­κο­γε­νεια­κή κα­τά­στα­ση στο σύ­νο­λο των 10.482.487 κα­τοί­κων της Ελ­λά­δας το 2021, οι έγ­γα­μοι απο­τε­λούν την πο­λυ­πλη­θέ­στε­ρη κα­τη­γο­ρία με 4.786.889 άτομα (45,7%), ακο­λου­θού­με­νοι από τους άγα­μους με 4.224.101 άτομα (40,3%). Οι χήροι/ες ανέρ­χο­νται σε 834.299 (8,0%) και οι δια­ζευγ­μέ­νοι/ες σε 484.237 (4,6%), ενώ ένα μικρό αλλά αυ­ξα­νό­με­νο πο­σο­στό, 39.984 άτομα, δη­λώ­νει ότι έχει συ­νά­ψει σύμ­φω­νο συμ­βί­ω­σης.

Η κα­τα­νο­μή δια­φέ­ρει ση­μα­ντι­κά ως προς το φύλο. Στους άν­δρες κυ­ριαρ­χούν σχε­δόν ισό­πο­σα οι άγα­μοι (2.324.198) και οι έγ­γα­μοι (2.402.858), ενώ οι χήροι απο­τε­λούν μόλις το 2,5% των αν­δρών (128.794 άτομα). Στον αντί­πο­δα, οι χήρες ανέρ­χο­νται σε 705.505, πάνω από πε­ντα­πλά­σιος αριθ­μός σε σχέση με τους χή­ρους άν­δρες.

Προσ­δο­κώ­με­νη ζωή κατά τη γέν­νη­ση

Παρά τη ρα­γδαία γή­ραν­ση του πλη­θυ­σμού της, η Ελ­λά­δα εμ­φα­νί­ζει σχε­τι­κά ικα­νο­ποι­η­τι­κά επί­πε­δα προσ­δο­κώ­με­νης ζωής, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της Eurostat για την πε­ρί­ο­δο 2022 – 2024.

Ει­δι­κό­τε­ρα, η προσ­δο­κώ­με­νη ζωή κατά τη γέν­νη­ση για τους άν­δρες δια­μορ­φώ­θη­κε στα 79,4 έτη το 2024 (από 78,2 το 2022), ελα­φρώς πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ των 27 (78,9 έτη), ενώ για τις γυ­ναί­κες έφτα­σε τα 84,4 έτη, επί­σης ορια­κά υψη­λό­τε­ρα από τον ευ­ρω­παϊ­κό μέσο όρο (84,1 έτη).

Στις χώρες της ΕΕ με τα υψη­λό­τε­ρα επί­πε­δα μα­κρο­ζω­ί­ας το 2024 συ­γκα­τα­λέ­γο­νται η Ισπα­νία (81,4 έτη για άν­δρες, 86,5 για γυ­ναί­κες), η Ιτα­λία (81,6 και 85,7 αντί­στοι­χα) και η Γαλ­λία (80,2 και 85,8). Αρ­κε­τά πίσω  από την Ελ­λά­δα βρί­σκο­νται χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευ­ρώ­πης, όπως η Βουλ­γα­ρία (72,2 και 79,5) και η Ρου­μα­νία (72,8 και 80,3)

Πηγή: in.gr