Οι Έλληνες μαθητές διέπρεψαν ως «πολίτες του κόσμου»

Ενας μα­θη­τής πα­ρα­τη­ρεί ότι κά­ποιοι συμ­μα­θη­τές του στα­μά­τη­σαν να τρώνε με­ση­με­ρια­νό. Ρω­τώ­ντας, μα­θαί­νει ότι νη­στεύ­ουν για θρη­σκευ­τι­κούς λό­γους. Δεί­χνει εν­δια­φέ­ρον και ρω­τά­ει να μάθει πε­ρισ­σό­τε­ρα σχε­τι­κά με τη νη­στεία και τη ση­μα­σία της. Μα­θαί­νει ότι πρό­κει­ται για μια πρα­κτι­κή που επα­να­λαμ­βά­νε­ται κάθε χρόνο, ότι πρό­κει­ται για κάτι που οι συμ­μα­θη­τές του κά­νουν στο πλαί­σιο της οι­κο­γέ­νειας και της θρη­σκευ­τι­κής κοι­νό­τη­τας στην οποία ανή­κουν. Αν και δεν νη­στεύ­ει ο ίδιος, ανα­γνω­ρί­ζει ότι τα θέ­μα­τα της κοι­νό­τη­τας, της θυ­σί­ας και της υπέρ­βα­σης των υλι­κών ανα­γκών είναι κοινά σε πολ­λές θρη­σκεί­ες, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της δικής του θρη­σκευ­τι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.

Πρό­κει­ται για σε­νά­ριο που δό­θη­κε στους 15χρο­νους απο­φοί­τους γυ­μνα­σί­ου οι οποί­οι με­τεί­χαν στον τε­λευ­ταίο, του 2018, δια­γω­νι­σμό PISA του ΟΟΣΑ, στο πλαί­σιο του τεστ για το εάν έχουν «γνώ­σεις και δε­ξιό­τη­τες του πο­λί­τη του κό­σμου», όπως όρισε ο Ορ­γα­νι­σμός. Και οι Ελ­λη­νες μα­θη­τές τα πήγαν πολύ καλά, όπως δεί­χνουν τα απο­τε­λέ­σμα­τα του δια­γω­νι­σμού, τα οποία πα­ρου­σιά­ζει η «Κ». Η επί­δο­σή τους απο­δί­δε­ται τόσο στην εξοι­κεί­ω­ση των μα­θη­τών με τους πρό­σφυ­γες και με­τα­νά­στες –ιδίως στην Ατ­τι­κή αλλά και στις πε­ριο­χές-πύλες ει­σό­δου της χώρας μας– όσο και στις δρα­στη­ριό­τη­τες που κά­νουν οι μα­θη­τές στα σχο­λεία της χώρας μας.

Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, ο δια­γω­νι­σμός PISA ορ­γα­νώ­νε­ται ανά τριε­τία. Στον τε­λευ­ταίο, το 2018, εκτός από την Κα­τα­νό­η­ση Κει­μέ­νου, τα Μα­θη­μα­τι­κά και τις Φυ­σι­κές Επι­στή­μες –τις τρεις δε­ξιό­τη­τες που πρέ­πει να έχουν οι μα­θη­τές ολο­κλη­ρώ­νο­ντας την υπο­χρε­ω­τι­κή εκ­παί­δευ­ση, δη­λα­δή στα 15-16 τους, και στις οποί­ες εξε­τά­ζο­νται σε όλους τους δια­γω­νι­σμούς–, αξιο­λο­γή­θη­κε και το αντι­κεί­με­νο «Γνώ­σεις και δε­ξιό­τη­τες του πο­λί­τη του κό­σμου», όπως ονο­μά­στη­κε από την τότε (το 2018) ηγε­σία του Ιν­στι­τού­του Εκ­παι­δευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής της Ελ­λά­δας. Η άλλη εκ­δο­χή ήταν «πα­γκό­σμιος πο­λί­της», αλλά, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», δεν προ­κρί­θη­κε και για ιδε­ο­λο­γι­κο­πο­λι­τι­κούς λό­γους.

600.000 συμ­με­το­χές

Στον δια­γω­νι­σμό του 2018 πήραν μέρος πε­ρί­που 600.000 μα­θη­τές, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας πε­ρί­που 32 εκα­τομ­μύ­ρια 15χρο­νους από σχο­λεία των 79 χωρών που συμ­με­τεί­χαν στον δια­γω­νι­σμό, μέλη και μη μέλη του ΟΟΣΑ. Από την Ελ­λά­δα πήραν μέρος 6.403 μα­θη­τές από 256 σχο­λεία της χώρας.

Στις τρεις βα­σι­κές δε­ξιό­τη­τες, η χώρα μας υπο­χώ­ρη­σε σε σχέση με τον δια­γω­νι­σμό του 2015. Με­τα­ξύ των 37 χωρών του ΟΟΣΑ, η Ελ­λά­δα είναι μο­νί­μως ου­ρα­γός: στην 34η θέση. Με­τα­ξύ των 79 χωρών που με­τεί­χαν στον δια­γω­νι­σμό, η Ελ­λά­δα βρέ­θη­κε στην 43η/44η θέση.

Οπως ανέ­φε­ρε στην «Κ» η Χρύσα Σο­φια­νο­πού­λου, εθνι­κή δια­χει­ρί­στρια του δια­γω­νι­σμού PISA για τη χώρα μας και επί­κου­ρος κα­θη­γή­τρια στο Χα­ρο­κό­πειο Πα­νε­πι­στή­μιο στα Μα­θη­μα­τι­κά και στην Κοι­νω­νιο­λο­γία της Εκ­παί­δευ­σης, ο όρος «γνώ­σεις και δε­ξιό­τη­τες του πο­λί­τη του κό­σμου», που ήταν το τέ­ταρ­το τεστ του 2018, ανα­φέ­ρε­ται στην ικα­νό­τη­τα να ανα­λύ­ει κά­ποιος πα­γκό­σμια και δια­πο­λι­τι­σμι­κά θέ­μα­τα, προ­σεγ­γί­ζο­ντάς τα με κρι­τι­κή σκέψη και από δια­φο­ρε­τι­κές οπτι­κές για να κα­τα­νο­ή­σει πώς οι δια­φο­ρές με­τα­ξύ των ατό­μων επη­ρε­ά­ζουν τις αντι­λή­ψεις, τις κρί­σεις και τις ιδέες που έχει κά­ποιος για τον εαυτό του και τους άλ­λους. Επί­σης, το τεστ αξιο­λό­γη­σε τη δυ­να­τό­τη­τα των μα­θη­τών να με­τέ­χουν σε μια ανοι­χτή κοι­νω­νία με βάση τον αμοι­βαίο σε­βα­σμό στην αν­θρώ­πι­νη αξιο­πρέ­πεια. Αλ­λω­στε, σύμ­φω­να με τον δια­γω­νι­σμό PISA, το πεδίο «Γνώ­σεις και δε­ξιό­τη­τες του πο­λί­τη του κό­σμου» πε­ρι­λαμ­βά­νει τρία πεδία:

• Την εξοι­κεί­ω­ση με τα πιο ση­μα­ντι­κά ζη­τή­μα­τα που ξε­περ­νούν τα εθνι­κά σύ­νο­ρα (κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή, με­τα­νά­στευ­ση, φτώ­χεια).

• Την ικα­νό­τη­τα να κα­τα­νο­εί κά­ποιος τις σκέ­ψεις, τα πι­στεύω και τα συ­ναι­σθή­μα­τα των άλλων αν­θρώ­πων, να σκέ­πτε­ται με κρι­τι­κή σκέψη για να αξιο­λο­γεί πλη­ρο­φο­ρί­ες και έν­νοιες.

• Τη γε­νι­κό­τε­ρη διά­θε­ση που υιο­θε­τεί κά­ποιος απέ­να­ντι σε ένα συ­γκε­κρι­μέ­νο άτομο, θεσμό, θέμα, συ­μπε­ρι­φο­ρά, σύμ­βο­λο κ.λπ.

Σύμ­φω­να με την κ. Σο­φια­νο­πού­λου, οι γνώ­σεις και δε­ξιό­τη­τες του πο­λί­τη του κό­σμου αξιο­λο­γή­θη­καν με ένα γνω­στι­κό τεστ και ένα ερω­τη­μα­το­λό­γιο αυ­το­α­ξιο­λό­γη­σης των μα­θη­τών και ένα ερω­τη­μα­το­λό­γιο αυ­το­α­ξιο­λό­γη­σης των διευ­θυ­ντών των σχο­λεί­ων. Ου­σια­στι­κά, με­λε­τή­θη­κε αν δι­δά­σκο­νται με κά­ποιον τρόπο δέκα μα­θη­σια­κές δρα­στη­ριό­τη­τες που σχε­τί­ζο­νται με τον πα­γκό­σμιο πο­λί­τη. Με βάση τα απο­τε­λέ­σμα­τα, οι επι­δό­σεις των Ελ­λή­νων μα­θη­τών σε όλα τα πεδία ήταν πάνω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ ή ίσες με αυτόν.

Ενας από τους λό­γους είναι ότι και στην ελ­λη­νι­κή εκ­παί­δευ­ση αρ­χί­ζει να καλ­λιερ­γεί­ται η έν­νοια του «πα­γκό­σμιου πο­λί­τη». Οχι βέ­βαια ο κυ­ρί­αρ­χος, κρί­νο­ντας από το γε­γο­νός ότι η χώρα μας βρέ­θη­κε στην 35η θέση ως προς τον αριθ­μό των δρα­στη­ριο­τή­των που κά­νουν οι μα­θη­τές στο σχο­λείο και σχε­τί­ζο­νται με τις δε­ξιό­τη­τες του πο­λί­τη του κό­σμου. Αντι­θέ­τως, μάλ­λον πε­ρισ­σό­τε­ρο μέ­τρη­σε ότι η Ελ­λά­δα είναι χώρα υπο­δο­χής προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών. Η Ελ­λά­δα βρέ­θη­κε μαζί με τις Αλ­βα­νία, Γερ­μα­νία, Ελ­βε­τία, Ηνω­μέ­να Αρα­βι­κά Εμι­ρά­τα, Ιτα­λία, Νέα Ζη­λαν­δία, Πα­να­μά, Σι­γκα­πού­ρη και Ταϊ­βάν, οι μα­θη­τές των οποί­ων –τα πο­σο­στά κυ­μαί­νο­νται από 70% έως 78%– δή­λω­σαν ότι έρ­χο­νται σε επαφή στο σχο­λείο με παι­διά από άλλες χώρες. Στον αντί­πο­δα, τα χα­μη­λό­τε­ρα πο­σο­στά –με­τα­ξύ 20% και 30%– έχουν η Αρ­γε­ντι­νή, το Βιετ­νάμ, η Βρα­ζι­λία, το Με­ξι­κό και η Τουρ­κία.

Πηγή : kathimerini.gr

Από­στο­λος Λα­κα­σάς