Ευρωβαρόμετρο: Οικονομία και κορονοϊός ανησυχούν τους πολίτες

Στο νέο Ευρω­βα­ρό­με­τρο, που διε­ξή­χθη τον Ιούλιο και τον Αύγου­στο, η ανη­συ­χία για την οικο­νο­μική κατά­σταση αντα­να­κλά­ται στην αντί­ληψη της τρέ­χου­σας κατά­στα­σης της οικο­νο­μίας. Το 64 % των Ευρω­παίων πιστεύει ότι η κατά­σταση είναι «κακή» και το 42 % των Ευρω­παίων πιστεύει ότι η οικο­νο­μία της χώρας τους θα ανα­κάμ­ψει από τις δυσμε­νείς επι­πτώ­σεις της παν­δη­μίας του κορο­νοϊού «το 2023 ή αργό­τερα».

Οι Ευρω­παίοι είναι διχα­σμέ­νοι (45 % «ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι» έναντι 44 % «μη ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι») όσον αφορά τα μέτρα που έλαβε η ΕΕ για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας. Ωστόσο, το 62 % δηλώνει ότι εμπι­στεύ­ε­ται την ΕΕ να λάβει τις σωστές απο­φά­σεις στο μέλλον, ενώ το 60 % παρα­μέ­νει αισιό­δοξο για το μέλλον της ΕΕ.

1. Εμπι­στο­σύνη και εικόνα της ΕΕ

Η εμπι­στο­σύνη στην Ευρω­παϊκή Ένωση παρέ­μεινε σταθερή από το φθι­νό­πωρο του 2019 στο 43 %, παρά τις δια­φο­ρές αντι­λή­ψεων μεταξύ των πολιτών κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας. Η εμπι­στο­σύνη στις εθνικές κυβερ­νή­σεις και τα κοι­νο­βού­λια αυξή­θηκε (40 %, +6 εκα­το­στιαίες μονάδες και 36 %, +2 εκα­το­στιαίες μονάδες αντί­στοιχα).

Σε 15 κράτη μέλη η πλειο­νό­τητα όσων απά­ντη­σαν δηλώνει ότι εμπι­στεύ­ε­ται την ΕΕ, με τα υψη­λό­τερα επίπεδα να παρα­τη­ρού­νται στην Ιρλαν­δία (73 %), τη Δανία (63 %) και τη Λιθουα­νία (59 %). Τα χαμη­λό­τερα επίπεδα εμπι­στο­σύ­νης στην ΕΕ παρα­τη­ρού­νται στην Ιταλία (28 %), τη Γαλλία (30 %) και την Ελλάδα (32 %).

Το ποσοστό αυτών που απά­ντη­σαν και έχουν θετική εικόνα για την ΕΕ είναι το ίδιο με το ποσοστό εκείνων που έχουν ουδέ­τερη εικόνα (40 %). Το 19 % αυτών που απά­ντη­σαν έχει αρνη­τική εικόνα για την ΕΕ (-1 εκα­το­στιαία μονάδα).

Σε 13 κράτη μέλη η πλειο­νό­τητα όσων απά­ντη­σαν έχει θετική εικόνα για την ΕΕ, με τα υψη­λό­τερα επίπεδα να παρα­τη­ρού­νται στην Ιρλαν­δία (71 %), την Πολωνία και την Πορ­το­γα­λία (55 % και στις δύο περι­πτώ­σεις). Σε 13 άλλα κράτη μέλη επι­κρα­τεί, στις απα­ντή­σεις, μια ουδέ­τερη εικόνα για την ΕΕ, με τα υψη­λό­τερα ποσοστά να παρα­τη­ρού­νται στη Μάλτα (56 %), την Ισπανία, τη Λετονία και τη Σλο­βε­νία (48 % σε όλες τις περι­πτώ­σεις).

1. Βασικές πηγές ανη­συ­χίας σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο

Οι πολίτες ανέ­φε­ραν την οικο­νο­μική κατά­σταση ως το πιο πιε­στικό ζήτημα που αντι­με­τω­πί­ζει η ΕΕ —πάνω από το ένα τρίτο (35 %) του συνόλου όσων απά­ντη­σαν―, σημειώ­θηκε, δηλαδή, σημα­ντική αύξηση κατά 16 εκα­το­στιαίες μονάδες από το φθι­νό­πωρο του 2019, και η οικο­νο­μική κατά­σταση περνά από την τρίτη στην πρώτη θέση μεταξύ των κυριό­τε­ρων πηγών ανη­συ­χίας. Η ανη­συ­χία για την οικο­νο­μική κατά­σταση είναι στο υψη­λό­τερο επίπεδό της μετά την άνοιξη του 2014.

Οι Ευρω­παίοι ανη­συ­χούν επίσης όλο και περισ­σό­τερο για την κατά­σταση των δημό­σιων οικο­νο­μι­κών των κρατών μελών (23 %, +6 εκα­το­στιαίες μονάδες, το υψη­λό­τερο επίπεδο μετά την άνοιξη του 2015), η οποία περνά από την πέμπτη στη δεύτερη θέση και στο ίδιο επίπεδο με τη μετα­νά­στευση (23 %, -13 εκα­το­στιαίες μονάδες), η οποία βρί­σκε­ται πλέον στο χαμη­λό­τερο επίπεδο μετά το φθι­νό­πωρο του 2014.

Εν μέσω της παν­δη­μίας του κορο­νοϊού η υγεία (22 %, νέο στοι­χείο) απο­τε­λεί την τέταρτη συχνό­τερη πηγή ανη­συ­χίας σε επίπεδο ΕΕ. Το ζήτημα του περι­βάλ­λο­ντος και της κλι­μα­τι­κής αλλαγής έχει χάσει έδαφος, καθώς σημεί­ωσε μείωση κατά 8 εκα­το­στιαίες μονάδες στο 20 %, και ακο­λου­θεί­ται από την ανεργία (17 %, +5 εκα­το­στιαίες μονάδες).

Ομοίως, η οικο­νο­μική κατά­σταση (33 %, +17 εκα­το­στιαίες μονάδες) έχει ξεπε­ρά­σει την υγεία ως το σημα­ντι­κό­τερο ζήτημα σε εθνικό επίπεδο, ανε­βαί­νο­ντας από την έβδομη στην πρώτη θέση. Αν και στη δεύτερη θέση, η υγεία είχε αξιο­ση­μεί­ωτη αύξηση στις ανα­φο­ρές από το φθι­νό­πωρο του 2019 (31 %, +9 εκα­το­στιαίες μονάδες), φτά­νο­ντας στο υψη­λό­τερο επίπεδο που έχει κατα­γρα­φεί την τελευ­ταία εξαετία.

Η ανεργία έχει επίσης σημειώ­σει αξιο­ση­μεί­ωτη άνοδο ως προς τη σημα­ντι­κό­τητά της (28 %, +8 εκα­το­στιαίες μονάδες), ακο­λου­θού­μενη από τις αυξα­νό­με­νες τιμές / τον πλη­θω­ρι­σμό / το κόστος δια­βί­ω­σης (18 %, -2 εκα­το­στιαίες μονάδες), το περι­βάλ­λον και την κλι­μα­τική αλλαγή (14 %, -6 εκα­το­στιαίες μονάδες) και το δημόσιο χρέος (12 %, +4 εκα­το­στιαίες μονάδες). Οι ανα­φο­ρές στη μετα­νά­στευση (11 %, -5 εκα­το­στιαίες μονάδες) βρί­σκο­νται στο χαμη­λό­τερο επίπεδό τους την τελευ­ταία εξαετία.

1. Η τρέ­χουσα οικο­νο­μική κατά­σταση

Από το φθι­νό­πωρο του 2019 το ποσοστό των Ευρω­παίων που πιστεύ­ουν ότι η τρέ­χουσα κατά­σταση της εθνικής οικο­νο­μίας τους είναι «καλή» (34 %, -13 εκα­το­στιαίες μονάδες) έχει μειωθεί σημα­ντικά, ενώ το ποσοστό αυτών που απά­ντη­σαν οι οποίοι κρίνουν ότι η κατά­σταση είναι «κακή» έχει αυξηθεί κατα­κό­ρυφα (64 %, +14 εκα­το­στιαίες μονάδες).

Σε εθνικό επίπεδο, σε 10 χώρες η πλειο­νό­τητα αυτών που απά­ντη­σαν δηλώνει ότι η εθνική οικο­νο­μική κατά­σταση είναι καλή (από 15 χώρες το φθι­νό­πωρο του 2019). Το ποσοστό αυτών που απά­ντη­σαν οι οποίοι κρίνουν ότι η κατά­σταση της εθνικής οικο­νο­μίας τους είναι καλή κυμαί­νε­ται από 83 % στο Λου­ξεμ­βούργο έως 9 % στην Ελλάδα.

1. Η παν­δη­μία του κορο­νοϊού και η κοινή γνώμη στην ΕΕ

Οι Ευρω­παίοι είναι διχα­σμέ­νοι όσον αφορά τα μέτρα που έλαβαν τα θεσμικά όργανα της ΕΕ για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας του κορο­νοϊού (45 % «ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι» έναντι 44 % «μη ικα­νο­ποι­η­μέ­νων»). Ωστόσο, η πλειο­νό­τητα αυτών που απά­ντη­σαν σε 19 κράτη μέλη είναι ικα­νο­ποι­η­μένη με τα μέτρα που έλαβαν τα θεσμικά όργανα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας του κορο­νοϊού. Τα υψη­λό­τερα θετικά ποσοστά κατα­γρά­φη­καν στην Ιρλαν­δία (71 %)· την Ουγ­γα­ρία, τη Ρου­μα­νία και την Πολωνία (60 % σε όλες τις περι­πτώ­σεις). Σε επτά χώρες, η πλειο­νό­τητα αυτών που απά­ντη­σαν είναι «μη ικα­νο­ποι­η­μένη», ιδίως στο Λου­ξεμ­βούργο (63 %), την Ιταλία (58 %), την Ελλάδα και την Τσεχία (55 % και στις δύο) και την Ισπανία (52 %). Στην Αυστρία, οι ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι και οι μη ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι σημεί­ω­σαν το ίδιο ποσοστό (47 % και στις δύο περι­πτώ­σεις).

Ωστόσο, περισ­σό­τε­ροι από έξι στους δέκα Ευρω­παί­ους εμπι­στεύ­ο­νται την ΕΕ να λάβει τις σωστές απο­φά­σεις στο μέλλον (62 %). Οι συχνό­τερα ανα­φε­ρό­με­νες προ­τε­ραιό­τη­τες για τον τρόπο αντί­δρα­σης της ΕΕ στην παν­δη­μία του κορο­νοϊού είναι οι εξής: χάραξη στρα­τη­γι­κής για την αντι­με­τώ­πιση παρό­μοιας κρίσης στο μέλλον και ανά­πτυξη χρη­μα­το­δο­τι­κών μέσων για την εξεύ­ρεση θερα­πείας ή εμβο­λίου (37 % για κάθε ένα από αυτά). Το 30 % πιστεύει ότι θα πρέπει να απο­τε­λεί προ­τε­ραιό­τητα η ανά­πτυξη μιας ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής για την υγεία.

Οι προ­σω­πι­κές εμπει­ρίες των Ευρω­παίων από τα μέτρα εγκλει­σμού ήταν πολύ δια­φο­ρε­τι­κές. Συνο­λικά, σχεδόν τρεις στους δέκα Ευρω­παί­ους δηλώ­νουν ότι ήταν αρκετά εύκολο να αντε­πε­ξέλ­θουν (31 %), ενώ το ένα τέταρτο δηλώνει ότι ήταν αρκετά δύσκολο (25 %). Τέλος, το 30 % δηλώνει ότι ήταν «και εύκολο και δύσκολο να αντε­πε­ξέλ­θει».

1. Κύριοι τομείς πολι­τι­κής

Ερω­τη­θέ­ντες για τους στόχους της Ευρω­παϊ­κής Πρά­σι­νης Συμ­φω­νίας, οι Ευρω­παίοι εξα­κο­λου­θούν να προσ­διο­ρί­ζουν την «ανά­πτυξη ανα­νε­ώ­σι­μης ενέρ­γειας» και τον «αγώνα κατά των πλα­στι­κών απο­βλή­των και τη μείωση των πλα­στι­κών προ­ϊ­ό­ντων μιας χρήσης» ως τις κορυ­φαίες προ­τε­ραιό­τη­τες. Πάνω από το ένα τρίτο πιστεύει ότι κορυ­φαία προ­τε­ραιό­τητα θα πρέπει να είναι η στήριξη των γεωργών της ΕΕ (38 %) ή η προ­ώ­θηση της κυκλι­κής οικο­νο­μίας (36 %). Λίγο περισ­σό­τε­ροι από τρεις στους δέκα (31 %) πιστεύ­ουν ότι η μείωση της κατα­νά­λω­σης ενέρ­γειας θα πρέπει να απο­τε­λεί την ύψιστη προ­τε­ραιό­τητα.

Η στήριξη της Οικο­νο­μι­κής και Νομι­σμα­τι­κής Ένωσης και του ευρώ παρα­μέ­νει υψηλή προ­τε­ραιό­τητα, με το 75 % όσων απά­ντη­σαν από την ευρω­ζώνη να τάσ­σε­ται υπέρ του ενιαίου νομί­σμα­τος της ΕΕ. Συνο­λικά στην ΕΕ των 27 η στήριξη για το ευρώ αυξή­θηκε σε 67 % (+5).

1. Ιθα­γέ­νεια της ΕΕ και ευρω­παϊκή δημο­κρα­τία

Η πλειο­νό­τητα των πολιτών σε 26 κράτη μέλη της ΕΕ (εκτός της Ιταλίας) και το 70 % σε ολό­κληρη την ΕΕ αισθά­νο­νται πολίτες της ΕΕ. Σε εθνικό επίπεδο, τα υψη­λό­τερα ποσοστά παρα­τη­ρού­νται στην Ιρλαν­δία και το Λου­ξεμ­βούργο (89 % και στις δύο περι­πτώ­σεις), την Πολωνία (83 %), τη Σλο­βα­κία και τη Γερ­μα­νία (82 % και στις δύο περι­πτώ­σεις), τη Λιθουα­νία (81 %), την Ουγ­γα­ρία, την Πορ­το­γα­λία και τη Δανία (80 % σε όλες).

Η πλειο­νό­τητα των Ευρω­παίων (53 %) δηλώ­νουν ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι με τον τρόπο με τον οποίο λει­τουρ­γεί η δημο­κρα­τία στην ΕΕ. Το ποσοστό αυτών που απά­ντη­σαν και δηλώ­νουν «μη ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι» αυξή­θηκε κατά 3 εκα­το­στιαίες μονάδες από το φθι­νό­πωρο του 2019 σε 43 %.

1. Αισιο­δο­ξία για το μέλλον της ΕΕ

Τέλος, σε αυτή την ταραγ­μένη περίοδο το 60 % των Ευρω­παίων δηλώνει αισιό­δοξο για το μέλλον της ΕΕ. Τα υψη­λό­τερα ποσοστά αισιο­δο­ξίας σημειώ­νο­νται στην Ιρλαν­δία (81 %), τη Λιθουα­νία και την Πολωνία (75 % και στις δύο περι­πτώ­σεις) και την Κροατία (74 %). Τα χαμη­λό­τερα επίπεδα αισιο­δο­ξίας σημειώ­νο­νται στην Ελλάδα (44 %) και την Ιταλία (49 %), όπου η απαι­σιο­δο­ξία υπερ­τε­ρεί της αισιο­δο­ξίας, και στη Γαλλία, όπου οι απόψεις είναι ομοιό­μορφα κατα­νε­μη­μέ­νες (49 % έναντι 49 %).