«Καμπανάκι» για την φτώχεια στην Ελλάδα-Τρία εκατ. πολίτες σε κίνδυνο

«Σήμα» κιν­δύ­νου για την φτώ­χεια στην Ελ­λά­δα εκ­πέ­μπει στην έκ­θε­ση Β΄ Τρι­μή­νου 2022 το Γρα­φείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κρά­τους στη Βουλή.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται, με βάση την Έρευ­να Ει­σο­δή­μα­τος και Συν­θη­κών Δια­βί­ω­σης των Νοι­κο­κυ­ριών της ΕΛ­ΣΤΑΤ, το πο­σο­στό του πλη­θυ­σμού της Ελ­λά­δας που βρί­σκε­ται σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού το 2021 (με βάση τα ει­σο­δή­μα­τα του 2020) ήταν 28,3% (πε­ρί­που 3 εκατ. άτομα), αυ­ξη­μέ­νο κατά 0,9 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες σε σχέση με το 2020 (27,4%), πα­ρου­σιά­ζο­ντας αύ­ξη­ση για πρώτη χρο­νιά μετά το 2015 (32,4%).

Ο δεί­κτης κιν­δύ­νου φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού είναι σύν­θε­τος δεί­κτης που πε­ρι­λαμ­βά­νει το σύ­νο­λο των ατό­μων που είτε βρί­σκο­νται σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας (ισο­δύ­να­μο δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα χα­μη­λό­τε­ρο από το 60% του εθνι­κού διά­με­σου) είτε αντι­με­τω­πί­ζουν δρι­μεία υλική στέ­ρη­ση, είτε δια­βιούν σε νοι­κο­κυ­ριά με χα­μη­λή έντα­ση ερ­γα­σί­ας (τα ενή­λι­κα μέλη ερ­γά­ζο­νται έως 20% του συ­νο­λι­κού δυ­νη­τι­κού χρό­νου ερ­γα­σί­ας).

Ση­μειώ­νε­ται ότι τα στοι­χεία αυτά βα­σί­ζο­νται στον ανα­θε­ω­ρη­μέ­νο ορι­σμό για το Δεί­κτη Φτώ­χειας του πλη­θυ­σμού.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι ο δεί­κτης φτώ­χειας είναι σχε­τι­κός δεί­κτης και υπο­λο­γί­ζε­ται ως προς το 60% του διά­με­σου ισο­δύ­να­μου συ­νο­λι­κού δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος του νοι­κο­κυ­ριού, όπως αυτό προσ­διο­ρί­ζε­ται από την κλί­μα­κα του ΟΟΣΑ λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τον αριθ­μό των ενή­λι­κων και ανή­λι­κων μελών κάθε νοι­κο­κυ­ριού. Το μέσο ετή­σιο δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα των νοι­κο­κυ­ριών στην Ελ­λά­δα για το 2021 (ει­σο­δή­μα­τα του 2020) εκτι­μή­θη­κε σε 17.089 ευρώ (17.263 ευρώ το 2020), ενώ το διά­με­σο συ­νο­λι­κό ισο­δύ­να­μο δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών εκτι­μή­θη­κε σε 8.752 ευρώ (8.781 ευρώ το 2020), επο­μέ­νως, το κα­τώ­φλι της φτώ­χειας είναι 5.251 (5.269 ευρώ το 2020) ετη­σί­ως ανά μο­νο­πρό­σω­πο νοι­κο­κυ­ριό και 11.028 ευρώ (11.064 ευρώ το 2020) για νοι­κο­κυ­ριά με 2 ενή­λι­κες και 2 εξαρ­τώ­με­να ανή­λι­κα παι­διά.

Ο δεί­κτης υλι­κής και κοι­νω­νι­κής στέ­ρη­σης υπο­λο­γί­ζε­ται, σύμ­φω­να με τον ανα­θε­ω­ρη­μέ­νο ορι­σμό στο πλαί­σιο του προ­γράμ­μα­τος “Ευ­ρώ­πη 2030”, ως το πο­σο­στό ατό­μων με σο­βα­ρές υλι­κές και κοι­νω­νι­κές στε­ρή­σεις, με­τρώ­ντας το πο­σο­στό του πλη­θυ­σμού που στε­ρεί­ται του­λά­χι­στον 7 από έναν κα­τά­λο­γο 13 τυ­πο­ποι­η­μέ­νων αγα­θών και υπη­ρε­σιών (Σύμ­φω­να με τον μέχρι τώρα χρη­σι­μο­ποιού­με­νο ορι­σμό του προ­γράμ­μα­τος “Ευ­ρώ­πη 2020” ο δεί­κτης με­τρού­σε το πο­σο­στό του πλη­θυ­σμού που στε­ρού­νταν του­λά­χι­στον 4 από 9 αγαθά και υπη­ρε­σί­ες.).

Οι 13 τυ­πο­ποι­η­μέ­νες υπη­ρε­σί­ες και αγαθά είναι: i. πλη­ρω­μή πά­γιων λο­γα­ρια­σμών όπως ενοί­κιο, δόση δα­νεί­ου ή λο­γα­ρια­σμοί ρεύ­μα­τος/νερού κ.λπ., ii. πλη­ρω­μή μιας εβδο­μά­δας δια­κο­πών, iii. δια­τρο­φή που να πε­ρι­λαμ­βά­νει κάθε δεύ­τε­ρη ημέρα κο­τό­που­λο, κρέας, ψάρι ή λα­χα­νι­κά ίσης θρε­πτι­κής αξίας, iv. αντι­με­τώ­πι­ση έκτα­κτων, αλλά ανα­γκαί­ων δα­πα­νών, v. δυ­να­τό­τη­τα να δια­θέ­τουν ΙΧ αυ­το­κί­νη­το, vi. δυ­να­τό­τη­τα για ικα­νο­ποι­η­τι­κή θέρ­μαν­ση το χει­μώ­να και δρο­σιά το κα­λο­καί­ρι, vii. δυ­να­τό­τη­τα αντι­κα­τά­στα­σης επί­πλων που έχουν φθα­ρεί ή κα­τα­στρα­φεί, viii. πρό­σβα­ση στο δια­δί­κτυο, ix. δυ­να­τό­τη­τα αντι­κα­τά­στα­σης φθαρ­μέ­νων ρού­χων με και­νού­ρια, x. δυ­να­τό­τη­τα να έχει δύο ζευ­γά­ρια υπο­δή­μα­τα, xi. δυ­να­τό­τη­τα να ξο­δεύ­ει χρή­μα­τα κάθε εβδο­μά­δα για τον εαυτό του, xii. δυ­να­τό­τη­τα να συ­να­ντιέ­ται με φί­λους ή συγ­γε­νείς για καφέ/ποτό/γεύμα στο σπίτι του­λά­χι­στον μια φορά τον μήνα και xiii. δυ­να­τό­τη­τα να συμ­με­τέ­χει τα­κτι­κά σε δρα­στη­ριό­τη­τες ανα­ψυ­χής με πλη­ρω­μή αντι­τί­μου.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, το πο­σο­στό του πλη­θυ­σμού σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού στην Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει ση­μα­ντι­κά υψη­λό­τε­ρο από τον μέσο όρο της Ευ­ρω­ζώ­νης (28,3% με βάση τον ανα­θε­ω­ρη­μέ­νο ορι­σμό  στην Ελ­λά­δα ένα­ντι 22,0% στην Ευ­ρω­ζώ­νη το 2021) και αυ­ξά­νε­ται το 2021 συ­γκρι­νό­με­νο με το 2020 (κατά 0,6 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες, από 28,9% το 2020 σε 29,5% το 2021 με βάση τον πα­λαιό ορι­σμό, ή κατά 0,9 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες από 27,4% σε 28,3% με βάση τον νέο ορι­σμό). Η αύ­ξη­ση αυτή μπο­ρεί να απο­δο­θεί στην κατά 1,8 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες αύ­ξη­ση του πο­σο­στού του πλη­θυ­σμού σε χα­μη­λή έντα­ση ερ­γα­σί­ας (από 11,8% το 2020 σε 13,6% το 2021) και στην κατά 1,9 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες αύ­ξη­ση του πο­σο­στού του πλη­θυ­σμού σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας (από 17,7% το 2020 σε 19,6% το 2021).

Στο επό­με­νο διά­γραμ­μα πα­ρου­σιά­ζε­ται η εξέ­λι­ξη του πο­σο­στού του πλη­θυ­σμού σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού στην Ελ­λά­δα και την Ευ­ρω­ζώ­νη από το 2015 (ει­σο­δή­μα­τα του 2014) μέχρι το 2021 (ει­σο­δή­μα­τα του 2020) υπο­λο­γι­σμέ­νο με βάση τον ορι­σμό των προ­γραμ­μά­των “Ευ­ρώ­πη 2020” και “Ευ­ρώ­πη 2030”.

Ει­δι­κά για τον κίν­δυ­νο φτώ­χειας, που απο­τε­λεί υπο­σύ­νο­λο του προη­γού­με­νου δεί­κτη και με­τρά­ει το πο­σο­στό των ατό­μων με ισο­δύ­να­μο δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα χα­μη­λό­τε­ρο από 60%, του εθνι­κού διά­με­σου ει­σο­δή­μα­τος, μπο­ρεί να γίνει διά­κρι­ση με­τα­ξύ πριν και μετά τις κοι­νω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις.

Πριν τις κοι­νω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις (συ­ντά­ξεις και κοι­νω­νι­κά επι­δό­μα­τα) το πο­σο­στό είναι 48,2%, ελα­φρώς βελ­τιω­μέ­νο σε σχέση με το προη­γού­με­νο έτος (48,3%). Μετά τις κοι­νω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις το πο­σο­στό γί­νε­ται 19,6% (17,7% το 2020), δη­λα­δή μειώ­νε­ται κατά 28,6 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες από τις οποί­ες, 5,1 οφεί­λο­νται στην κα­τα­βο­λή κοι­νω­νι­κών επι­δο­μά­των και 23,5 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες στις συ­ντά­ξεις.

Τον χα­μη­λό­τε­ρο κίν­δυ­νο φτώ­χειας μετά τις κοι­νω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν οι ηλι­κιω­μέ­νοι με 13,5% (13,0% για την ηλι­κια­κή ομάδα 65+ το 2020) και τον υψη­λό­τε­ρο τα παι­διά με 23,7% (20,9% στις ηλι­κί­ες 0-17 το 2020), ενώ για την ηλι­κια­κή ομάδα 18-64 το πο­σο­στό φτώ­χειας είναι 20,6% (18,4% το 2020).

Πο­σο­στό φτώ­χειας στην Ελ­λά­δα προ και μετά κοι­νω­νι­κών με­τα­βι­βά­σε­ων 2018-2020

Γιώρ­γος Αλε­ξά­κης

Πηγή: Reporter.gr