Μπαίνουν «κόφτες» και κριτήρια στις ελαφρύνσεις και στις παροχές

«Κόφτες» για να απο­φευ­χθούν φαι­νό­μενα κατά­χρη­σης των εξαγ­γε­λιών του πρω­θυ­πουρ­γού σχε­διά­ζουν στην κυβέρ­νηση. Οι παρεμ­βά­σεις αφορούν το νέο αφο­ρο­λό­γητο, την έκπτωση φόρου για την επι­σκευή ακι­νή­των, τη νέα πάγια ρύθμιση για τις οφειλές στην εφορία, αλλά και το επίδομα των 2.000 ευρώ για τη γέννηση του κάθε παιδιού. Ετσι, η έκπτωση φόρου θα μειωθεί αισθητά από το επίπεδο των 1.900 ευρώ που είναι σήμερα, ώστε το τελικό φορο­λο­γικό όφελος για τους φορο­λο­γου­μέ­νους (μισθω­τούς και συντα­ξιού­χους) να «συγκρα­τη­θεί» στα 177 έως και στα 540 ευρώ ετησίως ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών. Το επίδομα γέννας δεν θα δίδεται στο 10% του πλη­θυ­σμού με τα υψη­λό­τερα εισο­δή­ματα λόγω θέσπι­σης εισο­δη­μα­τι­κών και περιου­σια­κών κρι­τη­ρίων. Οι δόσεις στην πάγια ρύθμιση θα καθο­ρί­ζο­νται βάσει εισο­δη­μα­τι­κών κρι­τη­ρίων, ενώ στην έκπτωση φόρου για τις επι­σκευές ακι­νή­των ανα­μέ­νε­ται να μπει «κόφτης» ως προς το μέγιστο ποσό της ετήσιας έκπτω­σης.

Η ρύθμιση των 12 δόσεων. Ανε­ξάρ­τητα από τον αριθμό των δόσεων που θα προ­βλέ­πει η νέα πάγια ρύθμιση –η κυβέρ­νηση κατέ­βηκε στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με αίτημα για διπλα­σια­σμό– οι θεσμοί πιέζουν για τη θέσπιση εισο­δη­μα­τι­κών κρι­τη­ρίων, προ­κει­μέ­νου να προσ­διο­ρί­ζε­ται ο ακριβής αριθμός των δόσεων. Εχουν εντο­πί­σει ότι η πάγια ρύθμιση χρη­σι­μο­ποιεί­ται και από τα φυσικά πρόσωπα, αλλά (κυρίως) από τις επι­χει­ρή­σεις ως μηχα­νι­σμός εξα­σφά­λι­σης «φθηνού κεφα­λαίου κίνησης». Το κόστος ένταξης στην πάγια ρύθμιση είναι αυτή τη στιγμή 5,05% και είναι χαμη­λό­τερο από αυτό που προ­σφέ­ρουν οι τρά­πε­ζες για το κεφά­λαιο κίνησης, υπο­στη­ρί­ζουν οι δανει­στές. Οι τελικές απο­φά­σεις για την πάγια ρύθμιση θα ληφθούν στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις που θα γίνουν σε επίπεδο επι­κε­φα­λής από τη Δευτέρα μέχρι την Τετάρτη. Ωστόσο είναι πολύ πιθανό η νέα πάγια ρύθμιση να εξε­λι­χθεί σε μια «μικρο­γρα­φία» των 120 δόσεων, όπου ο τελικός αριθμός των δόσεων θα προ­κύ­πτει ξεχω­ρι­στά για κάθε οφει­λέτη (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) με κρι­τή­ριο το ποσό που δηλώ­νε­ται στη φορο­λο­γική του δήλωση είτε ως ατομικό εισό­δημα είτε ως φορο­λο­γη­τέο κέρδος.

Η έκπτωση φόρου για την επι­σκευή ακι­νή­των. Με τη συγκε­κρι­μένη εξαγ­γε­λία, η κυβέρ­νηση θα πάει στα «τυφλά» κατά τον πρώτο χρόνο εφαρ­μο­γής του μέτρου όσον αφορά τις πιθανές δημο­σιο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις. Ετσι, κατά την προ­ε­τοι­μα­σία της νομο­θε­τι­κής διά­τα­ξης έχουν πέσει στο τραπέζι διάφορα σενάρια για «συγκρά­τηση» της έκπτω­σης, χωρίς όμως να «μηδε­νι­στεί» η αξία του μέτρου που είναι η τόνωση της ζήτησης για έκδοση τιμο­λο­γίων κατά την επι­σκευή ακι­νή­των. Τα σενάρια που έχουν πέσει στο τραπέζι είναι τα εξής: Πρώτον, να οριστεί ανώτατο ποσό έκπτω­σης σε ετήσια βάση (π.χ. 2.000 ευρώ) ώστε να μην προ­κύ­ψουν φαι­νό­μενα υπερ­βο­λι­κού κέρδους από μεγα­λοϊ­διο­κτή­τες που θα εκτε­λέ­σουν μαζικές εργα­σίες ανα­και­νί­σεων σε ακίνητα ιδιο­κτη­σίας τους. Δεύ­τε­ρον, να γίνει προ­σε­κτική επιλογή στο είδος των δαπανών που θα λαμ­βά­νο­νται υπόψη για τον τελικό υπο­λο­γι­σμό της έκπτω­σης. Το νόημα του μέτρου είναι να πιε­στούν επαγ­γελ­μα­τίες που παρέ­χουν τις υπη­ρε­σίες τους με «μαύρα» και όχι να επι­δο­τού­νται οι πολίτες για να ζητούν έκδοση απο­δεί­ξεων από πολυ­κα­τα­στή­ματα που ούτως ή άλλως συμ­μορ­φώ­νο­νται με τη φορο­λο­γική νομο­θε­σία. Το τρίτο μέτρο που εξε­τά­ζε­ται έχει να κάνει με τον χρόνο εφαρ­μο­γής του μέτρου. Εξε­τά­ζε­ται να μπει ένας «κόφτης» στη διετία ή στην τριετία. Δηλαδή, αν κάποιος δικαιού­ται έκπτωση φόρου 1.500 ευρώ λόγω της ανα­καί­νι­σης και οι ετήσιες φορο­λο­γι­κές του υπο­χρε­ώ­σεις σε φόρο εισο­δή­μα­τος και ΕΝΦΙΑ είναι 300 ευρώ, δεν θα πλη­ρώ­σει τίποτα για δύο ή τρία χρόνια αλλά το υπό­λοιπο της έκπτω­σης θα χαθεί.

Για το επίδομα γέννας –το ύψος του οποίου θα φτάσει στα 2.000 ευρώ για κάθε παιδί που θα γεν­νη­θεί μετά την 1/1/2020– το εισο­δη­μα­τικό κρι­τή­ριο ανα­μέ­νε­ται να οριστεί με τέτοιο τρόπο ώστε να εξαι­ρε­θεί μόνο το 10% των πολιτών που εμφα­νί­ζουν στη φορο­λο­γική τους δήλωση τα υψη­λό­τερα εισο­δή­ματα. Στο υπουρ­γείο Εργα­σίας τώρα επε­ξερ­γά­ζο­νται τα στοι­χεία των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων ώστε να οριστεί το ακριβές εισο­δη­μα­τικό όριο. Με βάση τα δεδο­μένα των περυ­σι­νών φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων, το 10% των «πλου­σιό­τε­ρων» νοι­κο­κυ­ριών είναι αυτό που εμφα­νί­ζει ετήσιες απο­δο­χές άνω των 30.000 ευρώ. Μένει να φανεί αν το υπουρ­γείο Εργα­σίας θα ακο­λου­θή­σει αυστηρά τα στα­τι­στικά ευρή­ματα από την επε­ξερ­γα­σία των φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων ή αν δείξει μεγα­λύ­τερη διαλ­λα­κτι­κό­τητα. Σε κάθε περί­πτωση, για την πρώτη εφαρ­μογή του μέτρου θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν τα εισο­δή­ματα του 2018 όπως αυτά απο­τυ­πώ­θη­καν στις φετινές φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις. Θα λαμ­βά­νε­ται υπόψη το οικο­γε­νειακό εισό­δημα, ενώ μένει να απο­φα­σι­στεί αν θα συνυ­πο­λο­γί­ζο­νται και οι απο­δο­χές των υπό­λοι­πων μελών του νοι­κο­κυ­ριού που δια­βιούν κάτω από την ίδια στέγη. Επίσης, εξε­τά­ζε­ται να προ­στε­θούν και περιου­σιακά κρι­τή­ρια ώστε να απο­κλει­στούν και τα νοι­κο­κυ­ριά με μεγάλη ακίνητη περιου­σία.

Σε κάθε περί­πτωση, το συνο­λικό κονδύλι έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­στεί στα 170 εκατ. ευρώ για ολό­κληρο το 2020. Οσον αφορά τον τρόπο δια­νο­μής του επι­δό­μα­τος, γίνο­νται διά­φο­ρες σκέψεις. Η πρώτη είναι ολό­κληρο το ποσό των 2.000 ευρώ να κατα­βάλ­λε­ται αυτο­μά­τως με το που θα δηλώ­νε­ται η γέννηση του παιδιού. Εγεί­ρε­ται όμως ο εξής προ­βλη­μα­τι­σμός: να μη δημιουρ­γη­θούν «πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις» στις αμοιβές των μαιευ­τη­ρίων και των ιατρών. Υπάρχει άλλωστε το παρά­δειγμα με το επίδομα ενοι­κίου, το οποίο σε πολλές περι­πτώ­σεις έφερε τους ενοικιαστές-δικαιούχους αντι­μέ­τω­πους με το αίτημα των ιδιο­κτη­τών για αύξηση του ενοι­κίου, ακριβώς λόγω της κατα­βο­λής του επι­δό­μα­τος. Η εναλ­λα­κτική πρόταση θα μπο­ρούσε να είναι η κατα­βολή ενός μέρους του επι­δό­μα­τος με τη γέννηση του παιδιού (π.χ. 1.000 ή 1.500 ευρώ), με τα υπό­λοιπα χρήματα να δίδο­νται έξι μήνες αργό­τερα, προ­κει­μέ­νου να αντι­με­τω­πι­στούν και άλλα έξοδα του ζευ­γα­ριού.