Γιάννης Κουμπιάδης: Δεν θεραπεύεται το κώλυμα εκλογιμότητας του Στέφανου Δράκου

Την άποψη ότι δεν θερα­πεύ­ε­ται το κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας του υπο­ψη­φίου δημο­τι­κού συμ­βού­λου με την παρά­ταξη “Ροδίων Όραμα” κ. Στέ­φα­νου Δράκου εκφρά­ζει με γνω­μο­δό­τησή του, ο δικη­γό­ρος κ. Ιωάννης Κου­μπιά­δης.

Ο κ. Κου­μπιά­δης, που θεω­ρεί­ται από τους πλέον καταρ­τι­σμέ­νους στα Δωδε­κά­νησα σε θέματα εκλο­γι­κής νομο­θε­σίας, έκρινε, λαμ­βά­νο­ντας υπόψιν την νομο­λο­γία αλλά και την εγκύ­κλιο του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών για τις εκλογές ότι ο κ. Δράκος δεν δύναται να είναι υπο­ψή­φιος.

Ο κ. Δράκος στο μεταξύ, την 22α Απρι­λίου 2014 μετα­βί­βασε το σύνολο των μερι­δίων του στις εται­ρείες “Γεω­μη­χα­νική Κατα­σκευα­στική ΟΕ” και “Μηχα­νική Ρόδου ΑΕ”, που φέρο­νται να έχουν συμ­βλη­θεί με το Δήμο Ρόδου σε έργα τα οποία δεν φέρο­νται ακόμη να έχουν παρα­λη­φθεί ορι­στι­κώς και τυπικώς, στη σύζυγό του κ. Παρα­σκευή Σταυ­ρια­νού έναντι 1.500 και 1.200 ευρώ, αντί­στοιχα. Ουσια­στικά δηλαδή φαί­νε­ται να πώλησε τα μερίδια του στη σύζυγό του για να απαλ­λα­γεί από το κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας.

Εχει δια­τη­ρή­σει τη θέση του εκπρο­σώ­που στην εται­ρεία “Βασίλης Σταυ­ρια­νός και ΣΙΑ ΕΕ” ενώ ενεργές είναι ακόμη δύο εται­ρείες στις οποίες έχει μερίδια και προ­φα­νώς δεν έχουν συμ­βά­σεις με το Δήμο Ρόδου και τις εται­ρείες του, ως και στο Δημο­τικό Λιμε­νικό Ταμείο και συγκε­κρι­μένα στις εται­ρείες “Ασφαλ­το­δομή” και “Ασφαλ­το­κα­τα­σκευα­στική ΕΕ”.

Το όλο θέμα ανα­μέ­νε­ται να δια­λευ­κά­νει σε κάθε περί­πτωση το εκλο­γο­δι­κείο.

Στη γνω­μο­δό­τηση του κ. Κου­μπιάδη ανα­φέ­ρο­νται συγκε­κρι­μένα τα εξής:

«Στο πρό­σφατο και το απώτερο παρελ­θόν έχουν αντι­με­τω­πι­στεί και έχουν κριθεί από τα αρμόδια δικα­στή­ρια περι­πτώ­σεις που αφορούν κωλύ­ματα εκλογής υπο­ψη­φίων των Δήμων( υπο­ψή­φιοι δήμαρ­χοι, πρό­ε­δροι Κοι­νο­τή­των, δημο­τι­κοί ή κοι­νο­τι­κοί σύμ­βου­λοι, σύμ­βου­λοι δημο­τι­κού δια­με­ρί­σμα­τος, τοπικοί σύμ­βου­λοι ή πάρε­δροι) , που συν­δέ­ο­νται με το Δήμο ή την Κοι­νό­τητα ή τα νπδδ αυτών, εξαι­ρου­μέ­νων των συν­δέ­σμων, με συμ­βά­σεις προ­μή­θειας, εκτέ­λε­σης δημο­τι­κού ή κοι­νο­τι­κού έργου, παροχής υπη­ρε­σιών, παρα­χώ­ρη­σης δικαιώ­μα­τος εκμε­τάλ­λευ­σης δημο­τι­κού έργου ή δημο­τι­κής υπη­ρε­σίας, ύψους άνω των 5.000 ευρώ συνο­λικά ετησίως, ή συν­δέ­ο­νται με τους οικεί­ους Ο.Τ.Α. έστω και εμμέσως. Ειδι­κό­τερα σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα ισχύ­ο­ντα :

Στο άρθρο 14 παρ. 12 του ν. 3852/2010 (ΦΕΚ Α` 87) ορί­ζε­ται ότι: «Για τους υπο­ψη­φί­ους στις δημο­τι­κές εκλογές … ισχύουν απο­κλει­στικά τα κωλύ­ματα του άρθρου 29 του Κ.Δ.Κ. στα διοι­κη­τικά όρια της εκλο­γι­κής τους περι­φέ­ρειας…».

Εξάλλου, στο άρθρο 29 παρ. 3 του Κώδικα Δήμων και Κοι­νο­τή­των, ο οποίος κυρώ­θηκε με το ν. 3463/2006 (Α` 114), ορί­ζε­ται ότι: «Δεν μπορούν να εκλε­γούν ή να είναι δήμαρ­χοι, πρό­ε­δροι Κοι­νο­τή­των, δημο­τι­κοί ή κοι­νο­τι­κοί σύμ­βου­λοι, σύμ­βου­λοι δημο­τι­κού δια­με­ρί­σμα­τος, τοπικοί σύμ­βου­λοι ή πάρε­δροι:

α. Όποιοι συν­δέ­ο­νται με το Δήμο ή την Κοι­νό­τητα ή τα νομικά τους πρόσωπα, εξαι­ρου­μέ­νων των συν­δέ­σμων, με συμ­βά­σεις προ­μή­θειας, εκτέ­λε­σης δημο­τι­κού ή κοι­νο­τι­κού έργου, παροχής υπη­ρε­σιών, παρα­χώ­ρη­σης δικαιώ­μα­τος εκμε­τάλ­λευ­σης δημο­τι­κού έργου ή δημο­τι­κής υπη­ρε­σίας, ύψους άνω των πέντε χιλιά­δων (5.000) ευρώ συνο­λικά ετησίως.

β. Μέλη διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λίων, δια­χει­ρι­στές, μέτοχοι, και εταίροι κεφα­λαιου­χι­κών εται­ρειών ( Α.Ε , ΕΠΕ ), που έχουν συμ­βλη­θεί με το Δήμο ή την Κοι­νό­τητα, εφόσον το ποσοστό συμ­με­το­χής τους στις εται­ρείες υπερ­βαί­νει το πέντε τοις εκατό (5%) του συνο­λι­κού κεφα­λαίου της εται­ρίας, εταίροι προ­σω­πι­κών εται­ριών, καθώς και κοι­νο­πρα­κτού­ντα πρόσωπα, με τη συν­δρομή των προ­ϋ­πο­θέ­σεων της προη­γού­με­νης περί­πτω­σης. Αν Δήμος ή Κοι­νό­τητα συμ­με­τέ­χει με οποιον­δή­ποτε τρόπο στην επι­χεί­ρηση που συμ­βάλ­λε­ται, δεν υπάρχει, ασυμ­βί­βα­στο για τους αντι­προ­σώ­πους του Δήμου ή της Κοι­νό­τη­τας που μετέ­χουν στη διοί­κηση δημό­σιων επι­χει­ρή­σεων, καθώς και δημο­τι­κών ή κοι­νο­τι­κών επι­χει­ρή­σεων».

Κατά την έννοια των παρα­πάνω δια­τά­ξεων του άρθρου 29 παρ. 3 του Κώδικα Δήμων και Κοι­νο­τή­των (ν. 3463/2006), οι οποίες, όπως έχει και πάγια νομο­λο­γη­θεί, έχουν δια­τυ­πω­θεί κατά απόλυτο τρόπο και απο­βλέ­πουν στην προ­στα­σία των συμ­φε­ρό­ντων των οργα­νι­σμών τοπικής αυτο­διοί­κη­σης, δεν μπορούν να ανα­κη­ρυ­χθούν υπο­ψή­φιοι ή να εκλε­γούν ή να είναι δημο­τι­κοί ή κοι­νο­τι­κοί άρχο­ντες όσοι συν­δέ­ο­νται με το Δήμο ή την Κοι­νό­τητα ή τα νομικά τους πρόσωπα, εξαι­ρου­μέ­νων των συν­δέ­σμων, με συμ­βά­σεις προ­μή­θειας, εκτέ­λε­σης δημο­τι­κού ή κοι­νο­τι­κού έργου, παροχής υπη­ρε­σιών, παρα­χώ­ρη­σης δικαιώ­μα­τος εκμε­τάλ­λευ­σης δημο­τι­κού έργου ή δημο­τι­κής υπη­ρε­σίας, ύψους άνω των 5.000 ευρώ συνο­λικά ετησίως, ή συν­δέ­ο­νται με τους οικεί­ους Ο.Τ.Α. έστω και εμμέσως (βλ. Σ.τ.Ε. 3464/2007, 3083/2007, 2225/2007, 1456/2006, 1557/2004).

Από τις ίδιες δια­τά­ξεις και τα νομο­λο­γη­θέ­ντα, συνά­γε­ται ότι κρί­σι­μος χρόνος της συν­δρο­μής ή μη του πιο πάνω κωλύ­μα­τος εκλο­γι­μό­τη­τας είναι η ημέρα ανα­κή­ρυ­ξης των υπο­ψη­φίων για τις δημο­τι­κές εκλογές και, επο­μέ­νως, αν κατά την ημε­ρο­μη­νία αυτή δεν υπάρχει ενεργής (εκκρε­μής) σύμβαση μεταξύ του οικείου ΟΤΑ και των ανωτέρω προ­σώ­πων, τότε τα εν λόγω πρόσωπα δεν κωλύ­ο­νται να ανα­κη­ρυ­χθούν υπο­ψή­φιοι και να κατα­λά­βουν αξίωμα τοπικής αυτο­διοί­κη­σης (βλ. Σ.τ.Ε. 2225/2007, 1534/2007, 1557/2004).

Εφ’ όσον όμως, σύμφωνα με όσα προ­πα­ρα­τέ­θη­καν, σε περι­πτώ­σεις που, κατά το χρόνο της ανα­κή­ρυ­ξης ως υπο­ψη­φίου δημο­τι­κού συμ­βού­λου, υπάρ­χουν ενερ­γείς (εκκρε­μείς) συμ­βά­σεις εκτέ­λε­σης δημο­τι­κών έργων, μεταξύ του Δήμου και του υπο­ψη­φίου ή –εννοείται- της εται­ρείας στην οποία ο υπο­ψή­φιος έχει μια από τις ιδιό­τη­τες ή θέσεις που ανα­φέ­ρο­νται στο άρθρο 29 παρ.3β ΚΔΚ , ύψους άνω των πέντε χιλιά­δων (5.000) ευρώ συνο­λικά ετησίως, ενώ τα ανα­λη­φθέ­ντα έργα από αυτόν ή –εννοείται-από την εται­ρεία στην οποία μετέχει , δεν είχαν ολο­κλη­ρω­θεί, παρα­δο­θεί και παρα­λη­φθεί (πρβλ. Σ.τ.Ε.3464/2007, 1534/2007), χωρίς να ενδια­φέ­ρει το ποσό που εισέ­πραξε για την εκτέ­λεση των προ­α­να­φε­ρό­με­νων δημο­τι­κών έργων, ούτε ο χρόνος κατα­βο­λής του ποσού αυτού (πρβλ. Σ.τ.Ε.1842/2006) , δεν μπορεί να είναι υπο­ψή­φιος κατά τις προ­σε­χείς δημο­τι­κές εκλογές, γιατί στο πρόσωπό του συντρέ­χει το κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας του άρθρου 29 παρ. 3 του Κώδικα Δήμων και Κοι­νο­τή­των.

Δεν μπορεί δε να αρθεί το κώλυμα αυτό, κατά τη γνώμη μου, στην ως άνω περί­πτωση με παραί­τηση εκ της ιδιό­τη­τος ή θέσεως του υπο­ψη­φίου στην εται­ρεία ή εκχώ­ρη­σης μερι­δίων σε τρίτο, αλλά ακόμη και με υπα­να­χώ­ρηση της εται­ρείας εκ της συμ­βά­σεως με το Δήμο (γνδ ΝΣΚ 361/2001), εάν τα ανα­λη­φθέ­ντα έργα από αυτόν ή την εται­ρεία στην οποία μετέχει με μια από τις ιδιό­τη­τες ή θέσεις που ανα­φέ­ρο­νται στο άρθρο 29 παρ.3β ΚΔΚ δεν έχουν ολο­κλη­ρω­θεί, παρα­δο­θεί και παρα­λη­φθεί, χωρίς να υπάρ­χουν άλλες υπο­χρε­ώ­σεις εκα­τέ­ρω­θεν των μερών μέχρι και την λήξη(12.00) της προ­τε­ραίας ημέρας της ανα­κή­ρυ­ξης στην προ­κει­μένη δε περί­πτωση των υπο­ψη­φίων στις προ­σε­χείς δημο­τι­κές εκλογές.

Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται, προς επίρ­ρωση της παρα­πάνω θέσης μου, ότι, στο π.δ. 410/1995 (ΦΕΚ 231 Α΄) στο άρθρο 47 στη. παρ. 7 προ­βλε­πό­ταν ρητά ότι: «… 7. Το κώλυμα που προ­βλέ­πε­ται στις παρα­γρά­φους 1 και 2 παύει να υπάρχει αν τα πρόσωπα που έχουν το κώλυμα παραι­τη­θούν από τη θέση τους πριν από την ημέρα της ανα­κη­ρύ­ξεως των υπο­ψη­φίων.», η δε παρ, 2 ανέφερε «…. 2. Δεν μπορούν επίσης να εκλε­γούν ή να είναι δήμαρ­χοι, πρό­ε­δροι κοι­νο­τή­των και δημο­τι­κοί ή κοι­νο­τι­κοί σύμ­βου­λοι όποιοι συν­δέ­ο­νται με το δήμο ή την κοι­νό­τητα με σύμβαση της οποίας το οικο­νο­μικό αντι­κεί­μενο είναι ετήσιας αξίας: α) 500.000 δραχμών και άνω, αν πρό­κει­ται για δήμο ή κοι­νό­τητα με πλη­θυ­σμό έως 2.000 κατοί­κους και β) 1.000.000 δραχμών και άνω, αν πρό­κει­ται για δήμο ή κοι­νό­τητα με πλη­θυ­σμό άνω των 2.000 κατοί­κων.

“Το κώλυμα και το ασυμ­βί­βα­στο αυτό ισχύει και για τα μέλη των διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λίων, δια­χει­ρι­στές, μετό­χους και εταί­ρους κεφα­λαιου­χι­κών εται­ρειών, που έχουν συμ­βλη­θεί με το δήμο ή την κοι­νό­τητα, εφόσον το ποσοστό συμ­με­το­χής υπερ­βαί­νει το πέντε τοις εκατό (5%) του συνο­λι­κού κεφα­λαίου της εται­ρείας, εταί­ρους προ­σω­πι­κών εται­ρειών, καθώς και για τα κοι­νο­πρα­κτού­ντα πρόσωπα.”».Δηλαδή προ­βλε­πό­ταν ρητά ότι παύει να υπάρχει το εν λόγω κώλυμα αν τα πρόσωπα που έχουν το κώλυμα παραι­τη­θούν από τη θέση τους πριν από την ημέρα της ανα­κη­ρύ­ξεως των υπο­ψη­φίων.

Με την ισχύ­ουσα όμως εκλο­γική νομο­θε­σία έχει απα­λει­φθεί κατά συνει­δητή επιλογή του νομο­θέτη η δυνα­τό­τητα παραί­τη­σης από τη θέση του υπο­ψη­φίου πριν από την ημέρα της ανα­κη­ρύ­ξεως των υπο­ψη­φίων , αυτό δε προ­κύ­πτει από την δια­τύ­πωση του σχε­τι­κού άρθρου 14 του ν.3852/2010 (Α` 87/7.6.2010) «Νέα Αρχι­τε­κτο­νική της Αυτο­διοί­κη­σης και της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης -Πρόγραμμα Καλ­λι­κρά­της», σε συν­δυα­σμό με το 29 παρ. 3 του Κώδικα Δήμων και Κοι­νο­τή­των (ν. 3463/2006, Α` 114), που εφαρ­μό­ζε­ται εν προ­κει­μένω δυνάμει της δια­τά­ξεως της παρ. 12 του άρθρου 14 του ν. 3852/2010.

Ειδι­κό­τερα στο άρθρο 14 παρ. 7 ν. 3852 /2010 ανα­φέ­ρε­ται ότι: «… 7. Το κώλυμα που προ­βλέ­πε­ται στις περι­πτώ­σεις α` έως και δ` της παρα­γρά­φου 1 παύει να υπάρχει, αν τα πρόσωπα στα οποία συντρέ­χει παραι­τη­θούν από τη θέση τους πριν από την ημέρα της ανα­κή­ρυ­ξης των υπο­ψη­φίων.». Δηλαδή ο νέος καλ­λι­κρα­τι­κός νόμος δεν περι­λαμ­βά­νει πλέον την δυνα­τό­τητα παραί­τη­σης του υπο­ψη­φίου για τις περι­πτώ­σεις της παρα­γρά­φου 3 η οποία ανα­φέ­ρει ότι

: «…3. Δεν μπορούν να εκλε­γούν ή να είναι δήμαρ­χοι, πρό­ε­δροι Κοι­νο­τή­των, δημο­τι­κοί ή κοι­νο­τι­κοί σύμ­βου­λοι, σύμ­βου­λοι δημο­τι­κού δια­με­ρί­σμα­τος, τοπικοί σύμ­βου­λοι ή πάρε­δροι: α. Όποιοι συν­δέ­ο­νται με το δήμο ή τα νομικά τους πρόσωπα, εκτός από τους συν­δέ­σμους, με σύμβαση προ­μή­θειας, εκτέ­λε­σης δημο­τι­κού έργου, παροχής υπη­ρε­σιών, παρα­χώ­ρη­σης δικαιώ­μα­τος εκμε­τάλ­λευ­σης δημο­τι­κού έργου ή δημο­τι­κής υπη­ρε­σίας με αντι­κεί­μενο αξίας πάνω από πέντε χιλιά­δες (5.000) ευρώ ετησίως.

β. Γενικοί Διευ­θυ­ντές, πρό­ε­δροι και μέλη διοι­κη­τι­κών συμ­βου­λίων, δια­χει­ρι­στές, μέτοχοι και εταίροι κεφα­λαιου­χι­κών εται­ρειών, που έχουν συμ­βλη­θεί με το δήμο, εφόσον το ποσοστό συμ­με­το­χής τους στις εται­ρείες υπερ­βαί­νει το πέντε τοις εκατό (5%) του συνο­λι­κού κεφα­λαίου της εται­ρείας, καθώς και εταίροι προ­σω­πι­κών εται­ρειών και κοι­νο­πρα­κτού­ντα πρόσωπα, που έχουν συμ­βλη­θεί με το δήμο, εφόσον συντρέ­χουν οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις της προη­γού­με­νης περί­πτω­σης.

Από όλα τα παρα­πάνω εκτε­θέ­ντα είναι σαφής η επιλογή του νομο­θέτη και το προέχον γι’ αυτόν, στο νέο καλ­λι­κρα­τικό νόμο, να ισχύει οπωσ­δή­ποτε το εν λόγω κώλυμα εκλο­γι­μό­τη­τας σε περι­πτώ­σεις που, κατά το χρόνο της ανα­κή­ρυ­ξης ως υπο­ψη­φίου σε δημο­τι­κές εκλογές, υπάρ­χουν ενερ­γείς (εκκρε­μείς) συμ­βά­σεις εκτέ­λε­σης δημο­τι­κών έργων, μεταξύ του Δήμου και του υπο­ψη­φίου ή –εννοείται- της εται­ρείας στην οποία ο υπο­ψή­φιος έχει μια από τις ιδιό­τη­τες ή θέσεις που ανα­φέ­ρο­νται στο άρθρο 29 παρ.3β ΚΔΚ.

Ιωάννης Κου­μπιά­δης,

Δικη­γό­ρος».