Επί τάπητος η υποχρεωτική ασφάλιση περιουσιών από φυσικές καταστροφές

Τις προ­τά­σεις της προς την κυ­βέρ­νη­ση για την υπο­χρε­ω­τι­κή ασφά­λι­ση όλων των πε­ριου­σί­ων από φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές ετοι­μά­ζει η ασφα­λι­στι­κή αγορά και σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, δίνει ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση στην χο­ρή­γη­ση κι­νή­τρων και χρη­μα­το­δό­τη­σης έργων ανα­βάθ­μι­σης των ακι­νή­των που λόγω κα­τα­σκευα­στι­κών προ­βλη­μά­των ή λόγω γε­ω­γρα­φι­κής εντο­πιό­τη­τας δεν θε­ω­ρού­νται ασφα­λί­σι­μα.

Κα­ταρ­χήν, με βάση και τις πρό­σφα­τες ανα­κοι­νώ­σεις της κυ­βέρ­νη­σης, σε πρώτη φάση (από το 2024) η υπο­χρέ­ω­ση θα ισχύ­σει για με­σαί­ες και με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις με ετή­σιο κύκλο ερ­γα­σιών άνω των 2 εκατ. ευρώ. Η ασφά­λι­ση θα πρέ­πει να κα­λύ­πτει πλημ­μύ­ρα, σει­σμό και πυρ­κα­γιά και να αφορά το κτί­ριο, τα μη­χα­νή­μα­τα, τον εξο­πλι­σμό και τα απο­θέ­μα­τα. Από 1/1/2024 οι επι­χει­ρή­σεις αυτές δεν θα απο­ζη­μιώ­νο­νται από την κρα­τι­κή αρωγή. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι στην κα­τη­γο­ρία αυτή εντάσ­σο­νται περί τις 16.000 επι­χει­ρή­σεις- που κα­λύ­πτουν ωστό­σο το 87% του συ­νο­λι­κού τζί­ρου-, οι πε­ρισ­σό­τε­ρες από τις οποί­ες, όμως, ήταν ήδη ασφα­λι­σμέ­νες καθώς οι απο­ζη­μιώ­σεις που κα­τα­βάλ­λο­νται από τον κρα­τι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό έχουν ανώ­τα­το όριο που δεν κα­λύ­πτει τέ­τοιου με­γέ­θους ζη­μιές. Ωστό­σο, όπως ανέ­φε­ρε πρό­σφα­τα και ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης, είναι και­ρός να ξε­κι­νή­σει ο δη­μό­σιος διά­λο­γος για την υπο­χρε­ω­τι­κή ασφά­λι­ση όλων των πε­ριου­σιών από φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές, καθώς είναι ο μόνος τρό­πος να απο­κα­τα­στα­θούν ζη­μιές που είναι αδύ­να­το να κα­λύ­ψει τόσο ο κρα­τι­κός όσο και – στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις – ο οι­κο­γε­νεια­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός.

Είναι εν­δει­κτι­κό ότι, σύμ­φω­να με την εκτί­μη­ση του Επαγ­γελ­μα­τι­κού Επι­με­λη­τη­ρί­ου Αθη­νών, το κό­στος από την κα­κο­και­ρία Daniel, προ­κει­μέ­νου να στη­ρι­χθούν οι πλη­γέ­ντες και να απο­κα­τα­στα­θούν οι εκτε­τα­μέ­νες ζη­μιές, ανέρ­χε­ται σε, πε­ρί­που, 5 με 8 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ (ανά­λο­γα με τα έργα υπο­δο­μών που πρέ­πει να γί­νουν).

Ασφα­λι­στι­κή αγορά και κυ­βέρ­νη­ση συμ­φω­νούν, λοι­πόν, ότι έχει έρθει η ώρα για μια ορι­στι­κή ρύθ­μι­ση σχε­τι­κά με την υπο­χρε­ω­τι­κή ασφά­λι­ση πε­ριου­σί­ας αλλά, όπως σχο­λιά­ζει η ασφα­λι­στι­κή αγορά, η ασφά­λι­ση των κα­τοι­κιών είναι η ρύθ­μι­ση στην οποία πρέ­πει να δοθεί η έμ­φα­ση καθώς για τις πε­ρισ­σό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις η υπο­χρε­ω­τι­κή ασφά­λι­ση για τα πε­ριου­σια­κά στοι­χεία, τις υπο­δο­μές αλλά και για τους ερ­γα­ζό­με­νούς τους, είναι επι­βε­βλη­μέ­νη δια­δι­κα­σία. Επι­πλέ­ον, η ασφα­λι­στι­κή αγορά το­νί­ζει τη ση­μα­σία που πρέ­πει να δοθεί στην «εκ­παί­δευ­ση» των ίδιων των πο­λι­τών προ­κει­μέ­νου να κα­τα­νο­ή­σουν την ση­μα­σία της πρό­λη­ψης για την προ­στα­σία της πε­ριου­σί­ας του και ότι η ασφά­λι­ση δεν απο­τε­λεί «ένα ακόμη χα­ρά­τσι». Δια­φο­ρε­τι­κά, ακόμη και που θα αυ­ξη­θεί το πο­σο­στό ασφα­λι­σμέ­νων κα­τοι­κιών στη χώρα η ασφα­λι­στι­κή συ­νεί­δη­ση θα πα­ρα­μέ­νει χα­μη­λά.

Για αυτό οι  εκ­πρό­σω­ποι των ασφα­λι­στι­κών εται­ρειών εκτι­μούν ότι θα πρέ­πει να γίνει, ου­σια­στι­κός, διά­λο­γος και να υπάρ­ξουν κί­νη­τρα, ώστε να αυ­ξη­θεί ο αριθ­μός εκεί­νων που θα προ­χω­ρή­σουν στην ασφά­λι­ση της πε­ριου­σί­ας τους  ιδίως  από φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές καθώς σή­με­ρα το πο­σο­στό αυτό είναι ιδιαι­τέ­ρως χα­μη­λό.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία, στην Ελ­λά­δα ασφα­λί­ζο­νται πε­ρί­που 1 εκα­τομ­μύ­ριο σπί­τια από τα 6,5 εκα­τομ­μύ­ρια, δη­λα­δή το πο­σο­στό ανέρ­χε­ται σε 15% (τα πε­ρισ­σό­τε­ρα είναι στις πό­λεις, στην επαρ­χία είναι χα­μη­λό­τε­ρα τα νού­με­ρα ενώ συ­νο­λι­κά τα πε­ρισ­σό­τε­ρα αφο­ρούν όσους έχουν αγο­ρά­σει σπίτι με στε­γα­στι­κό δά­νειο). Στις επι­χει­ρή­σεις το πο­σο­στό ανέρ­χε­ται σε 40%. Ασφα­λί­ζο­νται δη­λα­δή 200.000 επι­χει­ρή­σεις από τις 500.000, με του­λά­χι­στον ένα ερ­γα­ζό­με­νο.

«Μία ανα­σφά­λι­στη κοι­νω­νία ανα­κάμ­πτει πολύ πιο αργά από ένα κα­τα­στρο­φι­κό συμ­βάν σε σχέση με μία ασφα­λι­σμέ­νη κοι­νω­νία η οποία θα απο­ζη­μιω­θεί γρή­γο­ρα από τις ασφα­λι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις. Αυτό είναι απο­δε­δειγ­μέ­νο από τη διε­θνή εμπει­ρία» επι­ση­μαί­νει ο Ερ­ρί­κος Μο­ά­τσος, μέλος Δ.Σ. και πρό­ε­δρος Επι­τρο­πής Πε­ριου­σί­ας, Αντα­σφα­λί­σε­ων, Με­τα­φο­ρών και Σκα­φών Ένωση Ασφα­λι­στι­κών Εται­ριών Ελ­λά­δος και προ­σθέ­τει ότι, οι πρό­σφα­τες πυρ­κα­γιές και πλημ­μύ­ρες στη χώρα ανέ­δει­ξαν με τον πιο εμ­φα­τι­κό τρόπο την άμεση ανά­γκη να κλεί­σει το κενό προ­στα­σί­ας στην Ελ­λά­δα. Να αυ­ξη­θεί, δη­λα­δή, ση­μα­ντι­κά το πο­σο­στό των ασφα­λι­σμέ­νων για φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το θέμα της υπο­χρε­ω­τι­κής ασφά­λι­σης των πε­ριου­σιών από φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές απα­σχο­λεί εδώ και πολλά χρό­νια την Ένωση Ασφα­λι­στι­κών Εται­ριών Ελ­λά­δος αλλά τα εντει­νό­με­να φαι­νό­με­να της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής δεν επι­τρέ­πουν ανα­βο­λή στη λήψη απο­φά­σε­ων για δρά­σεις πρό­λη­ψης. Στην ατζέ­ντα των συ­ναρ­μό­διων υπουρ­γεί­ων και της Ένω­σης Ασφα­λι­στι­κών Εται­ρειών Ελ­λά­δος κλεί­νο­νται ήδη οι συ­να­ντή­σεις των επό­με­νων εβδο­μά­δων προ­κει­μέ­νου να δια­μορ­φω­θεί μια συ­νο­λι­κή πρό­τα­ση με στόχο την ενί­σχυ­ση  της ασφα­λι­στι­κής συ­νεί­δη­σης των πο­λι­τών.

Οι ασφα­λι­στές εκτι­μούν ότι η υιο­θέ­τη­ση της έκ­πτω­σης 10% στον ΕΝΦΙΑ για τις ασφα­λι­σμέ­νες κα­τοι­κί­ες ήταν ένα πρώτο βήμα αλλά θε­ω­ρούν ότι, σί­γου­ρα, χρειά­ζο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρες κι­νή­σεις για να αντι­με­τω­πι­στεί απο­τε­λε­σμα­τι­κά το ζή­τη­μα. Μια επι­πλέ­ον πα­ρά­με­τρος που επι­ση­μαί­νουν οι ασφα­λι­στι­κές εται­ρεί­ες είναι ότι έχουν και την τε­χνο­γνω­σία και την εμπει­ρία και τα κε­φά­λαια για να ανα­λά­βουν αυτόν τον ευ­ρύ­τε­ρο ρόλο που απαι­τεί­ται στο θέμα της δια­χεί­ρι­σης των ζη­μιών από φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές.

«Δια­θέ­τουν σχε­δόν δι­πλά­σια κε­φά­λαια από τα απαι­τού­με­να από τη νο­μο­θε­σία με δεί­κτη φε­ρεγ­γυό­τη­τας από τους υψη­λό­τε­ρους στη Ευ­ρώ­πη (184,6% σύμ­φω­να με την Έκ­θε­ση της ΤτΕ). Λει­τουρ­γούν κάτω από ένα πολύ αυ­στη­ρό ευ­ρω­παϊ­κό κα­νο­νι­στι­κό πλαί­σιο (Solvency II) και επο­πτεύ­ο­νται αυ­στη­ρά από την Τρά­πε­ζα της Ελ­λά­δος έτσι ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται ότι μπο­ρούν να κα­τα­βάλ­λουν τις απο­ζη­μιώ­σεις στους ασφα­λι­σμέ­νους τους», όπως έχει δη­λώ­σει ο κ. Μο­ά­τσος.

Στις προ­τά­σεις που επε­ξερ­γά­ζε­ται η ΕΑΕΕ πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται κα­ταρ­χήν η χο­ρή­γη­ση κι­νή­τρων για την χρη­μα­το­δό­τη­ση έργων ανα­βάθ­μι­σης των κα­τοι­κιών που λόγω κα­τα­σκευα­στι­κών προ­βλη­μά­των ή λόγω γε­ω­γρα­φι­κής εντο­πιό­τη­τας δεν θε­ω­ρεί­ται ότι ασφα­λί­ζο­νται, η επι­δό­τη­ση του ασφα­λί­στρου για όσες κα­τοι­κί­ες δεν θε­ω­ρού­νται ασφα­λί­σι­μες (πχ έχουν χτι­στεί πριν το 1960, φέ­ρουν πα­ρα­νο­μί­ες ή έχουν χτι­στεί σε πε­ριο­χές με υψηλή επι­κιν­δυ­νό­τη­τα) και φο­ρο­λο­γι­κά κί­νη­τρα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ