Μαρία Παρασκευά: 1.723 εισαγωγές ασθενών στο Ογκολογικό Τμήμα του Νοσοκομείου Ρόδου το πρώτο πεντάμηνο του 2024

• Στα­θε­ρά αυ­ξα­νό­με­νος ο αριθ­μός των καρ­κι­νο­πα­θών στη Ρόδο • Η αλ­λα­γή στις κα­θη­με­ρι­νές μας συ­νή­θειες και η υιο­θέ­τη­ση ενός υγιει­νού τρό­που ζωής μπο­ρούν να μειώ­σουν τις πι­θα­νό­τη­τες να εμ­φα­νί­σου­με καρ­κί­νο

Συ­γκλο­νί­ζουν τα στοι­χεία που πα­ρα­θέ­τει η πα­θο­λό­γος-ογκο­λό­γος του Ογκο­λο­γι­κού Τμή­μα­τος στο Γε­νι­κό Νο­σο­κο­μείο Ρόδου, Μαρία Πα­ρα­σκευά, στη συ­νέ­ντευ­ξή της στη «δ», για τον καρ­κί­νο που «θε­ρί­ζει» στη Ρόδο. Το πρώτο πε­ντά­μη­νο (Ια­νουά­ριος-Μάιος) του 2024 στο Ογκο­λο­γι­κό Τμήμα έγι­ναν 1.723 (!) ει­σα­γω­γές ασθε­νών για τη χο­ρή­γη­ση εν­δο­φλέ­βιων φαρ­μά­κων (από τη Ρόδο και τα υπό­λοι­πα Δω­δε­κά­νη­σα), ενώ το ίδιο διά­στη­μα οι ασθε­νείς που δια­γνώ­στη­καν με καρ­κί­νο και έχουν απευ­θυν­θεί στο Τμήμα ανέρ­χο­νται σε 192. Όπως επι­ση­μαί­νει η κα Πα­ρα­σκευά, ο αριθ­μός αυτός είναι στα­θε­ρά αυ­ξα­νό­με­νος από το 2016 μέχρι σή­με­ρα. Ση­μειώ­νε­ται ότι εδώ και τρεις μήνες η ίδια είναι η μο­να­δι­κή πα­θο­λό­γος ογκο­λό­γος στο Νο­σο­κο­μείο Ρόδου.

Το­νί­ζει ότι συ­χνό­τε­ρος, αλλά και πιο θα­να­τη­φό­ρος εξα­κο­λου­θεί να είναι ο καρ­κί­νος του πνεύ­μο­να, ενώ ιδιαί­τε­ρα ανη­συ­χη­τι­κό είναι το γε­γο­νός της εμ­φά­νι­σης του καρ­κί­νου του πα­χέ­ος εντέ­ρου σε νε­α­ρό­τε­ρες ηλι­κί­ες.

Ανα­φε­ρό­με­νη στο έργο ανέ­γερ­σης του Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κού Τμή­μα­τος όπως έχει σχε­δια­σθεί να υλο­ποι­η­θεί από την Π.Ν.Αι. ση­μειώ­νει ότι πλη­ρεί όλες τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να απο­τε­λέ­σει ένα υπερ­σύγ­χρο­νο ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κό κέ­ντρο εφά­μιλ­λο των αντί­στοι­χων στα πα­νε­πι­στη­μια­κά ιδρύ­μα­τα της χώρας μας.

Η κα Πα­ρα­σκευά το­νί­ζει, ότι η πρό­λη­ψη, είναι η κα­λύ­τε­ρη θε­ρα­πεία για τον καρ­κί­νο.

• Κυρία Πα­ρα­σκευά ξε­κι­νώ­ντας να σας ρω­τή­σω πόσοι είναι οι ασθε­νείς αυτή την πε­ρί­ο­δο που υπο­βάλ­λο­νται σε θε­ρα­πεία/χη­μειο­θε­ρα­πεία και τα­κτι­κό έλεγ­χο στο Γε­νι­κό Νο­σο­κο­μείο Ρόδου για την κα­τα­πο­λέ­μη­ση του καρ­κί­νου;

Στο Ογκο­λο­γι­κό Τμήμα του Γε­νι­κού Νο­σο­κο­μεί­ου Ρόδου μπο­ρούν να απευ­θυν­θούν όλοι οι πο­λί­τες που έχουν δια­γνω­σθεί με καρ­κί­νο. Αυτή την πε­ρί­ο­δο υπο­βάλ­λο­νται σε κά­ποιο σχήμα χη­μειο­θε­ρα­πεί­ας ή και ανο­σο­θε­ρα­πεί­ας 200 ασθε­νείς. Εν­δει­κτι­κά κατά τους πέντε πρώ­τους μήνες του 2024 στο Ογκο­λο­γι­κό Τμήμα έγι­ναν 1.723 ει­σα­γω­γές ασθε­νών για την χο­ρή­γη­ση εν­δο­φλέ­βιων φαρ­μά­κων που κα­τοι­κούν στη Ρόδο και τα υπό­λοι­πα Δω­δε­κά­νη­σα.

Επι­πλέ­ον, προ­σέρ­χο­νται για εξέ­τα­ση και πα­ρα­κο­λού­θη­ση ασθε­νείς που λαμ­βά­νουν εξει­δι­κευ­μέ­να ογκο­λο­γι­κά φάρ­μα­κα κα­θη­με­ρι­νά από το στόμα στο σπίτι τους, όπως και οι ασθε­νείς που έχουν δια­γνω­σθεί στο πα­ρελ­θόν με καρ­κί­νο, έχουν ολο­κλη­ρώ­σει την θε­ρα­πεία τους και υπο­βάλ­λο­νται σε προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νους κλι­νι­κο­ερ­γα­στη­ρια­κούς ελέγ­χους. Οι επι­σκέ­ψεις αυτές ήταν 1.510 το πρώτο πε­ντά­μη­νο του 2024.

• Συ­γκρι­τι­κά, πού βρι­σκό­μα­στε στη Ρόδο με τους καρ­κι­νι­κούς δεί­κτες; Σε σχέση με τα προη­γού­με­να χρό­νια έχου­με αύ­ξη­ση των πε­ρι­στα­τι­κών, εί­μα­στε στα ίδια επί­πε­δα ή έχει μειω­θεί ο αριθ­μός των καρ­κι­νο­πα­θών;

Οι ασθε­νείς που δια­γνώ­στη­καν με καρ­κί­νο στην Ρόδο και γε­νι­κό­τε­ρα στα Δω­δε­κά­νη­σα, και έχουν απευ­θυν­θεί στο Τμήμα μόνο τους πρώ­τους 5 μήνες του 2024 είναι 192. Ο αριθ­μός αυτός είναι στα­θε­ρά αυ­ξα­νό­με­νος από το 2016, το έτος που ανέ­λα­βα κα­θή­κο­ντα στο Νο­σο­κο­μείο μας.

• Ποιος είναι ο συ­χνό­τε­ρος καρ­κί­νος στη Ρόδο; Και τι ηλι­κί­ες κυ­ρί­ως χτυ­πά­ει; Πόσο βοη­θά­ει η πρό­λη­ψη του καρ­κί­νου;

Συ­νο­λι­κά και για τα δύο φύλα συ­χνό­τε­ρος αλλά και ο πιο θα­να­τη­φό­ρος εξα­κο­λου­θεί να είναι ο καρ­κί­νος του πνεύ­μο­να. Συ­νή­θως εμ­φα­νί­ζε­ται μετά το 65 έτος της ηλι­κί­ας και σχε­τί­ζε­ται με την έκ­θε­ση στο κά­πνι­σμα, στην ατμο­σφαι­ρι­κή ρύ­παν­ση και σε χη­μι­κές ου­σί­ες. Εν­θαρ­ρυ­ντι­κό είναι ότι ο αριθ­μός των νέων δια­γνώ­σε­ων μειώ­νε­ται αργά μεν αλλά στα­θε­ρά, γε­γο­νός που συ­νά­δει με την μεί­ω­ση του αριθ­μού των κα­πνι­στών. Επι­πλέ­ον, ο αριθ­μός των θα­νά­των από καρ­κί­νο πνεύ­μο­να μειώ­νε­ται επί­σης, λόγω των και­νο­τό­μων θε­ρα­πειών που εφαρ­μό­ζου­με.

Ο καρ­κί­νος του μα­στού είναι ο συ­χνό­τε­ρος στις γυ­ναί­κες. Αν και η μέση ηλι­κία εμ­φά­νι­σης είναι η έβδο­μη δε­κα­ε­τία της ζωής, όλο και συ­χνό­τε­ρα πε­ρι­στα­τι­κά με καρ­κί­νο μα­στού εμ­φα­νί­ζο­νται σε ηλι­κία κάτω των 50. Η έγκαι­ρη διά­γνω­ση μέσω προ­λη­πτι­κών εξε­τά­σε­ων και η χο­ρή­γη­ση της κα­τάλ­λη­λης θε­ρα­πεί­ας σε αρ­χι­κό στά­διο έχει την με­γα­λύ­τε­ρη ση­μα­σία, γιατί εξα­σφα­λί­ζει την ίαση στο 99% των πε­ρι­πτώ­σε­ων.

Ο καρ­κί­νος του προ­στά­τη είναι ο δεύ­τε­ρος συ­χνό­τε­ρος καρ­κί­νος στους άντρες, μετά τον καρ­κί­νο του πνεύ­μο­να. Και σε αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις η έγκαι­ρη διά­γνω­ση σε αρ­χι­κό στά­διο έχει ως απο­τέ­λε­σμα την ίαση σχε­δόν στο 100% των ασθε­νών.

Ο καρ­κί­νος του πα­χέ­ος εντέ­ρου στη Ρόδο και πα­γκο­σμί­ως είναι ο επό­με­νος σε συ­χνό­τη­τα εμ­φά­νι­σης. Ιδιαί­τε­ρα ανη­συ­χη­τι­κό είναι ότι το πο­σο­στό εμ­φά­νι­σης σε νε­α­ρό­τε­ρες ηλι­κί­ες συ­νε­χώς αυ­ξά­νει τα τε­λευ­ταία χρό­νια και πλέον το 10% των πε­ρι­πτώ­σε­ων εμ­φα­νί­ζε­ται σε ηλι­κία μι­κρό­τε­ρη των 50. Η σι­δη­ρο­πε­νι­κή αναι­μία, η αι­μορ­ρα­γία, ο κοι­λια­κός πόνος και η διάρ­ροια είναι συμ­πτώ­μα­τα που θα πρέ­πει άμεσα να κι­νη­το­ποι­ή­σουν τον ασθε­νή για να απευ­θυν­θεί σε γα­στρε­ντε­ρο­λό­γο ανε­ξαρ­τή­του ηλι­κί­ας. Όλοι μας πρέ­πει να υπο­βλη­θού­με σε κο­λο­νο­σκό­πη­ση στα 45 μας, ενώ νω­ρί­τε­ρα πρέ­πει όσοι έχουν οι­κο­γε­νεια­κό ιστο­ρι­κό καρ­κί­νου πα­χέ­ος εντέ­ρου και όσοι πά­σχουν από συ­γκε­κρι­μέ­νες πα­θή­σεις του πα­χέ­ος εντέ­ρου.

• Το Νο­σο­κο­μείο Ρόδου δια­θέ­τει ένα εντυ­πω­σια­κό Ογκο­λο­γι­κό Τμήμα. Από άποψη προ­σω­πι­κού είστε κα­λυμ­μέ­νοι ή χρειά­ζε­ται ενί­σχυ­ση;

Το Ογκο­λο­γι­κό Τμήμα του Νο­σο­κο­μείο Ρόδου απο­τε­λεί πρό­τυ­πο ορ­γά­νω­σης και λει­τουρ­γί­ας για τα με­τα­γε­νέ­στε­ρα ογκο­λο­γι­κά τμή­μα­τα της ελ­λη­νι­κής πε­ρι­φέ­ρειας. Στους ασθε­νείς μας χο­ρη­γού­με όλα τα εν­δε­δειγ­μέ­να θε­ρα­πευ­τι­κά σχή­μα­τα ανά πε­ρί­πτω­ση και πολ­λές και­νο­τό­μες θε­ρα­πεί­ες. Ο εξο­πλι­σμός δια­λύ­σε­ων και χο­ρή­γη­σης των κυτ­τα­ρο­στα­τι­κών φαρ­μά­κων που δια­θέ­του­με είναι σύγ­χρο­νος, αξιό­πι­στος και εξα­σφα­λί­ζει ακρί­βεια και ασφά­λεια στην όλη δια­δι­κα­σία. Πρό­σφα­τα έχου­με ξε­κι­νή­σει την ηλε­κτρο­νι­κή κα­τα­γρα­φή του συ­νό­λου των ασθε­νών μας, με σκοπό στο άμεσο μέλ­λον να θέ­σου­με σε πλήρη εφαρ­μο­γή τον Ηλε­κτρο­νι­κό Φά­κε­λο Ογκο­λο­γι­κού Ασθε­νή. Με από­φα­ση του Επι­στη­μο­νι­κού Συμ­βου­λί­ου του

Νο­σο­κο­μεί­ου έχουν ορι­σθεί τα μέλη του Ογκο­λο­γι­κού Συμ­βου­λί­ου και τις επό­με­νες ημέ­ρες θα ξε­κι­νή­σουν οι προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες συ­νε­δριά­σεις του. Επί­σης, έχου­με δη­μιουρ­γή­σει ένα δί­κτυο δια­χεί­ρι­σης των ασθε­νών μας. Συμ­με­τέ­χου­με στο Ογκο­λο­γι­κό Συμ­βού­λιο Μο­ρια­κής Ανά­λυ­σης (Molecular Tumor Board) στo Π.Γ.Ν. Ατ­τι­κόν. Συμ­με­τέ­χου­με σε όλα τα προ­γράμ­μα­τα κλι­νι­κών με­λε­τών της ΕΟΠΕ (Εται­ρεία Ογκο­λό­γων Πα­θο­λό­γων Ελ­λά­δος) για την ανί­χνευ­ση με­ταλ­λά­ξε­ων ση­μα­ντι­κών για την χο­ρή­γη­ση εξα­το­μι­κευ­μέ­νων θε­ρα­πειών. Έχου­με στενή συ­νερ­γα­σία με τα εξει­δι­κευ­μέ­να αντι­καρ­κι­νι­κά νο­σο­κο­μεία Αθή­νας και Θεσ­σα­λο­νί­κης, τις ογκο­λο­γι­κές κλι­νι­κές και τα ερ­γα­στή­ρια των Ια­τρι­κών Σχο­λών και ιδιαί­τε­ρα του Ηρα­κλεί­ου, όπου εκ­πο­νώ δι­δα­κτο­ρι­κή δια­τρι­βή. Με το Τμήμα Ακτι­νο­θε­ρα­πεί­ας του ΠΑ.Γ.Ν.Η. και την αν. κα­θη­γή­τρια κ. Μαρία Τόλια έχου­με κα­θη­με­ρι­νή στενή συ­νερ­γα­σία, η πα­ρα­πο­μπή των ασθε­νών μας γί­νε­ται ακο­λου­θώ­ντας τυ­πο­ποι­η­μέ­νη δια­δι­κα­σία, ώστε να εξα­σφα­λί­ζε­ται η έγκαι­ρη συ­νέ­χι­ση της θε­ρα­πεί­ας τους εκεί. Με τα υπό­λοι­πα τμή­μα­τα του Νο­σο­κο­μεί­ου Ρόδου έχου­με συ­νε­χή άρι­στη επι­κοι­νω­νία και αλ­λη­λε­πί­δρα­ση, ώστε να εξα­σφα­λί­ζου­με την διε­πι­στη­μο­νι­κή φρο­ντί­δα των ογκο­λο­γι­κών ασθε­νών.

Το νο­ση­λευ­τι­κό προ­σω­πι­κό του Ογκο­λο­γι­κού Τμή­μα­τος είναι άρτια εκ­παι­δευ­μέ­νο για να αντε­πε­ξέλ­θει σε όλες τις πτυ­χές της νο­ση­λευ­τι­κής φρο­ντί­δας των ογκο­λο­γι­κών ασθε­νών, δια­θέ­τει πο­λυ­ε­τή εμπει­ρία, χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από εν­συ­ναί­σθη­ση και δια­κα­τέ­χε­ται από υψηλό αί­σθη­μα κα­θή­κο­ντος.

Εδώ και τρεις μήνες είμαι η μο­να­δι­κή πα­θο­λό­γος ογκο­λό­γος στο Νο­σο­κο­μείο Ρόδου. Λαμ­βά­νο­ντας υπό­ψιν τον αριθ­μό των ασθε­νών που σας ανέ­φε­ρα είναι φα­νε­ρό ότι είναι επι­τα­κτι­κή η ανά­γκη κά­λυ­ψης της δεύ­τε­ρης θέσης μό­νι­μου πα­θο­λό­γου ογκο­λό­γου για την αντι­με­τώ­πι­ση των συ­νε­χώς αυ­ξα­νό­με­νων ανα­γκών του Τμή­μα­τος και την μεί­ω­ση του χρό­νου ανα­μο­νής των προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων ρα­ντε­βού. Αν και η χώρα μας πλήτ­τε­ται από brain drain ει­δι­κευ­μέ­νων ογκο­λό­γων, ευ­ελ­πι­στώ ότι η θέση θα κα­λυ­φθεί στο άμεσο μέλ­λον. Σύ­ντο­μα ανα­μέ­νε­ται και η συν­δρο­μή ενός στρα­τιω­τι­κού ια­τρού ει­δι­κού πα­θο­λό­γου ογκο­λό­γου, ο οποί­ος εδώ και λίγο καιρό υπη­ρε­τεί στη Ρόδο.

• Η δη­μιουρ­γία του Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κού τμή­μα­τος στο Νο­σο­κο­μείο της Ρόδου, απο­τε­λεί πάγιο και δια­χρο­νι­κό αί­τη­μα της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας και τη χρη­μα­το­δό­τη­ση και κα­τα­σκευή του επω­μί­ζε­ται η Πε­ρι­φέ­ρεια Νο­τί­ου Αι­γαί­ου. Πόσο θα συμ­βά­λει στη βο­ή­θεια των ασθε­νών, ώστε να απο­φεύ­γουν την τα­λαι­πω­ρία και τα έξοδα προς την ηπει­ρω­τι­κή χώρα;

Οι ογκο­λο­γι­κοί ασθε­νείς σε με­γά­λο πο­σο­στό θα χρεια­στούν κατά την πο­ρεία της νόσου τους του­λά­χι­στον μια φορά χο­ρή­γη­ση κύ­κλου ακτι­νο­θε­ρα­πειών και έως σή­με­ρα ανα­γκά­ζο­νται να με­τα­βούν για το σκοπό αυτό σε άλλες πό­λεις, συ­νή­θως στο Ηρά­κλειο ή στην Αθήνα.

Η ζωή στα νησιά μας παρά την ει­δυλ­λια­κή τους ει­κό­να τους θε­ρι­νούς μήνες, πα­ρου­σιά­ζει ιδιαί­τε­ρες προ­κλή­σεις για τους ογκο­λο­γι­κούς ασθε­νείς λόγω των ει­δι­κών γε­ω­γρα­φι­κών χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών τους. Εν­δει­κτι­κά, η από­στα­ση που πρέ­πει να δια­νύ­σει για να υπο­βλή­θει σε ακτι­νο­θε­ρα­πεία ένας ασθε­νής από τη Ρόδο προς το Ηρά­κλειο ή την Αθήνα είναι 165 και 260 ναυ­τι­κά μίλια αντί­στοι­χα. Για έναν ασθε­νή κά­τοι­κο Κα­λύ­μνου οι αντί­στοι­χες απο­στά­σεις είναι 135 και 180 ναυ­τι­κά μίλια και σε αυτή στην πε­ρί­πτω­ση για τις με­τα­κι­νή­σεις με πλοίο, αε­ρο­πλά­νο ή με συν­δυα­σμό των δύο μέσων απαι­τεί­ται συ­νή­θως εν­διά­με­ση στάση στη Ρόδο με δια­νυ­κτέ­ρευ­ση. Οι με­τα­κι­νή­σεις αυτές είναι ιδιαί­τε­ρα επί­πο­νες για τους ασθε­νείς, συ­νε­πά­γο­νται πο­λύ­ω­ρη τα­λαι­πω­ρία τους και κατά τους χει­με­ρι­νούς μήνες δεν μπο­ρούν να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν κα­θη­με­ρι­νά λόγω των αραιών δρο­μο­λο­γί­ων των μέσων με­τα­φο­ράς. Οι και­ρι­κές συν­θή­κες συχνά οδη­γούν σε ακυ­ρώ­σεις των τα­κτι­κών δρο­μο­λο­γί­ων με απο­τέ­λε­σμα οι ασθε­νείς να χά­νουν τις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες ακτι­νο­θε­ρα­πεί­ες τους. Οι ασθε­νείς που υπο­βάλ­λο­νται σε ακτι­νο­θε­ρα­πεία πα­ρα­μέ­νουν στην πόλη στην οποία έχουν πα­ρα­πεμ­φθεί για 1.5 μήνες κατά μέσο όρο. Η πα­ρα­μο­νή αυτή συ­νε­πά­γε­ται επι­πρό­σθε­τη σω­μα­τι­κή και ψυ­χο­λο­γι­κή εξου­θέ­νω­ση για τους ασθε­νείς όλων των Δω­δε­κα­νή­σων.

Για τους ανω­τέ­ρω λό­γους η λει­τουρ­γία ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κού τμή­μα­τος στο Γε­νι­κό Νο­σο­κο­μείο Ρόδου θα ανα­κου­φί­σει τους ογκο­λο­γι­κούς ασθε­νείς των Δω­δε­κα­νή­σων και τις οι­κο­γέ­νειές τους και θα κα­τα­στή­σει δυ­να­τή την βέλ­τι­στη αντι­με­τώ­πι­ση των ογκο­λο­γι­κών πε­ρι­στα­τι­κών τόσο σε προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νη όσο και σε επεί­γου­σα βάση.

Το έργο ανέ­γερ­σης και εξο­πλι­σμού του Ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κού Τμή­μα­τος όπως έχει σχε­δια­σθεί να υλο­ποι­η­θεί από την Π.Ν.ΑΙ. πλη­ρεί όλες τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να απο­τε­λέ­σει ένα υπερ­σύγ­χρο­νο ακτι­νο­θε­ρα­πευ­τι­κό κέ­ντρο εφά­μιλ­λο των αντί­στοι­χων στα πα­νε­πι­στη­μια­κά ιδρύ­μα­τα της χώρας μας. Το πε­ρι­μέ­νου­με με εν­θου­σια­σμό και θα έχει την αμέ­ρι­στη υπο­στή­ρι­ξή μας στην λει­τουρ­γία του.

• Υπάρ­χουν κά­ποιοι πα­ρά­γο­ντες που αυ­ξά­νουν την πι­θα­νό­τη­τα κά­ποιος μπο­ρεί να χτυ­πη­θεί από τον καρ­κί­νο; Πόσο επη­ρε­ά­ζει η κλη­ρο­νο­μι­κή προ­διά­θε­ση; Και ει­δι­κά για κά­ποιον που έχει «βαρύ» οι­κο­γε­νεια­κό ιστο­ρι­κό; Επί­σης παί­ζει ρόλο η δια­τρο­φή;

Η αλ­λα­γή στις κα­θη­με­ρι­νές μας συ­νή­θειες και η υιο­θέ­τη­ση ενός υγιει­νού τρό­που ζωής μπο­ρούν να μειώ­σουν τις πι­θα­νό­τη­τες να εμ­φα­νί­σου­με καρ­κί­νο. Συ­γκε­κρι­μέ­να είναι απα­ραί­τη­τη η τα­κτι­κή σω­μα­τι­κή άσκη­ση, η δια­τή­ρη­ση υγιούς σω­μα­τι­κού βά­ρους, η δια­τρο­φή με φυ­τι­κές ίνες, φρού­τα, λα­χα­νι­κά και όσπρια, ο πε­ριο­ρι­σμός κα­τα­νά­λω­σης επε­ξερ­γα­σμέ­νων τρο­φί­μων και ει­δι­κό­τε­ρα του κόκ­κι­νου και επε­ξερ­γα­σμέ­νου κρέ­α­τος, ο πε­ριο­ρι­σμός κα­τα­νά­λω­σης γλυ­κών, ανα­ψυ­κτι­κών και αλ­κο­όλ, η απο­φυ­γή υπερ­βο­λι­κής έκ­θε­σης στον ήλιο, η απο­φυ­γή κα­πνί­σμα­τος, χρή­σης προ­ϊ­ό­ντων κα­πνού (συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του ηλε­κτρο­νι­κού τσι­γά­ρου), ο θη­λα­σμός σε όσες μη­τέ­ρες είναι δυ­να­τόν και ο εμ­βο­λια­σμός κατά τον ιών που προ­κα­λούν καρ­κί­νο.

Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι από εμάς έχου­με συγ­γε­νείς πού πά­σχουν από καρ­κί­νο. Όμως, μόνο ένα μικρό πο­σο­στό (5-10%) οφεί­λε­ται σε κά­ποιο κλη­ρο­νο­μού­με­νο σύν­δρο­μο. Με τον όρο «βαρύ κλη­ρο­νο­μι­κό ιστο­ρι­κό» εν­νο­ού­με ότι κά­ποιος έχει πολ­λούς συγ­γε­νείς που έχουν δια­γνω­στεί με τον ίδιο τύπο καρ­κί­νου σε δια­φο­ρε­τι­κές γε­νιές στην ίδια πλευ­ρά της οι­κο­γέ­νειας. Μπο­ρεί επί­σης να ση­μαί­νει ότι ένας ή πε­ρισ­σό­τε­ροι συγ­γε­νείς δια­γνώ­στη­καν σε νεαρή ηλι­κία ή ένας συγ­γε­νής δια­γνώ­σθη­κε με δύο ή πε­ρισ­σό­τε­ρους δια­φο­ρε­τι­κούς τύ­πους καρ­κί­νου. Σε αυτές τις οι­κο­γέ­νειες οφεί­λου­με να πα­ρέ­χου­με γε­νε­τι­κή συμ­βου­λευ­τι­κή και, αν εν­δεί­κνυ­ται, να υπο­βάλ­λο­νται σε εξει­δι­κευ­μέ­νες γο­νι­δια­κές εξε­τά­σεις πάντα κα­τό­πιν εν­δε­λε­χούς συ­ζή­τη­σης.

• Από τα πε­ρι­στα­τι­κά που έχετε αντι­με­τω­πί­σει, υπήρ­ξε κά­ποιο πολύ ιδιαί­τε­ρο που έχετε συ­μπε­ρι­λά­βει στη βι­βλιο­γρα­φία σας;

Αφορά μια νέα γυ­ναί­κα, η οποία πριν από 7 χρό­νια δια­γνώ­στη­κε με έναν σπά­νιο τύπο καρ­κί­νου πνεύ­μο­να που είχε εξα­πλω­θεί στο τοί­χω­μά του. Η φαρ­μα­κευ­τι­κή της αγωγή χο­ρη­γή­θη­κε κα­τό­πιν ει­δι­κής δια­δι­κα­σί­ας ει­σα­γω­γής του φαρ­μά­κου που τότε δεν ήταν δια­θέ­σι­μο στην Ελ­λά­δα. Η αγωγή κα­λύ­φθη­κε οι­κο­νο­μι­κά εξο­λο­κλή­ρου από τον ΕΟΠΥΥ. Έτσι, είναι σή­με­ρα υγιής. Μά­λι­στα στις 31 Μαΐου 2024 δη­μο­σιεύ­θη­καν τα θε­α­μα­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα της με­λέ­της φάσης ΙΙΙ CROWN στο Journal of Clinical Oncology, που αφο­ρούν την εντυ­πω­σια­κή πε­ντα­ε­τή επι­βί­ω­ση των ασθε­νών που λαμ­βά­νουν το συ­γκε­κρι­μέ­νο φάρ­μα­κο. Η με­λέ­τη ανέ­δει­ξε το φάρ­μα­κο αυτό ως την μο­ρια­κή στο­χευ­μέ­νη θε­ρα­πεία με το με­γα­λύ­τε­ρο χρο­νι­κό διά­στη­μα χωρίς υπο­τρο­πή για τους ασθε­νείς με την συ­γκε­κρι­μέ­νη πά­θη­ση. Είμαι ιδιαί­τε­ρα χα­ρού­με­νη με την δια­χεί­ρι­ση της πε­ρί­πτω­σης της ασθε­νούς μας και εύ­χο­μαι στο μέλ­λον να έχου­με δια­θέ­σι­μες τόσο απο­τε­λε­σμα­τι­κές θε­ρα­πεί­ες και για άλ­λους τύ­πους καρ­κί­νου.

• Το πα­γκό­σμιο ερευ­νη­τι­κό έργο πόσο κοντά βρί­σκε­ται στην ίαση του καρ­κί­νου; Μπο­ρεί σε με­ρι­κά χρό­νια ο καρ­κί­νος να γίνει μία χρό­νια νόσος;

Ξε­χω­ρί­ζω τρία από τα πιο σύγ­χρο­να επι­τεύγ­μα­τα στο πεδίο της Ογκο­λο­γί­ας για το έτος που δια­νύ­ου­με. Τα εξα­το­μι­κευ­μέ­να εμ­βό­λια που χρη­σι­μο­ποιούν την mRNA τε­χνο­λο­γία των εμ­βο­λί­ων κατά του COVID19, βρί­σκο­νται υπό κλι­νι­κές δο­κι­μές σε όλο τον κόσμο και στην Ελ­λά­δα και στο­χεύ­ουν και τους «δύ­σκο­λους» τύ­πους καρ­κί­νου που έως σή­με­ρα έχουν πε­ριο­ρι­σμέ­νες επι­λο­γές θε­ρα­πειών.

Την έγκαι­ρη διά­γνω­ση πρώ­ι­μων μορ­φών καρ­κί­νου μέσω ανά­λυ­σης πρω­τεϊ­νι­κών βιο­δει­κτών στο πλά­σμα αί­μα­τος. Η συ­γκε­κρι­μέ­νη μέ­θο­δος πέ­τυ­χε υψηλά πο­σο­στά διά­γνω­σης για 18 τύ­πους καρ­κί­νου σε αρ­χι­κό στά­διο και στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις κα­τά­φε­ρε να εντο­πί­σει με ακρί­βεια ακόμη και το όρ­γα­νο που έπα­σχε σε κάθε πε­ρί­πτω­ση. Η έρευ­να σε αυτό το πεδίο θα πρέ­πει στο μέλ­λον να επι­κε­ντρω­θεί στους καρ­κί­νους για τους οποί­ους δεν υπάρ­χουν κα­θιε­ρω­μέ­νες δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις.

Τέλος, την αξιο­ποί­η­ση της Τε­χνη­τής Νοη­μο­σύ­νης (Artificial Intelligence) στην πρω­ι­μό­τε­ρη διά­γνω­ση των συ­χνό­τε­ρων τύπων καρ­κί­νου, δη­λα­δή του πνεύ­μο­να και του μα­στού, ώστε να αυ­ξη­θούν οι πι­θα­νό­τη­τες ίασης από αυ­τούς.

Η πρό­λη­ψη, όπως ανα­φέ­ρα­με, είναι η κα­λύ­τε­ρη θε­ρα­πεία για τον καρ­κί­νο και η τε­χνο­λο­γία πρέ­πει να αξιο­ποι­η­θεί στο έπα­κρο για το σκοπό αυτό.