«Στενεύει» η αγορά εργασίας – «Πληγή» η μακροχρόνια ανεργία

Καλός μήνας ήταν ο Απρί­λιος για την αγορά εργα­σίας, αφού οι εγγε­γραμ­μέ­νοι άνεργοι στα μητρώα της ΔΥΠΑ μειώ­θη­καν σημα­ντικά σε σχέση με τον Μάρτιο, κατά -12,4% ή 114.717 άτομα.

Έτσι συνο­λικά οι άνεργοι έφτασαν τα 811.324 άτομα, έναντι 926.041 τον Μάρτιο του 2025, κυρίως χάρη στις επο­χι­κές προ­σλή­ψεις για την του­ρι­στική σεζόν.

Μείωση, αν και πιο συγκρα­τη­μένη, σημειώ­νε­ται και σε επίπεδο έτους. Σε σύγκριση με τον Απρίλιο του 2024, φέτος οι άνεργοι ήταν λιγό­τε­ροι κατά -6,9% ή  59.900 άτομα.

Και κάπου εδώ στα­μα­τάνε τα καλά νέα. Τα κακά είναι ότι περισ­σό­τε­ροι από το 54% των ανέργων είναι  μακρο­χρό­νια άνεργοι. Είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι στα μητρώα της ΔΥΠΑ και ανα­ζη­τούν εργασία, αλλά έχουν να δου­λέ­ψουν ένα χρόνο ή περισ­σό­τερο.

Οι μακρο­χρό­νια άνεργοι ξεπερ­νάνε τα 440.000 άτομα – φαντα­στείτε μια πόλη δυο φορές όσο ο πλη­θυ­σμός της Πάτρας. Οι μακρο­χρό­νια άνεργοι παρα­μέ­νουν σε μεγάλο βαθμό αόρατοι από τις επί­ση­μες στα­τι­στι­κές της ΕΛΣΤΑΤ, η οποία τους προ­σμε­τρά στα άτομα εκτός εργα­τι­κού δυνα­μι­κού.

Η χαμη­λό­τερη ανεργία από το 2011, αλλά…

Το ανη­συ­χη­τικό είναι ότι ενώ οι άνεργοι σε από­λυ­τους αριθ­μούς έχουν επι­στρέ­ψει στα χαμη­λό­τερα επίπεδα από το 2011, πάντα για τον μήνα Απρίλιο, οι μακρο­χρό­νια άνεργοι το ίδιο διά­στημα αυξή­θη­καν πάνω από 146.000 άτομα, σχεδόν κατά 50%.

Θεω­ρη­τικά όσο εντεί­νε­ται η «στε­νό­τητα» στην αγορά εργα­σίας (labour market tightness), δηλαδή αυξά­νο­νται οι κενές θέσεις και μειώ­νε­ται ο αριθμός των ατόμων που τις διεκ­δι­κεί, είναι πιο εύκολο για έναν άνεργο να βρει δουλειά.

Φαί­νε­ται ότι αυτός ο κανόνας δεν ισχύει για τους μακρο­χρό­νια άνερ­γους, που από την περίοδο της κρίσης και μετά όχι μόνο παρα­μέ­νουν σε επίμονα υψηλά επίπεδα, αλλά αυξά­νο­νται ως ποσοστό του πλη­θυ­σμού των ανέργων.

Το φαι­νό­μενο αυτό έχει προ­βλη­μα­τί­σει και τους οικο­νο­μο­λό­γους του Κέντρου Προ­γραμ­μα­τι­σμού Οικο­νο­μι­κών Ερευνών. Όπως σημειώ­νε­ται σε σχετική μελέτη, παρά τη βελ­τί­ωση των προ­ο­πτι­κών απα­σχό­λη­σης, το ποσοστό μακρο­χρό­νια ανέργων παρα­μέ­νει σταθερά υψηλό και κυμαί­νε­ται μεταξύ 53% – 56% τα τελευ­ταία δύο χρόνια.

Μακρο­χρό­νια ανεργία και ψυχο­λο­γική υπο­στή­ριξη

Σύμφωνα με τους ανα­λυ­τές του ΚΕΠΕ, τα υψηλά ποσοστά μακρο­χρό­νιας ανερ­γίας είναι μια ένδειξη ότι  πρέπει πιθανόν να αλλάξει το μείγμα πολι­τι­κών για την απα­σχό­ληση. Συστή­νουν ότι πρέπει να γίνουν  όχι μόνο περισ­σό­τε­ρες ενέρ­γειες, αλλά και δια­φο­ρε­τι­κού τύπου ενέρ­γειες από αυτές που έχουν υλο­ποι­η­θεί ως τώρα,  προ­κει­μέ­νου να διευ­κο­λυν­θεί η πρό­σβαση των μακρο­χρό­νια ανέργων σε θέσεις εργα­σίας.

Ένα παρά­δειγμα που προ­τεί­νουν είναι να γίνουν παρεμ­βά­σεις στην ψυχο­λο­γική υπο­στή­ριξη των μακρο­χρό­νια ανέργων και όχι μόνο στον εμπλου­τι­σμό των δεξιο­τή­των τους. Ακόμα και σε αυτό τον τομέα υπάρ­χουν περι­θώ­ρια βελ­τί­ω­σης, σημειώ­νουν οι ανα­λυ­τές, μέσω του επα­να­σχε­δια­σμού και της αξιο­λό­γη­σης των απο­τε­λε­σμά­των των προ­γραμ­μά­των επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης (ΕΕΚ).

Με δεδο­μένη την έλλειψη εργα­τι­κού δυνα­μι­κού σε διά­φο­ρους κλάδους και επαγ­γέλ­ματα, οι μακρο­χρό­νια άνεργοι θα μπο­ρού­σαν να απο­τε­λέ­σουν μια διέξοδο για την αγορά, ωφε­λώ­ντας και τους ίδιους τους άνερ­γους, κατα­λή­γει το ΚΕΠΕ.

Αυτό όμως που δεν δια­σα­φη­νί­ζει είναι ότι οι περισ­σό­τε­ρες κενές θέσεις εργα­σίας αφορούν δου­λειές επο­χι­κές, χαμηλής ειδί­κευ­σης και υψηλής εντα­τι­κο­ποί­η­σης, με χαμηλές απο­λα­βές και υψηλό βαθμό επι­σφά­λειας.

Μακρο­χρό­νια ανεργία γένους θηλυκού

Οι γυναί­κες δεν έχουν απλώς τα πρωτεία στην ανεργία, αλλά έχουν διπλά­σιες πιθα­νό­τη­τες από ό,τι οι άντρες να είναι μακρο­χρό­νια άνεργες.

Οι γυναί­κες απο­τε­λούν το 65,5% των ανέργων, ήτοι 531.664 άτομα. Από αυτές οι περισ­σό­τε­ρες είναι μακρο­χρό­νια άνεργες (307.293). Οι επτά στους δέκα μακρο­χρό­νια άνερ­γους είναι γένους θηλυκού.

Η εικόνα στην αντρική ανεργία είναι η ακριβώς αντί­θετη. Οι μακρο­χρό­νια άνεργοι άντρες δεν είναι ούτε οι μισοί από ό,τι οι μακρο­χρό­νια άνεργες γυναί­κες (132.802). Επίσης είναι μειο­ψη­φία στο σύνολο των ανδρών ανέργων, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι η επι­στροφή στην εργασία είναι συγκρι­τικά πιο εύκολη για το αντρικό φύλο από ό,τι για το γυναι­κείο.

Αυτό οφεί­λε­ται και στο ότι συχνά οι άνεργες γυναί­κες επω­μί­ζο­νται ρόλους φρο­ντί­δας εντός του σπιτιού, που είναι ασύμ­φορο ως αδύνατο να τους αφήσουν για να εργα­στούν. Αν για παρά­δειγμα μια γυναίκα που δου­λεύει part time για 400 ευρώ,  πρέπει να πλη­ρώ­σει άλλα τόσα για τη φύλαξη ενός ηλι­κιω­μέ­νου συγγενή ή ενός παιδιού, ανα­γκα­στικά θα μείνει σπίτι και θα επω­μι­στεί το ρόλο του φρο­ντι­στή αμισθί.

Ένα μεγάλο μέρος της γυναι­κείας ανερ­γίας, και δη της μακρο­χρό­νιας, μπορεί να υπο­κρύ­πτει αδήλωτη ή «γκρίζα» εργασία. Συμ­βοη­θού­ντα, μη αμοι­βό­μενα μέλη οικο­γε­νεια­κής επι­χεί­ρη­σης, εργα­ζό­με­νες σε υπη­ρε­σίες φρο­ντί­δας με μαύρα και περι­στα­σιακά μερο­κά­ματα, δου­λειές του ποδα­ριού.

Μακρο­χρο­νια ανεργία και ηλικία

Πέρα από τη διά­σταση του φύλου, προ­βλη­μα­τι­σμό προ­κα­λεί και η ηλι­κιακή διά­θρωση των μακρο­χρό­νια ανέργων. Σε απόλυτα μεγέθη οι περισ­σό­τε­ροι μακρο­χρό­νια άνεργοι ανήκουν στις πλέον παρα­γω­γι­κές ηλικίες των 30 με 44 ετών – μια κατη­γο­ρία που επίσης πρω­το­στα­τεί και στο σύνολο των ανέργων. Από τους 247.448 ανέρ­γους μεταξύ 30 και 44 ετών, πάνω από τους μισούς είναι μακρο­χρό­νια άνεργοι (124.015).

Όσο ομως ανε­βαί­νει ο ηλι­κια­κός πήχης, τόσο μεγα­λώ­νουν τα ποσοστά της μακρο­χρό­νιας ανερ­γίας. Για παρά­δειγμα από τους 185.188 ανέρ­γους 55 με 64 ετών, οι 120.612 είναι μακρο­χρό­νια άνεργοι.  Στη δε κατη­γο­ρία των ανέργων από 65 ετών και άνω, από αυτούς που θεω­ρη­τικά θα έπρεπε να πλη­σιά­ζουν ή να έχουν ήδη βγει στη σύνταξη, το 80% είναι μακρο­χρό­νια άνεργοι. Αυτό σημαί­νει ότι πέρα του ότι δεν έχουν ασφά­λιση – σε μια ηλικία που τα προ­βλή­ματα υγείας πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται, κάποιοι δεν θα κατα­φέ­ρουν καν να συντα­ξιο­δο­τη­θούν. Όταν ένας εργα­ζό­με­νος χάσει τη δουλειά του σε μεγάλη ηλικία, αυξά­νο­νται οι πιθα­νό­τη­τες να παγι­δευ­θεί στον ιστό της μακρο­χρό­νιας ανερ­γίας, αφού οι ευκαι­ρίες απα­σχό­λη­σης περιο­ρί­ζο­νται δρα­μα­τικά.

Πηγή : in.gr