Με ποιες προϋποθέσεις τα τοπικά προϊόντα θα κερδίσουν μια θέση στις αγορές του κόσμου

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Η εξαγωγή αγρο­τι­κών και λοιπών προ­ϊ­ό­ντων από τη Ρόδο προς τις αγορές ολό­κλη­ρου του κόσμου είναι δρα­στη­ριό­τητα που μπορεί να επι­τευ­χθεί και αυτό φάνηκε καθαρά στη συνά­ντηση της περα­σμέ­νης εβδο­μά­δας μεταξύ Ελλήνων παρα­γω­γών με εμπο­ρι­κές εται­ρείες του εξω­τε­ρι­κού. Ο κύκλος των συνα­ντή­σεων (export gate) οργα­νώ­θηκε στη Θεσ­σα­λο­νίκη, από την τράπεζα Eurobank. Από τη Ρόδο συμ­με­τείχε η εται­ρεία Τρο­φο­σύν­θεση Α.Ε, η οποία μάλιστα πέτυχε τη σύναψη συμ­φω­νιών με εισα­γω­γι­κές εται­ρείες από τις ΗΠΑ και τον Καναδά.

Ειδι­κό­τερα, στην επι­χει­ρη­μα­τική συνά­ντηση της Θεσ­σα­λο­νί­κης κατέστη σαφές ότι τα ροδί­τικα προ­ϊ­ό­ντα, στη συντρι­πτική τους πλειο­ψη­φία, εξα­κο­λου­θούν να μην έχουν ταυ­τό­τητα. Παρά τα εξαι­ρε­τικά ποιο­τικά τους χαρα­κτη­ρι­στικά οι αγο­ρα­στές του εξω­τε­ρι­κού εξα­κο­λου­θούν να τα θεωρούν ως “no name”. «Είναι σαν να ξεκι­νούμε από το μηδέν την προ­ώ­θηση της μας παρα­γω­γής στο εξω­τε­ρικό» περιέ­γραψε προς τη “δημο­κρα­τική” ο κ. Από­στο­λος Διμέλ­λης, ιδρυτής και επι­κε­φα­λής της “Τρο­φο­σύν­θεση Α.Ε.”. Ωστόσο, μέσα από τις περι­γρα­φές του προς την εφη­με­ρίδα, δεν έκρυψε την αισιο­δο­ξία του για τις τερά­στιες οικο­νο­μι­κές δυνα­τό­τη­τες που ανοί­γο­νται για συγκε­κρι­μέ­νους παρα­γω­γι­κούς τομείς των νησιών μας.

«Το ζητού­μενο όλων των μεγάλων εμπο­ρι­κών εται­ρειών του εξω­τε­ρι­κού είναι οι πιστο­ποι­ή­σεις. Απαι­τούν τα προ­ϊ­ό­ντα για τα οποία γίνεται συζή­τηση να έχουν πιστο­ποι­η­μέ­νες όλες τις ενδεί­ξεις που περι­γρά­φο­νται στις ετι­κέ­τες τους, να είναι σωστά τυπο­ποι­η­μένα και για όλα να υπάρχει εγγύηση στα­θε­ρής ποιό­τη­τας σε όλα τα χρόνια της παρα­γω­γής» εξήγησε ο κ. Διμέλ­λης και συμπλή­ρωσε: «σε αυτές τις συμ­φω­νίες κάθο­νται απέ­να­ντί σου πρόσωπα που γνω­ρί­ζουν άριστα το αντι­κεί­μενό τους. Στη διάρ­κεια της συζή­τη­σης γίνεται ανάλυση σε βάθος όλων των χαρα­κτη­ρι­στι­κών του προ­ϊ­ό­ντος κι εάν δια­πι­στώ­σουν ότι ο παρα­γω­γός ή ο βιο­τέ­χνης δεν μπορεί να σταθεί σε αυτό το επίπεδο, τότε η κου­βέ­ντα αμέσως τερ­μα­τί­ζε­ται. Αν όμως δοθούν όλες οι απα­ντή­σεις και οι εγγυ­ή­σεις, τότε αμέσως ανοί­γο­νται μεγάλες προ­ο­πτι­κές συνερ­γα­σίας».

Πώς μπορεί να γίνουν

στην πράξη οι εξα­γω­γές

από τη Ρόδο προς τις

αγορές του κόσμου

Η μετα­φορά αγαθών από τη Ρόδο ή τα άλλα νησιά προς κάθε γωνιά της γης απο­τε­λεί το μεγάλο εμπόδιο για όλες τις παρα­γω­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες. Από την άλλη, είναι ξεκά­θαρη η ανάγκη που έχουν οι αγορές του εξω­τε­ρι­κού για ειδικά προ­ϊ­ό­ντα, έστω κι αν προ­έρ­χο­νται από κάποιο μικρό παρα­γωγό, που μπορεί να έχει τη μονάδα του, για παρά­δειγμα, στη Διμυλιά.

Η λύση δόθηκε από τους ίδιους τους εισα­γω­γείς του εξω­τε­ρι­κού. Επειδή πρό­κει­ται για εξαι­ρε­τικά μεγάλες εται­ρείες, έχουν ανοικτά κοντέι­νερ σε κεντρι­κές περιο­χές της κάθε χώρας. Μόλις το κοντέι­νερ γεμίσει εμπό­ρευμα, ανα­λαμ­βά­νει η ίδια η εισα­γω­γική εται­ρεία να το μετα­κι­νή­σει με τους όρους και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που ισχύουν για τις εισα­γω­γές στη χώρα προ­ο­ρι­σμού. Στην Ελλάδα τέτοιου είδους κοντέι­νερ ανα­χω­ρούν συνεχώς από τα μεγάλα, εμπο­ρικά λιμάνια της χώρας (κυρίως από τον Πειραιά). Συνεπώς, ο εξω­στρε­φής παρα­γω­γός δεν υπει­σέρ­χε­ται πια στη δια­δι­κα­σία ατέρ­μο­νων συζη­τή­σεων με μετα­φο­ρείς, ούτε και βλέπει το προϊόν του να επι­βα­ρύ­νε­ται με τερά­στια κοστο­λό­για μετα­φο­ράς. Αρκεί να επι­λέ­ξει την κατάλ­ληλη εται­ρεία, που κάνει μαζικές εισα­γω­γές από την Ελλάδα και να έρθει σε συμ­φω­νία (η συμ­φω­νία είναι το δύσκολο κομμάτι). Από κει και πέρα το μετα­φο­ρικό κόστος περιο­ρί­ζε­ται στη δια­δρομή Ρόδος – Πει­ραιάς (η οποία έχει πολλά περι­θώ­ρια να γίνει πιο φθηνή).

Ποια προ­ϊ­ό­ντα

Τα και­νο­τόμα είδη είναι εύκολο να βρουν το δρόμο προς τις μεγάλες αγορές του εξω­τε­ρι­κού και μάλιστα να επι­τύ­χουν καλές τιμές χον­δρι­κής, καθώς εξαι­ρού­νται στο σκληρό, διεθνή αντα­γω­νι­σμό. Ένα καλό παρά­δειγμα τέτοιου είδους πρα­κτι­κής είναι οι συμ­φω­νίες που πέτυχε στη συνά­ντηση της Θεσ­σα­λο­νί­κης η Τρο­φο­σύν­θεση Α.Ε. Η τελευ­ταία, ως εται­ρεία στη Ρόδο, ειδι­κεύ­ε­ται στην παρα­γωγή και εμπορία υλικών ζαχα­ρο­πλα­στι­κής. Ο επι­κε­φα­λής της, κ. Από­στο­λος Διμέλ­λης, είναι τεχνο­λό­γος τρο­φί­μων και με εργα­λείο την επι­στη­μο­νική του κατάρ­τιση έχει προ­χω­ρή­σει στη δημιουρ­γία έτοιμων μιγ­μά­των για την παρα­γωγή παρα­δο­σια­κών ελλη­νι­κών και μεσο­γεια­κών γλυ­κι­σμά­των. Για παρά­δειγμα, δημιούρ­γησε σε σκόνη έτοιμο μίγμα για μελο­μα­κά­ρονα. Ο τελικός κατα­να­λω­τής απλώς πρέπει στο μίγμα να προ­σθέ­σει νερό και να ακο­λου­θή­σει τις οδηγίες που ανα­γρά­φο­νται στη συσκευα­σία. Το απο­τέ­λε­σμα θα δώσει μελο­μα­κά­ρονα εξαι­ρε­τι­κής ποιό­τη­τας και γεύσης, χωρίς κόπο και με ελά­χι­στο χρόνο.

«Υπήρξε μεγάλο ενδια­φέ­ρον γι’ αυτού του είδους τα μίγματα, καθώς στην Αμερική υπάρχει μεγάλη κοι­νό­τητα Ελλήνων ομο­γε­νών που ανα­ζη­τούν τις γεύσεις της πατρί­δας τους. Οι εστιά­το­ρες και οι ζαχα­ρο­πλά­στες εκεί ανα­ζη­τούν λύσεις που θα τους δώσουν γευ­στικό απο­τέ­λε­σμα και ταυ­τό­χρονα να πληρούν τους κανόνες τρο­φί­μων των ΗΠΑ».

Εξαι­ρε­τικά μεγάλο ενδια­φέ­ρον υπήρξε για τις ροδί­τι­κες πάστες ελιάς. «Έχουμε προ­χω­ρή­σει σε εκχύ­λιση δια­φό­ρων ροδί­τι­κών φρούτων και βοτάνων και με το λάδι τους, προ­χω­ρή­σαμε στην παρα­γωγή σειράς γεύσεων και χρω­μά­των ελαιό­πα­στας. Το γευ­στικό και αρω­μα­τικό τους απο­τέ­λε­σμα είναι εξαι­ρε­τικό και προ­κά­λεσε το ενδια­φέ­ρον των εισα­γω­γέων που ασχο­λού­νται με την εξε­ζη­τη­μένη (γκουρμέ) κουζίνα» δήλωσε υπε­ρή­φα­νος ο κ. Διμέλ­λης. Σημειώ­νε­ται πως ο ίδιος είναι δεύ­τε­ρης γενιάς ελαιουρ­γός.

Εγινε μεγάλη συζή­τηση

για το ροδί­τικο ελαιό­λαδο

Το ελαιό­λαδο της Ρόδου τέθηκε ως αντι­κεί­μενο συζή­τη­σης σε αρκετά τρα­πέ­ζια των συνα­ντή­σεων μεταξύ Ελλήνων παρα­γω­γών και διεθνών εισα­γω­γέων της συνά­ντη­σης στη Θεσ­σα­λο­νίκη. Σε όλες τις συζη­τή­σεις αυτό αντι­με­τω­πί­σθηκε ως “ανώνυμο λάδι”. Παρότι συγκε­κρι­μέ­νες ροδί­τι­κες οικο­γέ­νειες παλεύ­ουν επί χρόνια να δώσουν ταυ­τό­τητα στο τοπικό ελαιό­λαδο, φαί­νε­ται πως η προ­σπά­θειά τους είναι σαν τη σταγόνα στον ωκεανό. Στον αντί­ποδα, το ελαιό­λαδο της Μυτι­λή­νης βρί­σκε­ται υψηλά στην εκτί­μηση όλων των εισα­γω­γέων του κόσμου και το ανα­ζη­τούν με το όνομά του.

Οι Μυτι­λη­νιοί κατά­φε­ραν αυτό το επί­τευγμα χάριν της συντο­νι­σμέ­νης τους δου­λειάς. Πιστο­ποί­η­σαν το προϊόν τους, το οδή­γη­σαν σε τυπο­ποι­η­τή­ρια τελευ­ταίας γενιάς και όλοι μαζί (παρα­γω­γοί και ελαιο­τρι­βείς) το κατευ­θύ­νουν στην αγορά χον­δρι­κής και λια­νι­κής. Ολοι ακο­λου­θούν συγκε­κρι­μέ­νους κανόνες στους ψεκα­σμούς, τη συγκο­μιδή, την απο­θή­κευση, την τυπο­ποί­ηση και τη διάθεση. Εχουν υιο­θε­τή­σει έναν κύκλο προ­ϋ­πο­θέ­σεων και τρόπου εργα­σίας που δεν δια­τα­ράσ­σε­ται, ούτε και διαρ­ρη­γνύ­ε­ται από κανέναν. Έτσι το ελαιό­λαδο της Λέσβου σήμερα απο­τε­λεί ένα σήμα εγγυ­η­μέ­νης ποιό­τη­τας και αδια­πραγ­μά­τευ­της τιμής σε όλο τον κόσμο.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι στη Ρόδο η παρα­γωγή ελαιο­λά­δου γίνεται χωρίς κανέναν κανόνα και καμία στρα­τη­γική. Γι’ αυτό και στις περιό­δους υψηλής παρα­γω­γής δεν είναι λίγοι οι παρα­γω­γοί και οι ελαιο­τρι­βείς που διο­χε­τεύ­ουν προς τους χον­δρε­μπό­ρους της Κρήτης, σε χαμηλή τιμή, το λάδι που δεν που­λή­θηκε αμέσως στην αγορά του νησιού. Μάλιστα, το παρά­δοξο είναι πως οι ίδιοι οι ιδιο­κτή­τες του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων στη Ρόδο, προ­ω­θούν από τα κατα­στή­ματά τους συσκευα­σμένο ελαιό­λαδο από την Κρήτη, η παρα­γωγή του οποίου μπορεί να έγινε στη Ρόδο.

Και­νού­ρια εποχή

παρα­γω­γής και εμπο­ρίας

Οι συνα­ντή­σεις μεταξύ παρα­γω­γών και διεθνών εισα­γω­γέων, έστω κι αν οργα­νώ­θη­καν από έναν τρα­πε­ζικό οργα­νι­σμό, κατέ­δει­ξαν με τον πιο άμεσο τρόπο τις μεγάλες ευκαι­ρίες για καλές εμπο­ρι­κές συμ­φω­νίες και την ανά­πτυξη και­νού­ριων κλάδων τις οικο­νο­μίας του νησιού.

Οι πιστο­ποι­ή­σεις που έχουν ξεκι­νή­σει να γίνο­νται για τα Δωδε­κα­νη­σιακά προ­ϊ­ό­ντα είναι ένα βήμα, ωστόσο λείπει η ξεκά­θαρη στρα­τη­γική, το από κοινού όραμα, με γνώμονα το οποίο θα μπο­ρέ­σουν να πορευ­τούν όλοι οι παρα­γω­γοί, αλλά και οι έμποροι του τόπου. Αν τελικά, υιο­θε­τη­θεί ένας τέτοιος σχε­δια­σμός, τότε στα σίγουρα μπορεί είναι λίγοι εκείνοι που τελικά θα κατα­φέ­ρουν να σταθούν και να κερ­δί­σουν από τις διε­θνείς αγορές, ωστόσο είναι βέβαιο πως όλοι οι παρα­γω­γοί και οι μετα­ποι­η­τές και οι έμποροι θα κερ­δί­σουν πολλά περισ­σό­τερα έσοδα που­λώ­ντας προς τους 2.5 εκα­τομ­μύ­ρια ετή­σιους του­ρί­στες, τα τοπικά, επώνυμα και ποιο­τι­κώς πιστο­ποι­η­μένα προ­ϊ­ό­ντα.