Απορρίφθηκε η αγωγή γονέων που διεκδικούσαν 2.000.000 ευρώ επειδή δεν διαγνώστηκε έγκαιρα το σπάνιο γενετικό σύνδρομο του παιδιού τους

• Το Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε αιτιώδης σύνδεσμος ανάμεσα στις φερόμενες παραλείψεις των γιατρών και στη μη διάγνωση του συνδρόμου Rubinstein Taybi πριν από τη γέννηση. Οι γονείς υποστήριζαν ότι, αν γνώριζαν, θα είχαν επιλέξει τη διακοπή της κύησης

Μια πολύχρονη δικαστική διαμάχη, που ξεκίνησε το 2020 και πέρασε από δύο ενδιάμεσες αποφάσεις και μια πραγματογνωμοσύνη, ολοκληρώθηκε σε πρώτο βαθμό με την απόρριψη της αγωγής ενός ζευγαριού κατά δημόσιου νοσοκομείου. Οι γονείς ζητούσαν να αναγνωριστεί η υποχρέωση του νοσοκομείου να καταβάλει 1.000.000 ευρώ στον καθένα για ηθική βλάβη, καθώς και τα έξοδα θεραπειών του παιδιού τους, το οποίο γεννήθηκε με ένα σπάνιο γενετικό σύνδρομο και φέρει ποσοστό αναπηρίας 80%. Υποστήριζαν ότι οι γιατροί που παρακολουθούσαν την εγκυμοσύνη διενήργησαν πλημμελώς τον προγεννητικό έλεγχο και ότι έτσι στερήθηκαν το δικαίωμα να αποφασίσουν ελεύθερα για τη συνέχιση ή τη διακοπή της κύησης.
Το δικαστήριο κατέληξε ότι, ακόμη και αν υπήρξαν παραλείψεις, αυτές δεν θα μπορούσαν να οδηγήσουν με βεβαιότητα στη διάγνωση του συνδρόμου μέσα στα χρονικά όρια που ο νόμος επέτρεπε τη διακοπή της κύησης.
Το νοσοκομείο, ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του, κ. Δημήτριο Βερβέρη.
Τι υποστήριζαν οι γονείς για την εγκυμοσύνη
Η μητέρα ήταν 24 ετών όταν, την άνοιξη του 2015, διαπιστώθηκε η δεύτερη εγκυμοσύνη της. Τον Μάιο του ίδιου έτους επισκέφθηκε μαζί με τον σύζυγό της το δημόσιο νοσοκομείο, όπου ένας μαιευτήρας γυναικολόγος ανέλαβε την παρακολούθηση της κύησης. Κατά τους ισχυρισμούς του ζευγαριού, ο γιατρός τους διαβεβαίωνε σε κάθε επίσκεψη ότι όλα εξελίσσονταν ομαλά.
Στις 12 Ιουνίου 2015, μετά από υπερηχογραφικό έλεγχο, ο γιατρός φέρεται να τους ενημέρωσε ότι το έμβρυο είχε μεγαλώσει αρκετά και ότι δεν ήταν πλέον δυνατή η μέτρηση της αυχενικής διαφάνειας, μιας εξέτασης του πρώτου τριμήνου. Οι γονείς ισχυρίζονται ότι εξέφρασαν την ανησυχία τους για την παράλειψη αυτή και ότι ο γιατρός τους καθησύχασε, επικαλούμενος τη νεαρή ηλικία της εγκύου και το γεγονός ότι η δεύτερη εγκυμοσύνη δεν απείχε πολύ από την πρώτη.
Στις 22 Αυγούστου 2015 η έγκυος υποβλήθηκε στο υπερηχογράφημα δεύτερου επιπέδου από άλλον γιατρό του νοσοκομείου. Σύμφωνα με όσα υποστήριξαν οι γονείς, τη διαβεβαίωσε προφορικά ότι κυοφορούσε ένα υγιές αγόρι με φυσιολογική ανάπτυξη, χωρίς να της παραδώσει γραπτώς το αποτέλεσμα. Το έγγραφο του υπερηχογραφήματος τους δόθηκε τελικά τον Ιανουάριο του 2016, αφού προηγήθηκε εξώδικη διαμαρτυρία τους προς το νοσοκομείο.

Στο έγγραφο αυτό καταγράφονται φυσιολογικά ευρήματα για τον εγκέφαλο, την καρδιά, τη σπονδυλική στήλη και τα υπόλοιπα συστήματα, ενώ ειδικά για τα άκρα σημειώνεται ότι απεικονίζονται 2 άνω και 2 κάτω άκρα με 5 δάκτυλα το καθένα. Στα σχόλια του γιατρού αναφέρεται πάντως ότι η υφή του κοιλιακού τοιχώματος της εγκύου μείωνε την ευκρίνεια της απεικόνισης και ότι ο υπερηχογραφικός έλεγχος δεν μπορεί να διαγνώσει χρωμοσωμικές ανωμαλίες ή γονιδιακά νοσήματα. Οι γονείς αμφισβήτησαν την εγκυρότητα του εγγράφου, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για χειρόγραφες σημειώσεις και όχι για τα ηλεκτρονικά αποτελέσματα που παράγει κανονικά μια τέτοια εξέταση.
Η γέννηση και η διάγνωση
Το παιδί γεννήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2015 με προγραμματισμένη καισαρική τομή. Αμέσως μετά χρειάστηκε ανάνηψη και μεταφέρθηκε σε θερμοκοιτίδα με οξυγόνο. Την επόμενη ημέρα, όταν η μητέρα είδε για πρώτη φορά το νεογνό, διαπίστωσε μορφολογικές ανωμαλίες στα άνω και κάτω άκρα. Κατά τους ισχυρισμούς της, το νοσηλευτικό προσωπικό της απάντησε ότι πολλά νεογνά φέρουν παρόμοια χαρακτηριστικά. Το ίδιο βράδυ οι γονείς παρατήρησαν ασυμμετρία στα αυτιά και στα μάτια του βρέφους, καθώς και αφύσικη κάμψη του αντίχειρα του αριστερού χεριού.
Μητέρα και παιδί πήραν εξιτήριο στις 3 Δεκεμβρίου 2015. Τις επόμενες ημέρες το βρέφος παρουσίασε δυσκολία στην αναπνοή και εμετούς, με αποτέλεσμα οι γονείς να το μεταφέρουν, σε ηλικία 8 ημερών, σε εξειδικευμένο νοσοκομείο παίδων. Εκεί ακολούθησε σειρά εξετάσεων και εκτιμήσεων από παιδοχειρουργούς, καρδιολόγους, οφθαλμιάτρους, ορθοπεδικούς και νευρολόγους. Στις 17 Δεκεμβρίου 2015 η γενετική εκτίμηση κατέγραψε για πρώτη φορά στοιχεία του συνδρόμου Rubinstein Taybi. Η διάγνωση επιβεβαιώθηκε στις 2 Φεβρουαρίου 2016 με στοχευμένο κυτταρογενετικό έλεγχο.
Πρόκειται για σπάνια γενετική διαταραχή που εμφανίζεται περίπου σε 1 ανά 100.000 έως 125.000 γεννήσεις και συνδέεται με ψυχοκινητική και νοητική καθυστέρηση, χαρακτηριστικές ανωμαλίες στα δάκτυλα και στο πρόσωπο και προβλήματα σε πολλά συστήματα του οργανισμού. Τον Μάρτιο του 2017 η αρμόδια υγειονομική επιτροπή πιστοποίησε για το παιδί ποσοστό αναπηρίας 80%.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, το παιδί υποβλήθηκε σε σειρά χειρουργικών επεμβάσεων, μεταξύ άλλων για κρυψορχία και για διορθώσεις στα δάκτυλα χεριών και ποδιών, ενώ παρακολουθεί προγράμματα εργοθεραπείας, λογοθεραπείας και ειδικής αγωγής. Οι γονείς περιέγραψαν στο δικαστήριο τις συνεχείς μετακινήσεις τους από το νησί για θεραπείες και νοσηλείες, καθώς και την ψυχική ταλαιπωρία που, όπως υποστηρίζουν, τους προκάλεσε ο αιφνιδιασμός, αφού ως τη γέννα πίστευαν, βάσει των διαβεβαιώσεων των γιατρών, ότι θα φέρουν στον κόσμο ένα υγιές παιδί.
Πώς έκρινε το δικαστήριο
Το δικαστήριο συνεκτίμησε δύο εκθέσεις πραγματογνωμόνων και έκρινε ότι το ίδιο το νεογνό δεν διαγνώστηκε αμέσως μετά τη γέννηση, αλλά η πρώτη τεκμηριωμένη διάγνωση ήρθε περίπου 2 μήνες αργότερα. Αναφέρθηκε και στο ότι η μητέρα βρισκόταν στη δεύτερη εγκυμοσύνη της χωρίς το πρώτο παιδί να έχει παρουσιάσει ανάλογο πρόβλημα, οπότε έλειπε το θετικό οικογενειακό ιστορικό που αποτελεί, κατά την πραγματογνωμοσύνη, τον κύριο λόγο για στοχευμένη προγεννητική διάγνωση. Ούτε μετά τη γέννηση, προσθέτει η απόφαση, ανευρέθηκαν οι πλατιοί αντίχειρες που θεωρούνται χαρακτηριστικό γνώρισμα του συνδρόμου, ενώ η εξαδακτυλία και η κύρτωση του αντίχειρα χαρακτηρίζονται ως ελάσσονες μεμονωμένες ανωμαλίες.
Ως προς την καθυστερημένη παράδοση του αποτελέσματος του υπερηχογραφήματος, το δικαστήριο έκρινε ότι, ακόμη και αν αυτό δεν δόθηκε έγκαιρα και στη σωστή μορφή, η καθυστέρηση δεν οδήγησε αιτιωδώς στη μη ενημέρωση των γονέων. Όπως αναφέρεται, η διάγνωση του συνδρόμου προϋποθέτει δειγματοληψία χοριακής λάχνης ή αμνιοπαρακέντηση με ανάλυση μοριακού καρυότυπου, κάτι στο οποίο συμφωνεί και ο τεχνικός σύμβουλος των γονέων.
Το Τριμελές Διοικητικό Πρωτοδικείο απέρριψε την αγωγή στο σύνολό της.