Για τον ρόλο της Αναπτυξιακής Εταιρείας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου – ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. τους στόχους και τις προκλήσεις της μιλάει στην ‘δ’ η πρόεδρος, κα Μάρα Αντωνιάδη.
• Κυρία Αντωνιάδη, μιλήστε μας για την Αναπτυξιακή Εταιρεία Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου – ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Ποιος είναι ο ρόλος της στην ανάπτυξη της περιοχής και στα νησιά της περιφέρειάς μας;
Η Αναπτυξιακή Εταιρεία της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου – ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο, με το οποίο η Περιφέρεια περνά από τη θεωρία και τον σχεδιασμό, στην πράξη. Ο ρόλος της είναι ουσιαστικός, γιατί μέσα από τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά και διακρατικά προγράμματα, μέσα από συνεργασίες με φορείς, πανεπιστήμια, οργανισμούς αλλά και τις ίδιες τις τοπικές κοινωνίες, επιδιώκουμε να δημιουργούμε πραγματικές ευκαιρίες ανάπτυξης για τα νησιά μας.
Για εμάς στην ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε., η ανάπτυξη δεν είναι μια θεωρητική άσκηση επί χάρτου ούτε μια αποσπασματική παρέμβαση. Είναι μια ολική προσέγγιση που συνδέεται άρρηκτα με τη βιωσιμότητα, την εισαγωγή της καινοτομίας στην παραγωγή και την αυστηρή προστασία του φυσικού μας κεφαλαίου. Στόχος μας είναι η βέλτιστη αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου πόρου, ώστε τα νησιά μας να θωρακιστούν με σύγχρονα εργαλεία και να αποκτήσουν τη μέγιστη δυνατή ανθεκτικότητα απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις.
Το Νότιο Αιγαίο, λόγω της μοναδικής του γεωγραφικής πολυδιάσπασης, παρουσιάζει ιδιαίτερες ανάγκες που δεν επιδέχονται οριζόντιες λύσεις. Η νησιωτικότητα απαιτεί εξειδίκευση, ευελιξία και βαθιά γνώση της ιδιομορφίας κάθε τόπου. Εκεί ακριβώς έγκειται η προστιθέμενη αξία της Αναπτυξιακής μας Εταιρείας. Λειτουργούμε ως ένας ευέλικτος μηχανισμός υποστήριξης που εγγυάται τη βιώσιμη πορεία και πάνω απ’ όλα, τη συνοχή της νησιωτικής μας περιφέρειας, διασφαλίζοντας ότι η πρόοδος αφορά ισότιμα κάθε γωνιά του αρχιπελάγους μας.
• Ποιες είναι οι προτεραιότητες που θέτετε και σε ποιους τομείς θα δώσετε έμφαση στο επόμενο χρονικό διάστημα;
Οι προτεραιότητές μας είναι πλήρως ευθυγραμμισμένες με τις σύγχρονες προκλήσεις της εποχής μας, αλλά και με το όραμα του Περιφερειάρχη για ένα Νότιο Αιγαίο που πρωταγωνιστεί.
Ξεκινάμε από το περιβάλλον. Στο Νότιο Αιγαίο, η βιωσιμότητα είναι ο μόνος δρόμος. Δεν πρόκειται για θεωρία, αλλά για την ανάγκη να διασφαλίσουμε ότι τα νησιά μας θα παραμείνουν λειτουργικά και ζωντανά και ακμάζοντα, στις επόμενες δεκαετίες. Η διαφύλαξη του φυσικού πλούτου αποτελεί εγγύηση βιωσιμότητας. Υλοποιούμε υποδομές χαμηλού αποτυπώματος και εφαρμόζουμε πρότυπα κυκλικής οικονομίας για την ορθολογική διαχείριση των πόρων σε κάθε νησί
Ταυτόχρονα, μας απασχολεί ιδιαίτερα η ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση. Τα νησιά μας είναι ευάλωτα και πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στην πρόληψη, στην καλύτερη διαχείριση των πόρων και σε πιο έξυπνες παρεμβάσεις. Η λειψυδρία, η διάβρωση των ακτών και τα ακραία καιρικά φαινόμενα απαιτούν στρατηγικό σχεδιασμό. Επενδύουμε στην πρόληψη και στη χρήση «έξυπνων» τεχνολογιών για τη διαχείριση των φυσικών πόρων.
Επίσης, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην ψηφιακή μετάβαση, ώστε οι νησιωτικές κοινωνίες να έχουν πρόσβαση σε εργαλεία που βελτιώνουν τις υπηρεσίες, τη διοίκηση και συνολικά την καθημερινότητα των πολιτών . Η απόσταση που δημιουργεί η θάλασσα πρέπει να εκμηδενιστεί ψηφιακά. Θέλουμε ο κάτοικος του πιο απομακρυσμένου νησιού να έχει τις ίδιες ευκαιρίες πρόσβασης στην πληροφορία, στη διοίκηση και στις υπηρεσίες με τον κάτοικο ενός μεγάλου αστικού κέντρου.
Ένας ακόμη πολύ σημαντικός τομέας είναι ο τουρισμός. Στρατηγική μας επιδίωξη είναι η μετάβαση σε ένα πιο ώριμο, πιο βιώσιμο και πιο ποιοτικό τουριστικό μοντέλο, που θα σέβεται το περιβάλλον, τις υποδομές και την ταυτότητα κάθε νησιού. Και βέβαια, όλα αυτά πρέπει να συνδέονται με την κοινωνική συνοχή. Για εμάς έχει μεγάλη σημασία να μη μένει κανένα νησί πίσω και η ανάπτυξη να αφορά όλους.
Πίσω από κάθε ψηφιακό έργο ή περιβαλλοντική δράση, ο πραγματικός στόχος είναι ένας: να κρατήσουμε τις νησιωτικές κοινωνίες ενωμένες. Η κοινωνική συνοχή διαπερνά κάθε μας απόφαση. Διασφαλίζουμε ότι οι ευκαιρίες δεν σταματούν στα μεγάλα κέντρα, αλλά διαχέονται παντού. Δεν θέλουμε να δεχτούμε ή να επιτρέπουμε γεωγραφικούς αποκλεισμούς λόγω της ιδιαίτερης θαλάσσιας γεωμορφολογίας της Περιφέρειάς μας. Η δουλειά μας στην Ενεργειακή έχει έναν σκοπό: να εκμηδενίσουμε τις αποστάσεις και να φέρουμε τις ευκαιρίες στην πόρτα κάθε νησιώτη, όσο μικρός κι αν είναι ο τόπος του.
• Ποια προγράμματα τρέχουν αυτή τη στιγμή και ποια πρόκειται να ξεκινήσουν στο επόμενο διάστημα;
Το χαρτοφυλάκιο των έργων μας είναι αυτή τη στιγμή πιο πλούσιο και πιο στοχευμένο από ποτέ.
Εμβληματικό έργο μας είναι το TOURISMO, όπου η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. έχει τον κεντρικό συντονιστικό ρόλο ως επικεφαλής εταίρος. Εδώ χρησιμοποιούμε τεχνολογίες αιχμής, όπως τα Big Data και η Τεχνητή Νοημοσύνη, για να αναλύσουμε και να διαχειριστούμε τις τουριστικές ροές. Στόχος μας είναι να αποφεύγουμε τον συνωστισμό και να προτείνουμε εναλλακτικές διαδρομές, προστατεύοντας το τουριστικό προϊόν μας.
Στον τομέα του περιβάλλοντος, το PREVENT αποτελεί μια κρίσιμη ασπίδα για τις θάλασσές μας. Εστιάζει στον εντοπισμό και την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης, χρησιμοποιώντας καινοτόμα εργαλεία παρακολούθησης. Παράλληλα, το Digital Islands «χτίζει» τις ψηφιακές γέφυρες που προανέφερα, ενισχύοντας τις ικανότητες των τοπικών κοινοτήτων στον ψηφιακό κόσμο.
Το έργο REVIVE έχει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα, καθώς εστιάζει στην αναζωογόνηση περιοχών που κινδυνεύουν από εγκατάλειψη ή οικονομική στασιμότητα, εφαρμόζοντας συμμετοχικά μοντέλα ανάπτυξης όπου οι ίδιοι οι κάτοικοι συναποφασίζουν για το μέλλον τους.
Κοιτάζοντας μπροστά, ξεκινάμε το ClusTech, μια πρωτοποριακή πρωτοβουλία για τη δημιουργία Ενεργειακών Κοινοτήτων σε Ελλάδα και Κύπρο. Στόχος είναι η ενεργειακή αυτονόμηση και η μείωση του κόστους ενέργειας για τους πολίτες. Επίσης, το CAROBSHIELD στρέφεται στην πρωτογενή παραγωγή, αναδεικνύοντας τη χαρουπιά ως ένα δέντρο-ασπίδα κατά της ερημοποίησης, συνδυάζοντας την παράδοση με τα συστήματα GIS. Δεν μπορώ να παραλείψω τα έργα A-AAGORA και RURBANIVE. Το πρώτο αφορά την αποκατάσταση των ακτών μας και την προστασία της βιοποικιλότητας, ενώ το δεύτερο επιχειρεί να σπάσει το φράγμα μεταξύ αγροτικής παραγωγής και αστικής κατανάλωσης. Όλα αυτά τα έργα δεν είναι μεμονωμένες νησίδες δράσης, αλλά ένα πυκνό δίχτυ που καλύπτει κάθε πτυχή της νησιωτικής ζωής.
• Πώς κρίνετε την πορεία και την απόδοση της περιφερειακής αρχής Νοτίου Αιγαίου μέχρι σήμερα; Κατά την άποψή σας, ποιες είναι οι προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει εφεξής;
Η πορεία της περιφερειακής αρχής κρίνεται από το αποτέλεσμα, και το αποτέλεσμα είναι ορατό σε κάθε γωνιά των νησιών μας. Η παρούσα διοίκηση έχει καταφέρει κάτι εξαιρετικά δύσκολο: να συνδυάσει τη δημοσιονομική πειθαρχία με τη μέγιστη απορρόφηση πόρων. Υπάρχει μια ξεκάθαρη πολιτική βούληση να μην χάνεται ούτε ένα ευρώ από τα ευρωπαϊκά ταμεία.
Αυτό που ξεχωρίζω είναι η ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Η Περιφέρεια δίνει καθημερινή μάχη για να στηρίξει τις δομές υγείας, την παιδεία και τις μεταφορές, παρά το γεγονός ότι οι αρμοδιότητες και τα γραφειοκρατικά εμπόδια του κεντρικού κράτους είναι συχνά ανυπέρβλητα. Δεν μιλάμε για λυμένα προβλήματα, αλλά για μια περιφερειακή αρχή που δεν σηκώνει τα χέρια ψηλά. Έχει αποδείξει ότι διαθέτει τα αντανακλαστικά να διαχειρίζεται κρίσεις –από την πανδημία μέχρι τις διεθνείς πιέσεις στον τουρισμό– προσπαθώντας να κρατήσει την κοινωνία όρθια, χωρίς να χάνει τον μακροπρόθεσμο στόχο της .
Ωστόσο, δεν υπάρχει εφησυχασμός. Οι προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας είναι δομικές. Η κλιματική κρίση δεν είναι πια ένα σενάριο του μέλλοντος, είναι εδώ. Η λειψυδρία είναι ίσως η μεγαλύτερη απειλή για τη βιωσιμότητα των νησιών μας και απαιτεί γενναίες επενδύσεις σε αφαλατώσεις και ορθολογική διαχείριση των υδάτων.
Επίσης, το κόστος της νησιωτικότητας παραμένει υψηλό. Η ακρίβεια στις μεταφορές και η ανάγκη για ενεργειακή απεξάρτηση από το πετρέλαιο είναι ζητήματα που απαιτούν συνεχή διεκδίκηση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Περιφέρεια πρέπει να συνεχίσει να είναι ο δυνατός εκπρόσωπος των νησιωτών στις Βρυξέλλες και στην Αθήνα.
Κλείνοντας, θα έλεγα ότι η δημόσια ευθύνη που αναλογεί σε όλους μας είναι να μετατρέψουμε αυτές τις προκλήσεις σε ευκαιρίες. Το Νότιο Αιγαίο δεν είναι απλώς ένας τουριστικός προορισμός είναι ένα παγκόσμιο εργαστήριο βιωσιμότητας. Στην ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. είμαστε έτοιμοι να συνεχίσουμε αυτή την προσπάθεια, ώστε το όραμα για μια ευημερούσα νησιωτική περιφέρεια να γίνει καθημερινή βιωμένη πραγματικότητα για κάθε κάτοικο, από το μεγαλύτερο έως το μικρότερο νησί μας.
