«Η κατάσταση που βιώνουν οι μηχανικοί δεν είναι απλώς δύσκολη, είναι τραγική»

«Τρα­γι­κή» χα­ρα­κτη­ρί­ζει την κα­τά­στα­ση στον κλάδο των μη­χα­νι­κών ενώ οδεύ­ου­με προς το τέλος του 2018, ο πρό­ε­δρος του ΤΕΕ κ. Γιώρ­γος Στα­σι­μός. Σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην ‘δη­μο­κρα­τι­κή’ ο κ. Στα­σι­νός ανα­λύ­ει την κα­τά­στα­ση, τα προ­βλή­μα­τα του κλά­δου, τις προ­τά­σεις του για χρη­μα­το­δο­τι­κά προ­γράμ­μα­τα αλλά και το ζή­τη­μα με την ρύθ­μι­ση αυ­θαι­ρέ­των στο πλαί­σιο του Νόμου 4495/2017.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Στα­σι­νέ, καθώς οδεύ­ου­με προς το κλεί­σι­μο του 2018, μι­λή­στε μας για την κα­τά­στα­ση στον δικό σας κλάδο. Έχουν γίνει βελ­τιω­τι­κές κι­νή­σεις ή όχι από την κυ­βέρ­νη­ση;

Μετά από 8 χρό­νια κρί­σης και 10 χρό­νια πτω­τι­κής πο­ρεί­ας των τε­χνι­κών κλά­δων της οι­κο­νο­μί­ας, η κα­τά­στα­ση δεν είναι απλώς δύ­σκο­λη, είναι τρα­γι­κή. Οι αριθ­μοί δεν μπο­ρούν να πε­ρι­γρά­ψουν την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα και την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα που βιώ­νουν οι συ­νά­δελ­φοι μη­χα­νι­κοί. Η πτώση της οι­κο­δο­μι­κής και κα­τα­σκευα­στι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας έχει ξε­πε­ρά­σει το 80% σω­ρευ­τι­κά. Χι­λιά­δες συ­νά­δελ­φοι δεν βρί­σκουν ούτε μια ερ­γα­σία της προ­κο­πής να κά­νουν και πολ­λοί επέ­λε­ξαν, για αυτό τον λόγο, να φύ­γουν στο εξω­τε­ρι­κό είτε προ­σω­ρι­νά είτε μό­νι­μα. Και δεν είναι μόνο ότι λεί­πουν οι δου­λειές. Οι επι­λο­γές που έχουν γίνει για την ασφά­λι­ση και τη φο­ρο­λο­γία κα­τα­στρέ­φουν ολό­κλη­ρο τον κλάδο. Ένας μη­χα­νι­κός αδυ­να­τεί να ζήσει όταν έχει να κα­τα­βά­λει το 70% ή το 80% του ήδη πε­ριο­ρι­σμέ­νου ει­σο­δή­μα­τός του σε ασφα­λι­στι­κές ει­σφο­ρές και φο­ρο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Αν έχει και ακί­νη­τα, πράγ­μα σύ­νη­θες για μη­χα­νι­κούς, και πλη­ρώ­νει ΕΝΦΙΑ, η επι­βά­ρυν­ση είναι απί­θα­νη. Σή­με­ρα πε­ρισ­σό­τε­ρο από το 85% των μη­χα­νι­κών έχει ασφα­λι­στι­κές οφει­λές, δεν έχει μπο­ρέ­σει να πλη­ρώ­σει τις ει­σφο­ρές που του έχουν επι­βλη­θεί. Οι δη­μο­σιο­νο­μι­κοί πε­ριο­ρι­σμοί δεν μπο­ρεί να οδη­γούν σε κα­τα­στρο­φή ολό­κλη­ρους κλά­δους της οι­κο­νο­μί­ας γιατί έτσι δη­μιουρ­γεί­ται ένα κα­θο­δι­κό σπι­ράλ που μοι­ραία τρα­βά­ει μαζί του και άλ­λους κλά­δους και άλλα επαγ­γέλ­μα­τα.

Το αντί­θε­το θα έπρε­πε να γί­νε­ται. Και η χώρα και ο τε­χνι­κός κό­σμος, που πάνε χέρι – χέρι και στις καλές και στις κακές πε­ριό­δους της οι­κο­νο­μί­ας, χρειά­ζο­νται ένα ανα­πτυ­ξια­κό σοκ. Με «οροφή» ασφα­λι­στι­κών και φο­ρο­λο­γι­κών επι­βα­ρύν­σε­ων στο 50% του ει­σο­δή­μα­τος και με ανα­πτυ­ξια­κά μέτρα που θα δώ­σουν ώθηση σε νέες δου­λειές, σε επεν­δύ­σεις. Οι όποιες κι­νή­σεις της κυ­βέρ­νη­σης μέχρι τώρα, απο­τε­λούν ασπι­ρί­νη σε έναν βαριά άρ­ρω­στο και δεν είναι ενταγ­μέ­νες σε έναν συ­νο­λι­κό σχε­δια­σμό άμε­σης από­δο­σης.

• Όσον αφορά στην λει­τουρ­γία του συ­στή­μα­τος ηλε­κτρο­νι­κής έκ­δο­σης οι­κο­δο­μι­κών αδειών (e-Άδειες), μπο­ρεί κατά την άποψή σας να συμ­βά­λει στην αντι­με­τώ­πι­ση προ­βλη­μά­των καθώς η δια­δι­κα­σία έκ­δο­σης ή ανα­θε­ώ­ρη­σης οι­κο­δο­μι­κών αδειών θα γί­νε­ται, πλέον, ηλε­κτρο­νι­κά;

Η ηλε­κτρο­νι­κή έκ­δο­ση οι­κο­δο­μι­κών αδειών είναι ένα πα­ρά­δειγ­μα από αυτά που μπο­ρούν να δώ­σουν ώθηση στην ανά­πτυ­ξη χωρίς δη­μο­σιο­νο­μι­κό κό­στος. Πέντε χρό­νια πα­λεύ­ει το ΤΕΕ να ξε­κι­νή­σει το πλη­ρο­φο­ρια­κό σύ­στη­μα. Επι­τέ­λους έγινε πράξη. Με αυτό δεν είναι μόνο ότι θα έχου­με εξοι­κο­νό­μη­ση κό­στους για κάθε μη­χα­νι­κό και κάθε πο­λί­τη που εκ­δί­δει οι­κο­δο­μι­κή άδεια. Ούτε ότι θα μειώ­σει τους χρό­νους και θα βελ­τιώ­σει την εξυ­πη­ρέ­τη­ση. Θα συμ­βάλ­λει στην αντι­με­τώ­πι­ση πα­θο­γε­νειών που υπήρ­χαν επί χρό­νια. Και κυ­ρί­ως θα συμ­βάλ­λει μα­κρο­πρό­θε­σμα στο να αλ­λά­ξου­με όλοι νο­ο­τρο­πία και να κά­νου­με σωστά και έγκαι­ρα τη δου­λειά μας.

• Πρό­σφα­τα πα­ρου­σιά­σα­τε τέσ­σε­ρις προ­τά­σεις για την δη­μιουρ­γία νέων χρη­μα­το­δο­τι­κών ερ­γα­λεί­ων για έργα υπο­δο­μών, Μι­λή­στε μας γι αυτό. Είναι εφι­κτό να γίνει πράξη;

Πρώτα από όλα είναι ανα­γκαίο. Γιατί χρεια­ζό­μα­στε ανα­πτυ­ξια­κό σοκ. Και γιατί χρή­μα­τα για έργα υπο­δο­μής, δη­μό­σια έργα με τον κλα­σι­κό τρόπο των προη­γού­με­νων δε­κα­ε­τιών δεν υπάρ­χουν πια, ούτε θα υπάρ­ξουν στο μέλ­λον. Για αυτό με συ­νέ­πεια το ΤΕΕ τα τε­λευ­ταία χρό­νια προ­τεί­νει τρό­πους υβρι­δι­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης που συν­δυά­ζουν πό­ρους δη­μό­σιους και ιδιω­τι­κού τομέα.

Ναι, είναι εφι­κτό να υπάρ­ξουν χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία και πε­ρισ­σό­τε­ρα χρή­μα­τα για πρά­σι­να έργα υπο­δο­μών. Αρκεί να δου­λέ­ψου­με με σο­βα­ρό­τη­τα, σχέ­διο και απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα. Το πρώτο πα­ρά­δειγ­μα που έφερα είναι τα χρή­μα­τα του Πρά­σι­νου Τα­μεί­ου – ήδη 2,5 δις ευρώ, του­λά­χι­στον 4 δις μέχρι το 2020, πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρα ίσως μέχρι το 2022. Αυτά τα χρή­μα­τα συ­γκε­ντρώ­νο­νται από τις δη­λώ­σεις αυ­θαι­ρέ­των, πρέ­πει να γί­νουν, βάσει νόμου, πρά­σι­να έργα με αυτά αλλά πα­ρα­μέ­νουν δε­σμευ­μέ­να λόγω μνη­μο­νί­ων μέχρι το 2022. Πρό­τει­να ένα τρόπο όπου με εμπρο­σθο­βα­ρή χρήση, μέσω εγ­γυ­ή­σε­ων και προ­ε­ξο­φλη­τι­κών ροών, να χρη­σι­μο­ποι­ή­σου­με αυτά τα χρή­μα­τα από τώρα χωρίς να θί­ξου­με τις μνη­μο­νια­κές δε­σμεύ­σεις της χώρας. Με τις απα­ραί­τη­τες μο­χλεύ­σεις, την συ­νε­πέν­δυ­ση με θε­σμι­κούς φο­ρείς και το συν­δυα­σμό με ιδιω­τι­κούς πό­ρους, μπο­ρού­με να κι­νη­το­ποι­ή­σου­με, κα­τ΄ε­κτί­μη­ση συ­νο­λι­κά 10-12 δις ευρώ την επό­με­νη δε­κα­ε­τία. Αρκεί να ξε­κι­νή­σου­με τώρα.

Έχω δια­τυ­πώ­σει και άλλες προ­τά­σεις που μπο­ρεί ο κα­θέ­νας να βρει στο δια­δί­κτυο: για τη ενερ­γο­ποί­η­ση, με ηλε­κτρο­νι­κό και αντι­κει­με­νι­κό τρόπο, της Τρά­πε­ζας Γης, ώστε μέσω αυτής, για πα­ρά­δειγ­μα, να φτια­χθούν οι όψεις των δια­τη­ρη­τέ­ων κτι­ρί­ων, να απο­κτή­σου­με νέους χώ­ρους πρα­σί­νου, να τα­κτο­ποι­η­θούν ορι­στι­κά αυ­θαί­ρε­τα που μπο­ρούν να εντα­χθούν στον πο­λε­ο­δο­μι­κό σχε­δια­σμό, να ανα­συ­γκρο­τη­θούν μι­κροί εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νοι οι­κι­σμοί στους ορει­νούς και νη­σιω­τι­κούς δή­μους, να ξε­μπλο­κά­ρουν οι οι­κο­δο­μι­κοί συ­νε­ται­ρι­σμοί.

Ακόμη και κα­θιέ­ρω­ση νέων έξυ­πνων χρη­μα­το­δο­τι­κών ερ­γα­λεί­ων, σε συ­νερ­γα­σία με τους ευ­ρω­παϊ­κούς θε­σμούς, μπο­ρού­με να κά­νου­με. Για πα­ρά­δειγ­μα, η Κο­μι­σιόν προ­τεί­νει τα επό­με­να χρό­νια το 20% των εσό­δων από το σύ­στη­μα εμπο­ρί­ας ρύπων να κα­τευ­θύ­νε­ται σε έργα πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά και ενερ­γεια­κά. Προ­τεί­νει ακόμη την κα­θιέ­ρω­ση «τέ­λους» για κάθε χώρα ανά κιλό πλα­στι­κής συ­σκευα­σί­ας που θάβει και δεν ανα­κυ­κλώ­νει. Τέ­τοια «έξυ­πνα» ερ­γα­λεία μπο­ρού­με να φτιά­ξου­με και εμείς και σε συν­δυα­σμό με αυτά που υπάρ­χουν σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο να απευ­θυν­θού­με σε θε­σμι­κούς επεν­δυ­τές για αντί­στοι­χα πρά­σι­να έργα, ώστε να συ­νε­πεν­δύ­σου­με όλοι μαζί.

Και δεν είναι μόνο αυτά, τα και­νούρ­για, που μπο­ρούν να τρέ­ξουν. Κά­ποιες ΣΔΙΤ, για πα­ρά­δειγ­μα, έχουν τρέ­ξει αλλά πολ­λές άλλες είναι βαλ­τω­μέ­νες. Χρειά­ζο­νται μι­κρές αλ­λα­γές στο θε­σμι­κό πλαί­σιο, με έμ­φα­ση στην ευ­ε­λι­ξία της δια­δι­κα­σί­ας και κυ­ρί­ως στην τα­χύ­τη­τα. Με συ­γκε­κρι­μέ­νο στόχο: κάθε ΣΔΙΤ να ωρι­μά­ζει μέσα σε έναν – το πολύ ενά­μι­ση χρόνο.

Επί­σης πρέ­πει η τα­χύ­τη­τα να γίνει συ­στα­τι­κό στοι­χείο του σχε­δια­σμού κάθε εί­δους έργου. Αυτό ση­μαί­νει ότι για όσα έργα υπάρ­χει συμ­φω­νία στην ανα­γκαιό­τη­τα υλο­ποί­η­σης, πρέ­πει να «τρέ­χουν» με­λε­τη­τι­κά, πρέ­πει να ωρι­μά­ζουν, χωρίς να πε­ρι­μέ­νουν να τε­λειώ­σουν τα προη­γού­με­να. Δη­λα­δή να υπάρ­χει συ­νέ­χεια και συ­νο­χή στο σχε­δια­σμό.

• Όσον αφορά στην υπα­γω­γή αυ­θαι­ρέ­των στο πλαί­σιο του Νόμου 4495/2017 θα υπάρ­ξει βελ­τί­ω­ση κατά την άποψή σας στην μέχρι σή­με­ρα δη­μιουρ­γη­θεί­σα κα­τά­στα­ση;

Κατά πρώ­τον πρέ­πει να πω ότι είναι ανα­γκαία, από την πλευ­ρά του Υπουρ­γεί­ου, η πα­ρά­τα­ση στην υπο­βο­λή σχε­δί­ων και με­λε­τών για την ολο­κλή­ρω­ση του προη­γού­με­νου νόμου αυ­θαι­ρέ­των, του 4178/2013. Ξέ­ρε­τε, εκεί έχουν υπο­βλη­θεί και πα­ρα­μέ­νουν ακόμη, χωρίς με­τα­φο­ρά στο νέο νόμο, πάνω από 700 χι­λιά­δες αυ­θαί­ρε­τα. Δεν ξέρω αν οι ιδιο­κτή­τες και μη­χα­νι­κοί θέ­λουν να με­τα­φέ­ρουν αυτές τις δη­λώ­σεις στο νέο νόμο, που έχει μεν πλε­ο­νε­κτι­κούς όρους στα πρό­στι­μα, αλλά δεν έχει ακόμη κρι­θεί συ­νταγ­μα­τι­κά. Με βάση τα μέχρι τώρα δε­δο­μέ­να, για αυτά τα 700 χι­λιά­δες και πλέον αυ­θαί­ρε­τα οι μη­χα­νι­κοί πρέ­πει να υπο­βάλ­λουν όλα τα αρ­χεία , τα σχέ­δια και τις με­λέ­τες στο πλη­ρο­φο­ρια­κό σύ­στη­μα μέχρι τις 3 Νο­εμ­βρί­ου. Είναι σχε­δόν αδύ­να­τον να υλο­ποι­η­θεί αυτό, ενώ πα­ράλ­λη­λα τρέ­χει η προ­θε­σμία της έντα­ξης στο νέο νόμο. Οπότε ζη­τή­σα­με από το Υπουρ­γείο και ελ­πί­ζω να γίνει απο­δε­κτό, να δοθεί πα­ρά­τα­ση. Διότι αν δεν πε­ραιω­θούν οι δη­λώ­σεις του 4178 με τα απα­ραί­τη­τα στοι­χεία, η υπα­γω­γή που έχει γίνει, ακόμη και αν έχουν πλη­ρω­θεί τα πρό­στι­μα, θα θε­ω­ρεί­ται νο­μι­κά άκυρη.

Όσον αφορά το νόμο 4495, εκτι­μώ, με βε­βαιό­τη­τα, ότι είναι η τε­λευ­ταία ευ­και­ρία οποιου­δή­πο­τε έχει αυ­θαί­ρε­το ή κτί­ριο με αυ­θαι­ρε­σία να το δη­λώ­σει για να μπο­ρεί να το αξιο­ποι­ή­σει μελ­λο­ντι­κά – και να ευ­ελ­πι­στεί ότι θα εξαι­ρε­θεί για πάντα από την κα­τε­δά­φι­ση και να γλι­τώ­σει τα πραγ­μα­τι­κά υπέ­ρο­γκα πρό­στι­μα αυ­θαι­ρέ­των που δεν έχουν δη­λω­θεί, τα οποία όταν θα ξε­κι­νή­σουν να «πέ­φτουν» από το κρά­τος θα γίνει αντι­λη­πτό ότι είναι δυ­σβά­στα­κτα και σχε­δόν δη­μευ­τι­κά. Ο νόμος 4495 δίνει εκ­πτώ­σεις και πολ­λές δό­σεις, με τις πιο ευ­νοϊ­κές ρυθ­μί­σεις να λή­γουν στο τέλος Οκτώ­βρη. Θα συμ­βού­λευα οποιον­δή­πο­τε έχει αυ­θαί­ρε­το ή κτί­ριο με αυ­θαι­ρε­σία να μι­λή­σει με ένα μη­χα­νι­κό της επι­λο­γής του και να του ανα­θέ­σει τη δή­λω­ση. Δεν νο­μί­ζω ότι θα υπάρ­ξουν άλλες ευ­και­ρί­ες στο μέλ­λον. Παρά την κοινή πε­ποί­θη­ση ότι «πάντα γί­νο­νται ρυθ­μί­σεις αυ­θαι­ρέ­των» αυτή τη φορά τα πράγ­μα­τα είναι πολύ δια­φο­ρε­τι­κά. Το ΣτΕ και η νο­μο­λο­γία έχουν συ­γκε­κρι­μέ­νες ανο­χές, το κρά­τος έχει ορ­γα­νω­θεί, η τε­χνο­λο­γία έχει προ­χω­ρή­σει. Η Πο­λι­τεία, αν θέλει, μπο­ρεί να εντο­πί­σει ένα αυ­θαί­ρε­το σε λίγα λεπτά. Η εκτί­μη­σή μου είναι ότι σε ένα – δυο χρό­νια από σή­με­ρα θα το κάνει συ­στη­μα­τι­κά. Νο­μι­κά υπάρ­χει πλη­θώ­ρα ερ­γα­λεί­ων. Και όλα τα ηλε­κτρο­νι­κά συ­στή­μα­τα του ΤΕΕ έχουν γε­ω­γρα­φι­κό εντο­πι­σμό. Με το πλη­ρο­φο­ρια­κό σύ­στη­μα δη­λώ­σε­ων των αυ­θαι­ρέ­των, με την ηλε­κτρο­νι­κή έκ­δο­ση οι­κο­δο­μι­κών αδειών και με την ηλε­κτρο­νι­κή ταυ­τό­τη­τα κτι­ρί­ων, που θα αφορά τα υπάρ­χο­ντα κτί­σμα­τα, τα επό­με­να χρό­νια θα είναι θέμα λίγων λε­πτών, ίσως και χωρίς αν­θρώ­πι­νη επέμ­βα­ση, να δια­πι­στώ­νε­ται αν ένα ακί­νη­το είναι νό­μι­μο ή όχι.