Τρεις «κόφτες» στη χρυσή βίζα – Μόνο με ακίνητα άνω των 120 τ.μ.

Τρεις πε­ριο­ρι­σμούς στις αγο­ρές ακι­νή­των για την από­κτη­ση «χρυ­σής βίζας» προ­ω­θεί η κυ­βέρ­νη­ση, σε μια προ­σπά­θεια να ανα­σχέ­σει τις πιέ­σεις που ασκεί αυτή η επεν­δυ­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα στις τιμές

«Κλει­δώ­νουν» οι µετα­βο­λές στο πρό­γραμ­μα «χρυσή βίζα», που πλέον θα απευ­θύ­νε­ται σε σαφώς μι­κρό­τε­ρο αριθ­μό επεν­δυ­τών. Σύμ­φω­να με ασφα­λείς πλη­ρο­φο­ρί­ες, οι αλ­λα­γές θα είναι πολ­λές και ση­μα­ντι­κές. Κατ’ αρχάς στις Πε­ρι­φέ­ρειες Ατ­τι­κής και Θεσ­σα­λο­νί­κης και σε όλα τα νησιά άνω των 3.000 κα­τοί­κων το ελά­χι­στο ύψος της επέν­δυ­σης θα αυ­ξη­θεί στις 800.000 ευρώ. Σή­με­ρα ισχύ­ει όριο 500.000 ευρώ μόνο στο κέ­ντρο της Αθή­νας, στα βό­ρεια και τα νότια προ­ά­στια, στον Δήμο Θεσ­σα­λο­νί­κης, στη Μύ­κο­νο και στη Σα­ντο­ρί­νη. Ετσι, πε­ριο­χές όπως η Εύ­βοια, η Κρήτη και όλοι οι δη­μο­φι­λείς νη­σιω­τι­κοί προ­ο­ρι­σμοί θα έχουν πλέον το υψηλό όριο των 800.000 ευρώ.

Σε όλη την υπό­λοι­πη χώρα το όριο επί­σης θα αυ­ξη­θεί και θα δια­μορ­φω­θεί σε 400.000 ευρώ αντί 250.000 ευρώ που είναι σή­με­ρα, σε μια προ­σπά­θεια να απο­φευ­χθούν φαι­νό­με­να συ­γκέ­ντρω­σης όλης της ζή­τη­σης σε λίγα ση­μεία ανά την επι­κρά­τεια, με απο­τέ­λε­σμα να προ­κα­λού­νται από­το­μες αυ­ξή­σεις των τιμών πώ­λη­σης κα­τοι­κιών. Η μο­να­δι­κή πε­ρί­πτω­ση όπου θα ισχύ­ει το όριο των 250.000 ευρώ θα αφορά τα δια­τη­ρη­τέα ακί­νη­τα και κτί­ρια, προ­κει­μέ­νου να δοθεί κί­νη­τρο στους επεν­δυ­τές να προ­χω­ρούν σε τέ­τοιες αγο­ρές ώστε να δοθεί νέα «ζωή» σε πολλά ακί­νη­τα που πα­ρα­μέ­νουν σή­με­ρα ανα­ξιο­ποί­η­τα.

Αλλη μία ση­μα­ντι­κή πα­ρά­με­τρος είναι ότι πλέον οι αγο­ρές θα μπο­ρούν να γί­νο­νται μόνο για ακί­νη­τα επι­φα­νεί­ας 120 τ.μ. και άνω. Επί­σης θα απα­γο­ρευ­τεί στους επεν­δυ­τές η αξιο­ποί­η­ση των ακι­νή­των μέσω των ψη­φια­κών πλατ­φορ­μών βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης. Φαί­νε­ται, λοι­πόν, πως το οι­κο­νο­μι­κό επι­τε­λείο επι­χει­ρεί να κλεί­σει κάθε πι­θα­νό «πα­ρά­θυ­ρο» για την αξιο­ποί­η­ση μέσω βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης. Θα μπο­ρού­σε να αγο­ρά­σει κα­νείς, π.χ., ένα με­γά­λο δια­μέ­ρι­σμα και να το δια­μορ­φώ­σει κατά τέ­τοιον τρόπο ώστε να αξιο­ποιεί­ται μέσω βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης. Η πα­ρά­με­τρος της με­γά­λης επι­φά­νειας πα­ρα­μέ­νει, ωστό­σο, προ­κει­μέ­νου να μην «αντα­γω­νί­ζο­νται» ευ­θέ­ως οι ξένοι επεν­δυ­τές τους εγ­χώ­ριους επεν­δυ­τές, που κατά κα­νό­να προ­τι­μούν πιο μικρά ακί­νη­τα.

Οι αγο­ρές θα μπο­ρούν να γί­νο­νται μόνο για ακί­νη­τα επι­φα­νεί­ας 120 τ.μ. και άνω.

Πά­ντως, όπως το­νί­ζουν πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς ακι­νή­των, η εκ­με­τάλ­λευ­ση μέσω βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης αφο­ρού­σε μόνο το 5%-10% των ακι­νή­των που αγο­ρά­ζο­νταν από ξέ­νους επεν­δυ­τές από τρί­τες χώρες. Κύ­ριος λόγος είναι ότι απαι­τεί­ται ενερ­γή δια­χεί­ρι­ση, κάτι που κο­στί­ζει και ασφα­λώς μειώ­νει τα πι­θα­νά έσοδα. Ετσι οι πε­ρισ­σό­τε­ροι προ­τι­μού­σαν τη μα­κρο­χρό­νια ενοι­κί­α­ση.

Σε χθε­σι­νές δη­λώ­σεις του ο υπουρ­γός Εθνι­κής Οι­κο­νο­μί­ας και Οι­κο­νο­μι­κών Κω­στής Χα­τζη­δά­κης ανέ­φε­ρε ότι η τρο­πο­λο­γία θα κα­τα­τε­θεί εντός της εβδο­μά­δας. «Η κυ­βέρ­νη­ση έχει κάνει ήδη μία πα­ρέμ­βα­ση τον προη­γού­με­νο Δε­κέμ­βριο για το Airbnb. Η αγορά των ακι­νή­των έχει ανέ­βει ανα­με­νό­με­να. Οι συ­ναλ­λα­γές που γί­νο­νται με “golden visa” στα ακί­νη­τα είναι το 7% του συ­νό­λου. Γι’ αυτό και στην “golden visa” θα πάμε στα μέρη που είναι πιο του­ρι­στι­κά και θα αυ­ξή­σου­με το όριο στις 800.000 ευρώ, ενώ στις υπό­λοι­πες πε­ριο­χές το όριο θα αυ­ξη­θεί στις 400.000 ευρώ».

Σύμ­φω­να με τον κ. Χα­τζη­δά­κη, «πι­στεύ­ου­με ότι όταν ήταν χα­μη­λό­τε­ρο το όριο πίεσε τις τιμές προς τα πάνω και γι’ αυτό οι κα­τοι­κί­ες στο κέ­ντρο της Αθή­νας ανέ­βη­καν από τις 250.000 στις 500.000 ευρώ και τώρα στις 800.000 ευρώ. Πλέον η επέν­δυ­ση θα είναι για ακί­νη­τα με­γά­λης αξίας και όχι για ένα σπίτι που θέλει να αγο­ρά­σει, π.χ., ένα ζευ­γά­ρι. Κρα­τά­με χα­μη­λά τις τιμές στα δια­τη­ρη­τέα γιατί υπάρ­χουν πολλά εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­να που είναι δύ­σκο­λο να επι­σκευα­στούν, οπότε δί­νου­με μια ευ­και­ρία και στους ιδιο­κτή­τες τους να τα που­λή­σουν και σε αυ­τούς που θέ­λουν να πά­ρουν άδεια πα­ρα­μο­νής να επεν­δύ­σουν σε αυτά».

Από Οκτώ­βριο σε ισχύ­οι νέες προ­ϋ­πο­θέ­σεις

Τα νέα μέτρα για τη «χρυσή βίζα» ανα­μέ­νε­ται να ανα­κοι­νω­θούν επι­σή­μως σύ­ντο­μα, αλλά δεν πρό­κει­ται να τε­θούν άμεσα σε εφαρ­μο­γή. Στις σκέ­ψεις του οι­κο­νο­μι­κού επι­τε­λεί­ου είναι να δοθεί και πε­ρί­ο­δος χά­ρι­τος έως τις 30 Σε­πτεμ­βρί­ου, μέχρι να ισχύ­σουν οι νέες αλ­λα­γές. Συ­γκε­κρι­μέ­να, μέχρι αυτή την ημε­ρο­μη­νία θα μπο­ρούν οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι επεν­δυ­τές να προ­χω­ρούν σε προ­σύμ­φω­να και ιδιω­τι­κά συμ­φω­νη­τι­κά αγο­ράς ακι­νή­των, μέσω των οποί­ων θα κα­το­χυ­ρώ­νουν το δι­καί­ω­μα εξα­σφά­λι­σης άδειας πα­ρα­μο­νής.

Στη συ­νέ­χεια θα έχουν χρο­νι­κό πε­ρι­θώ­ριο έως την άνοι­ξη του 2025 προ­κειµένου να ολο­κλη­ρώ­σουν την υπο­γρα­φή των σχε­τι­κών συµβο­λαί­ων αγο­ρα­πω­λη­σί­ας και να προ­χω­ρή­σουν και στην υπο­βο­λή των αι­τή­σε­ων λήψης άδειας παραµονής.

Η εξέ­λι­ξη αυτή αναµένε­ται να προ­κα­λέ­σει, για δεύ­τε­ρο δια­δο­χι­κό χρόνο, σο­βα­ρή στρέ­βλω­ση στην αγορά κα­τοι­κί­ας, καθώς θα πυ­ρο­δο­τή­σει νέο «πα­νι­κό» µεταξύ των επεν­δυ­τών, προ­κειµένου να προ­λά­βουν τις σχε­τι­κές προ­θεσµίες για τις νέες αλ­λα­γές. Τη µεγα­λύ­τε­ρη πίεση θα δε­χθούν οι πε­ριο­χές όπου ακόµη ισχύ­ει το κα­θε­στώς των 250.000 ευρώ, κυ­ρί­ως εντός Ατ­τι­κής, κάτι που ήδη έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί από το 2023. Μόνο κατά τη διάρ­κεια του προη­γούµενου έτους χο­ρη­γή­θη­καν 4.231 νέες άδειες, αριθµός που ήταν υψη­λό­τε­ρος κατά σχε­δόν 100% ένα­ντι του 2022.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι πέ­ρυ­σι υπο­βλή­θη­καν συ­νο­λι­κά 8.351 αιτήµατα χο­ρή­γη­σης άδειας επεν­δυ­τή, αριθµός που ξε­πέ­ρα­σε κάθε προη­γούµενο, ισο­δυ­ναµώντας µε αγο­ρές ακι­νή­των συ­νο­λι­κής αξίας άνω των 2 δισ. ευρώ.

Σήµερα εκκρεµούν 7.596 αι­τή­σεις, εξέ­λι­ξη που οφεί­λε­ται ασφα­λώς στην υπερ­φόρ­τω­ση των υπη­ρε­σιών. Μέχρι και πριν από τις αλ­λα­γές στο πρό­γραµµα κατά µέσον όρο χο­ρη­γού­νταν πε­ρί­που 2.000-2.500 άδειες ετη­σί­ως.

Δεν απέ­δω­σε η αύ­ξη­ση στις 500.000 ευρώ

«Οι κυο­φο­ρού­με­νες αλ­λα­γές στο πρό­γραμ­μα της “χρυ­σής βίζας” προ­ω­θού­νται σε μια πε­ρί­ο­δο κατά την οποία, όπως απο­δεί­χθη­κε στην πράξη, δεν εί­δα­με κα­νέ­να απο­τέ­λε­σμα στο μέ­τω­πο των τιμών από την πρό­σφα­τη αύ­ξη­ση του ορίου στις 500.000 ευρώ», ανα­φέ­ρει ο κ. Λευ­τέ­ρης Πο­τα­μιά­νος, πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Με­σι­τών Αθη­νών – Ατ­τι­κής. Οπως το­νί­ζει, ενώ έχουν πε­ρά­σει πλέον σχε­δόν οκτώ μήνες από τον δι­πλα­σια­σμό του ορίου, στο κέ­ντρο της Αθή­νας οι τιμές όχι μόνο δεν μειώ­θη­καν, αλλά αντί­θε­τα συ­νε­χί­ζουν να αυ­ξά­νο­νται, πα­ρό­τι πλέον οι ξένοι επεν­δυ­τές έχουν απο­χω­ρή­σει πλή­ρως και κι­νού­νται σε άλλες πε­ριο­χές, όπου έχει πα­ρα­μεί­νει το όριο των 250.000 ευρώ, όπως, π.χ., ο Πει­ραιάς και τα δυ­τι­κά προ­ά­στια.

Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι με βάση τον δεί­κτη Spitogatos Property Index κατά το δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο του 2023, δη­λα­δή πριν ισχύ­σουν οι πρό­σφα­τες αλ­λα­γές στο κα­θε­στώς της «χρυ­σής βίζας», η μέση ζη­τού­με­νη τιμή στο κέ­ντρο της Αθή­νας ήταν 1.885 ευρώ/τ.μ. Μετά τον δι­πλα­σια­σμό του ορίου στις 500.000 ευρώ, η μέση ζη­τού­με­νη τιμή αυ­ξή­θη­κε σε 2.000 ευρώ/τ.μ. κατά το τρίτο τρί­μη­νο και σε 2.037 ευρώ/τ.μ. κατά το τέ­ταρ­το τρί­μη­νο του 2023. Δεν υπήρ­ξε δη­λα­δή απο­κλι­μά­κω­ση των τιμών, ενώ το ίδιο ίσχυ­σε ασφα­λώς και με τις τιμές ενοι­κί­α­σης.

Οκτώ μήνες μετά, οι τιμές κα­τοι­κιών στο κέ­ντρο της Αθή­νας όχι μόνο δεν υπο­χώ­ρη­σαν, αλλά συ­νε­χί­ζουν να αυ­ξά­νο­νται.

Σύμ­φω­να με τον κ. Πο­τα­μιά­νο, «το πρό­βλη­μα με τις υψη­λές τιμές πώ­λη­σης που έχουν “πα­γώ­σει” και τις αγο­ρα­πω­λη­σί­ες στο κέ­ντρο της Αθή­νας οφεί­λε­ται στο έλ­λειμ­μα προ­σφο­ράς, καθώς τα κλει­στά ακί­νη­τα είναι εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες και είτε βρί­σκο­νται στα χέρια υπερ­χρε­ω­μέ­νων νοι­κο­κυ­ριών και κλη­ρο­νό­μων, που δεν μπο­ρούν να τα αξιο­ποι­ή­σουν, είτε υπό τον έλεγ­χο τρα­πε­ζών και εται­ρειών δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σε­ων». Οπως ανα­φέ­ρει, «δεν ήταν η “χρυσή βίζα” το πρό­βλη­μα, καθώς οι συ­ναλ­λα­γές που γί­νο­νταν ήταν λίγες στον αριθ­μό». Συ­γκε­κρι­μέ­να, σε 10 χρό­νια έχουν απο­κτη­θεί πε­ρί­που 20.000 ακί­νη­τα από ξέ­νους επεν­δυ­τές από τρί­τες χώρες, η πλειο­νό­τη­τα των οποί­ων αξιο­ποιεί­ται μέσω της μα­κρο­χρό­νιας ενοι­κί­α­σης.

Αντί­στοι­χα, όπως ανα­φέ­ρει ο κ. Αλέ­ξαν­δρος Ρι­σβάς, επι­κε­φα­λής του δι­κη­γο­ρι­κού γρα­φεί­ου επεν­δυ­τι­κής με­τα­νά­στευ­σης «Ρι­σβάς & Συ­νερ­γά­τες», «οι υψη­λές τιμές δεν οφεί­λο­νταν στους επεν­δυ­τές μέσω της “χρυ­σής βίζας”. Το εί­δα­με άλ­λω­στε και στην πε­ρί­πτω­ση της Πορ­το­γα­λί­ας, μιας αγο­ράς με πολ­λές ομοιό­τη­τες με την ελ­λη­νι­κή. Εκεί, πρό­σφα­τα, κα­ταρ­γή­θη­καν οι επεν­δύ­σεις σε ακί­νη­τα για την εξα­σφά­λι­ση άδειας πα­ρα­μο­νής. Παρ’ όλα αυτά, οι τιμές πώ­λη­σης συ­νε­χί­ζουν να κι­νού­νται ανο­δι­κά λόγω της συσ­σω­ρευ­μέ­νης ζή­τη­σης από τους εγ­χώ­ριους αγο­ρα­στές και της χα­μη­λής προ­σφο­ράς».

Κατά τον κ. Ρισβά, οι νέες αλ­λα­γές που προ­ω­θού­νται στο ελ­λη­νι­κό πρό­γραμ­μα δεν βα­σί­ζο­νται σε πραγ­μα­τι­κά δε­δο­μέ­να, αλλά πρό­κει­ται για μια αμι­γώς πο­λι­τι­κή από­φα­ση. Θα έχουν, δε, ως απο­τέ­λε­σμα την πλήρη απο­χώ­ρη­ση των πε­ρισ­σό­τε­ρων επεν­δυ­τών λόγω του υψη­λού κό­στους, καθώς άλλες χώρες, όπως η Κύ­προς και η Ισπα­νία, θα προ­σφέ­ρουν πλέον πιο αντα­γω­νι­στι­κές τιμές (310.000 και 500.000 ευρώ αντί­στοι­χα).

Πηγή kathimerini.gr

Νίκος Ρου­σά­νο­γλου