Ηχηρό «παρών» των αγροτών

Mαζική ήταν χθες η παρου­σία των αγροτών στο Σύνταγμα. Τα τρακτέρ «πολιόρ­κη­σαν» τη Βουλή και χιλιά­δες αγρότες έστει­λαν δυνατό μήνυμα, διεκ­δι­κώ­ντας λύσεις στα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν. «Εμείς παρά­γουμε αυτά που τρώτε. Εμείς παρά­γουμε και πουλάμε φθηνά αυτά που αγο­ρά­ζετε εσείς εδώ ακριβά», τόνιζαν οι περισ­σό­τε­ροι, ζητώ­ντας επι­πλέον μέτρα για το αυξη­μένο κόστος παρα­γω­γής και αλλαγές στη νέα Κοινή Αγρο­τική Πολι­τική, η οποία απο­τε­λεί κόκκινο πανί για τον αγρο­τικό κόσμο όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε πολλές άλλες χώρες.

Η «Κ» βρέθηκε στην πλατεία Συντάγ­μα­τος και συνο­μί­λησε με αγρότες από όλη την Ελλάδα.

«Παρά­γουμε φθηνά αυτά που τρώτε ακριβά»

Της Τάνιας Γεωρ­γιο­πού­λου

Πρώτη φορά εδώ και χρόνια η κινη­το­ποί­ηση των αγροτών είναι τόσο μαζική και οργα­νω­μένη, με τα τρακτέρ να «πολιορ­κούν» τη Βουλή και χιλιά­δες αγρότες να φτάνουν στο Σύνταγμα από όλες τις περιο­χές της Ελλάδας. Τι διεκ­δι­κούν; Ασφαλώς λύση στα προ­βλή­ματά τους, τα οποία γίνο­νται όλο και πιο πιε­στικά. «Και οι αγρότες έχουν πιεστεί όπως όλες οι κοι­νω­νι­κές και επαγ­γελ­μα­τι­κές ομάδες. Και έχουν και αυτοί δικαί­ωμα να έχουν ένα αξιο­πρε­πές εισό­δημα όπως όλοι μας. Δεν είναι κάποιοι επαρ­χιώ­τες που μπορούν να ζήσουν με ελά­χι­στα», λέει στην «Κ» ο Δημή­τρης Πανα­γιω­τό­που­λος, που διδά­σκει Ιστορία του Αγρο­τι­κού Κόσμου στο Γεω­πο­νικό Πανε­πι­στή­μιο.

Η συγκέ­ντρωση κόσμου και αγρο­τι­κών μηχα­νη­μά­των μπροστά στο κτίριο του εθνικού κοι­νο­βου­λίου χθες, είναι μια δυνατή εικόνα-μήνυμα προς όλους τους κατα­να­λω­τές αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων στην πρω­τεύ­ουσα και στα αστικά κέντρα. «Εμείς παρά­γουμε αυτά που τρώτε». Και ακόμα περισ­σό­τερο «εμείς παρά­γουμε και πουλάμε φθηνά αυτά που αγο­ρά­ζετε εσείς εδώ ακριβά», όπως υπο­γραμ­μί­ζουν οι αγρότες.

«Τα προ­βλή­ματα είναι πάρα πολλά. Κυρίως όμως το κόστος παρα­γω­γής και η νέα Κοινή Αγρο­τική Πολι­τική», τονίζει ο Νίκος Παυ­λο­νά­σιος, πρό­ε­δρος της ΠΕΝΑ (Πανελ­λή­νια Ενωση Νέων Αγροτών), περι­μέ­νο­ντας την επίσημη έναρξη της εκδή­λω­σης και των ομιλιών. Ο ίδιος έχει τη μονάδα του στα Φάρσαλα σε μια περιοχή όπου ο «Daniel» άλλαξε τα πάντα και οδήγησε πολλούς αγρότες σε πλήρες αδιέ­ξοδο.

Ομως πέρα από τα επι­μέ­ρους προ­βλή­ματα, η νέα Κοινή Αγρο­τική Πολι­τική απο­τε­λεί το κόκκινο πανί. «Γεωργία με τόσους περιο­ρι­σμούς δεν μπορεί να υπάρξει. Bλέπετε στα άλλα κράτη τι γίνεται; Δεν είναι μόνο δικό μας το πρό­βλημα», επι­ση­μαί­νει. Η ανα­στολή για ένα χρόνο της εφαρ­μο­γής του μέτρου της αγρα­νά­παυ­σης (το 4% της έκτασης κάθε εκμε­τάλ­λευ­σης) για περι­βαλ­λο­ντι­κούς λόγους, που απο­φά­σισε η Ευρω­παϊκή Ενωση, φανε­ρώ­νει ότι το μήνυμα των ευρω­παϊ­κών κινη­το­ποι­ή­σεων, που ήταν εκκω­φα­ντικό, βρήκε αντα­πό­κριση.

Σε πέντε μέρες, στις 26 Φεβρουα­ρίου η ανα­θε­ώ­ρηση της νέας Κοινής Αγρο­τι­κής Πολι­τι­κής (ΚΑΠ) που μόλις τέθηκε σε εφαρ­μογή, θα τεθεί επι­σή­μως στο τραπέζι στη συνε­δρί­αση EU MED-9 των εννιά χωρών του Νότου. Την ίδια μέρα το θέμα της απλού­στευ­σης της ΚΑΠ θα συζη­τη­θεί στο Συμ­βού­λιο Υπουρ­γών Γεωρ­γίας και Αλιείας της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης. Ποτέ άλλοτε δεν συζη­τή­θηκε ανα­θε­ώ­ρηση της Κοινής Αγρο­τι­κής Πολι­τι­κής τη χρονιά εφαρ­μο­γής της.

«Και οι αγρότες έχουν πιεστεί οικο­νο­μικά. Και οι αγρότες έχουν δικαί­ωμα να έχουν ένα αξιο­πρε­πές εισό­δημα όπως όλοι μας. Δεν είναι κάποιοι επαρ­χιώ­τες που μπορούν να ζήσουν με ελά­χι­στα».

Τον Φεβρουά­ριο του 2016

Είναι η δεύτερη φορά που τα τρακτέρ περι­κυ­κλώ­νουν το ελλη­νικό κοι­νο­βού­λιο. Η πρώτη ήταν στις 12 Φεβρουα­ρίου 2016, τότε με πρω­τα­γω­νι­στή τον αγρο­το­συν­δι­κα­λι­στή του ΚΚΕ Βαγγέλη Μπούτα και αιτή­ματα τα οποία είχαν ενσω­μα­τώ­σει διεκ­δι­κή­σεις ολό­κλη­ρης της κοι­νω­νίας, όπως την προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας και την από­συρση του νομο­σχε­δίου για το ασφα­λι­στικό. Δύο εβδο­μά­δες νωρί­τερα στις 28 Ιανουα­ρίου δεν είχαν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί τα επίσημα εγκαί­νια της Agrotica στη Θεσ­σα­λο­νίκη εξαι­τίας των αγροτών που είχαν συγκε­ντρω­θεί στην κεντρική πύλη και απο­κρού­στη­καν από δυνά­μεις των ΜΑΤ.

Απέ­να­ντι στους αγρότες βρέθηκε τότε η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ. Μάλιστα καθώς τα μπλόκα συνε­χί­στη­καν και μετά την κάθοδο στην Αθήνα, ο τότε υφυ­πουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Δημή­τρης Μάρδας είχε συγκρί­νει το κόστος των αγρο­τι­κών κινη­το­ποι­ή­σεων με εκείνο του 1997 που είχε φτάσει τα 13 δισ. δραχμές, ενώ όπως τόνισε, «χρειά­στη­καν τρία χρόνια για να απο­κα­τα­στα­θεί η ζημιά στην αγορά».

Χωρίς κομ­μα­τι­κές ταμπέ­λες

Οι αγρότες που έφτασαν χθες με τρακτέρ, αυτο­κί­νητα, λεω­φο­ρεία και πλοία από κάθε γωνιά της χώρας, και συγκε­ντρώ­θη­καν στο Σύνταγμα, δεν καθο­δη­γού­νται, δεν υπο­στη­ρί­ζο­νται από κάποιο κόμμα. Αυτό δεν σημαί­νει ότι λείπουν οι αφανείς και εμφα­νείς συστρα­τευό­με­νοι, αλλά το συλ­λα­λη­τή­ριο διορ­γα­νώ­θηκε από ομάδες αγροτών που συνεν­νο­ή­θη­καν μεταξύ τους χωρίς να χρεια­στεί να δείξουν κομ­μα­τι­κές ταυ­τό­τη­τες ακόμα και αν έχουν. Ο μη σαφής κομ­μα­τι­κός προσ­διο­ρι­σμός δείχνει το εύρος του προ­βλή­μα­τος αλλά και καθιστά δυσκο­λό­τερη τη δια­χεί­ρισή του.

«Οι παρα­γω­γι­κοί και ταυ­τό­χρονα σιω­πη­ροί αυτοί οικο­νο­μι­κοί συντε­λε­στές καλ­λιερ­γούν και μετα­σχη­μα­τί­ζουν την ύπαιθρο αενάως παρα­μέ­νο­ντας σχεδόν αόρατοι στο κοι­νω­νικό πεδίο», σημειώ­νει ο κ. Πανα­γιω­τό­που­λος. Σε κάθε αγρο­τική κινη­το­ποί­ηση και χθες περισ­σό­τερο από ποτέ τα τελευ­ταία χρόνια, οι αγρότες προ­σπά­θη­σαν να γίνουν ορατοί.

«Είναι θέμα επι­βί­ω­σης. Aν δεν υπάρχει αγρότης, δεν υπάρχει Ελλάδα»

Της Ηλιάνας Μάγρα

Στη γωνία όπου η Λεω­φό­ρος Βασι­λίσ­σης Σοφίας συνα­ντάει τη Βασι­λίσ­σης Αμαλίας, μπροστά από το ξενο­δο­χείο «Μεγάλη Βρε­ταν­νία», γαλα­νό­λευ­κες σημαίες είναι τοπο­θε­τη­μέ­νες σε έναν πρό­χειρο αυτο­σχέ­διο πάγκο. Η πρα­μά­τεια του πωλητή δεν περιο­ρί­ζε­ται μόνο σ’ αυτές. Πάνω στον πάγκο του βρί­σκο­νται στοι­βαγ­μένα κασκόλ στα ίδια χρώματα, ενώ προς πώληση είναι και πολλές δεκάδες σφυ­ρί­χτρες – όχι ότι χρειά­ζο­νται σε όσους έχουν μαζευ­τεί μπροστά στη Βουλή.

Από τα ηχεία παίζει ο δίσκος «Τα αγρο­τικά» (μουσική: Θωμάς Μπα­κα­λά­κος, στίχοι: Διο­νύ­σης Τζε­φρώ­νης, Θ. Μπα­κα­λά­κος), που κυκλο­φό­ρησε ο Βασίλης Παπα­κων­στα­ντί­νου το 1975. «Σου λένε λόγια τρα­ντα­χτά, τον ουρανό σου τάζουν / εσύ μαζεύ­εις τη σοδειά, και άλλοι στην αρπά­ζουν». Η μουσική υπό­κρουση δια­κό­πτε­ται συχνά από δηλώ­σεις μελών της επι­τρο­πής των μπλόκων. Στο κεντρικό πανό γράφει «Αγώνας για να μεί­νουμε στη γη μας». Κάποιοι κτη­νο­τρό­φοι είναι εδώ με κου­δού­νες. Αλλοι χτυπούν κάθε τόσο τις γκλί­τσες τους στον δρόμο.

Στο Σύνταγμα το μήνυμα που στέλνει ο αγρο­τι­κός κόσμος είναι δυνατό. Οι κόρνες των αγρο­τι­κών μηχα­νη­μά­των καλύ­πτουν τις φωνές των συγκε­ντρω­μέ­νων, των πλα­νό­διων που ψήνουν σου­βλά­κια και πουλάνε μπίρες, ακόμη και τη φωνή του Βασίλη Παπα­κων­στα­ντί­νου από τα ηχεία. Οι περισ­σό­τε­ροι αγρότες, όπως λένε στην «Κ», ξεκί­νη­σαν από τα μέρη τους προχθές το βράδυ και δια­νυ­κτέ­ρευ­σαν στο Κάστρο Βοιω­τίας για να φτάσουν χθες στο κέντρο της Αθήνας. Είναι εδώ για να ακου­στούν τα αιτή­ματά τους.

«Φθηνό ρεύμα, φθηνά εφόδια, αλλαγή της Κοινής Αγρο­τι­κής Πολι­τι­κής, απο­ζη­μιώ­σεις», συνο­ψί­ζει ο Νίκος Κού­γκιας, ο οποίος καλ­λιερ­γεί κηπευ­τικά και ντο­μά­τες στη βόρεια Εύβοια. «Είναι θέμα επι­βί­ω­σης, δεν είναι μόνο για να περάσει η χρονιά, ζητούμε να παρθούν μέτρα ώστε να λυθούν χρόνια ζητή­ματα, αν δεν υπάρχει αγρότης δεν υπάρχει Ελλάδα», συμπλη­ρώ­νει ο Από­στο­λος Χατζη­γιάν­νης, που στέκει όρθιος πάνω στις ρόδες του γαλά­ζιου τρακτέρ του. «Δεν είχε κανένας όρεξη να κατέβει με τα τρακτέρ στην Αθήνα – η ανάγκη μάς έφερε εδώ», τονίζει.

Αγρότες από την Ιστιαία λένε πως το κόστος παρα­γω­γής έχει ανέβει υπερ­βο­λικά. «Η χρονιά πήγε χάλια, πιο χάλια δεν γινόταν, πάθαμε ζημιά από τον καιρό και δεν είχε τιμές», ανα­φέ­ρει ο Βαγ­γέ­λης. «Οταν ένα προϊόν φεύγει από εμάς με 40 λεπτά και φτάνει στον αγο­ρα­στή με τιμή 3,5 ευρώ, τι φταίει ο αγρότης για την ακρί­βεια;», ρωτάει ο Γιάννης μέσα από το τρακτέρ του.

Δεν έφτασαν εδώ όλοι με τα τρακτέρ τους. «Ηρθαμε με λεω­φο­ρεία και αγρο­τικά μηχα­νή­ματα», λέει ο Βασίλης Τσι­με­ρί­κας, ο οποίος καλ­λιερ­γεί ελιές στα Βραστά Χαλ­κι­δι­κής, τονί­ζο­ντας ότι δεν θα μπο­ρούσε να λείπει από την κινη­το­ποί­ηση των αγροτών. «Το κόστος παρα­γω­γής τρι­πλα­σιά­στηκε τα τελευ­ταία χρόνια», ανα­φέ­ρει, «και στη Χαλ­κι­δική έχουμε σοβαρό πρό­βλημα και με το κτη­μα­το­λό­γιο που έχει μεγάλη από­κλιση από τους δασι­κούς χάρτες».

Ο Αντώνης Παπαϊ­ω­άν­νου, ο οποίος καλ­λιερ­γεί βαμβάκι, κρεμ­μύ­δια, σιτάρι και καλα­μπόκι στο Κάστρο, έχει παρ­κά­ρει το τρακτέρ του ακριβώς μπροστά στη Βουλή, πάνω στα μάρμαρα που οδηγούν στα σκα­λο­πά­τια της. «Χρεια­ζό­μα­στε αφο­ρο­λό­γητο αγρο­τικό πετρέ­λαιο, φθηνό αγρο­τικό ρεύμα, ανα­διορ­γά­νωση του κανο­νι­σμού του ΕΛΓΑ, απο­ζη­μιώ­σεις για τις κατα­στρο­φές που υπέστη η Θεσ­σα­λία από τις πλημ­μύ­ρες», λέει στην «Κ». Δεν χάθηκε μόνο η σοδειά, δηλώνει, αλλά και ο εξο­πλι­σμός.

Παρότι, όπως και οι περισ­σό­τε­ροι συμ­με­τέ­χο­ντες στο συλ­λα­λη­τή­ριο, ο Αντώνης Παπαϊ­ω­άν­νου δεν είναι ιδιαί­τερα αισιό­δο­ξος ότι κάτι θα αλλάξει με την παρου­σία των αγροτών στην πρω­τεύ­ουσα, τονίζει πως δεν θα τα παρα­τή­σουν αν δεν ικα­νο­ποι­η­θούν τα αιτή­ματά τους. «Εχουμε την εντύ­πωση ότι αυτή η κυβέρ­νηση είναι ανάλ­γητη», λέει στην «Κ», «αλλά είμαστε τόσο απο­φα­σι­σμέ­νοι που μπορεί να κάτσουμε εδώ και δέκα μέρες – θα παλέ­ψουμε με νύχια και με δόντια, το αγρο­τικό ζήτημα δεν έχει πισω­γύ­ρι­σμα».

Πηγή kathimerini.gr