Απόφαση “βόμβα” του Εφετείου Δωδεκανήσου αναγνωρίζει την κυριότητα των νησίδων «Σεσκλί» στην Ιερά Μονή Πανορμίτη

Mε την υπ΄α­ριθμ. 143/2014 από­φα­ση “βόμβα” του Εφε­τεί­ου Δω­δε­κα­νή­σου έγινε δεκτή η αί­τη­ση χρη­σι­κτη­σί­ας που άσκη­σε κατά του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου η Ιερά Μονή Τα­ξιάρ­χου Μι­χα­ήλ του Πα­νορ­μί­του, διεκ­δι­κώ­ντας την κυ­ριό­τη­τα των νη­σί­δων «Τεύ­τλου­σα ή Σε­σκλί», «Κου­λουν­δρός – Τρού­μπετ­το», «Ανώ­νυ­μη Νήσος ή Κου­τσου­μπός» και «Αρ­τι­κο­νή­σι».

Το δι­κα­στή­ριο με την πο­λυ­σέ­λι­δη από­φα­ση του δίνει λύση και στο θέμα της κυ­ριό­τη­τας ακι­νή­των στη νήσο Σύμη αοφού κρί­νει ότι οι γαιές φύ­σε­ως αρζί – μίρι ή εραζι – εμιρέ, δη­λα­δή οι δη­μό­σιες γαιές από την εποχή του Σουλ­τά­νου Σου­λεϊ­μάν, Τούρ­κου κα­τα­κτη­τή (1522 μ.Χ.) μέχτη τη δη­μο­σιεύ­ση του Ν. 2100/1952 δεν υπήρ­ξαν στα Δω­δε­κά­νη­σα εκτός της Ρόδου και της Κω, όπου ο Τούρ­κος κα­τα­κτη­τής είχε κυ­ριεύ­σει με την σπάθη και με το δόρυ. Στα άλλα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου, στα οποία συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και τα μι­κρό­τε­ρα νησιά της πε­ρι­φέ­ρειας του νέου Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φεί­ου Σύμης, που δεν είχαν κα­τα­κτη­θεί με τα όπλα, ο Σου­λεϊ­μάν ο Με­γα­λο­πρε­πής, όχι μόνο δεν δή­μευ­σε τη γη, αλλά πα­ρα­χώ­ρη­σε προ­νό­μοια και δι­καιώ­μα­τα, με απο­τέ­λε­σμα όλα ανε­ξαρ­τή­τως τα κτή­μα­τα που κα­τεί­χαν, νέ­μο­νταν, και εξου­σί­α­ζαν από τότε οι κά­τοι­κοι την νη­σιών αυτών να ανή­καν στους ιδιο­κτή­τες τους, ήταν δη­λα­δή ιδιό­κτη­τες γαιές.

Όπως απε­κά­λυ­ψε η “δη­μο­κρα­τι­κή” στο νότιο άκρο της νήσου Σύμης, σε από­στα­ση πε­ρί­που μισό ναυ­τι­κό μίλι, υπάρ­χει η νη­σί­δα «Τεύ­τλου­σα». Το ση­με­ρι­νό όνομα είναι πα­ρα­φθο­ρά της ατ­τι­κής ονο­μα­σί­ας του τεύ­τλου σε «σεύ­τλον», το οποίο κα­τέ­λη­ξε «σέ­σκλον – σέ­σκλα = Σε­σκλί – Σε­σκλιά», λαμ­βά­νο­ντας δε υπόψη ότι επει­δή είναι η με­γα­λύ­τε­ρη νη­σί­δα πα­ρα­κει­μέ­νων μι­κρό­τε­ρων νη­σί­δων, το όλο νη­σιώ­τι­κο σύ­μπλεγ­μα προ­σφω­νού­με­νο με την ονο­μα­σία «Σε­σκλί» ή Σε­σκλιά» ορί­ζει το όλο ανω­τέ­ρω νη­σιω­τι­κό σύ­μπλεγ­μα.
Δη­λα­δή η προ­α­να­φε­ρό­με­νη με­γα­λύ­τε­ρη νήσος Τεύ­τλου­σα ή Σε­σκλί και οι πα­ρα­κεί­με­νες αυτής μι­κρό­τε­ρες νη­σί­δες «Κου­λουν­δρός», «Τρού­μπετ­το», «Κου­τσου­μπός» και «Αρ­τι­κο­νή­σι» φέ­ρουν από κοι­νού την ονο­μα­σία «Σε­σκλί» ή Σε­σκλιά» και αντί­στοι­χα ως νήσος «Σε­σκλί» ή Σε­σκλιά» προσ­διο­ρί­ζε­ται το όλο ανω­τέ­ρω σύ­μπλεγ­μα.

Όπως ανέ­φε­ρε στην αί­τη­σή του ο Ιερός Ναός Πα­νορ­μί­τη, σύμ­φω­να με αγο­ρα­πω­λη­τή­ριο συμ­βό­λαιο της 8ης Μαρ­τί­ου 1791, που θε­ω­ρη­θέν φέρει την με­γά­λη επί­ση­μη σφρα­γί­δα της τότε Κοι­νό­τη­τας Σύμης, κα­τα­χω­ρη­θέ­ντος στο κτη­μα­το­λο­γι­κό αρ­χείο του Ιερού Κώ­δι­κα και τα Κα­τά­στι­χα της Μονής, η Δη­μο­γε­ρο­ντία Σύμης με επι­κε­φα­λής τον τότε Πρω­τό­γε­ρο Μι­χα­ήλ Μί­γκλη, πώ­λη­σε, με­τε­βί­βα­σε και πα­ρέ­δω­σε κατά πλήρη κυ­ριό­τη­τα, νομή και κα­το­χή προς την Ιερά Μονή Τα­ξιάρ­χου Μι­χα­ήλ του Πα­νορ­μί­του, υπα­γό­με­νη τότε στην Ιερά Μη­τρό­πο­λη Ρόδου, εκ­προ­σω­που­μέ­νου του Μη­τρο­πο­λί­του Ρόδου υπό του Επι­τρό­που Παπά Νι­κή­τα Χα­τζη­βα­σι­λεί­ου και Ηγου­με­νεύ­ο­ντος Καλ­λί­στου της Ιεράς Μονής, την ως ανω­τέ­ρω απαρ­τι­ζο­μέ­νη ως σύ­μπλεγ­μα νήσο «Σε­σκλί» ή «Σε­σκλιά», αντί κα­τα­βλη­θέ­ντος τι­μή­μα­τος δύο χι­λιά­δων εξα­κο­σί­ων 2.600 γρο­σί­ων, από τότε δε μέχρι σή­με­ρα η Ιερά Μονή Τα­ξιάρ­χη Μι­χα­ήλ του Πα­νορ­μί­του έχει στην αδια­φι­λο­νί­κη­τη κυ­ριό­τη­τα, νομή και κα­το­χή το όλον ως ανω­τέ­ρω νη­σιω­τι­κό σύ­μπλεγ­μα.

Η ανω­τέ­ρω αγο­ρα­πω­λη­σία, όπως το­νί­στη­κε, επι­βε­βαιώ­θη­κε αμέ­σως μετά δια επι­σή­μου πρά­ξε­ως του ιδίου του τότε Μη­τρο­πο­λί­του Ρόδου. Συ­γκε­κρι­μέ­να ο τότε Μη­τρο­πο­λί­της Ρόδου Καλ­λί­νι­κος, στο από 2 Απρι­λί­ου 1791 «Επι­τή­μιον του νη­σί­ου Σε­σκλί­ου» έγ­γρα­φό του, επι­κυ­ρών την ανω­τέ­ρω πώ­λη­ση και την επ’ αυτής ανω­τέ­ρω έγ­γρα­φο πράξη και πε­ραι­τέ­ρω λαμ­βά­νων υπόψη τον πε­ρι­γρα­φό­με­νο στην ανω­τέ­ρω πράξη αγο­ρα­πω­λη­σί­ας ιερό οι­κο­νο­μι­κό σκοπό που εξυ­πη­ρε­τού­σε η αγορά ει­δι­κό­τε­ρα δε την ανά­γκη οι­κο­νο­μι­κής ενι­σχύ­σε­ως της Ιεράς Μονής Τα­ξιάρ­χη Μι­χα­ήλ του Πα­νορ­μί­του στο υπέρ των ανα­ξιο­πα­θού­ντων αγα­θο­ερ­γό έργο της από την εν γένει καρ­πο­φο­ρία της νήσου «Σε­σκλί» ή «Σε­σκλιά», εξα­πο­λύ­ει αυ­στη­ρό­τα­το αφο­ρι­σμό σ’ οποιον­δή­πο­τε «οψέ­πο­τε ήθε­λεν απο­τολ­μή­σει κακία και δυ­στρο­πία κι­νού­με­νος να διε­γεί­ρει τα­ρα­χάς, να ενο­χλή­σει το μο­να­στή­ρι ένε­κεν τού­του του νη­σί­ου».
Επί πλέον σε μιαν ακόμη πράξη της τότε Κοι­νό­τη­τας της Σύμης της 12ης Ιου­λί­ου του έτους 1842, που θε­ω­ρη­θεί­σα φέρει επί­σης την με­γά­λη επί­ση­μη σφρα­γί­δα της τότε Κοι­νό­τη­τας Σύμης, εκ­δο­θεί­σα και υπο­γρα­φεί­σα υπό του ιδίου του τότε Δη­μάρ­χου Σύμης Πέ­τρου Τζα­τα­λιού, προ­συ­πο­γρά­φο­ντος ως «νο­τα­ρί­ου» (ήτοι συμ­βο­λαιο­γρα­φού­ντος) του Ιερέα Παπά Μι­χα­ήλ Μα­νου­ήλ, κα­τα­χω­ρη­θεί­σας στο κτη­μα­το­λο­γι­κό αρ­χείο του Ιερού Κώ­δι­κα και τα Κα­τά­στι­χα της Μονής, επι­βε­βαιού­ται δια­πι­στω­τι­κώς η ως από το 1791 γε­νο­μέ­νη ως ανω­τέ­ρω αγο­ρα­πω­λη­σία και η ως ανω­τέ­ρω με­τα­βί­βα­ση της κυ­ριό­τη­τας στην Ιερά Μονή.

Επι­βε­βαιω­τι­κή και σε κάθε πε­ρί­πτω­ση ανα­βιού­σα την ως ανω­τέ­ρω κτήση των ανω­τέ­ρω νη­σί­δων υπό της υπα­γό­με­νης τότε στην Ιερά Μη­τρό­πο­λη Ρόδου Ιεράς Μονής Τα­ξιάρ­χου Μι­χα­ήλ του Πα­νορ­μί­του, φέ­ρε­ται να είναι και η από 24 Αυ­γού­στου 1869 Πράξη Δω­ρε­άς εν ζωή του επι­φα­νούς τότε Ηγου­μέ­νου της Ιεράς Μονής Νι­κάν­δρου του Φι­λα­δέλ­φου, που θε­ω­ρη­θεί­σα φέρει την επί­ση­μη σφρα­γί­δα αυτού και υπο­γρά­φε­ται υπό τεσ­σά­ρων μαρ­τύ­ρων, κα­τα­χω­ρη­θη­σο­μέ­νη ως και επ’ αυτής βε­βαιού­ται στον Ιερό Κώ­δι­κα της Μονής και στον Ιερό Κώ­δι­κα της Μη­τρο­πό­λε­ως Ρόδου.

H Ιερά Μονή Τα­ξιάρ­χη Μι­χα­ήλ του Πα­νορ­μί­του επε­σή­μα­νε στην αγωγή της ότι από το έτος κτή­σε­ως των Σε­σκλιών (1791), επάν­δρω­σε το κυ­ρί­ως νησί κατά βάση, με ικανό αριθ­μό ερ­γα­τών της, πε­ρί­που σα­ρά­ντα έως πε­νή­ντα, οι οποί­οι κα­τεί­χαν τόσον την κτη­νο­τρο­φία, όσο και την γε­ωρ­γία. Για την στέ­γα­ση αυτών μά­λι­στα, με δα­πά­νες της Ιεράς Μονής οι­κο­δο­μή­θη­καν σε πε­ρί­ο­πτη θέση στο κέ­ντρο του νη­σιού κτί­σμα­τα και βοη­θη­τι­κοί χώροι, που συ­ντη­ρού­νται μέχρι σή­με­ρα ανελ­λι­πώς από την Ιερά Μονή και δια τούτο δια­τη­ρού­νται μέχρι των ημε­ρών μας αλώ­βη­τα. Τα ανω­τέ­ρω κτί­σμα­τα τα οποία ηλε­κτρο­δο­τού­νται από ετών με σύ­στη­μα φω­το­βολ­ταϊ­κών τόξων συ­γκρο­τούν εφ΄ όλης της νήσου την έν­νοια οι­κι­σμού και δη προ­ϋ­φι­στα­μέ­νου του έτους 1923.

Για την εξυ­πη­ρέ­τη­ση μά­λι­στα του οι­κι­σμού επί της κε­ντρι­κής με­γα­λύ­τε­ρης νη­σί­δας κα­τα­σκευά­σθη­κε από την Ιερά Μονή από το έτος κτή­σε­ως λι­με­νί­σκος, από τότε πά­ντο­τε από την Ιερά Μονή συ­νε­χώς ανα­πτυσ­σό­με­νος, συ­ντη­ρού­με­νος και ηλε­κτρο­δο­τού­με­νος στον οποίο ελ­λι­με­νί­ζο­νται συ­στη­μα­τι­κά τα σκάφη με­τα­φο­ράς ερ­γα­ζο­μέ­νων, προ­ϊ­ό­ντων, μη­χα­νη­μά­των, αι­γο­προ­βά­των, αλλά και αλιευ­τι­κά και του­ρι­στι­κά σκάφη.

Κάθε χρόνο την 29η Ιου­νί­ου, ημέρα της μνή­μης του Απο­στό­λου Παύ­λου, το νησί επι­σκέ­πτε­ται ο Μη­τρο­πο­λί­της Σύμης, ο οποί­ος λει­τουρ­γεί στο Να­ΐ­σκο του Απο­στό­λου Παύ­λου, συ­μπα­ρα­στα­τού­με­νος από τον Ηγού­με­νο και άλ­λους Κλη­ρι­κούς, καθώς καί πλή­θος προ­σκυ­νη­τών. Εξ αυτού του ιερού γε­γο­νό­τος τα «Σε­σκλιά» έχουν εξέ­χο­ντα θρη­σκευ­τι­κό χα­ρα­κτή­ρα αλη­θώς Ιεράς Νήσου για την Ανα­το­λι­κή Ορ­θό­δο­ξη Εκ­κλη­σία και τε­λούν υπό την υψηλή προ­στα­σία και υπό την ιερά κα­θο­δή­γη­ση του Πα­τριαρ­χεί­ου Κων­στα­ντι­νου­πό­λε­ως και της Ιεράς Μη­τρο­πό­λε­ως Σύμης.

Τον Ιερό Ναό εκ­προ­σώ­πη­σε ο δι­κη­γό­ρος κ. Θ. Πα­πα­γε­ωρ­γί­ου.