Ξενάγηση στο παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου την Κυριακή 1η Μαρτίου

Ο Σύλ­λο­γος Αρ­χι­τε­κτο­νι­κής και Πο­λι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς Ρόδου  καλεί το κοινό  την Κυ­ρια­κή 1η Μαρ­τί­ου και ώρα 11:00 στο Πα­λά­τι του Με­γά­λου Μα­γί­στρου (Κα­στέλ­λο), σε μία ξε­νά­γη­ση από τον επί­τι­μο Έφορο Αρ­χαιο­τή­των, Δρ. Ιω­άν­νη Βο­λα­νά­κη.

ΑΝΑ­ΚΤΟ­ΡΟ, ΜΕ­ΓΑ­ΛΟΥ ΜΑ­ΓΙ­ΣΤΡΟΥ ΙΩ­ΑΝ­ΝΙ­ΤΩΝ ΙΠ­ΠΟ­ΤΩΝ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ (ΚΑ­ΣΤΕΛ­ΛΟ)

Στο ΒΔ τμήμα της με­σαιω­νι­κής πό­λε­ως της Ρόδου και επάνω σε ένα ύψωμα, το οποίο δε­σπό­ζει στη γύρω πε­ριο­χή, είναι κτι­σμέ­νο το Ανά­κτο­ρο του Με­γά­λου Μα­γί­στρου των Ιω­αν­νι­τών Ιπ­πο­τών της Ρόδου, το γνω­στό «Κα­στέλ­λο», ήτοι οχυρό, φρού­ριο. Φαί­νε­ται, ότι στην αρ­χαιό­τη­τα στη θέση αυτή ήταν η Κάτω Ακρό­πο­λη της πό­λε­ως της Ρόδου, ενώ στον Λόφο του Αγίου Στε­φά­νου (Μόντε Σμιθ) έκει­το η Άνω Ακρό­πο­λη. Υπο­στη­ρί­ζε­ται, ότι πι­θα­νώς στη θέση αυτή ίστα­το ο πε­ρί­φη­μος Κο­λοσ­σός της Ρόδου, ένα από τα επτά θαύ­μα­τα της αρ­χαιό­τη­τος και όχι στο λι­μά­νι της Ρόδου, όπως εσφαλ­μέ­νως ανα­φέ­ρε­ται από ορι­σμέ­νους πε­ρι­η­γη­τές και απει­κο­νί­ζε­ται σε πα­λαιά σχέ­δια και χαλ­κο­γρα­φί­ες.

Κατά την  Βυ­ζα­ντι­νή Εποχή στη θέση αυτή έκει­το η Ακρό­πο­λη και ένα εκτε­τα­μέ­νο οι­κο­δό­μη­μα, το οποίο απε­τέ­λει πι­θα­νώς την έδρα της Διοι­κή­σε­ως και την κα­τοι­κία του Διοι­κη­τού της Ρόδου. Κατά την Ιπ­πο­το­κρα­τία (πε­ρί­που 1310-1522 μ. Χ.) στη θέση αυτή ανη­γέρ­θη με­γά­λων δια­στά­σε­ων οι­κο­δό­μη­μα, το οποίο απε­τέ­λει το Κέ­ντρο της Διοι­κή­σε­ως και την κα­τοι­κία του Με­γά­λου Μα­γί­στρου των Ιω­αν­νι­τών Ιπ­πο­τών της Ρόδου. Το οι­κο­δό­μη­μα αυτό εχρη­σί­μευ­σε επί­σης ως διοι­κη­τι­κό κέ­ντρο επί Τουρ­κο­κρα­τί­ας (1522-1912) και τα υπό­γεια αυτού εχρη­σι­μο­ποιού­ντο ως φυ­λα­κές. Νότια του Ανα­κτό­ρου του Με­γά­λου Μα­γί­στρου και σε μικρή από­στα­ση από αυτό έκει­το ο ναός του Αγίου Ιω­άν­νου του Βα­πτι­στού, του πά­τρο­να των Ιω­αν­νι­τών Ιπ­πο­τών.

Το Ανά­κτο­ρο του Μ. Μα­γί­στρου και ο ναός του Αγίου Ιω­άν­νου διε­τη­ρού­ντο μέχρι τα μέσα πε­ρί­που του 19ου αι., οπότε, ύστε­ρα από την πτώση κε­ραυ­νού, εξερ­ρά­γη πο­σό­τη­τα πυ­ρί­τι­δας, η οποία διε­τη­ρεί­το στα υπό­γεια του Ανα­κτό­ρου, με συ­νέ­πεια τόσον αυτό, όσο   και ο ναός του Αγίου Ιω­άν­νου του Προ­δρό­μου, να κα­ταρ­ρεύ­σουν. Επί­σης και άλλα οι­κο­δο­μή­μα­τα στην γύρω πε­ριο­χή κα­τε­στρά­φη­σαν εξ αι­τί­ας την εκρή­ξε­ως αυτής και πολ­λοί άν­θρω­ποι εφο­νεύ­θη­σαν.

Επί Ιτα­λι­κής Κα­το­χής της Ρόδου και των Δω­δε­κα­νή­σων (1912-1943) Ιτα­λοί Αρ­χι­τέ­κτο­νες και Αρ­χαιο­λό­γοι ανε­στή­λω­σαν το Ανά­κτο­ρο του Με­γά­λου Μα­γί­στρου και αυτό σή­με­ρα χρη­σι­μεύ­ει ως Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο.

Το Ανά­κτο­ρο του Μ. Μα­γί­στρου της Ρόδου απο­τε­λεί το πλέον εμ­βλη­μα­τι­κό και ιστο­ρι­κά φορ­τι­σμέ­νο οι­κο­δό­μη­μα της Ρόδου και της Δω­δε­κα­νή­σου και ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα οι­κο­δο­μή­μα­τα της Ελ­λά­δος γε­νι­κό­τε­ρα. Σύμ­φω­να με σχε­τι­κή ανα­κοί­νω­ση του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού της Ελ­λά­δος, κατά το έτος 2024, από πλευ­ράς επι­σκε­ψι­μό­τη­τος, σε όλη την Ελ­λά­δα, πρώτο ήλθε το Αρ­χαιο­λο­γι­κό Μου­σείο της Ακρο­πό­λε­ως των Αθη­νών, δεύ­τε­ρος ο Αρ­χαιο­λο­γι­κός Χώρος της Κνωσ­σού στην Κρήτη και τρίτο το Ανά­κτο­ρο του Μ. Μα­γί­στρου.

Το Ανά­κτο­ρο του Μ. Μα­γί­στρου της Ρόδου απο­τε­λεί­ται από  υπό­γειους χώ­ρους, ισό­γειο και όροφο. Συ­νο­λι­κά υπο­λο­γί­ζε­ται ότι πε­ρι­λαμ­βά­νει πε­ρί­που εκα­τόν πε­νή­ντα (150) μι­κρό­τε­ρους και με­γα­λύ­τε­ρους χώ­ρους. Ορι­σμέ­νοι από αυ­τούς χρη­σι­μεύ­ουν ως απο­θή­κες, όπου φυ­λάσ­σο­νται αρ­χαία, ενώ στους υπό­λοι­πους εκτί­θε­νται έργα του πα­ρελ­θό­ντος, κυ­ρί­ως από τους μέ­σους και νε­ω­τέ­ρους χρό­νους.-

Δρ. Ιω­άν­νης Ηλ. Βο­λα­νά­κης

Επί­τι­μος Έφο­ρος Αρ­χαιο­τή­των