Ερευνα-Νέοι και νοικοκυριά τα «θύματα» της κρίσης

Οι νέοι και τα νοι­κο­κυ­ριά απο­τε­λούν τα «θύ­μα­τα» της κρί­σης όπου έχουν δε­χτεί το ισχυ­ρό­τε­ρο πλήγ­μα.

Απο­κα­λυ­πτι­κά είναι τα στοι­χεία της έρευ­νας της δια­ΝΕ­Ο­σις με συ­ντο­νι­στή τον κα­θη­γη­τή Μάνο Μα­τσαγ­γά­νη όπου το ει­σό­δη­μα των νοι­κο­κυ­ριών μειώ­θη­κε 42% με απο­τέ­λε­σμα βιο­τι­κό επί­πε­δο τους να υπο­χω­ρή­σει ρα­γδαία.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, την πε­ρί­ο­δο 2003-2009, δη­λα­δή πριν από το ξέ­σπα­σμα της κρί­σης, το μέσο ισο­δύ­να­μο δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα των ελ­λη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών αυ­ξή­θη­κε κατά 14%. Όμως με την εκ­δή­λω­ση της κρί­σης, δη­λα­δή την πε­ρί­ο­δο 2009-2014, το ισο­δύ­να­μο ει­σό­δη­μα μειώ­θη­κε πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο από όσο αυ­ξή­θη­κε προη­γου­μέ­νως, κατά 42%, όπως απο­κα­λύ­πτει η έρευ­να της δια­ΝΕ­Ο­σις.

Μά­λι­στα, στην ίδια έρευ­να επι­ση­μαί­νε­ται πως η μεί­ω­ση αυτή δεν οφεί­λε­ται μόνο στην υπο­χώ­ρη­ση του ΑΕΠ (-26%) αλλά και στη με­γά­λη αύ­ξη­ση της φο­ρο­λο­γί­ας που συ­νέ­βη την ίδια πε­ρί­ο­δο.

Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι τα ει­σο­δή­μα­τα των γυ­ναι­κών μειώ­θη­καν ορια­κά λι­γό­τε­ρο σε σχέση με εκεί­να των αν­δρών, ωστό­σο η δια­φο­ρά είναι πολύ μικρή, κάτω από 1%. Η ει­κό­να γί­νε­ται πιο ξε­κά­θα­ρη ανα­λύ­ο­ντας τη με­τα­βο­λή των ει­σο­δη­μά­των ανά ηλι­κία. Εκεί φαί­νε­ται ότι οι νέοι ήταν οι με­γά­λοι χα­μέ­νοι της κρί­σης, ενώ μι­κρό­τε­ρο μέρος του ει­σο­δή­μα­τός τους έχα­σαν οι πο­λί­τες ηλι­κί­ας 45-64 και ακόμη μι­κρό­τε­ρο, το μι­κρό­τε­ρο όλων, οι ηλι­κιω­μέ­νοι άνω των 65 ετών. Όσον αφορά τη σύν­θε­ση κάθε νοι­κο­κυ­ριού, οι απώ­λειες ήταν με­γα­λύ­τε­ρες για τις οι­κο­γέ­νειες με ένα ή δύο παι­διά παρά για εκεί­νες χωρίς παι­διά, ή με τρία παι­διά και άνω.

Χα­μέ­νοι της κρί­σης υπήρ­ξαν και εκεί­νοι με την κα­λύ­τε­ρη εκ­παί­δευ­ση. Το μέ­γε­θος της απώ­λειας ει­σο­δή­μα­τος, σύμ­φω­να με την ανά­λυ­ση των ερευ­νη­τών, δεί­χνει να αυ­ξά­νε­ται ανε­βαί­νο­ντας τις εκ­παι­δευ­τι­κές βαθ­μί­δες. Ωστό­σο, μια πιο προ­σε­κτι­κή ματιά στα στοι­χεία δεί­χνει ότι οι από­φοι­τοι λυ­κεί­ου έχα­σαν πε­ρισ­σό­τε­ρα στην πρώτη φάση της κρί­σης (2009-2012), ενώ στη δεύ­τε­ρη φάση η ει­σο­δη­μα­τι­κή κα­τά­στα­σή τους πα­ρέ­μει­νε στα­θε­ρή.

Ακο­λου­θεί ανά­λυ­ση σε σχέση με την επαγ­γελ­μα­τι­κή κα­τη­γο­ρία. Από αυτήν προ­κύ­πτει ότι οι συ­ντα­ξιού­χοι έχα­σαν μι­κρό­τε­ρο μέρος του ει­σο­δή­μα­τός τους (-32%) από οποια­δή­πο­τε άλλη ομάδα και μά­λι­στα με με­γά­λη δια­φο­ρά από τον γε­νι­κό μέσο όρο (-42%).

Όσον αφορά τη σύν­θε­ση κάθε νοι­κο­κυ­ριού, οι απώ­λειες ήταν με­γα­λύ­τε­ρες για τις οι­κο­γέ­νειες με ένα ή δύο παι­διά παρά για εκεί­νες χωρίς παι­διά, ή με τρία παι­διά και άνω.

Όπως επι­ση­μαί­νε­ται στην έρευ­να, ανα­λύ­ο­ντας τη σχε­τι­κή ανα­λο­γία στο φτω­χό­τε­ρο 20% ανά ηλι­κια­κή ομάδα προ­κύ­πτει ότι κατά την πε­ρί­ο­δο της κρί­σης αυ­ξή­θη­κε ση­μα­ντι­κά ο σχε­τι­κός κίν­δυ­νος φτώ­χειας των παι­διών. Αντι­θέ­τως, μειώ­θη­κε το πο­σο­στό συμ­με­το­χής των ηλι­κιω­μέ­νων στο φτω­χό­τε­ρο 20%. Δη­λα­δή, την ίδια στιγ­μή που ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας με­γά­λω­νε για τα παι­διά, μειω­νό­ταν για τους ηλι­κιω­μέ­νους.

Σε από­λυ­τα με­γέ­θη, η μέση μη­νιαία απώ­λεια του φτω­χό­τε­ρου 10% υπήρ­ξε δι­πλά­σια της απώ­λειας του πλου­σιό­τε­ρου 10% (404 ευρώ ένα­ντι 205 ευρώ).

Η μέση απώ­λεια για το σύ­νο­λο του πλη­θυ­σμού ήταν 322 ευρώ τον μήνα. Με άλλα λόγια φαί­νε­ται ότι, από τη σκο­πιά του 2012, οι φτω­χοί έγι­ναν φτω­χό­τε­ροι, ενώ οι πλού­σιοι υπέ­στη­σαν τις μι­κρό­τε­ρες απώ­λειες.

Τι άλ­λα­ξε στην απα­σχό­λη­ση

Τα δε­δο­μέ­να μαρ­τυ­ρούν με­γα­λύ­τε­ρη μεί­ω­ση της απα­σχό­λη­σης για τους άν­δρες και για τους κλά­δους της οι­κο­δο­μής (63%), της βιο­μη­χα­νί­ας, του ηλε­κτρι­σμού και της ύδρευ­σης (38%). Αντι­θέ­τως η απα­σχό­λη­ση στη δη­μό­σια διοί­κη­ση μειώ­θη­κε μόλις 2%, ενώ σχε­τι­κά μικρή ήταν η μεί­ω­ση και στον πρω­το­γε­νή τομέα (9%).

Ο αριθ­μός ερ­γα­ζο­μέ­νων μειώ­θη­κε πε­ρισ­σό­τε­ρο στις μι­κρό­τε­ρες ηλι­κί­ες, με τους ερ­γα­ζό­με­νους έως 29 ετών να μειώ­νο­νται στο μισό. Αντι­θέ­τως, οι ερ­γα­ζό­με­νοι ηλι­κί­ας 45-64 μειώ­θη­καν μόνο κατά 9%. Εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζουν και οι με­τα­βο­λές στον αριθ­μό ερ­γα­ζο­μέ­νων, ανά­λο­γα με το μορ­φω­τι­κό επί­πε­δο. Ενώ οι ερ­γα­ζό­με­νοι από­φοι­τοι δη­μο­τι­κού, γυ­μνα­σί­ου, λυ­κεί­ου ή κά­ποιας με­τα­λυ­κεια­κής εκ­παί­δευ­σης μειώ­θη­καν ση­μα­ντι­κά (από 53% ώς 20%), οι ερ­γα­ζό­με­νοι με πτυ­χίο ΑΕΙ πα­ρέ­μει­ναν σχε­δόν στα­θε­ροί, πα­ρου­σιά­ζο­ντας μικρή μεί­ω­ση κατά 3%. Ο αριθ­μός ερ­γα­ζο­μέ­νων με με­τα­πτυ­χια­κό, αντι­θέ­τως, πα­ρου­σί­α­σε ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση: εκτι­νά­χθη­κε κατά 57%.

Τέλος, η απα­σχό­λη­ση υπο­χώ­ρη­σε πε­ρισ­σό­τε­ρο στις μι­κρές επι­χει­ρή­σεις με 10 ή λι­γό­τε­ρους ερ­γα­ζό­με­νους (-34%) παρά στις με­σαί­ες (-21%). Η μεί­ω­ση των ερ­γα­ζο­μέ­νων στις με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις, με άνω των 50 ερ­γα­ζό­με­νους, ήταν αι­σθη­τά μι­κρό­τε­ρη (-10%) από όλες τις υπό­λοι­πες κα­τη­γο­ρί­ες επι­χει­ρή­σε­ων.

πηγή in.gr