Φ. Φακές: «Είναι εξαιρετικά δύσκολο η Ρόδος να αποτινάξει την ταυτότητα του προορισμού μαζικού τουρισμού»

• Tο κορυ­φαίο στέ­λε­χος του πιο δημο­φι­λούς ομίλου ξενο­δο­χείων της Γερ­μα­νίας, βάζει τον δάκτυ­λον επί τον τύπον των ήλων για τα κακώς κείμενα του του­ρι­σμού στην Ελλάδα

 

Μεγάλες αλή­θειες -παρ΄ότι πικρές- για το μέλλον του του­ρι­σμού στη Ρόδο, λέει σήμερα στη συνέ­ντευξή του στη «δημο­κρα­τική» ο Ρόδιος Φώτης Φακές, κορυ­φαίο στέ­λε­χος στον πιο δημο­φιλή όμιλο ξενο­δο­χείων της Γερ­μα­νίας. Ο κ. Φ. Φακές, διαλύει τους μύθους για την πολυ­πό­θητη επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου και περιο­ρι­σμού του “all inclusive” σημειώ­νο­ντας ότι είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολο η Ρόδος να απο­τι­νά­ξει την ταυ­τό­τητα του προ­ο­ρι­σμού μαζικού του­ρι­σμού, δίνει συμ­βου­λές στους υπο­ψή­φιους δημάρ­χους και περι­φε­ρειάρ­χες, για την επόμενη ημέρα και βάζει τον δάκτυ­λον επί τον τύπον των ήλων για τα κακώς κείμενα του του­ρι­σμού στην Ελλάδα.

• Κύριε Φακέ, να ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη από το πού βρί­σκε­στε σήμερα.

Βρί­σκο­μαι στην Φραν­κφούρτη έχω μετα­κο­μί­σει εδώ από το 2017 και εργά­ζο­μαι στον πιο δημο­φιλή όμιλο ξενο­δο­χείων της Γερ­μα­νίας, στην εται­ρεία Deutsche Hospitality/Steigenberger. Πρό­κει­ται για μια αλυσίδα με πάρα πολύ μεγάλη παρά­δοση από το 1960 που δια­χει­ρί­ζε­ται περισ­σό­τερα από 150 ξενο­δο­χεία σε διε­θνείς προ­ο­ρι­σμούς.

• Αφήσατε πίσω ωστόσο μια εξίσου επι­τυ­χη­μένη δια­δρομή.

Εγώ γεν­νή­θηκα και μεγά­λωσα στη Γερ­μα­νία όπου και ολο­κλή­ρωσα τις σπουδές μου στη διοί­κηση ξενο­δο­χείων, τις οποίες επέ­κτεινα με Hospitality Management Diploma από την AHLA και Master in Business Administration από το πανε­πι­στή­μιο της Ουαλίας. Αρχικά εργά­στηκα εδώ σε μια γερ­μα­νική αερο­πο­ρική εται­ρεία και tour operator, την LTU, με έδρα το Ντί­σελ­ντορφ, και έπειτα από ένα χρόνο που άνοιξε θέση στην Ελλάδα, την απο­δέ­χθηκα και ανέλαβα τη θέση του συνυ­πεύ­θυ­νου του σταθμού της Ρόδου. Κι έτσι το 1994 γύρισα στην πατρίδα μου που ήταν μεγάλη μου επι­θυ­μία. Ξέρετε, οι μετα­νά­στες είναι δύο φορές πατριώ­τες… Έκτοτε διένυσα μια μεγάλη επαγ­γελ­μα­τική δια­δρομή. Έμεινα σε αυτή την εται­ρεία   σε διοι­κη­τική θέση μέχρι περίπου στο 2000 οπότε η εται­ρεία εξα­γο­ρά­στηκε από άλλο του­ρι­στικό όμιλο. Μετά ανέλαβα την διεύ­θυνση σε διάφορα τοπικά πρα­κτο­ρεία του­ρι­σμού και στη συνέ­χεια, το 2003, επέλεξα το φυσικό μου επάγ­γελμα, τη διοί­κηση ξενο­δο­χείων και ξεκί­νησα μια δυνατή καριέρα ανά την Ελλάδα στον όμιλο Μήτση στον οποίον οφείλω πολλά και κυρίως οφείλω το μεγα­λύ­τερο μέρος της επαγ­γελ­μα­τι­κής μου εξέ­λι­ξης και ιδίως στον αεί­μνη­στο Κώστα Μήτση, η συνερ­γα­σία μου με τον οποίον υπήρξε σταθμός. Ο κύκλος μου στον όμιλο MITSIS  έκλεισε το 2013 στο Grand Hotel. Στη συνέ­χεια ανέλαβα τα συνο­λικά 14 ξενο­δο­χεία που ο Tour Operator DER Touristik δια­χει­ρι­ζό­ταν στην Ελλάδα και στην Κύπρο με κύριο αντι­κεί­μενο τις πωλή­σεις και τα λει­τουρ­γικά πρότυπα. Η εται­ρεία απο­φά­σισε να ανοίξει δικό της ενοι­κια­σμένο ξενο­δο­χείο στη Ρόδο, το οποίο μέχρι τώρα υπάρχει και είναι το Lti Asterias το οποίο άνοιξα από τη θέση του διευ­θύ­νο­ντος συμ­βού­λου της εται­ρείας στην Ελλάδα. Έπειτα από τρία χρόνια, το 2017, μου παρου­σιά­στηκε η ευκαι­ρία με την Deutsche Hospitality/Steigenberger που με κάλεσε ως διοι­κη­τικό στέ­λε­χος, να βοηθήσω στην ανά­πτυξη της εται­ρείας στη διεθνή αγορά και την απο­δέ­χθηκα, έχοντας υπό την ευθύνη  μου ξενο­δο­χεία σε Αίγυπτο, Τυνησία, Αραβικά Εμιράτα, Μαγιόρκα, και σύντομα Ταϊ­λανδή.

• Η απόφαση να αφήσετε ξανά την πατρίδα ήταν δύσκολη, με δεδο­μένο επι­πλέον ότι είχατε δημιουρ­γή­σει πια τη δική σας οικο­γέ­νεια;

Το 1995 παντρεύ­τηκα και σήμερα έχω δυο μεγάλα παιδιά, έναν γιο 21 ετών που σπου­δά­ζει στην Κύπρο οικο­νο­μικά, μια κόρη που από την νέα σχολική περίοδο θα φοιτά στην 3η Λυκείου και στη συνέ­χεια θα αρχίσει τον κύκλο σπουδών της… Και στην Ελλάδα όπου εργα­ζό­μουν χρειά­στηκε να λείπω από το σπίτι, 6-7 μήνες το χρόνο. Βεβαίως το βήμα να έρθω στη Γερ­μα­νία και η οικο­γέ­νεια να μείνει πίσω, δεν ήταν καθόλου εύκολο και οφείλω να ομο­λο­γήσω ότι μόνο με την στήριξη της οικο­γέ­νειάς μου, μπόρεσα να το πράξω. Η γυναίκα μου και τα παιδιά μου, πάντα υπο­στή­ρι­ζαν τις απο­φά­σεις μου. Η κατά­σταση όμως στον εργα­σιακό τομέα στην Ελλάδα έχει γίνει πάρα πολύ δύσκολη για τους διευ­θυ­ντές ξενο­δο­χείων οι οποίοι έχουν εξε­λι­χθεί σε “ανα­γκαίο κακό” για τις επι­χει­ρή­σεις. Στην Ευρώπη τα περισ­σό­τερα ξενο­δο­χεία λει­τουρ­γούν υπό την ομπρέλα αλυ­σί­δων που έχουν συγκε­κρι­μένα κρι­τή­ρια για το ποιος θα ανα­λά­βει διευ­θυ­ντής, ενώ στην Ελλάδα οι αλυ­σί­δες που διοι­κούν ξενο­δο­χεία είναι το 3% με 4%, τα περισ­σό­τερα ανήκουν σε ιδιώτες και οι διευ­θυ­ντές διο­ρί­ζο­νται με βάση τα προ­σω­πικά κρι­τή­ρια των ιδιο­κτη­τών.

• Στην Ελλάδα θεω­ρείτε ότι είμαστε πίσω ως προς το management;

Το υψηλό management στην Ελλάδα είναι πίσω, διότι δεν πλη­ρούμε τα κρι­τή­ρια των μεγάλων, διεθνών αλυ­σί­δων. To Revenue Management, η δια­χεί­ριση των εσόδων μιας επι­χεί­ρη­σης δηλαδή, το οποίο στην Ευρώπη έχει πλέον τερά­στια απήχηση, στην Ελλάδα, πλην των μεγάλων αλυ­σί­δων δεν το εφαρ­μό­ζει κανείς.

• Παρ΄ότι υπο­τί­θε­ται ότι στην Ελλάδα πρω­το­πο­ρούμε στον του­ρι­σμό.

Πρω­το­πο­ρούμε διότι έχουμε καλά ξενο­δο­χεία, καλό Food & Beverage, οι ξενο­δό­χοι και το προ­σω­πικό είναι φιλό­ξε­νοι και σαφώς βοηθάει πάρα πολύ το γεγονός ότι η χώρα μας είναι ένα πολύ καλό προϊόν από μόνη της. Εχω ταξι­δέ­ψει σε πάρα πολλούς προ­ο­ρι­σμούς ανά τον κόσμο εκ των οποίων και σε αντα­γω­νι­στι­κούς της Ελλάδας… Να σας πω την αλήθεια; Η Ελλάδα δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από κανέναν.

• Αρα τι μας λείπει κ. Φακέ;

Η οργά­νωση και οι υπο­δο­μές που έχουν όλες αυτές οι χώρες. Μας λείπει η σοβα­ρό­τητα με την οποία ασχο­λού­νται στο εξω­τε­ρικό με το κεφά­λαιο του­ρι­σμός.

• Ξύνετε πληγές τώρα…

Κάποια στιγμή πρέπει να ειπω­θούν οι αλή­θειες. Οι υπουρ­γοί Του­ρι­σμού που έχουμε είναι ή μοντέλα, ή ηθο­ποιοί ή άσχετοι με τον του­ρι­σμό, οι οποίοι δεν μπορούν να αξιο­λο­γή­σουν και να αξιο­ποι­ή­σουν το προϊόν μας. Το ίδιο συμ­βαί­νει και στη Ρόδο, αν είχε πέσει σε καλύ­τερα χέρια, σήμερα θα ήταν το εξοχικό της Ευρώπης και δεν θα ήταν ένας προ­ο­ρι­σμός μαζικού του­ρι­σμού. Ξέρετε, τη δεκα­ε­τία του ‘80 που πήγαινα σχολείο στη Γερ­μα­νία, όταν έλεγα ότι ήμουν από τη Ρόδο πολλοί που έλεγαν “Πω πω τι τυχερός που είσαι, θα ήθελα κι εγώ μια φορά να κατα­φέρω να πάω”, το χαρα­κτή­ρι­ζαν ως ταξίδι ζωής.

Αυτά πίσω στη δεκα­ε­τία του ’80 που η Ρόδος ήταν άπιαστη ως προ­ο­ρι­σμός και έρχο­νταν στο νησί για δια­κο­πές μεγάλες διε­θνείς προ­σω­πι­κό­τη­τες, δίνο­ντας αίγλη στο νησί μας. Εμείς λοιπόν, τι κάναμε; Εμείς δεν το υπο­στη­ρί­ξαμε αυτό, πολ­λα­πλα­σιά­σαμε τις κλίνες και αυτές οι κλίνες για να καλυ­φθούν έπρεπε να φέρουμε περισ­σό­τε­ρους επι­σκέ­πτες.

• Επεν­δύ­σαμε στην ποσό­τητα και όχι στην ποιό­τητα λέτε.

Ναι, ακριβώς αυτό. Ανοί­γουν συνεχώς και­νού­ρια ξενο­δο­χεία και επι­πλέον έχει δημιουρ­γή­σει μεγάλο πρό­βλημα και το Airbnb. Για να καλυ­φθούν οι κλίνες ρίχνουμε τις τιμές και για να ρίξουμε τις τιμές, συνήθως ρίχνουμε την ποιό­τητα. Γιατί πρέπει να ανοί­γουν συνεχώς νέα ξενο­δο­χεία, γιατί δεν μπαίνει ένα φρένο; Αντί να ανοί­γουν νέες μονάδες, ας ανα­και­νι­στούν οι παλιές. Οι υπο­δο­μές του νησιού μας, δεν αντέ­χουν άλλο, η Ρόδος δει­νο­πα­θεί το καλο­καίρι… Δεν υπάρχει κανένας σχε­δια­σμός. Στην Ελλάδα πανη­γυ­ρί­ζουμε, κι αυτό με εκνευ­ρί­ζει πάρα πολύ, όταν έχουν πρό­βλημα οι γει­το­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί επειδή παίρ­νουμε εμείς αυτό το κομμάτι της αγοράς και το παρου­σιά­ζουμε ως να έχουμε επι­τύ­χει κάτι. Τίποτα δεν έχουμε επι­τύ­χει. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα είναι η φετινή σεζόν, η οποία δεν πάει καθόλου καλά όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για όλους τους  ευρω­παϊ­κούς προ­ο­ρι­σμούς, επειδή οι αντα­γω­νι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί που είναι εκτός ευρώ όπως η Τουρκία, η Τυνησία, η Αίγυ­πτος, το Μαρόκο, πάνε πάρα πολύ καλά διότι το ευρώ εκεί έχει άλλη διείσ­δυση και κάνει τις δια­κο­πές ευκο­λό­τε­ρες και φθη­νό­τε­ρες. Ποτέ δεν καθί­σαμε να ασχο­λη­θούμε σοβαρά ούτε με τον σχε­δια­σμό, ούτε με το πώς μπο­ρούμε να κρα­τή­σουμε αυτούς τους πελάτες, ούτε με το πώς μπο­ρούμε να βοη­θή­σουμε φορο­λο­γικά τις επι­χει­ρή­σεις για να είναι αντα­γω­νι­στι­κές και επι­πλέον ουδέ­ποτε κάναμε σοβαρές κινή­σεις για την επι­μή­κυνση της σεζόν.

• Τι δεν κάνουμε σωστά κ. Φακέ, ειδικά στο ζήτημα της επι­μή­κυν­σης;

Καταρ­χήν δεν υπάρχει καμία υπο­στή­ριξη από το κράτος. Να σας δώσω ένα παρά­δειγμα˙ Η Τουρκία έχει 12 low cost αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες, πέρα από την Turkish Airlines, τις οποίες πολλές φορές ενι­σχύει οικο­νο­μικά το κράτος για να λει­τουρ­γούν και να φέρνουν κόσμο. Όλα αυτά όμως, απαι­τούν σχε­δια­σμό. Ξέρετε, υπάρ­χουν πάρα πολλοί αξιό­λο­γοι συνά­δελ­φοι που ασχο­λού­νται με τον του­ρι­σμό και θέλουν πάρα πολύ να βοη­θή­σουν την χώρα τους να πάει μπροστά, χωρίς να διεκ­δι­κούν οικο­νο­μικό όφελος και χωρίς να θέλουν να ανα­φερ­θεί ούτε το όνομά τους. Θέλουν απλώς να βοη­θή­σουν από αγάπη προς την πατρίδα. Εγώ θα ήθελα τη Ρόδο να τη βλέπω να ανθεί όχι μόνο το καλο­καίρι αλλά και το χειμώνα, για να μπορούν να εργά­ζο­νται όλοι και να μην χρειά­ζε­ται να ζουν οικο­γέ­νειες με επι­δό­ματα τον χειμώνα. Είμαστε δια­τε­θει­μέ­νοι να κάνουμε ομάδες σχε­δια­σμού και να βοη­θή­σουμε το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, να χαράξει πολι­τι­κές προς τη σωστή κατεύ­θυνση, αν ζητή­σουν τη βοήθειά μας.

• Σε τοπικό επίπεδο, τι θα έπρεπε να γίνει δια­φο­ρε­τικά, για να προ­σελ­κύ­σουμε και ποιο­τικό του­ρι­σμό πέρα από τους all inclusive επι­σκέ­πτες;

Να σας πω την αλήθεια, δεν βλέπω επι­στροφή… Ποιος ξενο­δό­χος θα στα­μα­τή­σει το all inclusive και θα γυρίσει στο half board κάτι που θα ωθούσε τους πελάτες σε εστια­τό­ρια εκτός ξενο­δο­χείων; Πολλοί ξενο­δό­χοι σίγουρα θα το ήθελαν, διότι τα all inclusive πλέον παρέ­χουν όλο και περισ­σό­τε­ρες υπη­ρε­σίες και αυξά­νουν την ποιό­τητα για είναι αντα­γω­νι­στικά κι έτσι αυξά­νε­ται το συνεχώς το κόστος. Ποιος όμως έχει τη δύναμη να ρισκά­ρει; Θα ήταν πλήγμα ιδίως για τα οικο­γε­νειακά ξενο­δο­χεία, όπου οι επι­σκέ­πτες επι­θυ­μούν να έχουν έλεγχο του κόστους. Η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία στη Ρόδο έχει πάρει το δρόμο της, το νερό δεν γυρίζει πίσω… Ισως μόνο μεμο­νω­μένα ξενο­δο­χεία να μπο­ρού­σαν να το κατα­φέ­ρουν. Εμείς το δημιουρ­γή­σαμε αυτό το μοντέλο κι έτσι θα πορευό­μα­στε και τόσο τα ξενο­δο­χεία θα δυσκο­λεύ­ο­νται και πολλά ίσως «θυσια­στούν» για να καλυ­φθούν οι δόσεις στις τρά­πε­ζες…

• Δυσοί­ωνα τα πράγ­ματα…

Εγώ λέω τα πράγ­ματα όπως είναι. Στη Ρόδο θα επι­βιώ­σουν τα ξενο­δο­χεία που έχουν ή πολύ καλή ποιό­τητα ή πάρα πολύ χαμηλές τιμές. Το λέω ωμά γιατί αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα. Και επι­μή­κυνση δεν πρό­κει­ται να υπάρξει μόνο με την ιδιω­τική πρω­το­βου­λία. Απαι­τεί­ται οικο­νο­μική στήριξη και σχε­δια­σμός από το κράτος. Τι να έρθει να κάνει ο επι­σκέ­πτης σε μια νεκρή περιοχή τον χειμώνα; Θα πρέπει να βρει ανοικτά κατα­στή­ματα, να δια­μεί­νει κάπου που θα έχει ζωή. Θα μπο­ρούσε το κράτος αντί να δίνει στον εργα­ζό­μενο επίδομα ανερ­γίας τον χειμώνα, να δια­θέ­σει τα χρήματα για να καλύψει η επι­χεί­ρηση τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές στους δύο τρεις μήνες του χειμώνα, που θα παρα­μεί­νει ανοικτή. Και παράλ­ληλα θα μπο­ρούσε το κράτος να συνερ­γα­στεί με μια low cost αερο­πο­ρική εται­ρεία για να φέρνει κόσμο. Πρέπει όμως να ασχο­λη­θούν σοβαρά άνθρω­ποι που έχουν όρεξη και μεράκι και μπορούν να δώσουν χρή­σι­μες πλη­ρο­φο­ρίες για να γίνει ένας σωστός σχε­δια­σμός σε συνερ­γα­σία με όσους ασκούν διοί­κηση.

• Σε λίγες ημέρες στην Ελλάδα θα ανα­δει­χθούν οι νέες δημο­τι­κές και περι­φε­ρεια­κές αρχές. Τι θα λέγατε στους ανθρώ­πους που θα ανα­λά­βουν τα ηνία του Δήμου Ρόδου, της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου; Τι πρέπει να προ­σέ­ξουν;

Αυτό που περνάει από τα χέρια τους είναι σίγουρα η καθη­με­ρι­νό­τητα. Ο νέος δήμαρ­χος της Ρόδου θα πρέπει να φρο­ντί­σει να είναι το νησί καθαρό, περι­ποι­η­μένο, τακτο­ποι­η­μένο. Στην Κυανή Ακτή για παρά­δειγμα, από την οποία η Ρόδος δεν έχει να ζηλέψει τίποτα, ήδη από τον Μάρτιο που ανοίγει η σεζόν, τα λου­λού­δια είναι φυτε­μένα στη σειρά, το γκαζόν είναι κου­ρε­μένο, τα πεζο­δρό­μια είναι καθαρά, είναι μια πόλη φρο­ντι­σμένη. Υπάρχει μια μέριμνα, που δείχνει ότι κάποιος ασχο­λεί­ται… Οι μεγάλες αλλαγές ξεκι­νούν από τα μικρά πράγ­ματα. Θα πρέπει να ξεκι­νή­σουν λοιπόν από αυτά που βλέπει ο επι­σκέ­πτης, από την “αυλή”  μας για την οποία δεν χρειά­ζε­ται η συν­δρομή του κεντρι­κού κράτους για να βελ­τιω­θούν τα πράγ­ματα και από εκεί και πέρα να κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να κατα­φέ­ρουν να πείσουν την κεντρική εξουσία, να αλλάξει ο σχε­δια­σμός στην του­ρι­στική πολι­τική.