Στα αζήτητα πιστωτικές κάρτες και καταναλωτικά δάνεια

Το τέλος των κα­τα­να­λω­τι­κών δα­νεί­ων ση­μα­το­δό­τη­σε η οι­κο­νο­μι­κή κρίση των τε­λευ­ταί­ων χρό­νων, ανα­χαι­τί­ζο­ντας την τα­χύ­τε­ρα ανα­πτυσ­σό­με­νη κα­τη­γο­ρία δα­νει­σμού κατά την εποχή της ευ­μά­ρειας. Η μεί­ω­ση των ει­σο­δη­μά­των οδή­γη­σε την άλ­λο­τε πιο δια­δε­δο­μέ­νη μορφή δα­νει­σμού σε από­λυ­τη σχε­δόν εξα­φά­νι­ση και σή­με­ρα ου­δείς δια­νο­εί­ται να κα­τα­φύ­γει σε τρα­πε­ζι­κό δα­νει­σμό για να κα­λύ­ψει κα­τα­να­λω­τι­κές ανά­γκες, ακόμη και αν πρό­κει­ται για διαρ­κή αγαθά, όπως ο οι­κια­κός εξο­πλι­σμός.

Σε εξα­φά­νι­ση οδη­γή­θη­κε επί­σης και ένας τε­ρά­στιος αριθ­μός πι­στω­τι­κών καρ­τών, που υπό το βάρος της αδυ­να­μί­ας εξό­φλη­σής τους, αλλά και πα­ρα­γό­ντων όπως οι συγ­χω­νεύ­σεις στο τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα, ακυ­ρώ­θη­καν και βγή­καν ορι­στι­κά εκτός αγο­ράς. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι ο αριθ­μός των πι­στω­τι­κών καρ­τών που κυ­κλο­φο­ρούν στην αγορά, μειώ­θη­κε από τα 6,9 εκα­τομ­μύ­ρια που ήταν το 2008 σε 2,5 εκα­τομ­μύ­ρια πε­ρί­που σή­με­ρα, ενώ ο τζί­ρος πε­ριο­ρί­στη­κε κατά 40%, πε­ρί­που, και από τα 10 δισ. ευρώ έφτα­σε τα 6 δισ. ευρώ.

Την ίδια στιγ­μή, ωστό­σο, η αλ­λα­γή της κα­τα­να­λω­τι­κής συ­μπε­ρι­φο­ράς, που υπα­γο­ρεύ­θη­κε από την αρχή για κά­λυ­ψη των ανα­γκών με βάση το δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα και όχι την πί­στω­ση, συ­ντέ­λε­σε στην αύ­ξη­ση των χρε­ω­στι­κών καρ­τών, η χρήση των οποί­ων διευ­ρύ­νε­ται στα­δια­κά όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο. Το σύ­νο­λο των χρε­ω­στι­κών καρ­τών που κυ­κλο­φο­ρούν στην αγορά αυ­ξή­θη­κε στα 11 εκα­τομ­μύ­ρια, πε­ρί­που, από 9 εκα­τομ­μύ­ρια που ήταν το 2009, μια τάση που πρι­μο­δό­τη­σαν και οι τρά­πε­ζες, συ­νο­δεύ­ο­ντας τη χρήση των χρε­ω­στι­κών καρ­τών με προ­νό­μια και bonus.

Η αλ­λα­γή των προ­τε­ραιο­τή­των των νοι­κο­κυ­ριών, προ­τάσ­σο­ντας τα αγαθά πρώ­της ανά­γκης, συ­μπα­ρέ­συ­ρε σε αλ­λα­γή και τις δα­πά­νες που γί­νο­νται μέσω του πλα­στι­κού χρή­μα­τος, είτε πρό­κει­ται για αγο­ρές μέσω πι­στω­τι­κής είτε μέσω χρε­ω­στι­κής κάρ­τας. Ετσι ενώ παλιά η κάρτα επι­στρα­τευό­ταν κυ­ρί­ως για αγορά επί­πλων, λευ­κών συ­σκευών, αε­ρο­πο­ρι­κών ει­σι­τη­ρί­ων κ.λπ., σή­με­ρα η με­γα­λύ­τε­ρη χρήση τους γί­νε­ται στα σού­περ μάρ­κετ, τα βεν­ζι­νά­δι­κα, σε κα­τα­στή­μα­τα με είδη ρου­χι­σμού και υπό­δη­σης κ.ά.

Ση­μα­ντι­κό μέρος των δα­πα­νών που γί­νο­νται πλέον με πι­στω­τι­κή κάρτα απο­τε­λεί και η πλη­ρω­μή οφει­λών προς το Δη­μό­σιο, που εκτι­μά­ται ότι αντι­προ­σω­πεύ­ει το 10% του τζί­ρου των καρ­τών. Ανά­λο­γα με την πο­λι­τι­κή της κάθε τρά­πε­ζας, ο φόρος ει­σο­δή­μα­τος, ο Ενιαί­ος Φόρος Ιδιο­κτη­σί­ας Ακι­νή­των ή τα τέλη κυ­κλο­φο­ρί­ας μπο­ρούν να «σπά­σουν» ακόμη και σε 12 μη­νιαί­ες δό­σεις χωρίς καμία προ­σαύ­ξη­ση, δί­νο­ντας σο­βα­ρό κί­νη­τρο, αλλά και ση­μα­ντι­κή διευ­κό­λυν­ση στους κα­τό­χους καρ­τών. Οι τρά­πε­ζες συ­νε­χί­ζουν να διευ­ρύ­νουν τα κί­νη­τρα για τη χρήση του πλα­στι­κού χρή­μα­τος, που προ­βάλ­λε­ται άλ­λω­στε ως ο πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κός τρό­πος για τον πε­ριο­ρι­σμό της φο­ρο­δια­φυ­γής. Τα προ­γράμ­μα­τα συ­γκέ­ντρω­σης πό­ντων, επι­στρο­φής χρη­μά­των στην επό­με­νη αγορά ή επι­βρά­βευ­σης με δώρα εμπλου­τί­ζο­νται διαρ­κώς και αξιο­ποιού­νται από την πλευ­ρά των κα­τα­να­λω­τών όχι μόνο για την ενί­σχυ­ση της κα­τα­να­λω­τι­κής δα­πά­νης, αλλά κυ­ρί­ως για την εξοι­κο­νό­μη­ση χρη­μά­των.

Φθη­νό­τε­ρη βεν­ζί­νη, οι­κο­νο­μι­κό­τε­ρο πε­τρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, μειω­μέ­νοι λο­γα­ρια­σμοί στα­θε­ρής και κι­νη­τής τη­λε­φω­νί­ας, αγορά προ­ϊ­ό­ντων σε χα­μη­λό­τε­ρες τιμές, ευ­κο­λί­ες πλη­ρω­μής σε άτο­κες δό­σεις και εξαρ­γύ­ρω­ση πό­ντων για ανε­λα­στι­κές δα­πά­νες, δη­λα­δή για αγο­ρές που ούτως ή άλλως θα γί­νο­νταν, δεν είναι πια εξε­ζη­τη­μέ­νη συ­νή­θεια αλλά κα­θη­με­ρι­νή πρα­κτι­κή.

Κα­θη­με­ρι­νή