Δένδιας: “Όποιος σχεδιάζει να μας επιτεθεί, να λάβει υπόψη ότι σταθμεύουν αμερικανικά στρατεύματα στη χώρα”

Η ανα­νε­ω­μέ­νη αμυ­ντι­κή συμ­φω­νία Ελ­λά­δας- ΗΠΑ ανα­βαθ­μί­ζει τις σχέ­σεις σε ένα νέο επί­πε­δο, στο οποίο δεν είχαν βρε­θεί ποτέ στο πα­ρελ­θόν, επι­σή­μα­νε ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Νίκος Δέν­διας σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην “Κα­θη­με­ρι­νή της Κυ­ρια­κής”. “Έχουν βελ­τιω­θεί κατά τρόπο εντυ­πω­σια­κό, χωρίς προη­γού­με­νο και έχουν πλέον απο­κτή­σει στρα­τη­γι­κό χα­ρα­κτή­ρα”, τό­νι­σε.

Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών ση­μεί­ω­σε πως η κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη επέν­δυ­σε στην προ­σπά­θεια αυτή, ενώ υπεν­θύ­μι­σε πως και οι δύο τρο­πο­ποι­ή­σεις της συμ­φω­νί­ας έγι­ναν από την πα­ρού­σα κυ­βέρ­νη­ση και οι δύο από τους συ­νο­λι­κά τρεις γύ­ρους του στρα­τη­γι­κού δια­λό­γου έλα­βαν χώρα την τε­λευ­ταία διε­τία.

Ανα­φέ­ρει ακόμη πως η πε­ντα­ε­τής ανα­νέ­ω­ση “έχει θε­τι­κό πο­λι­τι­κό και αμυ­ντι­κό αντί­κτυ­πο για την Ελ­λά­δα”, καθώς “οι ΗΠΑ, την στιγ­μή που έχουν το βλέμ­μα στραμ­μέ­νο στην Ασία και απο­χω­ρούν από το Αφ­γα­νι­στάν και το Ιράκ, δε­σμεύ­ο­νται να σταθ­μεύ­ουν και να ανα­πτύσ­σουν δυ­νά­μεις τους στο ελ­λη­νι­κό έδα­φος, για του­λά­χι­στον την επό­με­νη πε­ντα­ε­τία και πι­θα­νό­τα­τα για πολύ μα­κρύ­τε­ρο χρο­νι­κό διά­στη­μα”.

“Η πα­ρου­σία αυτή θω­ρα­κί­ζει πε­ραι­τέ­ρω τη χώρα μας από εξω­τε­ρι­κές απει­λές” προ­σθέ­τει. “Αν μία χώρα σχε­διά­ζει το “απο­νε­νοη­μέ­νο διά­βη­μα”, να μας επι­τε­θεί, θα πρέ­πει να λάβει σο­βα­ρά υπόψη της ότι σταθ­μεύ­ουν αμε­ρι­κα­νι­κά στρα­τεύ­μα­τα στη χώρα μας”.

Ο κ. Δέν­διας επι­ση­μαί­νει πως η πε­ντα­ε­τία ση­μαί­νει ότι δε­σμεύ­ε­ται τόσο η πα­ρού­σα αμε­ρι­κα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση όσο και η επό­με­νη, ανε­ξαρ­τή­τως της προ­σέγ­γι­σης που αυτή θα έχει στην εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή. “Άρα πα­ρέ­χει ένα πλαί­σιο στα­θε­ρό­τη­τας, τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για εμάς”.

“Προ­κει­μέ­νου να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί μία επέν­δυ­ση και να απο­δώ­σει, ο επεν­δυ­τής επι­θυ­μεί να υπάρ­χει προ­ο­πτι­κή σε βάθος χρό­νου”, ση­μειώ­νει και προ­σθέ­τει πως “η πε­ντα­ε­τής αρ­χι­κή διάρ­κεια θα επι­τρέ­ψει τη δέ­σμευ­ση των σχε­τι­κών κον­δυ­λί­ων και την έγκρι­ση τους από το Κο­γκρέ­σο, για τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό των εγκα­τα­στά­σε­ων στις επι­λεγ­μέ­νες το­πο­θε­σί­ες, κάτι που βέ­βαια δεν επέ­τρε­πε η ετή­σια ανα­νέ­ω­ση. Οι εγκα­τα­στά­σεις αυτές θα χρη­σι­μο­ποιού­νται και από τις ελ­λη­νι­κές ένο­πλες δυ­νά­μεις. ‘Αρα οι επεν­δύ­σεις που θα γί­νουν ωφε­λούν κατά βάση την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά”.

Ερω­τη­θείς σχε­τι­κά με το χρόνο που πήρε η δια­πραγ­μά­τευ­ση, ο κ. Δέν­διας υπεν­θυ­μί­ζει πως αυτή είχε ξε­κι­νή­σει ήδη από το 2020 με την προη­γού­με­νη αμε­ρι­κα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση και στη συ­νέ­χεια πήρε χρόνο από πλευ­ράς ΗΠΑ η το­πο­θέ­τη­ση “αν­θρώ­πων – κλει­διά” στα δύο υπουρ­γεία που είχαν την επί­βλε­ψη των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων.

Ανα­φο­ρι­κά με το γιατί τε­λι­κά οι Αμε­ρι­κα­νοί δεν προ­χώ­ρη­σαν στη στάθ­μευ­ση σε κά­ποια νη­σιω­τι­κή πε­ριο­χή, όπως η Σκύ­ρος, ο κ. Δέν­διας διευ­κρι­νί­ζει ότι η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά δεν υπέ­βα­λε πρό­τα­ση για τη Σκύρο, αλλά η πλευ­ρά των ΗΠΑ ήρθε στη δια­πραγ­μά­τευ­ση με μία αρ­χι­κή πρό­τα­ση, η οποία πε­ρι­λάμ­βα­νε και άλλες το­πο­θε­σί­ες, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της Σκύ­ρου.

“Δεν είναι πρω­το­φα­νές σε μία δια­πραγ­μά­τευ­ση μια πλευ­ρά να ζη­τά­ει κάτι και μετά να το απο­σύ­ρει. Αλλά δεν θα μπω σε θε­ω­ρί­ες συ­νο­μω­σί­ας. Όπως ότι οι Αμε­ρι­κα­νοί φο­βή­θη­καν την αντί­δρα­ση της Τουρ­κί­ας”, ση­μειώ­νει και προ­σθέ­τει: “Αν η τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση ήταν τόσο ση­μα­ντι­κή, δεν θα είχαν επι­λέ­ξει στρα­τό­πε­δο στην Αλε­ξαν­δρού­πο­λη, λίγα χι­λιό­με­τρα από τον Έβρο, ούτε τον ναύ­σταθ­μο στη Σούδα, σε ένα νησί στην καρ­διά της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου. Η συμ­φω­νία επι­τρέ­πει την επι­λο­γή και άλλων το­πο­θε­σιών στο μέλ­λον. Άρα η πα­ρού­σα επι­λο­γή δεν είναι κατ’ ανά­γκην τε­λι­κή. Εξάλ­λου, η επι­στο­λή του Αμε­ρι­κα­νού ομο­λό­γου μου ανα­φέ­ρε­ται ρητά στο εν­δε­χό­με­νο οι αμε­ρι­κα­νι­κές δυ­νά­μεις να χρη­σι­μο­ποιούν ελ­λη­νι­κά νησιά, για εκ­παί­δευ­ση ή επι­χει­ρή­σεις στα ελ­λη­νι­κά νησιά”.

Ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών επι­ση­μαί­νει πως πρώτη προ­τε­ραιό­τη­τα της αμε­ρι­κα­νι­κής εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής είναι η πε­ριο­χή του Ινδο-Ει­ρη­νι­κού και έπε­ται η Μέση Ανα­το­λή, ενώ η Ευ­ρώ­πη ακο­λου­θεί.

“Στο πλαί­σιο αυτό, είναι εξαι­ρε­τι­κά θε­τι­κό για τα εθνι­κά μας συμ­φέ­ρο­ντα ότι οι ΗΠΑ απο­δί­δουν ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία στην χώρα μας. Βλέ­πουν την Ελ­λά­δα ως μια χώρα που μπο­ρεί να δια­δρα­μα­τί­σει ηγε­τι­κό ρόλο στην πε­ριο­χή των Δυ­τι­κών Βαλ­κα­νί­ων και στην έντα­ξη τους στην Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση. Επί­σης μας αντι­με­τω­πί­ζουν ως γέ­φυ­ρα με­τα­ξύ της Μέσης Ανα­το­λής και του Κόλ­που με την Ευ­ρώ­πη”. Προ­σθέ­τει δε πως οι ιδιαί­τε­ρα αγα­στές σχέ­σεις που έχει ανα­πτύ­ξει η Ελ­λά­δα τα τε­λευ­ταία χρό­νια με το Ισ­ρα­ήλ και τις ση­μα­ντι­κό­τε­ρες Αρα­βι­κές χώρες παί­ζουν κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο, ενώ για αυτό το λόγο στην επι­στο­λή του Αμε­ρι­κα­νού ΥΠΕΞ, υπάρ­χει ανα­φο­ρά στην προ­στα­σία της κυ­ριαρ­χί­ας και της εδα­φι­κής ακε­ραιό­τη­τας.

“Γί­νε­ται ει­δι­κή μνεία, για πρώτη φορά, στην ανά­γκη σε­βα­σμού των κυ­ριαρ­χι­κών μας δι­καιω­μά­των, στη βάση του Διε­θνούς Δι­καί­ου της Θά­λασ­σας, το οποίο ανα­γνω­ρί­ζε­ται ως εθι­μι­κό δί­καιο που δε­σμεύ­ει όλα τα κράτη. Η ανα­φο­ρά αυτή απο­τε­λεί ση­μα­ντι­κή επι­τυ­χία για τη χώρα μας. Απο­δει­κνύ­ει ότι οι δύο χώρες έχουν κοινή ανά­γνω­ση της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας”, υπο­γραμ­μί­ζει.

Ο κ. Δέν­διας ανα­φέ­ρει ακόμη ότι το Κο­γκρέ­σο, και ιδιαί­τε­ρα η Επι­τρο­πή Εξω­τε­ρι­κών Σχέ­σε­ων της Γε­ρου­σί­ας υπό την προ­ε­δρία του γε­ρου­σια­στή Με­νέ­ντεζ, “έχει πάρει σαφή θέση όσον αφορά την Τουρ­κία και ιδιαί­τε­ρα την διο­λί­σθη­ση της προς μία αντι­δη­μο­κρα­τι­κή και αντι­δυ­τι­κή κα­τεύ­θυν­ση, η οποία δεν συμ­βα­δί­ζει με την βού­λη­ση με­γά­λου μέ­ρους της τουρ­κι­κής κοι­νω­νί­ας”, ενώ υπεν­θυ­μί­ζει τα ιδιαί­τε­ρα εγκω­μια­στι­κά σχό­λια του Αμε­ρι­κα­νού ΥΠΕΞ, ο οποί­ος ανα­φέρ­θη­κε στον “ηγε­τι­κό ρόλο της Ελ­λά­δας” στην πε­ριο­χή.

Από την άλλη πλευ­ρά, όμως προ­σθέ­τει πως “υπάρ­χουν υπη­ρε­σια­κά στε­λέ­χη της “Administration” που δια­κα­τέ­χο­νται ακόμα από μια πε­ρισ­σό­τε­ρο συ­ντη­ρη­τι­κή προ­σέγ­γι­ση, η οποία έχει ως πρω­ταρ­χι­κό στόχο “να μην απω­λε­σθεί η Τουρ­κία” για τη Δύση, έχο­ντας στο νου την μετά-Ερ­ντο­γάν εποχή”.

“Η προ­σέγ­γι­ση αυτή είναι μάλ­λον ξε­πε­ρα­σμέ­νη”, ση­μειώ­νει. “Η ση­με­ρι­νή Τουρ­κία δεν έχει καμία σχέση με την χώρα που ήταν πριν από δύο δε­κα­ε­τί­ες και ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο με τη χώρα που εντά­χθη­κε στο ΝΑΤΟ το 1952. Αυτό μένει να το αφο­μοιώ­σει η γρα­φειο­κρα­τία στην Ουά­σιγ­κτων και του ΝΑΤΟ. Και βε­βαί­ως, μαζί με φί­λους και συμ­μά­χους μας, κα­τα­βάλ­λου­με προ­σπά­θειες προς την κα­τεύ­θυν­ση αυτή”.

Για την αμυ­ντι­κή συμ­φω­νία Ελ­λά­δας – Γαλ­λί­ας

Ο κ. Δέν­διας ση­μειώ­νει ότι τόσο η ελ­λη­νο­γαλ­λι­κή όσο και η αμε­ρι­κα­νι­κή αμυ­ντι­κή συμ­φω­νία έχουν δύο πολύ ση­μα­ντι­κά, δι­πλω­μα­τι­κά και αμυ­ντι­κά “όπλα”. Η επι­στο­λή του Άντο­νι Μπλίν­κεν είναι μια μο­νο­με­ρής αμε­ρι­κα­νι­κή πο­λι­τι­κή δέ­σμευ­ση, ενώ η ελ­λη­νο­γαλ­λι­κή συμ­φω­νία είναι ένα νο­μι­κά δε­σμευ­τι­κό κεί­με­νο. Όμως, το κεί­με­νο που πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται στην επι­στο­λή του Αμε­ρι­κα­νού ΥΠΕΞ υπάρ­χει και στο κεί­με­νο της ανα­θε­ω­ρη­μέ­νης Συμ­φω­νί­ας Αμοι­βαί­ας Αμυ­ντι­κής Συ­νερ­γα­σί­ας, που είναι και αυτό νο­μι­κά δε­σμευ­τι­κό κεί­με­νο, προ­σθέ­τει.

“Οι ΗΠΑ δεν έχουν συ­νά­ψει καμία δι­με­ρή συμ­φω­νία αμοι­βαί­ας συν­δρο­μής με ευ­ρω­παϊ­κή χώρα”, ση­μειώ­νει. “Η μόνη σχε­τι­κή δέ­σμευ­ση που έχουν ανα­λά­βει οι ΗΠΑ στην Ευ­ρώ­πη είναι το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, και αυτό έγινε το μα­κρι­νό 1949. Εντού­τοις, ακόμα και η δέ­σμευ­ση αυτή δεν πε­ριέ­χει ένα αυ­το­μα­τι­σμό, όπως για πα­ρά­δειγ­μα το άρθρο 42.7 της Συν­θή­κης της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης. Η Γαλ­λία έχει υπο­γρά­ψει ανά­λο­γη ρήτρα μόνο με μια άλλη ευ­ρω­παϊ­κή χώρα, τη Γερ­μα­νία και αυτό το 2019”.

“Υπό μία έν­νοια, έστω και με δια­φο­ρε­τι­κό τρόπο, η μία Συμ­φω­νία συ­μπλη­ρώ­νει την άλλη στην κα­τεύ­θυν­ση της εμπέ­δω­σης της ασφά­λειας και της στα­θε­ρό­τη­τας της χώρας μας, καθώς και της ευ­ρύ­τε­ρης πε­ριο­χής. Και βε­βαί­ως, αμ­φό­τε­ρες συμ­φω­νί­ες δεν στρέ­φο­νται κατά οιου­δή­πο­τε τρί­του, πόσο μάλ­λον της Τουρ­κί­ας, εκτός αν η Τουρ­κία προ­σλαμ­βά­νει τον εαυτό της ως επι­τι­θέ­με­νο”, το­νί­ζει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην Τουρ­κία ση­μειώ­νει πως “με την επε­κτα­τι­κή, νεο-οθω­μα­νι­κή και ισλαμo-κε­ντρι­κή πο­λι­τι­κή της έχει κα­τα­φέ­ρει να απο­ξε­νω­θεί από το σύ­νο­λο των κρα­τών της άμε­σης γει­το­νί­ας της. Αυτό είναι πραγ­μα­τι­κό επί­τευγ­μα που πρέ­πει να δι­δά­σκε­ται: πώς μπο­ρεί μια χώρα να κα­τα­στρέ­ψει μέσα σε λίγα χρό­νια τις σχέ­σεις που έχτι­ζε επί δε­κα­ε­τί­ες”.

Ανα­φέ­ρει δε πως “παρά τις όψι­μες κι­νή­σεις της, το μή­νυ­μα που λαμ­βά­νου­με από όλες τις κα­τευ­θύν­σεις είναι σαφές. Όσο η Τουρ­κία δεν αλ­λά­ξει συ­μπε­ρι­φο­ρά, δη­λα­δή πάψει να είναι ο τα­ρα­χο­ποιός της Με­σο­γεί­ου, να απει­λεί με πό­λε­μο, να κα­τέ­χει πα­ρά­νο­μα ξένα εδάφη, να στέλ­νει στρα­τό και μι­σθο­φό­ρους σε χώρες της πε­ριο­χής, και να απο­τε­λεί κα­τα­φύ­γιο και σύμ­μα­χος ακραί­ων ισλα­μι­στι­κών κι­νη­μά­των και ορ­γα­νώ­σε­ων, όπως οι Μου­σουλ­μά­νοι αδελ­φοί και η Χαμάς, τα πε­ρι­θώ­ρια βελ­τί­ω­σης των σχέ­σε­ων με τις χώρες που ανα­φέ­ρα­τε είναι πε­ριο­ρι­σμέ­να”.

Επι­ση­μαί­νει δε πως η Ελ­λά­δα δεν επι­θυ­μεί να πε­ρι­κυ­κλώ­σει ή να απο­κλεί­σει την Τουρ­κία από πε­ρι­φε­ρεια­κά σχή­μα­τα συ­νερ­γα­σί­ας, θε­ω­ρεί ότι η συμ­με­το­χή στα σχή­μα­τα αυτά είναι το συμ­φέ­ρον της τουρ­κι­κής κοι­νω­νί­ας και “θα προ­σβλέ­που­με σε μία τέ­τοια προ­ο­πτι­κή, βε­βαί­ως, εφό­σον η Τουρ­κία εκ­πλη­ρώ­σει τους όρους και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις συμ­με­το­χής στα σχή­μα­τα αυτά”.

Ο κ. Δέν­διας ανα­φέ­ρει πως στο πε­ρι­θώ­ριο του ΣΕΥ διορ­γα­νώ­νε­ται πρω­ι­νό ερ­γα­σί­ας με την Λίβυα υπουρ­γό Εξω­τε­ρι­κών, την Τε­τάρ­τη θα με­τα­βεί στο Ομάν, ενώ την Πέμ­πτη θα βρε­θεί στην Τρί­πο­λη της Λι­βύ­ης, προ­κει­μέ­νου να συμ­με­τά­σχει στη διά­σκε­ψη για τη Λιβύη.