Κακοποίηση ζώων: Το προφίλ των δραστών και ποιες θα είναι πλέον οι ποινές τους

Αντι­μέ­τω­ποι με ποινές κάθειρ­ξης που θα κυμαί­νο­νται από 5 έως 10 χρόνια θα βρί­σκο­νται όσοι βασα­νί­ζουν και κακο­ποιούν ζώα υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι θα γίνει απο­δε­κτή η σχετική νομο­θε­τική διάταξη, την οποία προ­ε­τοι­μά­ζει το υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και θα μετα­τρέ­πει το αδίκημα της κακο­ποί­η­σης ζώων από πλημ­μέ­λημα σε κακούρ­γημα. Για τη σχετική νομο­θε­τική ρύθμιση θα υπάρξει συνεν­νό­ηση του αρμό­διου υπουρ­γείου με το υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης και στόχος είναι να κατα­τε­θεί στη Βουλή και να ψηφι­στεί εντός του 2020.

Να σημειω­θεί ότι στην υφι­στά­μενη νομο­θε­σία προ­βλέ­πε­ται τιμω­ρη­τικό πλαίσιο γι’ αυτές τις περι­πτώ­σεις, το οποίο όμως δεν κάνει διά­κριση μεταξύ ηπιό­τε­ρων και βαρύ­τε­ρων προ­σβο­λών, πολλές εκ των οποίων μάλιστα έχουν και το χαρα­κτήρα της πρό­θε­σης. Επι­πλέον όπως προ­κύ­πτει από την αύξηση των περι­στα­τι­κών τόσο σε αριθμό όσο και σε βιαιό­τητα, σε αρκετές περι­πτώ­σεις οι πλημ­με­λη­μα­τι­κές ποινές δεν είναι αρκετές ώστε να λει­τουρ­γή­σουν απο­τρε­πτικά.

Τα τελευ­ταία απο­τρό­παια περι­στα­τικά βασα­νι­σμού ζώων που είδαν το φως της δημο­σιό­τη­τας και η τερά­στια κοι­νω­νική κατα­κραυγή που αυτά πυρο­δό­τη­σαν ήταν η σταγόνα που ξεχεί­λισε το ποτήρι ενός επα­να­λαμ­βα­νό­με­νου εγκλή­μα­τος, καθώς κάθε μήνα στην Ελλάδα συλ­λαμ­βά­νο­νται 25 άτομα για κακο­ποί­ηση ζώων.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία της Αστυ­νο­μίας για το α΄ εξάμηνο του 2020 όπως αυτά ανα­φέ­ρο­νται στο reportanimalabusegreece, μόνο στο διά­στημα μεταξύ Ιανουα­ρίου – Ιουνίου 2020:

• είχαν υπο­βλη­θεί 2.644 καταγ­γε­λίες για κακο­ποί­ηση ζώων,
• είχαν σχη­μα­τι­στεί 778 δικο­γρα­φίες και
• έγιναν 148 συλ­λή­ψεις.

Οι καταγ­γε­λίες για κακο­ποί­ηση ζώων εμφα­νί­ζουν ανοδική τάση, ενώ στην πλειο­νό­τητά τους προ­έρ­χο­νται από ιδιώτες, όπως προ­κύ­πτει και από τα στοι­χεία προη­γού­με­νων ετών που παρα­χώ­ρησε η Ελλη­νική Αστυ­νο­μία στο ethnos.gr.

Σύμφωνα με αυτά:

– Το 2017 υπο­βλή­θη­καν 2.499 καταγ­γε­λίες από ιδιώτες, 336 από φιλο­ζω­ι­κές οργα­νώ­σεις και 136 από φορείς-υπηρεσίες. Σχη­μα­τί­στη­καν 1.531 δικο­γρα­φίες και έγιναν 257 συλ­λή­ψεις. Βεβαιώ­θη­καν διοι­κη­τικά πρό­στιμα σε 1.074 περι­πτώ­σεις με το συνο­λικό τους ύψος να φτάνει τα 2.449.511 ευρώ.

– Το 2018 υπο­βλή­θη­καν 3.198 καταγ­γε­λίες από ιδιώτες, 372 από φιλο­ζω­ι­κές οργα­νώ­σεις – σωμα­τεία και 164 από φορείς και υπη­ρε­σίες. Σχη­μα­τί­στη­καν 1.690 δικο­γρα­φίες και ο αριθμός των συλ­λη­φθέ­ντων έφτασε τους 270. Οι περι­πτώ­σεις βεβαί­ω­σης διοι­κη­τι­κών προ­στί­μων ανήλθαν σε 1.199 με το συνο­λικό τους ύψος να φτάνει τα 2.547.850 ευρώ.

– Το 2019 υπο­βλή­θη­καν 3.403 καταγ­γε­λίες από ιδιώτες, 381 από φιλο­ζω­ι­κές οργα­νώ­σεις – σωμα­τεία και 145 από φορείς και υπη­ρε­σίες. Σχη­μα­τί­στη­καν 1.668 δικο­γρα­φίες και συνε­λή­φθη­σαν 255 άτομα. Διοι­κη­τικά πρό­στιμα βεβαιώ­θη­καν σε 1.749 περι­πτώ­σεις και το συνο­λικό τους ύψος ανήλθε σε 1.669.150 ευρώ.

Οι αριθμοί αυτοί μάλιστα φαί­νε­ται ότι είναι απλώς η κορυφή του προ­βλή­μα­τος καθώς εκτι­μά­ται ότι τα πραγ­μα­τικά περι­στα­τικά κακο­ποί­η­σης, τα οποία δεν παίρ­νουν τη μορφή καταγ­γε­λίας είτε από φόβο όσων τα εντο­πί­ζουν είτε από αδια­φο­ρία, είναι πολ­λα­πλά­σια.

Την ίδια στιγμή όλο και συχνό­τερα γίνο­νται γνωστά περι­στα­τικά άγριου βασα­νι­σμού ζώων με πιο πρό­σφα­τες τις δύο τελευ­ταίες περι­πτώ­σεις στη Νίκαια και το Ηρά­κλειο της Κρήτης.

Η πρώτη αφορά τον 55χρονο άνδρα στο Ηρά­κλειο, ο οποίος με βάρβαρο τρόπο κρέμασε και αφαί­ρεσε τα γεν­νη­τικά όργανα σκύλου. Ο άνδρας έχει τεθεί ήδη σε δια­θε­σι­μό­τητα από τη ΔΕΗ όπου δούλευε, ενώ του έχει βεβαιω­θεί και το διοι­κη­τικό πρό­στιμο των 30.000 ευρώ.

Η δεύτερη περί­πτωση αφορά έναν 54χρονο καθη­γητή στην περιοχή της Ανω Νεά­πο­λης στη Νίκαια, ο οποίος μαζί με άλλον ηλι­κιω­μένο άνδρα κακο­ποί­η­σαν σκύλο, τραυ­μα­τί­ζο­ντάς τον πολύ σοβαρά με μαχαίρι και χτυ­πώ­ντας τον με σιδε­ρό­βεργα.

Για τις περι­πτώ­σεις κακο­ποί­η­σης ζώων, ο υφι­στά­με­νος νόμος προ­βλέ­πει ποινή φυλά­κι­σης του­λά­χι­στον ενός έτους και έως πέντε ετών. Επι­πλέον ορί­ζε­ται πρό­στιμο ύψους 30.000 ευρώ για κάθε ζώο και για κάθε περι­στα­τικό για τις περι­πτώ­σεις κακο­ποί­η­σης, βασα­νι­σμού, κακής ή βάναυ­σης μετα­χεί­ρι­σης ζώου και οποιασ­δή­ποτε πράξης βίας κατ’ αυτού, πώληση, εμπορία και παρου­σί­αση – δια­κί­νηση μέσω Δια­δι­κτύου οποιου­δή­ποτε οπτι­κο­α­κου­στι­κού υλικού όπως βίντεο ή άλλου είδους κινη­μα­το­γρα­φι­κού ή φωτο­γρα­φι­κού υλικού, στα οποία απει­κο­νί­ζε­ται οποια­δή­ποτε πράξη βίας ενα­ντίον ζώου, καθώς και σεξουα­λική συνεύ­ρεση μεταξύ ζώων ή μεταξύ ζώου και ανθρώ­που με σκοπό το κέρδος ή την σεξουα­λική ικα­νο­ποί­ηση ατόμων που παρα­κο­λου­θούν ή συμ­με­τέ­χουν σε αυτά.

Παρά τις καταγ­γε­λίες και τις συλ­λή­ψεις, πάντως, δεν είναι απο­λύ­τως σαφής η εικόνα ως προς τις επι­βαλ­λό­με­νες ποινές, αλλά και την εισπρα­ξι­μό­τητα των διοι­κη­τι­κών προ­στί­μων που επι­βάλ­λο­νται. Δεδο­μέ­νου ότι το αδίκημα έως και σήμερα απο­τε­λεί πλημ­μέ­λημα, τα συγκε­ντρω­τικά στα­τι­στικά στοι­χεία στα­μα­τούν στη σύλληψη των φερό­με­νων ως δραστών και αυτό εάν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σύλληψη κατά τη διάρ­κεια των 48 ωρών της αυτό­φω­ρης δια­δι­κα­σίας. Ως πλημ­μέ­λημα δεν απαι­τεί­ται η κράτηση οπότε η συνέ­χεια της κάθε υπό­θε­σης θα πρέπει να ιχνη­λα­τη­θεί ξεχω­ρι­στά ανά περί­πτωση ώστε να δια­πι­στω­θεί η κατά­ληξή της και να φανεί εάν και σε πόσες περι­πτώ­σεις η ποινή δεν είχε ανα­σταλ­τικό χαρα­κτήρα. Εξίσου δύσκολο είναι να υπάρ­ξουν συγκε­ντρω­τικά στοι­χεία για την εισπρα­ξι­μό­τητα των προ­στί­μων που επι­βάλ­λο­νται δεδο­μέ­νου ότι και πάλι θα πρέπει να εξε­τα­στεί η κάθε περί­πτωση χωριστά τόσο ως προς το ύψος του προ­στί­μου που αρχικά επι­βλή­θηκε όσο και ως προς το εάν ακο­λού­θησε ένσταση, η οποία ενδε­χο­μέ­νως οδήγησε στη μείωσή του.

Το προφίλ του δράστη της κακο­ποί­η­σης ζώου

Η έλλειψη ενσυ­ναί­σθη­σης, η μειω­μένη ή μηδε­νική δια­χεί­ριση των παρορ­μή­σεων και η ελλιπής ή απούσα δια­χεί­ριση θυμού είναι τρία από τα βασικά χαρα­κτη­ρι­στικά όσων κακο­ποιούν ζώα, όπως επι­ση­μαί­νει στο ethnos.gr ο Βαγ­γέ­λης Δρίβας, αστυ­νο­μι­κός – κλι­νι­κός ψυχο­λό­γος και ψυχο­θε­ρα­πευ­τής, ο οποίος μελετά χρόνια το θέμα. Αλλωστε τις τελευ­ταίες δεκα­ε­τίες η βία προς τα ζώα έχει συσχε­τι­στεί τόσο με τη δια­προ­σω­πική βία όσο και με την εν γένει αντι­κοι­νω­νική συμπε­ρι­φορά.

«Δεν μπο­ρούμε σε καμία περί­πτωση να εξά­γουμε ως κανόνα ότι όποιος έχει βασα­νί­σει ζώο, θα επι­τε­θεί ή θα σκο­τώ­σει και άνθρωπο ή όποιος έχει κακο­ποι­ή­σει άνθρωπο, είχε απα­ραι­τή­τως στο παρελ­θόν αντί­στοιχη συμπε­ρι­φορά απέ­να­ντι στα ζώα» διευ­κρι­νί­ζει ο κ. Δρίβας προ­σθέ­το­ντας, πάντως, πως «η κακο­ποί­ηση ζώων συγκα­τα­λέ­γε­ται στο ευρύ­τερο πλαίσιο της αντι­κοι­νω­νι­κής συμπε­ρι­φο­ράς ενός ανθρώ­που».

Στην Ελλάδα – όπως προ­κύ­πτει και από τα στοι­χεία και τις μελέτες που εκπονεί ο ίδιος – τα περισ­σό­τερα περι­στα­τικά καταγ­γέλ­λο­νται και κατα­γρά­φο­νται στα μεγάλα αστικά κέντρα και κυρίως στην Αττική και τη Θεσ­σα­λο­νίκη, στις οποίες συγκε­ντρώ­νε­ται και το μεγα­λύ­τερο πλήθος των καταγ­γε­λιών. Το φαι­νό­μενο αυτό – εξηγεί ο κ. Δρίβας – απο­δί­δε­ται εν μέρει στο γεγονός ότι σε αυτές τις δυο πόλεις συγκε­ντρώ­νε­ται το μεγα­λύ­τερο τμήμα του πλη­θυ­σμού της χώρας: «Ωστόσο δεν είναι μόνο αυτό. Φαί­νε­ται ότι στα μεγάλα αστικά κέντρα η ευαι­σθη­το­ποί­ηση του κόσμου είναι μεγα­λύ­τερη ίσως λόγω και της πλη­ρέ­στε­ρης ενη­μέ­ρω­σης και της έντονης δρα­στη­ριο­ποί­η­σης πολλών ζωο­φι­λι­κών σωμα­τείων».

Στην αύξηση των καταγ­γε­λιών, πάντως, φαί­νε­ται ότι έχουν συμ­βά­λει σημα­ντικά τα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης καθώς ποτέ στο παρελ­θόν περι­στα­τικά κακο­ποί­η­σης ζώων δεν «ταξί­δευαν» τόσο γρήγορα, ενώ ο μέσος πολίτης δε γνώριζε καν που θα μπο­ρούσε να υπο­βά­λει μία τέτοια καταγ­γε­λία.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην πρόθεση του υπουρ­γείου Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης για την μετα­τροπή του αδι­κή­μα­τος σε κακούρ­γημα, ο κ. Δρίβας σημειώ­νει ότι «αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να είχε γίνει χθες». Ωστόσο συμπλη­ρώ­νει ότι η πλήρης εφαρ­μογή του θα χρεια­στεί κάποιο χρόνο: «Εκτός της νομο­θε­τι­κής εργα­σίας που πρέπει να προη­γη­θεί, θα πρέπει να υπάρξει και μια σχετική εκπαί­δευση των ελεγ­κτι­κών οργάνων, ίσως ένα πιο οργα­νω­μένο τμήμα εντός της Αστυ­νο­μίας για την αντι­με­τώ­πιση τέτοιων περι­στα­τι­κών» τονίζει υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι σε ορι­σμέ­νες Πολι­τείες των ΗΠΑ, όπως η Βιρ­τζί­νια λει­τουρ­γεί αστυ­νο­μία ζώων.

Πηγή: ethnos.gr