Tο νέο ποινολόγιο φορο-παραπτωμάτων

Την εκλο­γί­κευση των προ­στί­μων με στόχο την αύξηση της εισπρα­ξι­μό­τη­τας, αλλά και την εισα­γωγή αυστη­ρών ποι­νι­κών κυρώ­σεων για τη φορο­δια­φυγή, περι­λαμ­βά­νει το νέο ποι­νο­λό­γιο της εφορίας που καλύ­πτει όλο το φάσμα των σοβαρών περι­πτώ­σεων.

Με τις νέες δια­τά­ξεις καταρ­γού­νται τα αυτο­τελή πρό­στιμα των 250 και 500 ευρώ που επι­βάλ­λο­νταν μέχρι σήμερα για κάθε μία μη εκδο­θείσα από­δειξη, με ανώτατο όριο προ­στί­μου τις 30.000 ευρώ. Πλέον ο νέος νόμος ορίζει ένα ενιαίο πρό­στιμο ύψους 2.500 ευρώ, ανε­ξάρ­τητα εάν δεν έχει εκδοθεί μία από­δειξη -ακόμα και εάν αυτή ήταν αξίας ενός ευρώ- ή περισ­σό­τε­ρες. Ωστόσο σε περί­πτωση υπο­τρο­πής το πρό­στιμο μπορεί να φθάσει τις 10.000 ευρώ. Ανα­λύ­ε­ται, κατω­τέρω, η νέα νομο­θε­σία για τα πρό­στιμα και τις ποινές με παρα­δείγ­ματα, προ­κει­μέ­νου οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες, οι επι­τη­δευ­μα­τίες και οι επι­χει­ρή­σεις να γνω­ρί­ζουν ακριβώς τι θα τους επι­βλη­θεί στην περί­πτωση που εντο­πι­σθούν φορο­λο­γι­κές παρα­βά­σεις από τις ελεγ­κτι­κές αρχές.

Με τις νέες δια­τά­ξεις, όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, βελ­τιώ­νο­νται και εκλο­γι­κεύ­ο­νται οι κυρώ­σεις που αφορούν τις δια­δι­κα­στι­κές αλλά και τις λοιπές παρα­βά­σεις, όμως παράλ­ληλα εισά­γο­νται αυστη­ρές ποι­νι­κές κυρώ­σεις. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι με νομο­τε­χνική βελ­τί­ωση καθί­στα­ται πλέον σαφές ότι σε περί­πτωση δια­πί­στω­σης, κατόπιν ελέγχου, διά­πρα­ξης εκ νέου μιας εκ των δια­δι­κα­στι­κών παρα­βά­σεων εντός πεντα­ε­τίας από την έκδοση της αρχικής πράξης, τα πρό­στιμα αυτά επι­βάλ­λο­νται για την πρώτη υπο­τροπή στο διπλά­σιο και για τη δεύτερη υπο­τροπή και επό­με­νες στο τετρα­πλά­σιο. Η βελ­τί­ωση αυτή κρίθηκε απα­ραί­τητη διότι η μέχρι τώρα δια­τύ­πωση της σχε­τι­κής διά­τα­ξης οδη­γούσε στο συμπέ­ρα­σμα ότι όλα τα πρό­στιμα του Κώδικα Φορο­λο­γι­κών Δια­δι­κα­σιών (ΚΦΔ), δια­δι­κα­στι­κών και μη δια­δι­κα­στι­κών παρα­βά­σεων, μπο­ρού­σαν να διπλα­σια­σθούν ή να τετρα­πλα­σια­σθούν.

Παρα­βά­σεις

Ποιες είναι οι δια­δι­κα­στι­κές παρα­βά­σεις στις φορο­λο­γίες κεφα­λαίου:

• Μη υποβολή ή εκπρό­θε­σμη υποβολή ή υποβολή ελλι­πούς δήλωσης πλη­ρο­φο­ρια­κού χαρα­κτήρα ή φορο­λο­γι­κής δήλωσης από την οποία δεν προ­κύ­πτει φορο­λο­γική υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής φόρου.

• Μη υποβολή ή εκπρό­θε­σμη υποβολή φορο­λο­γι­κής δήλωσης.

• Μη υποβολή ή εκπρό­θε­σμη υποβολή δήλωσης παρα­κρά­τη­σης φόρου.

• Μη αντα­πό­κριση σε αίτημα της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης για παροχή πλη­ρο­φο­ριών ή στοι­χείων.

• Μη γνω­στο­ποί­ηση στη φορο­λο­γική διοί­κηση για τον διο­ρι­σμό φορο­λο­γι­κού εκπρο­σώ­που.

Στην πρώτη παρά­βαση το πρό­στιμο ανέρ­χε­ται στα 100 ευρώ, ενώ στην πρώτη υπο­τροπή εντός πεντα­ε­τίας το πρό­στιμο διπλα­σιά­ζε­ται και στη δεύτερη τετρα­πλα­σιά­ζε­ται. Στις φορο­λο­γίες κεφα­λαίου δεν ήταν δυνατόν να επι­βλη­θούν τα πρό­στιμα που προ­βλέ­πο­νται για όσους είναι υπό­χρεοι σε τήρηση λογι­στι­κών βιβλίων, δηλαδή 250 ευρώ για όσους τηρούν απλο­γρα­φικά βιβλία και 500 ευρώ για όσους τηρούν διπλο­γρα­φικά βιβλία, αλλά μόνο το πρό­στιμο των 100 ευρώ, διότι όπως τονί­ζε­ται στην αιτιο­λο­γική έκθεση η φορο­λο­γική υπο­χρέ­ωση στο κεφά­λαιο δεν εξαρ­τά­ται από την επαγ­γελ­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα και συνεπώς από την υπο­χρέ­ωση τήρησης βιβλίων.

Δια­δι­κα­στι­κές παρα­βά­σεις στα λοιπά φορο­λο­γικά αντι­κεί­μενα:

• Μη υποβολή ή εκπρό­θε­σμη υποβολή ή υποβολή ελλι­πούς δήλωσης πλη­ρο­φο­ρια­κού χαρα­κτήρα ή φορο­λο­γι­κής δήλωσης από την οποία δεν προ­κύ­πτει φορο­λο­γική υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής φόρου. Πρώτη παράβαση100 ευρώ.

• Μη υποβολή ή εκπρό­θε­σμη υποβολή φορο­λο­γι­κής δήλωσης. Πρώτη παρά­βαση 250 ευρώ.

• Μη υποβολή ή εκπρό­θε­σμη υποβολή δήλωσης παρα­κρά­τη­σης φόρου. Πρώτη παρά­βαση 250 ευρώ.

• Μη αντα­πό­κριση σε αίτημα της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης για παροχή πλη­ρο­φο­ριών ή στοι­χείων. Πρώτη παρά­βαση 250 ευρώ.

• Μη συνερ­γα­σία στη διάρ­κεια του φορο­λο­γι­κού ελέγχου. Πρώτη παρά­βαση 2.500 ευρώ.

• Μη εγγραφή στο φορο­λο­γικό μητρώο ή εγγραφή περισ­σό­τε­ρες φορές Πρώτη παρά­βαση 2.500 ευρώ.

• Μη συμ­μόρ­φωση στις υπο­χρε­ώ­σεις σχετικά με την τήρηση λογι­στι­κών αρχείων φορο­λο­γι­κών μηχα­νι­σμών κ.λπ. (αφορά όσους ασκούν επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα). Πρώτη παρά­βαση 2.500 ευρώ. Εφόσον ο παρα­βά­της υπο­πέ­σει σε αδίκημα εντός πεντα­ε­τίας, την πρώτη φορά το πρό­στιμο θα διπλα­σια­στεί και θα ανέλθει σε 5.000 ευρώ και τη δεύτερη σε 10.000 ευρώ.

Μη υποβολή δήλωσης

• Σε περί­πτωση δια­πί­στω­σης από τον έλεγχο μη υπο­βο­λής δήλωσης από την οποία θα προ­έ­κυ­πτε υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής φόρου, επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο ίσο με ποσοστό 50% επί του ποσού του φόρου που ανα­λο­γεί στη μη υπο­βλη­θείσα δήλωση, από το ισόποσο που προ­βλέ­πετο μέχρι σήμερα. Πρό­στιμα για παρα­βά­σεις σχε­τι­κές με παρα­κρα­τού­με­νους φόρους:

• Οταν η μη υποβολή ή μη ακριβής υποβολή δήλωσης αφορά παρα­κρα­τού­με­νους φόρους (φόρος μισθω­τών υπη­ρε­σιών, φόρος μερι­σμά­των, φόρος που παρα­κρα­τεί­ται σε υπη­ρε­σίες από πρώην ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τίες κ.λπ.) τότε επι­βάλ­λο­νται τα ακό­λουθα πρό­στιμα και όχι τα πρό­στιμα ανα­κρι­βούς δήλωσης και μη υπο­βο­λής δήλωσης του άρθρου 58 που αφορούν τις λοιπές φορο­λο­γίες. Ειδι­κό­τερα:

α) Σε περί­πτωση δια­πί­στω­σης από τον έλεγχο μη υπο­βο­λής δήλωσης παρα­κρα­τού­με­νου φόρου από την οποία θα προ­έ­κυ­πτε υπο­χρέ­ωση από­δο­σης φόρου, επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο ποσο­στού 50% επί του ποσού του φόρου που ανα­λο­γεί στη μη υπο­βλη­θείσα δήλωση, από το ισόποσο που προ­ε­βλέ­πετο μέχρι σήμερα. Παρά­δειγμα: ο έλεγχος δια­πι­στώ­νει ότι δεν έχει υπο­βλη­θεί δήλωση παρα­κρα­τού­με­νου φόρου μισθω­τών υπη­ρε­σιών ύψους 3.000 ευρώ. Θα επι­βλη­θεί πρό­στιμο ύψους 1.500 ευρώ (3.000 Χ 50%).

β) Σε περί­πτωση δια­πί­στω­σης από τον έλεγχο υπο­βο­λής ανα­κρι­βούς δήλωσης παρα­κρα­τού­με­νου φόρου, επι­βάλ­λε­ται πρό­στιμο ποσο­στού 50% επί της δια­φο­ράς του φόρου.

Γ. Κορο­μη­λάς πρό­ε­δρος του Ινστι­τού­του Φορο­λο­γι­κών Μελετών.