Προς νέα αμυντική συμφωνία οδεύουν Ελλάδα-ΗΠΑ

Για μυστι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις Αθήνας-Ουάσιγκτον προ­κει­μέ­νου Ελλάδα και ΗΠΑ να κατα­λή­ξουν σε μια νέα αμυ­ντική συμ­φω­νία, κάνει λόγο το “ΒΗΜΑ της Κυρια­κής”.

Σύμφωνα με την εφη­με­ρίδα, οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις αφορούν τη ριζική ανα­θε­ώ­ρηση της Συμ­φω­νίας Αμοι­βαίας Αμυ­ντι­κής Συνερ­γα­σίας (Mutual Defense Cooperation Agreement- MDCA) του 1990, γνωστής ως “Συμ­φω­νία για τις βάσεις” που θεω­ρεί­ται σήμερα παρω­χη­μένη λόγω των ραγδαίων εξε­λί­ξεων στην περιοχή. Μάλιστα οι πλη­ρο­φο­ρίες που επι­κα­λεί­ται η εφη­με­ρίδα θέλουν να εξε­τά­ζε­ται σε πρώτο χρόνο η επέ­κταση της MDCA σε οκτώ ή 10 χρόνια, ακο­λού­θως δε επ’ αόριστο,

Ο χρόνος υπο­γρα­φής της συμ­φω­νίας τοπο­θε­τεί­ται στο προ­σε­χές φθι­νό­πωρο και συγκε­κρι­μένα τον Οκτώ­βριο όπου και θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στην Αθήνα αυτή τη φορά, ο δεύ­τε­ρος γύρος των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων (ο πρώτος πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στην Ουά­σινγ­κτον τον περα­σμένο Δεκέμ­βριο). Μάλιστα, η επι­τα­κτι­κό­τατα του θέματος ετέθη τόσο κατά την πρό­σφατη του ΥΠΕΞ Νίκου Δένδια στην Ουά­σινγ­κτον, όσο και κατά τις συνο­μι­λίες που είχε πριν από λίγες εβδο­μά­δες στην Αθήνα ο Αμε­ρι­κα­νός βοηθός υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών για θέματα Ευρώπης και Ευρα­σίας, Φίλιπ Ρίκερ.

Επι­κε­φα­λής της αμε­ρι­κα­νι­κής αντι­προ­σω­πείας που θα έρθει στην Αθήνα τον Οκτώ­βριο φαί­νε­ται πως θα είναι ο Αμε­ρι­κα­νός υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Μάικ Πομπέο.

Είναι σαφές ότι μια επι­και­ρο­ποί­ηση  της MDCA θα σημάνει την περαι­τέρω ανα­βάθ­μιση της ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νι­κής στρα­τη­γι­κής σχέσης. Η χώρα θα εντάσ­σε­ται στο ευρύ­τερο αμε­ρι­κα­νικό στρα­τη­γικό σχέδιο που θέλει την Ελλάδα ως κρίκο μιας αλυ­σί­δας “μετω­πι­κών κρατών” (front states) με την Πολωνία, το Ισραήλ και την Ελλάδα να δια­μορ­φώ­νουν ένα “νοητό τόξο ανά­σχε­σης” σ’ ένα γεω­πο­λι­τικό περι­βάλ­λον επι­στρο­φής στον αντα­γω­νι­σμό των μεγάλων δυνά­μεων.

Τα σημεία ενδια­φέ­ρο­ντος

Η βάση της Σούδας, οι αερο­πο­ρι­κές βάσεις στρατού της Λάρισας, η βάση Αερο­πο­ρίας Στρατού στο Στε­φα­νο­βί­κειο Μαγνη­σίας και το λιμάνι της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης, απο­τε­λούν σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ της εφη­με­ρί­δας τα αμε­ρι­κα­νικά σημεία ενδια­φέ­ρο­ντος. Ιδιαί­τερη αναφορά γίνεται στην βάση της Σούδας, του “δια­μα­ντιού της Μεσο­γείου” όπως την απο­κα­λούν αμε­ρι­κα­νι­κοί παρά­γο­ντες, με το ενδε­χό­μενο επέ­κτα­σης χρήσης της προ­βλή­τας του Μαρα­θιού. Άξιον ανα­φο­ράς, ότι στον κόλπο της Σούδας βρί­σκε­ται το Κρη­πί­δωμα Κ-14 (κατα­σκευα­σμένο με κον­δύ­λια του ΝΑΤΟ), το οποίο απο­τε­λεί το μονα­δικό σημείο στη Μεσό­γειο που μπορούν να σταθ­μεύ­σουν αμε­ρι­κα­νικά αερο­πλα­νο­φόρα.

Όπως ανα­φέ­ρει το “ΒΗΜΑ”, η αμε­ρι­κα­νική πλευρά επι­διώ­κει μια “ολι­στική προ­σέγ­γιση” της παρου­σίας της στην Ελλάδα και των χρήσεων που θα κάνει στους χώρους.

Χωρίς βιασύνη ελέω Βουλής

Σύμφωνα με το άρθρο 36 του Συντάγ­μα­τος η συμ­φω­νία αυτή μετά την υπο­γραφή της πρέπει να κυρωθεί από την ελλη­νική Βουλή. Αυτός είναι και ο λόγος που στα πιθανά σενάρια “παίζει” και η συντη­ρη­τι­κό­τερη και προ­σε­κτι­κό­τερη άποψη να μην υπάρξει βιασύνη, να ανα­νε­ω­θεί για έναν ακόμη χρόνο η υπάρ­χουσα MDCA. Με αυτόν τον τρόπο θα μπο­ρούσε να αξιο­ποι­η­θεί αυτό το διά­στημα για εκτε­νέ­στε­ρες και πιο ουσια­στι­κές αλλαγές που θα αντέ­ξουν στον χρόνο.

Τα ανταλ­λάγ­ματα

Είναι σαφές ότι η ελλη­νική κυβέρ­νηση επι­θυ­μεί να επι­διώ­ξει και σαφή και ουσια­στικά ανταλ­λάγ­ματα, τόσο στρα­τιω­τι­κής, όσο και αμυ­ντι­κής φύσης, για την επι­και­ρο­ποί­ηση της MDCA. Μάλιστα, από ορι­σμέ­νους κύκλους έχει πέσει στο τραπέζι το επι­χεί­ρημα να διεκ­δι­κή­σει η Ελλάδα μια συμ­φω­νία που να ομοιά­ζει, στο μέτρο του εφικτού, με τη συμ­φω­νία που διέπει τις σχέσεις των ΗΠΑ με το Ισραήλ

Στα πιθανά σενάρια, θα μπο­ρούσε να ήταν η ένταξη της Ελλάδας στο πρό­γραμμα συμπα­ρα­γω­γής των F-35 και η είσοδος στο πρό­γραμμα συμπα­ρα­γω­γής φρε­γα­τών κλάσεως Freedom. Όπως ανα­φέ­ρει η εφη­με­ρίδα, η δια­φαι­νό­μενη εξαγορά των ναυ­πη­γείων της Ελευ­σί­νας από εται­ρεία ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων θα μπο­ρούσε ίσως “να κου­μπώ­σει” σε έναν τέτοιο σχε­δια­σμό.