Καταναλωτική μανία έφερε ο φόβος της δραχμής και του «κουρέματος» καταθέσεων

Σε αγορές κομπιού­τερ, τηλε­ο­ρά­σεων και κοσμη­μά­των και γενικά ακριβών αντι­κει­μέ­νων προ­βαί­νουν το τελευ­ταίο διά­στημα μετά τα capital controls οι έλληνες κατα­να­λω­τές, φοβού­με­νοι τις φήμες για επι­στροφή στη δραχμή ή «κούρεμα» των κατα­θέ­σεων.

Ενώ η αγορά έχει σχεδόν παγώσει το τελευ­ταίο δίμηνο με τις δρα­μα­τι­κές πολι­τι­κές και οικο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις στη χώρα μας, τις πρώτες δύο εβδο­μά­δες που έκλει­σαν οι τρά­πε­ζες και επι­βλή­θη­καν τα capital controls, σύμφωνα με επι­χει­ρη­μα­τίες και παρά­γο­ντες της αγοράς, οι κατα­να­λω­τές άρχισαν να αγο­ρά­ζουν ακριβά αντι­κεί­μενα, όπως κινητά τηλέ­φωνα, laptops, τηλε­ο­ρά­σεις ως και κοσμή­ματα, με τις κάρτες τους.

Η ανη­συ­χία πολλών ότι θα χαθούν οι κατα­θέ­σεις τους ή θα μετα­τρα­πούν σε δραχμές οδήγησε πολλούς Ελληνες στα κοσμη­μα­το­πω­λεία της Βου­κου­ρε­στίου για αγορές κοσμη­μά­των μεγάλης αξίας, ακόμη και χρυσού και δια­μα­ντιών.

Την ίδια ώρα ουρές σχη­μα­τί­ζο­νταν σε όλες τις αλυ­σί­δες με ηλε­κτρικά και ηλε­κτρο­νικά προ­ϊ­ό­ντα για την αγορά laptops, έξυπνων κινητών, τηλε­ο­ρά­σεων κυρίως την πρώτη εβδο­μάδα των περιο­ρι­σμών και λιγό­τερο τη δεύτερη, όπως ανα­φέ­ρουν στελέχη μεγάλης αλυ­σί­δας με ηλε­κτρικά είδη.

Η αύξηση πωλή­σεων αυτές τις ημέρες μπορεί να αγγίζει και το 50% αυτών των ειδών, ενώ την τρίτη εβδο­μάδα όμως, που άρχισαν και οι εκπτώ­σεις, η κίνηση είναι πτωτική κυρίως στα είδη ένδυσης και υπό­δη­σης, κλάδο που υπο­φέ­ρει καθ’ όλη τη διάρ­κεια της κρίσης διότι δεν υπάρχει κανο­νι­κό­τητα και ασφά­λεια για αγορές.

Σύμφωνα με τον κ. Ιωάννη Στρού­τση, διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βουλο της Ηλε­κτρο­νι­κής Αθηνών, «η μέση τιμή από­δει­ξης τις πρώτες δύο εβδο­μά­δες των capital controls ήταν 15% υψη­λό­τερη από ό,τι συνήθως και η κίνηση ήταν ιδιαί­τερα υψηλή, καθώς οι κατα­να­λω­τές αγό­ρα­ζαν ακριβά είδη, από τηλε­ο­ρά­σεις ως ψυγεία και πλυ­ντή­ρια. Οι συναλ­λα­γές πραγ­μα­το­ποιού­νται κατά 80% με πιστω­τι­κές κάρτες, ενώ από τις 13 Ιουλίου που άρχισαν και οι εκπτώ­σεις οι πωλή­σεις είναι πτω­τι­κές σε σχέση με πέρυσι».

Δύσκολο το δεύτερο εξάμηνο

Αλλο ένα πρό­βλημα που αντι­με­τω­πί­ζουν οι επι­χει­ρη­μα­τίες αλυ­σί­δων ηλε­κτρι­κών ειδών αλλά και όλων των κλάδων είναι ότι οι retailers τούς ζητούν προ­πλη­ρωμή σε μετρητά, κάτι που δυσκο­λεύει ακόμη περισ­σό­τερο την ασφυ­κτική κατά­σταση. Βέβαια οι μεγάλες πολυ­ε­θνι­κές αλυ­σί­δες φαί­νε­ται ότι αντέ­χουν περισ­σό­τερο σε σχέση με τα μικρά και ανε­ξάρ­τητα κατα­στή­ματα με ηλε­κτρικά είδη. Οσον αφορά τη ζήτηση σε ηλε­κτρικά και ηλε­κτρο­νικά είδη, μπορεί να υπήρξε μια ασυ­νή­θι­στη και έντονη κινη­τι­κό­τητα τις πρώτες ημέρες του capital control, αλλά αυτό έχει στα­μα­τή­σει, και μάλιστα αρκετοί έμποροι εκτι­μούν ότι η αβε­βαιό­τητα και η αστά­θεια που επι­κρα­τούν θα επη­ρε­ά­σουν αρνη­τικά την κατα­να­λω­τική ζήτηση το δεύτερο εξάμηνο του 2015. Το ήδη αρνη­τικό κλίμα ανα­μέ­νε­ται να επι­βα­ρυν­θεί ακόμη περισ­σό­τερο το προ­σε­χές διά­στημα, μετά και την ορι­στι­κο­ποί­ηση των μέτρων της δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής, με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­χουν εκτι­μή­σεις για μείωση στην αγορά των ηλε­κτρι­κών και ηλε­κτρο­νι­κών ειδών κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2015 του­λά­χι­στον κατά 20% σε σύγκριση με πέρυσι. Σημειώ­νε­ται ότι το 2014 συνο­λικά η αγορά των ηλε­κτρι­κών και ηλε­κτρο­νι­κών ειδών είχε κινηθεί ανοδικά κατά 7,3%, φτά­νο­ντας σε αξία το 1,84 δισ. ευρώ.

Την ασυ­νή­θι­στη κίνηση στα ακριβά είδη επι­βε­βαί­ωσε και ο απο­κλει­στι­κός αντι­πρό­σω­πος της Montblanc κ. Τίμος Τζάννες, ανα­φέ­ρο­ντας ότι αρκετοί Ελληνες κάτω από την πίεση πανικού προ­χώ­ρη­σαν σε αγορές κοσμη­μά­των και ακριβών ηλε­κτρι­κών ειδών τις τελευ­ταίες ημέρες, αλλά αυτή η κατά­σταση θα στα­μα­τή­σει, διότι δεν είναι συνετές αγορές αλλά προ­ε­ξό­φληση μελ­λο­ντι­κών αγορών.

Στην αγορά του αυτο­κι­νή­του ύστερα από έξι μήνες ισχυρής ανά­καμ­ψης των πωλή­σεων – πάνω από 27% σε σχέση με το ίδιο διά­στημα του προη­γού­με­νου έτους (13% στα και­νούρ­για ΙΧ) – οι κλει­στές τρά­πε­ζες «φρέ­να­ραν» τις πωλή­σεις. Οι εισα­γω­γείς αυτο­κι­νή­των είναι και πάλι ανή­συ­χοι, δεδο­μέ­νου ότι ανα­μέ­νο­νται και αλλαγές στη φορο­λο­γία.

Ο κ. Δημή­τρης Πάτσιος, γενικός διευ­θυ­ντής του Συν­δέ­σμου Εισα­γω­γέων Αντι­προ­σώ­πων Αυτο­κι­νή­των (ΣΕΑΑ), μιλώ­ντας προς «Το Βήμα» σημειώ­νει: «Οι περι­πτώ­σεις αγο­ρα­στών που λει­τούρ­γη­σαν εσπευ­σμένα λόγω της τρα­πε­ζι­κής αργίας υπήρξαν εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμέ­νες και σε καμία περί­πτωση δεν επη­ρέ­α­σαν την αγορά. Η αγορά αυτο­κι­νή­του έχει υποστεί νέα, σημα­ντική κάμψη, με τον Ιούλιο να κινεί­ται χαμη­λό­τερα κατά 60% ως προς τον Ιούλιο του 2014 και με την πρό­βλεψη η αγορά το πρώτο επτά­μηνο του 2015 να ανα­λώ­σει τη μικρή πρόοδο που κατέ­γραφε ως τον Ιούνιο (+13%), κυρίως εξαι­τίας αυξη­μέ­νων πωλή­σεων σε εται­ρι­κούς στόλους».

Η αγορά σε αριθ­μούς

Η πτώση της εμπο­ρι­κής κίνησης κατα­γρά­φηκε τον τελευ­ταίο μήνα. Ο τζίρος των εμπο­ρι­κών κατα­στη­μά­των παρου­σί­αζε μείωση 5% το διά­στημα 10 Ιουνίου – 10 Ιουλίου σε σχέση με το αντί­στοιχο διά­στημα του 2014, σύμφωνα με στοι­χεία του Ινστι­τού­του Ελλη­νι­κής Συνο­μο­σπον­δίας Εμπο­ρίου και Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας (ΕΣΕΕ).

Το συνο­λικό ποσοστό είναι χαμηλό, καθώς προτού μπούμε στην περι­πέ­τεια με τις κλει­στές τρά­πε­ζες και το δημο­ψή­φι­σμα υπήρξε μπουμ στις πωλή­σεις των σου­περ­μάρ­κετ, ειδών πρώτης ανάγκης, ακόμη και στην αγορά των καυ­σί­μων. Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι τον τελευ­ταίο μήνα κατα­γρά­φηκε σημα­ντική αύξηση της τάξης του 30% σε υπο­κλά­δους του λια­νι­κού εμπο­ρίου, όπως τα τρόφιμα και τα καύσιμα.

Αντί­θετα, μεγάλη μείωση, πάνω από 30%, παρα­τη­ρεί­ται στα είδη ένδυσης και υπό­δη­σης και στα είδη σπιτιού, με τους εμπό­ρους να ελπί­ζουν σε ανά­καμψη την περίοδο των εκπτώ­σεων, οι οποίες θα διαρ­κέ­σουν ως το τέλος Αυγού­στου.

Οι προ­σφο­ρές και οι εκπτώ­σεις είναι μεγάλες, αλλά οι κατα­να­λω­τές είναι «κου­μπω­μέ­νοι».

Οι έμποροι προσ­δο­κούν ότι με την άρση, το ταχύ­τερο δυνατόν, των περιο­ρι­σμών στην κίνηση των κεφα­λαίων και την πλήρη απο­κα­τά­σταση της λει­τουρ­γίας των τρα­πε­ζών η αγορά θα κινηθεί με καλύ­τε­ρους όρους.

Το ΒΗΜΑ