“Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση και Περιφέρειες της ΕΕ – Προκλήσεις για την Πολιτική Συνοχής εν όψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2021-2027”

Γράφει η Ελευ­θε­ρία Φτα­κλάκη

Η ανά­δειξη της πολι­τι­κό­τη­τας των δια­δι­κα­σιών που αφορούν στην Πολι­τική Συνοχής της ΕΕ και η συμ­με­τοχή ή όχι των περι­φε­ρεια­κών αρχών στο πλαίσιο του δημό­σιου δια­λό­γου που έχει ξεκι­νή­σει η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή για την Πολι­τική Συνοχής μετά το 2020, θα απα­σχο­λή­σουν το παρόν κείμενο, που παρου­σιά­στηκε ανα­λυ­τι­κό­τερα*, στο πλαίσιο του συνε­δρίου της Έδρας  JEAN MONNET ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ που διορ­γά­νωσε το Πανε­πι­στή­μιο  Μακε­δο­νίας, στη Θεσ­σα­λο­νίκη στις  16.3.2018.

Καθώς έχει ξεκι­νή­σει ήδη ο δημό­σιος διά­λο­γος για το μέλλον της Πολι­τι­κής Συνοχής μετά το 2020, ερω­τή­ματα που θα πρέπει να απα­ντη­θούν στο πλαίσιο αυτής της συζή­τη­σης αφορούν:  1^ο) στον κατά πόσο η Πολι­τική Συνοχής θα δια­τη­ρή­σει τους βασι­κούς στόχους και την αρχι­τε­κτο­νική της μετά το 2020;  και 2^ο) ποιο θα είναι το μέλλον των ευρω­παϊ­κών περι­φε­ρειών όταν δεν νομι­μο­ποιού­νται να συμ­με­τέ­χουν θεσμικά στον σχε­δια­σμό και στη λήψη των απο­φά­σεων για το επόμενο  Πολυ­ε­τές  Δημο­σιο­νο­μικό Πλαίσιο ( ΠΔΠ)  2021-2027

• Πολι­τική Συνοχής: Εργα­λείο της Περι­φε­ρεια­κής Πολι­τι­κής της ΕΕ

Τι είναι η  Πολι­τική Συνοχής;  Ουσια­στικά είναι η πολι­τική πίσω από τα εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες έργα ανά την Ευρώπη τα οποία χρη­μα­το­δο­τού­νται από το Ευρω­παϊκό Ταμείο Περι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης (ΕΤΠΑ), το Ευρω­παϊκό Κοι­νω­νικό Ταμείο (ΕΚΤ) και το Ταμείο Συνοχής.

 

Η Πολι­τική Συνοχής είναι ζωτικής σημα­σίας για την κατα­πο­λέ­μηση των δια­πε­ρι­φε­ρεια­κών και ενδο­πε­ρι­φε­ρεια­κών ανι­σο­τή­των που αυξά­νο­νται παντού λόγω της παγκο­σμιο­ποί­η­σης. Απο­τε­λεί  μια πολι­τική στρα­τη­γι­κών επεν­δύ­σεων  σε όλες τις περι­φέ­ρειες και τις πόλεις της ΕΕ, η οποία απο­σκο­πεί στην τόνωση της οικο­νο­μι­κής τους ανά­πτυ­ξης και  στη βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας ζωής  των κατοί­κων. Ταυ­τό­χρονα συνιστά έκφραση αλλη­λεγ­γύης, καθώς η στήριξη  προ­ο­ρί­ζε­ται κυρίως για τις λιγό­τερο ανε­πτυγ­μέ­νες περι­φέ­ρειες.

Η προ­στι­θέ­μενη αξία της Πολι­τι­κής Συνοχής ως σύλληψη, υπερ­βαί­νει τις επεν­δύ­σεις στους τομείς της ανά­πτυ­ξης και των θέσεων εργα­σίας. Μέσω του μονα­δι­κού της προ­τύ­που πολυ­ε­πί­πε­δης & πολυ­συμ­με­το­χι­κής  δια­κυ­βέρ­νη­σης, εμπλέ­κει τοπι­κούς και περι­φε­ρεια­κούς φορείς στη χάραξη και την υλο­ποί­ηση πολι­τι­κής, προ­σφέ­ρο­ντας περισ­σό­τερη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και τοπικές γνώσεις.

 

Εν τοις πράγ­μασι,  παρα­τη­ρεί­ται μια  μεγάλη αδυ­να­μία στην αρχή εφαρ­μο­γής της Περι­φε­ρεια­κής Πολι­τι­κής στη δια­δι­κα­σία λήψης απο­φά­σεων που βρί­σκε­ται υπό τον απο­κλει­στικό έλεγχο των κεντρι­κών αρχών των κρατών-µελών, γεγονός που απο­κλείει εντελώς τη συμ­με­τοχή των περι­φε­ρεια­κών και τοπικών αρχών.

• Παρά­γο­ντες που συμ­βάλ­λουν στη πιθανή μείωση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού για την Πολι­τική συνοχής

Με ανα­με­νό­μενη την «τρύπα» στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό που θα προ­κλη­θεί  εξαι­τίας του Brexit καθώς η Επι­τροπή ανα­μέ­νει με αγωνία τα 60 δις που πρέπει να πλη­ρώ­σει το Ηνωμένο Βασί­λειο για την τρέ­χουσα περίοδο  και όλοι ανα­ρω­τιού­νται  αν τελικά η Μέι τελικά θα τα δώσει,  αλλά και την πολι­τική πίεση να επι­κε­ντρω­θεί η χρη­μα­το­δό­τηση στις νέες προ­τε­ραιό­τη­τες της Ένωσης (την άμυνα, τις μετα­να­στευ­τι­κές ροές, τις διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις, κα), αυτά τα δεδο­μένα δεν αφήνουν μεγάλες  επι­λο­γές εκτός από την μείωση των κον­δυ­λίων των δύο μεγα­λύ­τε­ρων πολι­τι­κών, της Πολι­τική Συνοχής που σήμερα αντι­προ­σω­πεύει περίπου το 34% του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού ( Π/Υ) της και  της ΚΑΠ που απο­τε­λεί περίπου τα 2/3 του Π/Υ της ΕΕ.

Όμως σαφώς υπάρ­χουν και άλλοι παρά­γο­ντες που ενδυ­να­μώ­νουν τις ‘φωνές’ για μείωση της Πολι­τι­κής Συνοχής μετά το 2020. Γνω­ρί­ζουμε πως ορι­σμένα κράτη-μέλη δεν λάτρε­ψαν ποτέ την περι­φε­ρειακή πολι­τική της ΕΕ καθώς λαμ­βά­νουν ένα πολύ μικρό κομμάτι από την πίτα. Άλλωστε, οι μεγα­λύ­τε­ροι δικαιού­χοι της πολι­τι­κής συνοχής, δηλαδή οι χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης, απο­γοη­τεύ­ουν τα  παλαιό­τερα κράτη μέλη με την ασταθή ή εχθρική στάση τους απέ­να­ντι στην ευρω­παϊκή ολο­κλή­ρωση (όπως οι χώρες Βίσε­γκραντ).

Επίσης, ο αυξα­νό­με­νος σκε­πτι­κι­σμός σχετικά με την κακο­δια­χεί­ριση των ταμείων συνοχής σε πολλές περι­φέ­ρειες , κυρίως στη νότια Ευρώπη ενδυ­να­μώ­νει αυτές τις φωνές καθώς και το γεγονός πως Πολι­τική συνοχής θεω­ρεί­ται σε διά­φο­ρους κύκλους των Βρυ­ξελ­λών ως παλιο­μο­δί­τικη πολι­τική που δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στις ανα­δυό­με­νες προ­τε­ραιό­τη­τες.

• ΤΙ ΔΙΑΚΥΒΕΥΕΤΑΙ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑ ΤΟ 2020;

-Ποιες είναι οι επι­λο­γές ;

Η Επι­τροπή παρου­σί­ασε στα κράτη μέλη τρία δια­φο­ρε­τικά σενάρια για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό μετά το 2020 για την Πολι­τική Συνοχής μετά το 2020 (COM, 23.2.2018).

Τα 3 προ­τει­νό­μενα σενάρια από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή

1^ο Σενάριο: Υπο­στή­ριξη όλων των ευρω­παϊ­κών περι­φε­ρειών .

Εάν η επι­λε­ξι­μό­τητα αφορά στο σύνολο των ευρω­παϊ­κών περι­φε­ρειών και με βάση το ΑΕΠ ως μονα­δικό κρι­τή­ριο κατά­τα­ξης τους στις λιγό­τε­ρες, μετα­βα­τι­κές και περισ­σό­τερο ανε­πτυγ­μέ­νες περι­φέ­ρειες, μπορεί να επι­τευ­χθεί η αύξηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας με τη δια­μόρ­φωση της έντασης των ενι­σχύ­σεων και την καλύ­τερη στό­χευση της στή­ρι­ξης;

Αυτό το σενάριο που ουσια­στικό απο­τε­λεί  δια­τή­ρηση του status quo, δηλ. να δια­τη­ρη­θούν τα τρέ­χο­ντα επίπεδα δαπανών ύψους περίπου 370 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ  που αντι­προ­σω­πεύ­ουν σχεδόν το 35% του Πολυ­ε­τούς Δημο­σιο­νο­μι­κού Πλαι­σίου, θα επι­τρε­πό­ταν να δοθεί ιδιαί­τερη προσοχή στις επεν­δύ­σεις όλων των περι­φε­ρειών σε τομείς όπως η και­νο­το­μία, ο βιο­μη­χα­νι­κός μετα­σχη­μα­τι­σμός, η μετά­βαση στην καθαρή ενέρ­γεια , δράση για το κλίμα και καλύ­τε­ρες ευκαι­ρίες απα­σχό­λη­σης.

2^ο Σενάριο: Υπο­στή­ριξη μόνο των Λιγό­τερο Ανε­πτυγ­μέ­νων Περι­φε­ρειών και των χωρών Συνοχής

Εάν το Ευρω­παϊκό Ταμείο Περι­φε­ρεια­κής Ανά­πτυ­ξης και το Ευρω­παϊκό Κοι­νω­νικό Ταμείο πρό­κει­ται να στα­μα­τή­σουν την υπο­στή­ριξη για πιο ανα­πτυγ­μέ­νες και μετα­βα­τι­κές περι­φέ­ρειες, αυτό θα ισο­δυ­να­μούσε με μείωση περίπου 95 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ κατά την περίοδο αυτή, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας πάνω από το ένα τέταρτο των τρε­χου­σών πιστώ­σεων από αυτά τα ταμεία.

Αυτό αντι­στοι­χεί περίπου στο 8,7% του τρέ­χο­ντος Πολυ­ε­τούς Δημο­σιο­νο­μι­κού Πλαι­σίου. Αυτό σημαί­νει πολλές περι­φέ­ρειες της Ελλάδος να στε­ρη­θούν πόρους Συνοχής λόγω στα­τι­στι­κού φαι­νο­μένο. Αυτό θα ισο­δυ­να­μούσε με μείωση περίπου 124 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ευρώ κατά την περίοδο, αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας περίπου το 33% των τρε­χου­σών πιστώ­σεων. Αυτό αντι­στοι­χεί περίπου στο 11% του τρέ­χο­ντος Πολυ­ε­τούς Δημο­σιο­νο­μι­κού Πλαι­σίου (ΠΔΠ).

3ο Σενάριο: Υπο­στή­ριξη μόνο των κρατών μελών της συνοχής

Η στήριξη από τα ευρω­παϊκά διαρ­θρω­τικά ταμεία και τα ταμεία επεν­δύ­σεων θα δια­τί­θε­ται στα κράτη μέλη της ΕΕ για την εφαρ­μογή της περι­φε­ρεια­κής πολι­τι­κής. Ποιος είναι ο κίν­δυ­νος από αυτό το σενάριο; Η  απο­δυ­νά­μωση του ρόλου των περι­φε­ρειών και η πλήρης εξάρ­τηση τους από τα κράτη- μέλη. Μια επιλογή-ταφόπλακα για το μέλλον των περι­φε­ρειών.  Σε αυτήν την περί­πτωση έχουμε μια ‘εθνικοποίηση’ της Πολι­τι­κής Συνοχής.

Στα σενάρια 2 και 3, η στήριξη των οικο­νο­μι­κών, κοι­νω­νι­κών και εδα­φι­κών προ­κλή­σεων θα πρέπει να ανα­λη­φθεί από τις εθνικές, περι­φε­ρεια­κές και τοπικές αρχές σύμφωνα με την αρχή της επι­κου­ρι­κό­τη­τας.

• Πολι­τι­κές Αιρε­σι­μό­τη­τες: ‘δαμό­κλειος σπάθη’ για το μέλλον της Συνοχής

Εξίσου σημα­ντική έως και ανη­συ­χη­τική  είναι η πρόταση της Επι­τρο­πής για τη μετε­ξέ­λιξη Περι­φε­ρεια­κής Πολι­τι­κής με την καθιέ­ρωση πολι­τι­κών αιρε­σι­μο­τή­των, δηλ. την τήρηση βασικών αρχών της ΕΕ ως όρων χρη­μα­το­δό­τη­σης από προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό της.

Οι πολι­τι­κές αιρε­σι­μό­τη­τες που εισα­γά­γει ως πρόταση η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή για το νέο Πολυ­ε­τές Δημο­σιο­νο­μικό Πλαίσιο, δια­συν­δέει τη χρη­μα­το­δό­τηση των κρατών με την τήρηση των θεμε­λιω­δών αρχών που ανα­φέ­ρο­νται στο άρθρο 2 της Συν­θή­κης για την Ευρω­παϊκή Ένωση (σεβα­σμός της ανθρώ­πι­νης αξιο­πρέ­πειας, ελευ­θε­ρία, δημο­κρα­τία, ισότητα, κράτος δικαίου, σεβα­σμός των ανθρώ­πι­νων δικαιω­μά­των συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των δικαιω­μά­των των μειο­νο­τή­των).

Σε αυτή την πρόταση συνέ­βα­λαν οι συμπε­ρι­φο­ρές και πρα­κτι­κές κρατών μελών της ΕΕ , όπως αυτές της Πολω­νίας, της Τσεχίας και της Ουγ­γα­ρίας, που ήρθαν σε αντι­πα­ρά­θεση με την ΕΕ για την εφαρ­μογή βασικών νομο­θε­τι­κών προ­βλέ­ψεων και πολι­τι­κών της Ένωσης με αφορμή την αντι­με­τώ­πιση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης και όχι μόνο, πυρο­δό­τη­σαν την «επι­θε­τική» προ­σέγ­γιση εκ μέρους των θεσμι­κών οργάνων της ΕΕ.

Ως σύλληψη , οι πολι­τι­κές αιρε­σι­μό­τη­τες απο­τε­λούν ένα «μηχα­νι­σμό» ελέγχου του κοι­νο­τι­κού κεκτη­μέ­νου των κρατών μελών και της δημο­κρα­τι­κής λει­τουρ­γίας αυτών, όμως τελικά ίσως να απο­τε­λέ­σουν μια νέα μετε­ξε­λιγ­μένη έκφραση του δημο­κρα­τι­κού ελλείμ­μα­τος της ΕΕ, και είναι επι­βε­βλη­μένη η αντι­με­τώ­πιση της με ανα­βάθ­μιση του ρόλου των περι­φε­ρειών στη δια­δι­κα­σία λήψης απο­φά­σεων για την Περι­φε­ρειακή Πολι­τική της ΕΕ.

Όμως, εν προ­κει­μένω, αυτή η εξέλιξη συνε­πά­γε­ται ουσια­στικά την «τιμωρία» των περι­φε­ρειών των κρατών μελών της ΕΕ λόγω επι­λο­γών που κάνουν οι κεντρι­κές αρχές και οι περι­φε­ρεια­κές αρχές δεν έχουν λόγο, σε επίπεδο ΕΕ, καθώς η εται­ρική σχέση δεν επι­τρέ­πει απο­φα­σι­στική συμ­με­τοχή τους. Η δε Επι­τροπή Περι­φε­ρειών της ΕΕ εκφέρει απλώς γνώμη για τα θέματα αυτά.

Θυμί­ζουμε πως την  έννοια της αιρε­σι­μό­τη­τας τη συνα­ντάμε για πρώτη φορά το 1994 ως πρό­βλεψη στον αρχικό Κανο­νι­σμό του Ταμείου Συνοχής αλλά ουδέ­ποτε ενερ­γο­ποι­ή­θηκε έως σήμερα.  Στην τρέ­χουσα προ­γραμ­μα­τική περίοδο (2014-2020) συνα­ντάμε τις τεχνι­κές  αιρε­σι­μό­τη­τες,  ως προ­ϋ­πό­θεση για την ανα­στολή ή και την διακοπή της χρη­μα­το­δό­τη­σης των πόρων της Περι­φε­ρεια­κής Πολι­τι­κής εάν ένα κράτος μέλος δεν έχει δημιουρ­γή­σει το κατάλ­ληλο δια­χει­ρι­στικό πλαίσιο και μηχα­νι­σμό και δεν έχει δια­μορ­φώ­σει το ανάλογο μακρο­οι­κο­νο­μικό και πολι­τικό υπό­βα­θρο για την εφαρ­μογή προ­γραμ­μά­των και έργων που θα χρη­μα­το­δο­τη­θούν από την ΕΕ.

Σε κάθε περί­πτωση το γεγονός πως δεν έχει προ­κλη­θεί καμία δημόσια αντί­δραση για αυτή την πρόταση της Επι­τρο­πής από τα κράτη μέλη αλλά ούτε και από την Επι­τροπή των Περι­φε­ρειών, αυτό σημαί­νει πως  η πρόταση αυτή έχει μεγάλες πιθα­νό­τη­τες να υιο­θε­τη­θεί. Το απο­τέ­λε­σμα αυτής της επι­λο­γής; Ανη­συ­χη­τικό για το μέλλον της περι­φε­ρεια­κής πολι­τι­κής.

• ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΜΙΑΣ ΜΕΙΩΜΕΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ;

Η Πολι­τική Συνοχής έχει ανα­δει­χθεί ως βασική πολι­τική της ευρω­παϊ­κής ολο­κλή­ρω­σης και κατέχει βασικό ρόλο στην προ­ώ­θηση της ευρω­παϊ­κής ιδιό­τη­τας του πολίτη αντι­προ­σω­πεύ­ο­ντας την πιο ορατή έκφραση σε τοπικό και περι­φε­ρειακό επίπεδο, των ​οφελών ​της συμ­με­το­χής στην ΕΕ. Με τα λαϊ­κι­στικά και αντιευ­ρω­παϊκά κινή­ματα να βρί­σκο­νται σε άνοδο, η απο­δυ­νά­μωση μιας πολι­τι­κής που δεν είναι απλό εργα­λείο για την υπο­στή­ριξη των υπο­δο­μών και των επεν­δύ­σεων, αλλά απο­τέ­λεσε σημείο ανα­φο­ράς για τη σύγκλιση της ΕΕ, θα στείλει λάθος μήνυμα.

Δεν ​είναι μόνο για ​οι ​ επεν­δύ­σεις που θα τεθούν σε κίνδυνο. Η ΕΕ θα έδινε την εντύ­πωση ότι η αλλη­λεγ­γύη στους κόλπους της είναι μόνο για περιό­δους ​ευμά­ρειας και όχι όταν υφί­στα­ται πραγ­μα­τι­κός κίν­δυ­νος. Μπορεί να ακου­στεί δρα­μα­τικό, αλλά η περι­κοπή της ​​ Πολι­τι­κής Συνοχής μπορεί να επη­ρε­ά­σει όχι μόνο την αρχι­τε­κτο­νική, αλλά και το πνεύμα της ΕΕ.

• ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ – ΠΡΟΣ ΕΝΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η ΕΕ  χρειά­ζε­ται μια φιλό­δοξη μελ­λο­ντική Στρα­τη­γική μετά τη Στρα­τη­γική Ευρώπη 2020. Η Πολι­τική Συνοχής θα εκπλη­ρώ­σει τους στόχους της αν βασί­ζε­ται σε μια ολο­κλη­ρω­μένη, φιλό­δοξη και μακρο­πρό­θε­σμη ευρω­παϊκή στρα­τη­γική για τη βιώσιμη ανά­πτυξη στην ΕΕ που θα λαμ­βά­νει τις περι­φέ­ρειες στο επί­κε­ντρο με λόγο και συμ­με­τοχή στη δια­δι­κα­σία λήψης απο­φά­σεων.

Επίσης, είναι απα­ραί­τητο να υπάρξει επα­να­προσ­διο­ρι­σμός  της έννοια της «ισό­τη­τας»  με την απόρ­ριψη  της παλαιό­τε­ρης έννοιας της «επα­να­δια­νο­μής» από τις πιο επι­τυ­χη­μέ­νες περι­φέ­ρειες σε όλες τις υπό­λοι­πες περι­φέ­ρειες με στόχο  την τόνωση της ανά­πτυ­ξης σε όλες τις περι­φέ­ρειες. Όταν υπάρ­χουν σημα­ντι­κοί περιο­ρι­σμοί για την εξά­πλωση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας από το κέντρο στις περι­φέ­ρειες, και ειδι­κό­τερα στις λιγό­τερο ανε­πτυγ­μέ­νες,  η εστίαση στις πιο ευη­με­ρού­σες περι­φέ­ρειες σίγουρα δεν ενι­σχύει τη δικαιο­σύνη.

Το ευρω­παϊκό εγχεί­ρημα χρειά­ζε­ται την Πολι­τική Συνοχής για να επι­τύ­χει τους στόχους της ΕΕ στα κράτη μέλη και στις περι­φέ­ρειες. Είναι ζωτικής σημα­σίας οι στόχοι της ΕΕ να υλο­ποι­η­θούν παντού στην Ευρώπη, ακόμα και σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές όπως οι νησιω­τι­κές περι­φέ­ρειες, οι από­κε­ντρες περι­φέ­ρειες και οι βόρειες αραιο­κα­τοι­κη­μέ­νες περι­φέ­ρειες (NSPA). Είναι σημα­ντικό η εδαφική διά­σταση της επό­με­νης Πολι­τι­κής Συνοχής να διευ­ρυν­θεί περαι­τέρω και όχι να συρ­ρι­κνω­θεί.

Η Πολι­τική Συνοχής αφορά μια δια­δι­κα­σία εξόχως πολι­τική και δεν πρέπει οι πολι­τι­κοί δρώντες σε περι­φε­ρειακό/τοπικό  επίπεδο να απο­κλεί­ο­νται από τη λήψη απο­φά­σεων σχετικά με το σχε­δια­σμό του νέου ΠΔΠ και κατ’ επέ­κταση τη  χρη­μα­το­δό­τηση των περι­φε­ρειών καθώς απο­δει­κνύ­ε­ται έτσι ότι τελικά η ίδια η ΕΕ δεν τηρεί τις αρχές που θέτει για τα κράτη- μέλη.

Η Πολι­τική Συνοχής δεν απο­τε­λεί άσκηση λογι­στι­κής  …υπάρ­χουν προ­τε­ραιό­τη­τες και φιλο­δο­ξίες… Οπότε ας συζη­τή­σουμε πρώτα για την Ευρώπη που θέλουμε.. Σίγουρα δεν θέλουμε μια Ευρώπη με απο­κλει­σμούς, μια Ευρώπη πολ­λα­πλών ταχυ­τή­των και ανι­σο­τή­των, μια Ευρώπη με δημο­κρα­τικό έλλειμμα… Αλλά μια Ευρώπη που κάνει πράξη όλα όσα οι πατέρες της ορα­μα­τί­στη­καν για αυτήν…

Σε αυτή τη δια­δι­κα­σία οι περι­φε­ρεια­κές και τοπικές οντό­τη­τες έχουν και ρόλο και λόγο.

Ελευ­θε­ρία Φτα­κλάκη

Περι­φε­ρειακή Σύμ­βου­λος Ν.Αιγαίου & τ.αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης

Υπο­ψή­φια Διδά­κτωρ του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου- Διε­θνο­λό­γος