Γαλλικό ερευνητικό πλοίο ξεκινά βυθομετρήσεις για το καλώδιο, κρατώντας όμως αποστάσεις από τα κρίσιμα νερά ανατολικά της Κάσου

• Η νέα φάση ερευ­νών για το GSI πε­ριο­ρί­ζε­ται στα ελ­λη­νι­κά χω­ρι­κά ύδατα. Το δύ­σκο­λο κομ­μά­τι του έργου, πέρα από τα 6 ναυ­τι­κά μίλια, μένει ανοι­χτό, και ανα­λυ­τές θε­ω­ρούν βέ­βαιη την αντί­δρα­ση της Άγκυ­ρας μόλις οι ερ­γα­σί­ες πε­ρά­σουν σε διε­θνή ύδατα

Ο φά­κε­λος της ηλε­κτρι­κής δια­σύν­δε­σης Ελ­λά­δας και Κύ­πρου ανοί­γει ξανά. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, γαλ­λι­κό ερευ­νη­τι­κό πλοίο ζή­τη­σε άδεια για να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει βυ­θο­με­τρή­σεις, κί­νη­ση που ση­μα­το­δο­τεί την επα­νεκ­κί­νη­ση των ερ­γα­σιών για το GSI. Το εν­δια­φέ­ρον όμως βρί­σκε­ται λι­γό­τε­ρο στο ό,τι οι έρευ­νες ξα­ναρ­χί­ζουν και πε­ρισ­σό­τε­ρο στο πού θα γί­νουν.

Σε αυτή τη φάση οι ερ­γα­σί­ες αφο­ρούν απο­κλει­στι­κά τα ελ­λη­νι­κά χω­ρι­κά ύδατα. Το σκά­φος δεν θα κι­νη­θεί στις πε­ριο­χές ανα­το­λι­κά της Κάσου, εκεί όπου εστιά­ζει η τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση και όπου κρί­νε­ται στην πράξη η τύχη του έργου. Η επι­λο­γή αυτή έχει ήδη προ­κα­λέ­σει δια­φο­ρε­τι­κές ανα­γνώ­σεις για το τι ακρι­βώς ση­μαί­νει η «επα­νεκ­κί­νη­ση» και για το πόσο μπο­ρεί να προ­χω­ρή­σει.

Το αί­τη­μα για NAVTEX και το «Abeille Marengo»

Η δια­δι­κα­σία ξε­κί­νη­σε με αί­τη­μα της Nexans για έκ­δο­ση NAVTEX που αφορά στο ερευ­νη­τι­κό σκά­φος «Abeille Marengo». Η NAVTEX είναι το τυ­πι­κό βήμα που προη­γεί­ται κάθε τέ­τοιας δρα­στη­ριό­τη­τας στη θά­λασ­σα, καθώς ενη­με­ρώ­νει τη ναυ­σι­πλο­ΐα για τις ερ­γα­σί­ες που πρό­κει­ται να γί­νουν σε συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ριο­χή.

Στις 14 Οκτω­βρί­ου 2026 το γαλ­λι­κό ερευ­νη­τι­κό που ανα­μέ­νε­ται να ανα­λά­βει τις νέες έρευ­νες βυθού για το GSI βρι­σκό­ταν ελ­λι­με­νι­σμέ­νο στη Νά­πο­λη. Από εκεί θα πρέ­πει να με­τα­βεί στην πε­ριο­χή των ερ­γα­σιών. Πότε ακρι­βώς θα φτά­σει και πότε θα αρ­χί­σουν οι με­τρή­σεις δεν διευ­κρι­νί­ζε­ται στα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία.

Εγκρί­σεις που φέ­ρο­νται να έχουν ήδη δοθεί

Το αί­τη­μα για άδεια πα­ρου­σιά­ζε­ται ως το πρώτο τυ­πι­κό βήμα. Πηγές του Λι­με­νι­κού ωστό­σο ανα­φέ­ρουν ότι οι έρευ­νες έχουν ήδη εγκρι­θεί από το υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών. Αν ισχύ­ει, το δι­πλω­μα­τι­κό σκέ­λος για τη συ­γκε­κρι­μέ­νη φάση έχει ήδη κλεί­σει και η Αθήνα έχει δώσει το πρά­σι­νο φως για ερ­γα­σί­ες εντός της δικής της θα­λάσ­σιας ζώνης.

Η εμπλο­κή του υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών δεί­χνει ότι το έργο δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως αμι­γώς τε­χνι­κό ή ενερ­γεια­κό ζή­τη­μα. Ακόμη και σε πε­ριο­χές όπου η ελ­λη­νι­κή κυ­ριαρ­χία δεν αμ­φι­σβη­τεί­ται, κάθε βήμα για το κα­λώ­διο σταθ­μί­ζε­ται και ως προς τις δι­πλω­μα­τι­κές του προ­ε­κτά­σεις.

Έρευ­νες σε νερά που είχαν ήδη ερευ­νη­θεί

Η κί­νη­ση αντι­με­τω­πί­ζε­ται και με επι­φύ­λα­ξη. Σε δη­μο­σιεύ­μα­τα η νέα φάση χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται «επι­κοι­νω­νια­κή επα­νεκ­κί­νη­ση». Το επι­χεί­ρη­μα είναι ότι τα ελ­λη­νι­κά χω­ρι­κά ύδατα όπου θα κι­νη­θεί το ερευ­νη­τι­κό είχαν ήδη ερευ­νη­θεί στο πα­ρελ­θόν, οπότε οι ερ­γα­σί­ες, όσο χρή­σι­μες κι αν είναι τε­χνι­κά, δεν αγ­γί­ζουν τον πραγ­μα­τι­κό κόμβο του προ­βλή­μα­τος.

Κατά την ίδια ανά­γνω­ση, το ου­σια­στι­κό ζή­τη­μα ξε­κι­νά πέρα από τα 6 ναυ­τι­κά μίλια, δη­λα­δή έξω από τα ελ­λη­νι­κά χω­ρι­κά ύδατα. Εκεί βρί­σκο­νται τα ση­μεία που προ­κα­λούν τρι­βές και εκεί θα κρι­θεί αν το έργο μπο­ρεί να προ­χω­ρή­σει χωρίς έντα­ση. Το μέλ­λον της δια­σύν­δε­σης μετά την Κάσο πε­ρι­γρά­φε­ται ως άδηλο.

Το πραγ­μα­τι­κό στοί­χη­μα αρ­χί­ζει μετά τα 6 ναυ­τι­κά μίλια

Από τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία προ­κύ­πτει ότι η τρέ­χου­σα φάση κι­νεί­ται σε ασφα­λές έδα­φος. Οι με­τρή­σεις γί­νο­νται σε πε­ριο­χή όπου η ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά ασκεί πλήρη δι­καιο­δο­σία, χωρίς να ανοί­γει μέ­τω­πο με την Άγκυ­ρα. Το δύ­σκο­λο κομ­μά­τι, η με­τά­βα­ση στα ύδατα ανα­το­λι­κά της Κάσου, μένει για αρ­γό­τε­ρα.

Πότε και με ποιους όρους θα γίνει η με­τά­βα­ση αυτή, τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία δεν το διευ­κρι­νί­ζουν. Δεν προ­κύ­πτει χρο­νο­διά­γραμ­μα για την επέ­κτα­ση των ερ­γα­σιών σε διε­θνή ύδατα ούτε για την πό­ντι­ση του κα­λω­δί­ου. Έτσι η τρέ­χου­σα φάση δια­βά­ζε­ται είτε ως πρώτο βήμα μιας πο­ρεί­ας που θα συ­νε­χι­στεί είτε ως κί­νη­ση που κρατά το έργο ζω­ντα­νό χωρίς να λύνει το βα­σι­κό ζή­τη­μα.

Η εκτί­μη­ση για την τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση

Ο ανα­λυ­τής κ. Άδω­νις Κλά­ψης, σε πρό­σφα­τη το­πο­θέ­τη­σή του για το κα­λώ­διο Κρή­της και Κύ­πρου, θε­ω­ρεί δε­δο­μέ­νο ότι η Τουρ­κία θα αντι­δρά­σει όταν αρ­χί­σει η πό­ντι­ση και οι ερ­γα­σί­ες επε­κτα­θούν σε διε­θνή ύδατα. Κατά τον ίδιο, το ερώ­τη­μα δεν είναι αν θα υπάρ­ξει αντί­δρα­ση. Είναι αν η Άγκυ­ρα θα φτά­σει στο ση­μείο να στεί­λει πο­λε­μι­κό πλοίο.

Η εκτί­μη­ση αυτή με­τα­θέ­τει το κέ­ντρο βά­ρους από τις βυ­θο­με­τρή­σεις στην πό­ντι­ση. Όσο οι ερ­γα­σί­ες μέ­νουν εντός των 6 ναυ­τι­κών μι­λί­ων, τα πε­ρι­θώ­ρια αντί­δρα­σης είναι πε­ριο­ρι­σμέ­να. Όταν όμως το κα­λώ­διο αρ­χί­σει να απλώ­νε­ται στον βυθό πέρα από αυτό το όριο, η κα­τά­στα­ση αλ­λά­ζει.

Το πα­ρα­σκή­νιο μιας εκ­κρε­μό­τη­τας

Η Κάσος έχει γίνει το ση­μείο ανα­φο­ράς του έργου. Τα δια­θέ­σι­μα στοι­χεία δεν πε­ρι­γρά­φουν ανα­λυ­τι­κά τι με­σο­λά­βη­σε εκεί. Η πε­ριο­χή ανα­το­λι­κά του νη­σιού ανα­φέ­ρε­ται πά­ντως στα­θε­ρά ως το πεδίο όπου εστιά­ζε­ται η τουρ­κι­κή αντί­δρα­ση και ως το όριο πέρα από το οποίο το μέλ­λον της δια­σύν­δε­σης θε­ω­ρεί­ται αβέ­βαιο.

Η νέα φάση φαί­νε­ται να σχε­διά­στη­κε με προ­σο­χή ώστε να απο­φύ­γει ακρι­βώς αυτή την πε­ριο­χή. Το ερευ­νη­τι­κό θα κι­νη­θεί σε νερά χωρίς αμ­φι­σβή­τη­ση, με εγκρί­σεις που κατά πλη­ρο­φο­ρί­ες έχουν ήδη δοθεί και με τις δια­δι­κα­σί­ες ναυ­σι­πλο­ΐ­ας σε εξέ­λι­ξη.

Μέχρι στιγ­μής βέ­βαιο είναι μόνο ότι οι ερ­γα­σί­ες ξα­ναρ­χί­ζουν σε πε­ριο­ρι­σμέ­νη κλί­μα­κα και σε πε­ριο­χή που δεν αμ­φι­σβη­τεί­ται. Το επό­με­νο βήμα, η επέ­κτα­ση πέρα από τα 6 ναυ­τι­κά μίλια και η πό­ντι­ση του κα­λω­δί­ου, εκ­κρε­μεί. Η κα­τά­λη­ξή του θα δεί­ξει αν η επα­νεκ­κί­νη­ση ση­μαί­νει πραγ­μα­τι­κή πρό­ο­δο ή απλώς πα­ρά­τα­ση της ανα­μο­νής.