Το ΣτΕ κλείνει το ζήτημα των άτυπων δωρεών σε λύση οικογενειακής εταιρείας της Ρόδου

• Ακυ­ρώ­νει φό­ρους που στη­ρί­χθη­καν σε κα­νο­νι­στι­κή πράξη υπερ­βαί­νου­σα την εξου­σιο­δό­τη­ση • Οι απο­φά­σεις 1500/2025 και 1501/2025 του Β΄ Τμή­μα­τος απορ­ρί­πτουν τις αναι­ρέ­σεις της ΑΑΔΕ και επι­βε­βαιώ­νουν ότι τα διοι­κη­τι­κά δι­κα­στή­ρια εξε­τά­ζουν αυ­τε­παγ­γέλ­τως την υπέρ­βα­ση νο­μο­θε­τι­κής εξου­σιο­δό­τη­σης σε κα­νο­νι­στι­κές πρά­ξεις που θε­με­λιώ­νουν φο­ρο­λο­γι­κές πρά­ξεις

Με δύο ομόρ­ρο­πες κρί­σεις, το Β΄ Τμήμα του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας, έθεσε κα­θα­ρό πλαί­σιο για τον αυ­τε­πάγ­γελ­το δι­κα­στι­κό έλεγ­χο σε φο­ρο­λο­γι­κές δια­φο­ρές.

Οι υπο­θέ­σεις αφο­ρού­σαν λύση οι­κο­γε­νεια­κής ετε­ρόρ­ρυθ­μης εται­ρεί­ας στη Ρόδο (2001), με­τα­βί­βα­ση κι­νη­τών και πα­γί­ων προς τον υιό με γο­νι­κή πα­ρο­χή και με­τα­γε­νέ­στε­ρες πρά­ξεις προσ­διο­ρι­σμού φόρου γο­νι­κής πα­ρο­χής (14.2.2012) που στη­ρί­χθη­καν στην υπουρ­γι­κή από­φα­ση ΠΟΛ.1055/2003.

Το ΣτΕ απέρ­ρι­ψε και στις δύο πε­ρι­πτώ­σεις τις αι­τή­σεις αναι­ρέ­σε­ως της ΑΑΔΕ, κρί­νο­ντας ότι τα διοι­κη­τι­κά δι­κα­στή­ρια δύ­να­νται να εξε­τά­ζουν αυ­τε­παγ­γέλ­τως αν η κα­νο­νι­στι­κή πράξη-έρει­σμα έχει εκ­δο­θεί κατά πα­ρά­βα­ση ή υπέρ­βα­ση της νο­μο­θε­τι­κής εξου­σιο­δό­τη­σης, όταν η φο­ρο­λο­γι­κή ενοχή έχει γεν­νη­θεί πριν από την 24.12.2002.

Το δια­κύ­βευ­μα: πού στα­μα­τά ο αυ­τε­πάγ­γελ­τος έλεγ­χος στις φο­ρο­λο­γι­κές δια­φο­ρές

Ο κα­νό­νας του άρ­θρου 79 παρ. 5 ΚΔΔ πε­ριο­ρί­ζει, κατ’ αρχήν, τον αυ­τε­πάγ­γελ­το έλεγ­χο των δι­κα­στη­ρί­ων της ου­σί­ας στις φο­ρο­λο­γι­κές δια­φο­ρές μόνο στην ύπαρ­ξη δε­δι­κα­σμέ­νου. Ωστό­σο, το Β΄ Τμήμα, σε επτα­με­λή σύν­θε­ση, επι­βε­βαιώ­νει ότι η συ­νταγ­μα­τι­κή κα­το­χύ­ρω­ση της νο­μο­θε­τι­κής εξου­σιο­δό­τη­σης επι­βάλ­λει μία κρί­σι­μη εξαί­ρε­ση: τα δι­κα­στή­ρια εξε­τά­ζουν αυ­τε­παγ­γέλ­τως αν η κα­νο­νι­στι­κή πράξη, στην οποία στη­ρί­ζε­ται η κα­τα­λο­γι­στι­κή πράξη της φο­ρο­λο­γι­κής αρχής, έχει εκ­δο­θεί κατά πα­ρά­βα­ση ή καθ’ υπέρ­βα­ση των όρων της εξου­σιο­δό­τη­σης.

Το πραγ­μα­τι­κό υπό­βα­θρο: λύση ετε­ρόρ­ρυθ­μης εται­ρεί­ας και έναρ­ξη ατο­μι­κής επι­χεί­ρη­σης

Το 2001 λύ­θη­κε ετε­ρόρ­ρυθ­μη εται­ρεία με έδρα τη Ρόδο, στην οποία ο υιός και οι γο­νείς του συμ­με­τεί­χαν ως ομόρ­ρυθ­μο και ετε­ρόρ­ρυθ­μα μέλη. Η εται­ρεία δή­λω­σε δια­κο­πή ερ­γα­σιών στις 9 Ια­νουα­ρί­ου 2001, ενώ ο υιός είχε ήδη δη­λώ­σει έναρ­ξη ατο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας από 2 Ια­νουα­ρί­ου 2001, στον ίδιο χώρο και με το ίδιο αντι­κεί­με­νο. Στις 2 Μαρ­τί­ου 2001 συ­ντά­χθη­κε συμ­βό­λαιο γο­νι­κής πα­ρο­χής ιδα­νι­κών με­ρι­δί­ων σε κι­νη­τά και πάγια/εμπο­ρεύ­σι­μα της λυ­θεί­σας εται­ρεί­ας (με­τα­ξύ άλλων δύο Ι.Χ., έπι­πλα γρα­φεί­ου και πάγια), τα οποία είχαν πε­ριέλ­θει στους γο­νείς στο πλαί­σιο εκ­κα­θά­ρι­σης. Με­τα­γε­νέ­στε­ρος φο­ρο­λο­γι­κός έλεγ­χος, πολλά χρό­νια αρ­γό­τε­ρα, έκρι­νε ότι υπο­κρύ­πτε­ται άτυπη δωρεά πο­σο­στού συμ­με­το­χής στα άυλα στοι­χεία της πα­λαιάς επι­χεί­ρη­σης (φήμη, πε­λα­τεία κ.λπ.), προσ­διό­ρι­σε αξίες με βάση την υπουρ­γι­κή από­φα­ση ΠΟΛ.1055/2003 και εξέ­δω­σε πρά­ξεις προσ­διο­ρι­σμού φόρου γο­νι­κής πα­ρο­χής (14 Φε­βρουα­ρί­ου 2012), επι­βάλ­λο­ντας δια­φο­ρά κύ­ριου φόρου 87.555,86 ευρώ και πρό­σθε­το φόρο 105.067,03 ευρώ σε κα­θε­μία από τις δύο πα­ράλ­λη­λες υπο­θέ­σεις.

Η κα­νο­νι­στι­κή αφε­τη­ρία που κρί­θη­κε προ­βλη­μα­τι­κή

Και στις δύο δι­κο­γρα­φί­ες, ο προσ­διο­ρι­σμός της φο­ρο­λο­γη­τέ­ας αξίας στη­ρί­χθη­κε στην πα­ρά­γρα­φο 1 του άρ­θρου 12 του ν. 3091/2002 (με την οποία προ­στέ­θη­κε παρ. 4 στο άρθρο 12 του ν. 2961/2001) και στην κατ’ εξου­σιο­δό­τη­ση αυτής υπουρ­γι­κή από­φα­ση 1031583/253/Α0013/1.4.2003 (ΠΟΛ.1055/2003). Το κρί­σι­μο όμως ήταν ότι η φο­ρο­λο­γι­κή ενοχή είχε γεν­νη­θεί στις 2 Μαρ­τί­ου 2001, δη­λα­δή προ της δη­μο­σί­ευ­σης και έναρ­ξης ισχύ­ος του ν. 3091/2002 (24 Δε­κεμ­βρί­ου 2002). Το ΣτΕ έκρι­νε ότι, κατά το μέρος που η ΠΟΛ.1055/2003 υπή­γα­γε στο πεδίο εφαρ­μο­γής της και υπο­θέ­σεις με προ­γε­νέ­στε­ρη γέ­νε­ση φο­ρο­λο­γι­κής ενο­χής, είχε εκ­δο­θεί καθ’ υπέρ­βα­ση της εξου­σιο­δό­τη­σης και ήταν μη νό­μι­μη. Εξ αυτού, οι κα­τα­λο­γι­στι­κές πρά­ξεις που στη­ρί­χθη­καν απο­κλει­στι­κά σε αυτήν δεν μπο­ρού­σαν να στα­θούν.

Η ου­σια­στι­κή διά­στα­ση: άτυ­πες δω­ρε­ές και δια­δο­χή δρα­στη­ριό­τη­τας

Τα πραγ­μα­τι­κά πε­ρι­στα­τι­κά (λύση εται­ρεί­ας, με­τα­βί­βα­ση κι­νη­τών/πά­γιων, συ­νέ­χι­ση δρα­στη­ριό­τη­τας από τον υιό) οδή­γη­σαν τη φο­ρο­λο­γι­κή αρχή να θε­ω­ρή­σει ότι με­τα­βι­βά­στη­καν και άυλα στοι­χεία χωρίς αντάλ­λαγ­μα.

Ανε­ξαρ­τή­τως της ορ­θό­τη­τας αυτής της ου­σια­στι­κής εκτί­μη­σης, το κρί­σι­μο για την τύχη των πρά­ξε­ων ήταν ότι η μέ­θο­δος προσ­διο­ρι­σμού της αξίας στη­ρί­χθη­κε σε κα­νο­νι­στι­κή πράξη μη νό­μι­μη, κατά το συ­γκε­κρι­μέ­νο εφαρ­μο­στι­κό της πεδίο. Κατά συ­νέ­πεια, οι πρά­ξεις προσ­διο­ρι­σμού δεν μπο­ρού­σαν να στα­θούν, αφού το έρει­σμά τους ήταν ελατ­τω­μα­τι­κό.

Τις υπο­θέ­σεις χει­ρί­στη­κε η δι­κη­γό­ρος κ. Φω­τει­νή Κε­φα­λί­δου.