«Σπίτι μου»: 19 ερωταπαντήσεις για την προσιτή στέγη σε νέους

Σε 19 ερω­τή­σεις σχε­τι­κά με τη νέα στε­γα­στι­κή πο­λι­τι­κή της κυ­βέρ­νη­σης απα­ντά το υπουρ­γείο Ερ­γα­σί­ας. Με­τα­ξύ άλλων διευ­κρι­νί­ζε­ται ποιο θα είναι το όφε­λος για τα νέα ζευ­γά­ρια, καθώς και γιατί τέ­θη­κε το ηλι­κια­κό όριο των 39 ετών.

 

1. Θε­ω­ρεί­τε ότι τα μέτρα που ανα­κοι­νώ­θη­καν είναι επαρ­κή για την αντι­με­τώ­πι­ση του στε­γα­στι­κού προ­βλή­μα­τος;

Αν εξαι­ρέ­σου­με κατά κύριο λόγο το επί­δο­μα στέ­γα­σης, η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι ότι η χώρα δεν είχε ως τώρα συ­νε­κτι­κή στε­γα­στι­κή πο­λι­τι­κή. Η στρα­τη­γι­κή που θέ­του­με τώρα σε εφαρ­μο­γή πε­ρι­λαμ­βά­νει μέτρα που αξιο­ποιούν εθνι­κούς και ευ­ρω­παϊ­κούς πό­ρους και δίνει έμ­φα­ση στους νέους και τα νέα ζευ­γά­ρια. Ο λόγος για τον οποίο επε­λέ­γη αυτή η πο­λι­τι­κή είναι ότι οι νέοι αντι­με­τω­πί­ζουν εντο­νό­τε­ρο πρό­βλη­μα, δυ­σκο­λεύ­ο­νται να φύ­γουν από την πα­τρι­κή στέγη και έχουν επί­σης δυ­σκο­λία πρό­σβα­σης στο τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα για λήψη στε­γα­στι­κού δα­νεί­ου. Εν πάση πε­ρι­πτώ­σει, το κρά­τος κάνει μια νέα αρχή στη στε­γα­στι­κή πο­λι­τι­κή εξα­ντλώ­ντας τις δυ­να­τό­τη­τες που υπάρ­χουν προς το παρόν για το συ­γκε­κρι­μέ­νο ζή­τη­μα. Τί­πο­τα όμως δεν απο­κλεί­ει ότι στο μέλ­λον δεν θα προ­στε­θούν επι­πλέ­ον δρά­σεις.

2. Και τι πε­ρι­μέ­νε­τε να αλ­λά­ξει με αυτό το πρό­γραμ­μα;

Διευ­κο­λύ­νο­νται βα­σι­κά τα νέα ζευ­γά­ρια για να έχουν μια πρό­σβα­ση σε προ­σι­τή και ποιο­τι­κή στέγη. Δί­νε­ται ακόμα με­γα­λύ­τε­ρη ση­μα­σία, πέρα από το στε­γα­στι­κό επί­δο­μα, σε όσους ιδιαί­τε­ρα νέους έχουν χα­μη­λό ει­σό­δη­μα και αυ­ξη­μέ­νες ανά­γκες. Προ­στί­θε­νται άλλοι 136.000 ωφε­λού­με­νοι οι οποί­οι θα έχουν τη δυ­να­τό­τη­τα να απο­κτή­σουν ιδιό­κτη­τη στέγη με χα­μη­λό­το­κα (ή άτοκα) στε­γα­στι­κά δά­νεια ή να μι­σθώ­σουν κα­τοι­κί­ες με χα­μη­λά ενοί­κια. Στη­ρί­ζο­νται έτσι στο ξε­κί­νη­μα της ζωής τους οι νέοι και οι οι­κο­γέ­νειές τους και με αυτόν τον τρόπο γί­νε­ται μια ακόμα προ­σπά­θεια για την αντι­με­τώ­πι­ση του δη­μο­γρα­φι­κού.

Η αξιο­ποί­η­ση αδρα­νούς ιδιω­τι­κής και δη­μό­σιας πε­ριου­σί­ας έχει προ­φα­νή οι­κο­νο­μι­κά και κοι­νω­νι­κά οφέλη για τους δι­καιού­χους των προ­γραμ­μά­των, τους ιδιο­κτή­τες των ακι­νή­των (ιδιώ­τες και Δη­μό­σιο/ΔΥΠΑ), την οι­κο­δο­μι­κή και γε­νι­κό­τε­ρη επι­χει­ρη­μα­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα.

Επι­πλέ­ον, υπο­στη­ρί­ζο­νται και οι ιδιο­κτή­τες πα­λαιών ακι­νή­των που δεν έχουν την οι­κο­νο­μι­κή δυ­να­τό­τη­τα να ανα­και­νί­σουν τα σπί­τια τους, τα οποία με τον τρόπο αυτό θα επι­στρέ­ψουν στην αγορά.

3. Πότε θα ξε­κι­νή­σει η εφαρ­μο­γή των μέ­τρων; Χρειά­ζε­ται να αλ­λά­ξει το νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο για να εφαρ­μο­στούν;

Ορι­σμέ­να θα ξε­κι­νή­σουν άμεσα, για άλλα έχει ξε­κι­νή­σει η προ­ε­τοι­μα­σία προ­κει­μέ­νου να τε­θούν στα­δια­κά σε εφαρ­μο­γή από το 2023. Για πα­ρά­δειγ­μα άμεσα θα αυ­ξη­θεί κατά 50 % το φοι­τη­τι­κό στε­γα­στι­κό επί­δο­μα, όπως και το επί­δο­μα στέ­γα­σης για τους μα­θη­τές στις Σχο­λές της ΔΥΠΑ (ΟΑΕΔ) που φοι­τούν μα­κρυά από τον τόπο κα­τοι­κί­ας τους. Επί­σης, το πρό­γραμ­μα «Κά­λυ­ψη» (μέσω του οποί­ου θα νοι­κια­στούν από το Δη­μό­σιο και θα δια­τε­θούν σε φτω­χό­τε­ρα νέα ζευ­γά­ρια, ιδιω­τι­κές κα­τοι­κί­ες που συμ­με­τεί­χαν στο πρό­γραμ­μα «Εστία» για τη στέ­γα­ση με­τα­να­στών), θα ξε­κι­νή­σει στις αρχές του 2023 όταν θα είναι δια­θέ­σι­μες οι κα­τοι­κί­ες και θα έχουν ολο­κλη­ρω­θεί τυχόν επι­σκευ­ές. Από το 1ο τρί­μη­νο του 2023 θα ξε­κι­νή­σει η χο­ρή­γη­ση των χα­μη­λό­το­κων δα­νεί­ων για αγορά κα­τοι­κί­ας από νέους. Αντί­στοι­χα, τα προ­γράμ­μα­τα για την αξιο­ποί­η­ση της δη­μό­σιας και ιδιω­τι­κής πε­ριου­σί­ας χρειά­ζο­νται χρόνο για ωρί­μαν­ση και εφαρ­μο­γή. Όλα τα προ­γράμ­μα­τα θα ξε­κι­νή­σουν πά­ντως εντός του 2023. Σε ό,τι αφορά το θε­σμι­κό πλαί­σιο, οι βά­σεις τέ­θη­καν σε ση­μα­ντι­κό βαθμό με το νόμο 4921/2022 «Δου­λειές ξανά» που επέ­κτει­νε τις αρ­μο­διό­τη­τες της ΔΥΠΑ ανα­φο­ρι­κά με τη στε­γα­στι­κή πο­λι­τι­κή και την εξό­πλι­σε με νέα ερ­γα­λεία για την αξιο­ποί­η­ση της πε­ριου­σί­ας και των απο­θε­μα­τι­κών της. Για την υλο­ποί­η­ση των προ­γραμ­μά­των θα χρεια­στεί η έκ­δο­ση υπουρ­γι­κών απο­φά­σε­ων, απο­φά­σεις του ΔΣ της ΔΥΠΑ για προ­κή­ρυ­ξη δια­γω­νι­σμών ή απο­φά­σεις προ­κή­ρυ­ξης των συγ­χρη­μα­το­δο­τού­με­νων (ΕΣΠΑ, Τα­μείο Ανά­καμ­ψης) προ­γραμ­μά­των. Σε κά­ποιες πε­ρι­πτώ­σεις θα χρεια­στούν και πε­ραι­τέ­ρω νο­μο­θε­τι­κές πα­ρεμ­βά­σεις για τη διευ­κό­λυν­ση και επι­τά­χυν­ση του όλου εγ­χει­ρή­μα­τος.

4. Η αντι­πο­λί­τευ­ση σας κα­τη­γο­ρεί ότι χα­ρί­ζε­τε τη δη­μό­σια πε­ριου­σία σε με­γα­λο­ερ­γο­λά­βους με την κοι­νω­νι­κή αντι­πα­ρο­χή. Τι απα­ντά­τε;

Με το νέο θεσμό της «κοι­νω­νι­κής αντι­πα­ρο­χής», δια­τί­θε­ται η αδρα­νής ακί­νη­τη πε­ριου­σία του δη­μο­σί­ου, χωρίς να χά­νε­ται η κυ­ριό­τη­τα της γης, σε μα­κρο­χρό­νιες πα­ρα­χω­ρή­σεις προς ιδιώ­τες που εξα­σφα­λί­ζουν με συμ­βα­τι­κές υπο­χρε­ώ­σεις την κα­τα­σκευή σύγ­χρο­νων κα­τοι­κιών οι οποί­ες θα δια­τε­θούν με φθηνά ενοί­κια. Πρό­κει­ται για την πιο δια­δε­δο­μέ­νη πρα­κτι­κή κοι­νω­νι­κής στέ­γης που έχει εξα­σφα­λί­σει το 20-25% των ακι­νή­των πχ στην Αυ­στρία ή την Ολ­λαν­δία να δια­τί­θε­νται με ρυθ­μι­σμέ­να χα­μη­λά ενοί­κια. Πα­ρό­μοιες πρω­το­βου­λί­ες έχουν ανα­λη­φθεί και στη σο­σια­λι­στι­κή Ισπα­νία. Δεν το γνω­ρί­ζουν άραγε αυτοί που ασκούν εύ­κο­λη κρι­τι­κή;

Με την κοι­νω­νι­κή αντι­πα­ρο­χή το Δη­μό­σιο ει­σφέ­ρει ακί­νη­τα που δεν χρη­σι­μο­ποιεί και μέ­νουν ανα­ξιο­ποί­η­τα, οι ιδιώ­τες μετά από δια­γω­νι­σμό ανα­λαμ­βά­νουν με δικές τους δα­πά­νες και με κρα­τι­κές προ­δια­γρα­φές, να χτί­σουν σπί­τια με την υπο­χρέ­ω­ση τα μισά να δια­τε­θούν για εμπο­ρι­κή αξιο­ποί­η­ση) και τα υπό­λοι­πα μισά σε χα­μη­λές τιμές για κοι­νω­νι­κή στέ­γα­ση. Έτσι εξα­σφα­λί­ζε­ται φθηνή στέγη για τους δι­καιού­χους, αξιο­ποιεί­ται η πε­ριου­σία του Δη­μο­σί­ου και ιδιαί­τε­ρα της ΔΥΠΑ, κι­νεί­ται η οι­κο­δο­μή και εγκα­τα­λεί­πε­ται η πρα­κτι­κή του «γκέτο» των ερ­γα­τι­κών κα­τοι­κιών. Εν­νο­εί­ται ότι το Δη­μό­σιο θα συ­νε­χί­σει και πάλι να έχει το βα­σι­κό λόγο στην αξιο­ποί­η­ση της πε­ριου­σί­ας του την επό­με­νη ημέρα, όπως γί­νε­ται και στις υπό­λοι­πες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες. Οι ιδιώ­τες θα είναι απλώς ένα όχημα για την τα­χύ­τε­ρη προ­σφο­ρά κοι­νω­νι­κής στέ­γης. Από όλα αυτά ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ κα­τά­λα­βε ότι χα­ρί­ζου­με την πε­ριου­σία του Δη­μο­σί­ου.

Εκεί­νο που πραγ­μα­τι­κά απο­τε­λεί άλμα σε λο­γι­κό κενό είναι η επι­σή­μαν­ση ότι με τα στε­γα­στι­κά δά­νεια για τη νέα γενιά , η κυ­βέρ­νη­ση «φέρ­νει τον εφιάλ­τη των κόκ­κι­νων δα­νεί­ων και του πτω­χευ­τι­κού νόμου στους νέους». Δη­λα­δή τι προ­τεί­νουν; Να απα­γο­ρευ­θεί η χο­ρή­γη­ση δα­νεί­ων επει­δή ορι­σμέ­να από αυτά μπο­ρεί στο μέλ­λον να κοκ­κι­νή­σουν; !

5. Ποιο το όφε­λος για τα νέα ζευ­γά­ρια που θα εντα­χθούν στο πρό­γραμ­μα χο­ρή­γη­σης στε­γα­στι­κών δα­νεί­ων;

Πρα­κτι­κά όσοι εντα­χθούν στο πρό­γραμ­μα αυτό, θα πλη­ρώ­νουν δόση στε­γα­στι­κού δα­νεί­ου που θα είναι πολύ χα­μη­λό­τε­ρη από το ενοί­κιο που αντι­στοι­χεί στο σπίτι που επέ­λε­ξαν, καθώς το επι­τό­κιο με τα ση­με­ρι­νά δε­δο­μέ­να είναι συμ­βο­λι­κό: με τα ση­με­ρι­νά δε­δο­μέ­να είναι στο 1% αλλά σε κάθε πε­ρί­πτω­ση θα αντι­στοι­χεί στο ένα τέ­ταρ­το των εμπο­ρι­κών επι­το­κί­ων. Και πά­ντως μη­δε­νι­κό για τρί­τε­κνες και πο­λύ­τε­κνες οι­κο­γέ­νειες. Το κυ­ριό­τε­ρο, με την απο­πλη­ρω­μή του δα­νεί­ου θα απο­κτή­σουν την ιδιο­κτη­σία του σπι­τιού. Επι­πλέ­ον, το δά­νειο θα κα­λύ­πτει υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό της εμπο­ρι­κής αξίας του ακι­νή­του (90%) σε σχέση με τα στε­γα­στι­κά δά­νεια των τρα­πε­ζών που κα­λύ­πτουν συ­νή­θως έως το 80%. Αυτό ση­μαί­νει ότι η ιδιω­τι­κή συμ­με­το­χή που πρέ­πει να συ­νει­σφέ­ρουν οι νέοι μειώ­νε­ται στο 10% της αξίας του σπι­τιού αντί για  20% που προ­βλέ­πε­ται στις συμ­βά­σεις των τρα­πε­ζι­κών στε­γα­στι­κών δα­νεί­ων.

Τέλος με το πρό­γραμ­μα αυτό απο­κτούν πρό­σβα­ση στον τρα­πε­ζι­κό δα­νει­σμό νοι­κο­κυ­ριά που υπό κα­νο­νι­κές συν­θή­κες δύ­σκο­λα θα πλη­ρού­σαν τα τρα­πε­ζι­κά κρι­τή­ρια χρη­μα­το­δό­τη­σης, όπως για πα­ρά­δειγ­μα μι­σθω­τοί με μη­νιαίο κα­θα­ρό ει­σό­δη­μα ίσο με 715 ευρώ το μήνα.

Με άλλα λόγια, ένα νέο ζευ­γά­ρι που αγο­ρά­ζει ένα σπίτι αξίας 100.000 € θα πλη­ρώ­νει μη­νιαία δόση 275 -285 ευρώ αντί για 415 ευρώ που είναι η δόση για το ίδιο σπίτι με τα τρέ­χο­ντα επι­τό­κια της αγο­ράς. Το ετή­σιο όφε­λος στην πε­ρί­πτω­ση αυτή είναι 1680 ευρώ.

6. Γιατί βά­λα­τε το ηλι­κια­κό όριο στα 39 έτη και όχι υψη­λό­τε­ρα; Αν ο ένας είναι πάνω από 39 ετών, ισχύ­ει το πρό­γραμ­μα;

Δί­νου­με έμ­φα­ση στην στε­γα­στι­κή απο­κα­τά­στα­ση των νέων, που αντι­με­τω­πί­ζουν και το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα. Κε­ντρι­κός στό­χος της κυ­βέρ­νη­σης είναι η αντι­με­τώ­πι­ση του δη­μο­γρα­φι­κού και η έλ­λει­ψη στέ­γης είναι ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα εμπό­δια για τη δη­μιουρ­γία οι­κο­γέ­νειας. Για το λόγο αυτό άλ­λω­στε τα προ­γράμ­μα­τα του υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας και Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σε­ων δί­νουν προ­τε­ραιό­τη­τα στους πο­λύ­τε­κνους και τους τρί­τε­κνους. Αρκεί για τη λήψη του δα­νεί­ου ο ένας από τους δύο να είναι 25-39 ετών.

 

7. Το πρό­γραμ­μα χο­ρή­γη­σης στε­γα­στι­κών δα­νεί­ων προ­βλέ­πει πλα­φόν 150.000 ευρώ στο ύψος του δα­νεί­ου. Θε­ω­ρεί­τε το όριο αυτό ρε­α­λι­στι­κό; Υπάρ­χουν σπί­τια σε αυτό το επί­πε­δο τιμών;

Σε δε­κά­δες πε­ριο­χές των αστι­κών κέ­ντρων αλλά και στην πε­ρι­φέ­ρεια υπάρ­χουν δια­θέ­σι­μα ακί­νη­τα σε αυτήν την τάξη με­γέ­θους που μπο­ρούν να κα­λύ­ψουν τις στε­γα­στι­κές ανά­γκες των νέων. Εν­δει­κτι­κά: οι αντι­κει­με­νι­κές αξίες στην Αγία Πα­ρα­σκευή κυ­μαί­νο­νται από 1500-2050 ευρώ ανά τε­τρα­γω­νι­κό, στο Μα­ρού­σι 1500-2300 ευρώ, στην Πεύκη 1300-2250 ευρώ, στο 4ο Δη­μο­τι­κό Δια­μέ­ρι­σμα Θεσ­σα­λο­νί­κης (Τού­μπα) 1250 – 1550 ευρώ. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι οι αντι­κει­με­νι­κές αξίες αφο­ρούν νε­ό­δμη­τα ακί­νη­τα ενώ το πρό­γραμ­μα των στε­γα­στι­κών δα­νεί­ων αφορά ακί­νη­τα κα­τα­σκευα­σμέ­να έως το 2007, οι αξίες των οποί­ων είναι προ­φα­νώς χα­μη­λό­τε­ρες σε σχέση με τα νε­ό­δμη­τα.

Προ­φα­νώς υπάρ­χουν πολύ ακρι­βό­τε­ρα ακί­νη­τα, ωστό­σο δεν πρέ­πει να ξε­χνά­με ότι έχου­με να κά­νου­με με ένα κοι­νω­νι­κό πρό­γραμ­μα για τη διευ­κό­λυν­ση της από­κτη­σης στέ­γης, που στόχο έχει να απαλ­λά­ξει τους νέους από ση­μα­ντι­κά κόστη, αβε­βαιό­τη­τες και προ­βλή­μα­τα. Το όριο των 150.000 ευρώ είναι η χρυσή τομή ανά­με­σα στα όρια που θέτει η αγορά και την ανά­γκη να εντα­χθούν στο πρό­γραμ­μα όσο το δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ροι ωφε­λού­με­νοι.

8. Λέτε ότι οι ωφε­λού­με­νοι από το πρό­γραμ­μα στε­γα­στι­κών δα­νεί­ων θα είναι 10.000 και τα δά­νεια θα φθά­νουν μέχρι 150.000 ευρώ. Πώς ισχύ­ει αυτό, δε­δο­μέ­νου ότι ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του προ­γράμ­μα­τος είναι 500 εκατ. ευρώ; Μπο­ρούν να ωφε­λη­θούν τόσοι πολ­λοί;

Η απά­ντη­ση είναι απλή: ο αριθ­μός των 10.000 ανα­φέ­ρε­ται στους ωφε­λού­με­νους του προ­γράμ­μα­τος. Το πρό­γραμ­μα απευ­θύ­νε­ται σε νέους και νέα ζευ­γά­ρια, που ση­μαί­νει ότι σε ένα σπίτι, για το οποίο θα λη­φθεί ένα δά­νειο, θα κα­τοι­κή­σουν πε­ρισ­σό­τε­ροι από ένας, άρα για κάθε δά­νειο οι ωφε­λού­με­νοι θα είναι πε­ρισ­σό­τε­ροι από ένας. Επι­πλέ­ον το ποσό των 150.000 ευρώ είναι το ανώ­τα­το όριο του δα­νεί­ου. Δεν θα εξα­ντλούν όλα τα δά­νεια το πλα­φόν. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση όμως αυτή είναι η πρώτη φάση του προ­γράμ­μα­τος. Σε πε­ρί­πτω­ση εξά­ντλη­σης των πόρων, το πρό­γραμ­μα θα διευ­ρυν­θεί.

9. Μπο­ρεί ένας πο­λί­της με ει­σό­δη­μα 10.000 ευρώ το χρόνο να πάρει δά­νειο 150.000 ευρώ;

Μέχρι τώρα, πράγ­μα­τι ένας πο­λί­της με ει­σό­δη­μα 10.000 ευρώ το χρόνο είχε δυ­σκο­λία να πάρει τέ­τοιο δά­νειο. Με τα χα­μη­λό­το­κα στε­γα­στι­κά δά­νεια μπο­ρούν οι συ­γκε­κρι­μέ­νοι πο­λί­τες να πά­ρουν δά­νειο του οποί­ου η δόση στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις θα είναι μι­κρό­τε­ρη από το ενοί­κιο που ήδη πλη­ρώ­νουν. Ση­μειώ­νου­με και πάλι ότι ένας νέος ο οποί­ος θα πάρει δά­νειο 100.000 ευρώ θα πλη­ρώ­νει μη­νιαία δόση 275 ευρώ κρα­τώ­ντας τε­λι­κά την κυ­ριό­τη­τά του στο σπίτι.

10. Τα προ­γράμ­μα­τα για πα­ρο­χή δα­νεί­ων και οι επι­δο­τή­σεις για ανα­καί­νι­ση και ενερ­γεια­κή ανα­βάθ­μι­ση κα­τοι­κιών, μπο­ρούν να λει­τουρ­γή­σουν συν­δυα­στι­κά;

Η απά­ντη­ση είναι ναι. Το πρό­γραμ­μα των χα­μη­λό­το­κων δα­νεί­ων μπο­ρεί κάλ­λι­στα να συν­δυα­στεί με το πρό­γραμ­μα «Εξοι­κο­νο­μώ και Ανα­και­νί­ζω» για νέους. Άρα να γί­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρο ευ­ρεί­ας κλί­μα­κας πα­ρεμ­βά­σεις.

11. Το πρό­γραμ­μα των 200 εκατ. ευρώ με χρη­μα­το­δό­τη­ση από ευ­ρω­παϊ­κούς πό­ρους, πόσο σί­γου­ροι είστε ότι θα εφαρ­μο­στεί;

Ήδη είναι ενταγ­μέ­νη στο Τα­μείο Ανά­καμ­ψης μια σχε­τι­κή δράση που πα­ρου­σιά­στη­κε. Στη­ρι­ζό­με­νοι στο πνεύ­μα αυτής της δρά­σης (αξιο­ποί­η­ση ακι­νή­των που ανή­κουν σε ιδιώ­τες τα οποία δια­τί­θε­νται στο Δη­μό­σιο προ­κει­μέ­νου να τα ανα­και­νί­σει, πλη­ρώ­νο­ντας φυ­σι­κά το ίδιο το Δη­μό­σιο το σχε­τι­κό ενοί­κιο στους ιδιώ­τες) θα δια­τε­θούν μετά από την ολο­κλή­ρω­ση των σχε­τι­κών συ­ζη­τή­σε­ων με την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή, κον­δύ­λια 200 εκατ. ευρώ που αντι­στοι­χούν ήδη στο υπουρ­γείο Ερ­γα­σί­ας για την πραγ­μα­το­ποί­η­ση αυτής της δρά­σης, από την οποία θα βγουν ωφε­λη­μέ­νοι 10.000 νέοι και ζευ­γά­ρια 25-39 ετών.

12. Ποια είναι τα προ­γράμ­μα­τα στα οποία μπο­ρούν να συμ­με­τά­σχουν οι ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των;

Οι ιδιο­κτή­τες έχουν πολ­λα­πλά οφέλη. Οι ιδιο­κτή­τες π.χ. που θα συμ­με­τά­σχουν στο πρό­γραμ­μα «Κά­λυ­ψη» θα έχουν εγ­γυ­η­μέ­νο ει­σό­δη­μα από το μί­σθω­μα που θα κα­τα­βά­λει το κρά­τος, για τις κα­τοι­κί­ες τους, οι οποί­ες θα δια­τε­θούν σε νέους δι­καιού­χους του Ελά­χι­στου Εγ­γυ­η­μέ­νου Ει­σο­δή­μα­τος. Το κρά­τος ανα­λαμ­βά­νει επί­σης τις επι­σκευ­ές.

Από την άλλη, το πρό­γραμ­μα μα­ζι­κής αξιο­ποί­η­σης κλει­στών ιδιω­τι­κών κα­τοι­κιών προ­βλέ­πει ότι οι ιδιο­κτή­τες τους θα τις πα­ρα­χω­ρή­σουν για του­λά­χι­στον 5 χρό­νια στο κρά­τος, το οποίο θα ανα­λά­βει να τις ανα­και­νί­σει και θα τις δια­θέ­σει σε νέους και νέα ζευ­γά­ρια.

Με το πρό­γραμ­μα «Ανα­και­νί­ζω-Ενοι­κιά­ζω» οι ιδιο­κτή­τες κλει­στών κα­τοι­κιών θα επι­δο­τη­θούν για να τις ανα­και­νί­σουν με προ­ϋ­πό­θε­ση να τις δια­θέ­σουν για μί­σθω­ση του­λά­χι­στον 3 ετών.

Το πρό­γραμ­μα «Εξοι­κο­νο­μώ – Ανα­και­νί­ζω» τέλος, προ­βλέ­πει συν­δυα­σμό επι­δό­τη­σης και άτο­κου ή χα­μη­λό­το­κου δα­νει­σμού σε νέους για την ανα­καί­νι­ση και την ενερ­γεια­κή ανα­βάθ­μι­ση κα­τοι­κιών που ιδιο­κα­τοι­κούν.

13. Τι προ­βλέ­πει ει­δι­κό­τε­ρα το πρό­γραμ­μα Ανα­και­νί­ζω – Ενοι­κιά­ζω; Και σε τι δια­φέ­ρει από το Εξοι­κο­νο­μώ;

Δεν είναι πρό­γραμ­μα ενερ­γεια­κής ανα­βάθ­μι­σης, είναι πρό­γραμ­μα ανα­καί­νι­σης χωρίς να απο­κλεί­ε­ται η ενερ­γεια­κή ανα­βάθ­μι­ση. Και δεν είναι ενταγ­μέ­νο στο ΕΣΠΑ. Θα χρη­μα­το­δο­τεί­ται από το ΠΔΕ. Ιδιο­κτή­τες κενών κα­τοι­κιών έως 100 τ.μ. σε αστι­κά κέ­ντρα θα λά­βουν επι­δό­τη­ση έως 40 % για ερ­γα­σί­ες ανα­καί­νι­σης των κα­τοι­κιών, (ύψους έως 10.000 ευρώ) οι οποί­ες θα πρέ­πει στη συ­νέ­χεια να νοι­κια­στούν του­λά­χι­στον για τρία έτη. Κάθε δι­καιού­χος μπο­ρεί να κάνει αί­τη­ση για μία μόνο κα­τοι­κία και πρέ­πει να οι­κο­γε­νεια­κό φο­ρο­λο­γη­τέο ει­σό­δη­μα έως 40.000€ και ακί­νη­τη πε­ριου­σία έως 300.000€. Με βάση τα κρι­τή­ρια αξιο­λό­γη­σης που θα εφαρ­μο­στούν, θα πρι­μο­δο­τού­νται όσοι έχουν μι­κρό­τε­ρη ακί­νη­τη πε­ριου­σία και ζη­τούν μι­κρό­τε­ρη ενί­σχυ­ση από τη μέ­γι­στη.

14. Γιατί αυ­ξά­νε­τε το όριο της Golden Visa στις 500.000 ευρώ;

Με τις συν­θή­κες που επι­κρα­τούν στην κτη­μα­τα­γο­ρά και την άνοδο των τιμών, το όριο που υπήρ­χε ως τώρα (250.000 ευρώ) αφαι­ρού­σε από την μι­σθω­τι­κή αγορά ακί­νη­τα που απευ­θύ­νο­νται στα με­σαία ει­σο­δη­μα­τι­κά στρώ­μα­τα. Η ει­σα­γω­γή κε­φα­λαί­ων και μά­λι­στα για επεν­δύ­σεις στην κτη­μα­τα­γο­ρά είναι επι­θυ­μη­τή, όμως οι επι­πτώ­σεις στη με­σαία τάξη είναι ανε­πι­θύ­μη­τες. Για το λόγο αυτό το όριο προ­σαρ­μό­ζε­ται σε επί­πε­δο που οι επεν­δυ­τές θα πρέ­πει να στο­χεύ­σουν σε πιο ακρι­βές κα­τα­σκευ­ές. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση δια­σφα­λί­ζε­ται η ασφά­λεια δι­καί­ου για τις αι­τή­σεις που έχουν υπο­βλη­θεί και εκ­κρε­μούν, οι οποί­ες θα κα­λυ­φθούν. Οι αλ­λα­γές θα εφαρ­μο­στούν από 1.1.2023.

15. Γιατί δεν λαμ­βά­νε­τε μέτρα για τον πε­ριο­ρι­σμό των βρα­χυ­χρό­νιων μι­σθώ­σε­ων;

Το θέμα αυτό εξε­τά­ζε­ται από την κυ­βέρ­νη­ση. Οι όποιες κι­νή­σεις πρέ­πει να είναι σί­γου­ρα προ­σε­κτι­κές επει­δή η αγορά αυτή τα τε­λευ­ταία χρό­νια είχε και έχει συ­νε­χή σκα­μπα­νε­βά­σμα­τα. Μέχρι στιγ­μής κρί­θη­κε ότι μετά από δυο χρό­νια παν­δη­μί­ας, με τις ανα­τα­ρά­ξεις που δη­μιούρ­γη­σε στον ευ­ρύ­τε­ρο κλάδο δεν θα ήταν σκό­πι­μη η άμεση λήψη μέ­τρων μέχρι να υπάρ­χει μια πιο ξε­κά­θα­ρη ει­κό­να. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση σε πρώτη φάση θα ρυθ­μι­στούν οι επι­χει­ρη­μα­τι­κές βρα­χυ­χρό­νιες μι­σθώ­σεις που γί­νο­νται από επεν­δυ­τές προ­κα­λώ­ντας αθέ­μι­το αντα­γω­νι­σμό.

16. Σε ποιες κα­τη­γο­ρί­ες απευ­θύ­νε­ται το νέο πρό­γραμ­μα «Εξοι­κο­νο­μώ – Ανα­και­νί­ζω» και με ποιες προ­ϋ­πο­θέ­σεις μπο­ρεί να εντα­χθεί ένας εν­δια­φε­ρό­με­νος;

Το «Εξοι­κο­νο­μώ – Ανα­και­νί­ζω για Νέους» είναι ένα πρό­γραμ­μα για την ενερ­γεια­κή ανα­βάθ­μι­ση και ανα­καί­νι­ση κα­τοι­κιών για τη νέα γενιά, από 18-39 ετών. Ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του προ­γράμ­μα­τος είναι 350 εκατ. ευρώ και εκτι­μού­με ότι θα ανα­βαθ­μι­στούν ενερ­γεια­κά πε­ρισ­σό­τε­ρες από 20.000 κα­τοι­κί­ες νέων. Το πρό­γραμ­μα πε­ρι­λαμ­βά­νει δύο ενό­τη­τες: το «Εξοι­κο­νο­μώ για Νέους» και το «Ανα­και­νί­ζω για Νέους». Στο «Εξοι­κο­νο­μώ για Νέους» οι δι­καιού­χοι πρέ­πει να έχουν ετή­σιο οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα έως 50.000 ευρώ. Το ακί­νη­το πρέ­πει να είναι ιδιό­κτη­το ή ιδιο­κα­τοι­κού­με­νο ή να υπάρ­χει πλή­ρης κυ­ριό­τη­τα ή αν ο ωφε­λού­με­νος το ενοι­κιά­ζει σε τρί­τους, να έχει την επι­καρ­πία του ακι­νή­του.

Στο «Ανα­και­νί­ζω για Νέους» που πα­ρέ­χει χα­μη­λό­το­κα δά­νεια μέχρι 7.000 ευρώ για ερ­γα­σί­ες ανα­βάθ­μι­σης της κα­τοι­κί­ας οι δι­καιού­χοι πρέ­πει να κα­λύ­πτουν το ίδιο ει­σο­δη­μα­τι­κό όριο με το «Εξοι­κο­νο­μώ», προ­βλέ­πε­ται ωστό­σο επι­πλέ­ον επι­δό­τη­ση ύψους 3.000 ευρώ για όσους έχουν ετή­σιο οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα έως 20.000 ευρώ. Το ακί­νη­το πρέ­πει να είναι ιδιό­κτη­το ή ιδιο­κα­τοι­κού­με­νο ή αν ο ωφε­λού­με­νος το ενοι­κιά­ζει σε τρί­τους να έχει την πλήρη κυ­ριό­τη­τα ή την επι­καρ­πία του ακι­νή­του.

17. Ποιο είναι το όφε­λος για όσους εντα­χθούν στα προ­γράμ­μα­τα αυτά;

Στο «Εξοι­κο­νο­μώ για Νέους» ο επι­λέ­ξι­μος προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός είναι έως 25.000 ευρώ και το πο­σο­στό επι­δό­τη­σης κυ­μαί­νε­ται από 50% έως 90%. Για την κά­λυ­ψη της ίδιας συμ­με­το­χής πα­ρέ­χε­ται άτο­κος δα­νει­σμός. Οι επι­λέ­ξι­μες πα­ρεμ­βά­σεις είναι η αντι­κα­τά­στα­ση κου­φω­μά­των, η εξω­τε­ρι­κή θερ­μο­μό­νω­ση, τα συ­στή­μα­τα θέρ­μαν­σης – ψύξης, τα συ­στή­μα­τα πα­ρο­χής ζε­στού νερού χρή­σης, τα συ­στή­μα­τα smart home και οι οι­κια­κές ηλε­κτρι­κές συ­σκευ­ές.

Στο «Ανα­και­νί­ζω για Νέους» ο επι­λέ­ξι­μος προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός είναι έως 10.000 ευρώ και το πο­σο­στό επι­δό­τη­σης ανέρ­χε­ται σε 30% για όλους. Για την κά­λυ­ψη της ίδιας συμ­με­το­χής πα­ρέ­χε­ται χα­μη­λό­το­κος δα­νει­σμός έως 7.000 ευρώ. Αντί­στοι­χα από το πρό­γραμ­μα αυτό επι­δο­τεί­ται η ανα­καί­νι­ση χώρων μπά­νιου και κου­ζί­νας, η αντι­κα­τά­στα­ση της πόρ­τας ει­σό­δου, η αντι­κα­τά­στα­ση και οι επι­σκευ­ές ηλε­κτρι­κών και υδραυ­λι­κών εγκα­τα­στά­σε­ων, η αντι­κα­τά­στα­ση επι­φα­νειών πα­τω­μά­των, τα επι­χρί­σμα­τα και οι επι­σκευ­ές δο­μι­κών στοι­χεί­ων.

18. Τι προ­βλέ­πε­ται για το φοι­τη­τι­κό στε­γα­στι­κό επί­δο­μα;

Όπως έχει ήδη ανα­κοι­νώ­σει ο Πρω­θυ­πουρ­γός, Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης, πλέον, από τα 1.000 ευρώ, το στε­γα­στι­κό επί­δο­μα αυ­ξά­νε­ται στα 1.500 ευρώ, αύ­ξη­ση 50%. Αυ­ξά­νε­ται στα 2.000 ευρώ σε όλες τις πε­ρι­πτώ­σεις φοι­τη­τών που συ­γκα­τοι­κούν. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι, βάσει εξαγ­γε­λί­ας του Πρω­θυ­πουρ­γού στην πε­ρυ­σι­νή Διε­θνή Έκ­θε­ση Θεσ­σα­λο­νί­κης, η οποία εφαρ­μό­στη­κε αμέ­σως, το φοι­τη­τι­κό στε­γα­στι­κό επί­δο­μα εφαρ­μό­ζε­ται στους φοι­τη­τές, αλλά και στους σπου­δα­στές των δη­μο­σί­ων ΙΕΚ, ως ένα μέτρο πρό­νοιας και κοι­νω­νι­κής αλ­λη­λεγ­γύ­ης, το οποίο επεν­δύ­ει στην εκ­παί­δευ­ση και στη νέα γενιά. Οι δι­καιού­χοι του διευ­ρυ­μέ­νου επι­δό­μα­τος υπο­λο­γί­ζο­νται σε πε­ρί­που 50.000 φοι­τη­τές και σπου­δα­στές. Το μέτρο αυτό θα ισχύ­σει ανα­δρο­μι­κά, δη­λα­δή οι πρώ­τοι ωφε­λού­με­νοι θα είναι οι φοι­τη­τές και οι σπου­δα­στές του ακα­δη­μαϊ­κού έτους και του έτους κα­τάρ­τι­σης 2021-2022. Για τον σκοπό αυτόν έχει αυ­ξη­θεί ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του Υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας για το φοι­τη­τι­κό στε­γα­στι­κό επί­δο­μα, με ένα επι­πλέ­ον κον­δύ­λι που ξε­περ­νά­ει τα 25 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, με το συ­νο­λι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό για το φοι­τη­τι­κό στε­γα­στι­κό επί­δο­μα να ξε­περ­νά­ει τα 75 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

19. Με ποιον τρόπο θα στη­ρι­χθεί πε­ραι­τέ­ρω η φοι­τη­τι­κή στέγη;

Στην κα­τεύ­θυν­ση της στή­ρι­ξης των φοι­τη­τών μας και της φοι­τη­τι­κής στέ­γης, κι­νεί­ται και η πρω­το­βου­λία για τη δη­μιουρ­γία νέων  σύγ­χρο­νων φοι­τη­τι­κών εστιών σε πέντε Πα­νε­πι­στή­μια της χώρας: Θράκη, Δυ­τι­κή Μα­κε­δο­νία, Θεσ­σα­λία, Δυ­τι­κή Ατ­τι­κή και Κρήτη. Πρό­κει­ται για τμήμα ενός συ­νο­λι­κού με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κού σχε­δί­ου για την ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση, εν προ­κει­μέ­νω μέσω συ­μπρά­ξε­ων δη­μο­σί­ου και ιδιω­τι­κού τομέα. Πρό­κει­ται για την κα­τα­σκευή άνω των 8.150 κλι­νών και συ­νο­λι­κό εκτι­μώ­με­νο κό­στος, το οποίο υπερ­βαί­νει τα 540 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Πρώ­τος στό­χος, η στή­ρι­ξη των δη­μό­σιων πα­νε­πι­στη­μί­ων της χώρας, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ανά­γκες σε αστι­κές πε­ριο­χές, όπως το Πα­νε­πι­στή­μιο Δυ­τι­κής Ατ­τι­κής, σε ακρι­τι­κές πε­ριο­χές, όπως το Δη­μο­κρί­τειο Θρά­κης και το Πα­νε­πι­στή­μιο Δυ­τι­κής Μα­κε­δο­νί­ας, σε του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές με πολύ με­γά­λη ζή­τη­ση σε ακί­νη­τα, όπως το Πα­νε­πι­στή­μιο Κρή­της και στην ηπει­ρω­τι­κή χώρα, στην εν­δο­χώ­ρα, όπως είναι το Πα­νε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λί­ας.

Δεύ­τε­ρος στό­χος είναι η μέ­ρι­μνα εξα­σφά­λι­σης συν­θη­κών δια­βί­ω­σης των φοι­τη­τών των Ιδρυ­μά­των μας, με την κά­λυ­ψη των ανα­γκών στέ­γα­σης. Και τρί­τος στό­χος είναι η ολι­στι­κή προ­σέγ­γι­ση για την ανα­βάθ­μι­ση της τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης στη χώρα μας. Με τα μέτρα αυτά και με την κα­τα­σκευή νέων φοι­τη­τι­κών εστιών, διευ­κο­λύ­νε­ται η πρό­σβα­ση στην ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση σε φοι­τη­τές που προ­έρ­χο­νται από πιο χα­μη­λά οι­κο­νο­μι­κά στρώ­μα­τα. Ταυ­τό­χρο­να, βοη­θούν ου­σια­στι­κά τη δη­μιουρ­γία μιας ολο­κλη­ρω­μέ­νης πα­νε­πι­στη­μια­κής κοι­νό­τη­τας και υψη­λού επι­πέ­δου δομών, που λει­τουρ­γούν αθροι­στι­κά στο συ­νο­λι­κό εκ­παι­δευ­τι­κό απο­τέ­λε­σμα των Ιδρυ­μά­των μας.