Σε μια παρέμβαση με σαφή θεσμικό προσανατολισμό, ο Δικηγορικός Σύλλογος Ρόδου απευθύνεται στον κ. Γιώργο Φλωρίδη, υπουργό Δικαιοσύνης, στον κ. Ανδρέα Κουτσόλαμπρο, Πρόεδρο της Ολομέλειας προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, καθώς και στα μέλη της Ολομέλειας, ζητώντας την επαναφορά της διάταξης του άρθρου 160 του Κώδικα Δικηγόρων ως προς τη μη ποινική δίωξη νομικών συμβούλων Ν.Π.Δ.Δ. για γνωμοδοτήσεις τους.
Η επιστολή, τοποθετεί στο επίκεντρο πρόσφατα περιστατικά ποινικών διώξεων και κλήσεων για παροχή ανωμοτί εξηγήσεων σε βάρος νομικών συμβούλων του Δήμου Ρόδου, αποκλειστικά λόγω γνωμοδοτήσεων που παρείχαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται ειδική αναφορά σε επιστολή της 11ης Φεβρουαρίου 2026 του δημάρχου Ρόδου κ. Αλέξανδρου Κολιάδη προς την Κ.Ε.Δ.Ε., με την οποία ζητείται θεσμική συνδρομή για την άμεση αποκατάσταση της συγκεκριμένης προστασίας, ώστε η νομική άποψη να μην μετατρέπεται σε αφετηρία ποινικής στοχοποίησης και να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία του δικηγόρου ως συλλειτουργού της Δικαιοσύνης.
Στην επιστολή του Δικηγορικού Συλλόγου Ρόδου αναφέρονται τα εξής:
«Ο Δικηγορικός Σύλλογος Ρόδου, με αφορμή πρόσφατα περιστατικά άσκησης ποινικών διώξεων και κλήσεων προς παροχή ανωμοτί εξηγήσεων σε βάρος νομικών συμβούλων του Δήμος Ρόδου, για το αδίκημα της άμεσης συνέργειας ή/και ηθικής αυτουργίας σε παράβαση καθήκοντος, αποκλειστικά και μόνο λόγω γνωμοδοτήσεων που παρείχαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, εκφράζει την έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό του. Ο δε Δήμος Ρόδου με επιστολή του προς την Κ.Ε.Δ.Ε. που κοινοποιήθηκε στον Δικηγορικό Σύλλογο Ρόδου ζητεί την συνδρομή της για την άμεση επαναφορά της διάταξης του άρθρου 160 του Κώδικα Δικηγόρων, με ρητή πρόβλεψη ότι οι δικηγόροι που παρέχουν υπηρεσίες σε Ν.Π.Δ.Δ. και φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα δεν διώκονται, δεν εξετάζονται και δεν υπέχουν ποινική ευθύνη για γνωμοδοτήσεις ή πράξεις που τελούνται στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων τους, εκτός αν συντρέχουν ειδικώς οριζόμενες εξαιρέσεις. Οι εν λόγω γνωμοδοτήσεις συνιστούν επιστημονική νομική άποψη, μη δεσμευτική για τα αποφασίζοντα διοικητικά όργανα, τα οποία φέρουν και την αποκλειστική αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων.
Η ποινική στοχοποίηση νομικών συμβούλων, ελλείψει άλλων επιβαρυντικών στοιχείων και αποκλειστικά βάσει της διατύπωσης επιστημονικής γνώμης, δημιουργεί σοβαρό ζήτημα ασφάλειας δικαίου και θεσμικής λειτουργίας της Διοίκησης.
Η ρύθμιση της παραγράφου 2 του άρθρου 160 του Κώδικα Δικηγόρων, είχε ρητή παραπομπή για τους δικηγόρους στην παράγραφο 2 του άρθρου I του νόμου 3094/2003 σύμφωνα με την οποία «Ο Συνήγορος του Πολίτη και οι Βοηθοί Συνήγοροι δεν ευθύνονται δεν διώκονται και δεν εξετάζονται για γνώμη που διατύπωσαν ή πράξη που διενήργησαν κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Δίωξη επιτρέπεται κατόπιν εγκλήσεως μόνο για συκοφαντική δυσφήμιση, εξύβριση ή παραβίαση του απορρήτου». Ωστόσο η διάταξη αυτή καταργήθηκε με την παρ.2 άρθρου 123 Ν. 5043/2023.ΦΕΚ A 91/13.04.2023 χωρίς ειδική και επαρκή αιτιολογία, με αποτέλεσμα σήμερα οι νομικοί σύμβουλοι Ν.Π.Δ.Δ. και φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα να καθίστανται εκτεθειμένοι είτε σε ποινικές διώξεις λόγω διαφορετικής ερμηνευτικής προσέγγιση, είτε σε πιέσεις από αιρετά όργανα ή τρίτους και μάλιστα με κίνδυνο εργαλειοποίησης της ποινικής διαδικασίας και με περιορισμό της επιστημονικής τους ελευθερίας και ανεξαρτησίας.
Η διατύπωση νομικής γνώμης αποτελεί θεμελιώδη έκφανση της δικηγορικής λειτουργίας και συνδέεται άρρηκτα με την ανεξαρτησία του δικηγόρου ως συλλειτουργού της Δικαιοσύνης. Η απουσία ρητής νομοθετικής προστασίας οδηγεί σε κλίμα ανασφάλειας, αποτρέπει την ελεύθερη και πλήρη νομική τεκμηρίωση και τελικώς υπονομεύει την εύρυθμη λειτουργία των Ν.Π.Δ.Δ. και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η προστασία αυτή δεν συνεπάγεται ατιμωρησία. Παραμένει αυτονόητη η ποινική ευθύνη σε περιπτώσεις δόλιας συμπεριφοράς, όπως συκοφαντική δυσφήμιση. εξύβριση, παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου ή αποδεδειγμένη συμμετοχή σε αξιόποινες πράξεις με συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά. Ωστόσο, η απλή διατύπωση επιστημονικής γνώμης δεν μπορεί να θεμελιώνει ποινική ευθύνη.
Για τους λόγους αυτούς, ο Δικηγορικός Σύλλογος Ρόδου, σύμφωνα με την σχετική απόφαση του διοικητικού συμβουλίου του ζητεί: Την άμεση επαναφορά της καταργηθείσας διάταξης του άρθρου 160 του Κώδικα Δικηγόρων, με ρητή πρόβλεψη ότι οι δικηγόροι που παρέχουν υπηρεσίες σε Ν.Π.Δ.Δ. και φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα δεν διώκονται, δεν εξετάζονται και δεν υπέχουν ποινική ευθύνη για γνωμοδοτήσεις ή πράξεις που τελούνται στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων τους, εκτός αν συντρέχουν ειδικώς οριζόμενες εξαιρέσεις.
Παράλληλα, καλούμε την Ολομέλεια των Προέδρων Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος να στηρίξει θεσμικά το ανωτέρω αίτημα και να αναλάβει σχετική πρωτοβουλία νομοθετικής παρέμβασης.
Η διασφάλιση της ανεξαρτησίας και της επιστημονικής ελευθερίας των δικηγόρων που υπηρετούν τον δημόσιο τομέα αποτελεί ζήτημα θεσμικής τάξης και προστασίας του κράτους δικαίου.
Ο Πρόεδρος Βασίλειο
Καταβενάκης
Η Γενική Γραμματέας
Βάσια Παπαγεωργίου».
Αίτημα για άμεση επαναφορά ρύθμισης για την προστασία νομικών συμβούλων του δημόσιου τομέα που απέκλειε ποινικές διώξεις για γνωμοδοτήσεις τους
