Στη Βουλή το νομοσχέδιο για την επιστολική ψήφο – Τι προβλέπει

Στην Επι­τρο­πή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δι­καιο­σύνης της Βου­λής ει­σά­γε­ται σή­με­ρα για επε­ξερ­γα­σία το νο­μο­σχέ­διο για την επι­στο­λι­κή ψήφο.

«Η νέα κοι­νο­βου­λευ­τι­κή χρο­νιά ξε­κι­νά­ει τη Δευ­τέ­ρα με ένα νο­μο­σχέ­διο το οποίο πι­στεύω ότι έχει έναν ιδιαί­τε­ρο συμ­βο­λι­σμό. Το πρωί θα εί­μα­στε στη Βουλή για να υπε­ρα­σπι­στού­με το νο­μο­σχέ­διο που θε­σπί­ζει για πρώτη φορά στην Ιστο­ρία του ελ­λη­νι­κού κρά­τους τον θεσμό της επι­στο­λι­κής ψήφου» ανέ­φε­ρε την Κυ­ρια­κή σε εκ­δή­λω­ση στην Πάτρα η υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Νίκη Κε­ρα­μέ­ως και πρό­σθε­σε: «Η επι­στο­λι­κή ψήφος είναι ένα μέτρο το οποίο αφορά όλους τους Ελ­λη­νες που μέ­νουν στο εξω­τε­ρι­κό, αλλά και όλους τους Ελ­λη­νες που είναι στη χώρα μας».

Τι προ­βλέ­πει το νο­μο­σχέ­διο

Με το νο­μο­σχέ­διο αυτό κα­θιε­ρώ­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα επι­στο­λι­κής ψήφου στις ευ­ρω­ε­κλο­γές και στα δη­μο­ψη­φί­σμα­τα για όλους τους Ελ­λη­νες πο­λί­τες που είναι εγ­γε­γραμ­μέ­νοι στους εκλο­γι­κούς κα­τα­λό­γους.

Το νο­μο­σχέ­διο πε­ριέ­χει δια­τά­ξεις για τον τρόπο εκλο­γής των ευ­ρω­βου­λευ­τών και εναρ­μο­νί­ζε­ται με το θε­σμι­κό πλαί­σιο που ισχύ­ει για τις εθνι­κές εκλο­γές.

Ει­σά­γει επί­σης δια­δι­κα­σία εκ­κα­θά­ρι­σης των εκλο­γι­κών κα­τα­λό­γων με τη δια­γρα­φή την 31.10.2024, όσων σω­ρευ­τι­κώς έχουν γεν­νη­θεί πριν από την 1.1.1944, δεν έχουν υπο­βά­λει οι ίδιοι ή δεν εμ­φα­νί­ζο­νται ως εξαρ­τώ­με­να πρό­σω­πα σε φο­ρο­λο­γι­κές δη­λώ­σεις του φο­ρο­λο­γι­κού έτους 2022, δεν έχουν ελ­λη­νι­κό δια­βα­τή­ριο σε ισχύ και δεν λαμ­βά­νουν σύ­ντα­ξη.

Επι­πλέ­ον λαμ­βά­νο­νται μέτρα για τη διευ­κό­λυν­ση άσκη­σης του εκλο­γι­κού δι­καιώ­μα­τος με φυ­σι­κή πα­ρου­σία των ατό­μων με ανα­πη­ρία και τη διευ­κό­λυν­ση πρό­σβα­σής τους στον προ­ε­κλο­γι­κό διά­λο­γο.

Σύμ­φω­να με το ΥΠΕΣ, οι προ­ω­θού­με­νες δια­τά­ξεις πα­ρέ­μει­ναν στη δια­βού­λευ­ση για δύο εβδο­μά­δες και τα σχό­λια που δια­τυ­πώ­θη­καν ελή­φθη­σαν υπόψη για την τε­λι­κή δια­μόρ­φω­ση του νο­μο­σχε­δί­ου.

Εν­δει­κτι­κά, εν­σω­μα­τώ­θη­κε πρό­βλε­ψη για τη με­τά­δο­ση των προ­ε­κλο­γι­κών μη­νυ­μά­των και με υπό­τι­τλους, κα­τό­πιν πρό­τα­σης της Εθνι­κής Συ­νο­μο­σπον­δί­ας Ατό­μων με Ανα­πη­ρία (ΕΣΑ­μεΑ). Κα­τό­πιν άλλης πρό­τα­σης, εν­σω­μα­τώ­θη­κε πρό­βλε­ψη η ταυ­το­προ­σω­πία για τη συ­μπλή­ρω­ση του ψη­φο­δελ­τί­ου να πραγ­μα­το­ποιεί­ται είτε μέσω gov.gr είτε με την απο­στο­λή απο­δει­κτι­κού ταυ­τό­τη­τας, όπως επί­σης η απα­γό­ρευ­ση η απο­στο­λή του φα­κέ­λου επι­στρο­φής να γίνει από τρίτο πρό­σω­πο (εκτός από την πε­ρί­πτω­ση ρητής εξου­σιο­δό­τη­σης).

Σκο­πός του σχε­δί­ου νόμου, όπως ση­μειώ­νε­ται στην ει­ση­γη­τι­κή έκ­θε­ση, είναι: α) Ο εκ­συγ­χρο­νι­σμός του τρό­που εκλο­γής των ευ­ρω­βου­λευ­τών, με­τα­ξύ άλλων και μέσω της ει­σα­γω­γής της δυ­να­τό­τη­τας άσκη­σης του εκλο­γι­κού δι­καιώ­μα­τος με επι­στο­λι­κή ψήφο για την εκλο­γή των ευ­ρω­βου­λευ­τών της χώρας (ρύθ­μι­ση που πρό­κει­ται να ισχύ­ει και για τη διε­ξα­γω­γή δη­μο­ψη­φι­σμά­των), β) η πε­ραι­τέ­ρω διευ­κό­λυν­ση της συμ­με­το­χής ατό­μων με ανα­πη­ρία στην εκλο­γι­κή δια­δι­κα­σία.

Ανα­φέ­ρε­ται επί­σης ότι η ει­σα­γω­γή της επι­στο­λι­κής ψήφου μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει ισχυ­ρό κί­νη­τρο για αύ­ξη­ση της συμ­με­το­χής, ιδίως όσον αφορά ει­δι­κές κα­τη­γο­ρί­ες ψη­φο­φό­ρων.

Για τον σχε­δια­σμό της με­θο­δο­λο­γί­ας της επι­στο­λι­κής ψήφου, με­λε­τή­θη­καν εκτε­νώς πε­ρι­πτώ­σεις εφαρ­μο­γής της ανά την Ευ­ρώ­πη, στις ΗΠΑ και στην Αυ­στρα­λία. Ση­μα­ντι­κό βάρος δό­θη­κε στην πλήρη και αυ­στη­ρή ικα­νο­ποί­η­ση των οδη­γιών του Γρα­φεί­ου Δη­μο­κρα­τι­κών Θε­σμών και Αν­θρω­πί­νων Δι­καιω­μά­των του Ορ­γα­νι­σμού για την Ασφά­λεια και την Συ­νερ­γα­σία στην Ευ­ρώ­πη (ΟΑΣΕ).

Με το σχέ­διο νόμου θε­σπί­ζε­ται η δη­μιουρ­γία ηλε­κτρο­νι­κής εφαρ­μο­γής για την υπο­βο­λή αι­τή­σε­ων των εκλο­γέ­ων για τη δυ­να­τό­τη­τα άσκη­σης του εκλο­γι­κού τους δι­καιώ­μα­τος με επι­στο­λι­κή ψήφο. Δεν τί­θε­ται κα­νέ­νας πε­ριο­ρι­σμός, πέραν της εγ­γρα­φής του εκλο­γέα στους εκλο­γι­κούς κα­τα­λό­γους. Επί­σης δεν τί­θε­ται κα­νέ­νας γε­ω­γρα­φι­κός πε­ριο­ρι­σμός και δεν απαι­τεί­ται η επί­κλη­ση οποιου­δή­πο­τε λόγου επι­λο­γής της επι­στο­λι­κής ψήφου.

Οι αι­τή­σεις μπο­ρούν να υπο­βλη­θούν στην ηλε­κτρο­νι­κή εφαρ­μο­γή έως σα­ρά­ντα (40) ημέ­ρες πριν από τη διε­νέρ­γεια των εκλο­γών. Ο εκλο­γέ­ας ει­σέρ­χε­ται στην εφαρ­μο­γή με τους προ­σω­πι­κούς του κω­δι­κούς-δια­πι­στευ­τή­ρια της ΓΓΠΣΨΔ (taxisnet/ΑΑΔΕ) και η αί­τη­ση επι­βε­βαιώ­νε­ται με χρήση κω­δι­κού μίας χρή­σης σε κι­νη­τό τη­λέ­φω­νο και ηλε­κτρο­νι­κό τα­χυ­δρο­μείο (One Time Password, OTP), για λό­γους ασφα­λεί­ας.

Δεν εμπλέ­κο­νται στη δια­δι­κα­σία τα πο­λι­τι­κά κόμ­μα­τα ή οι υπο­ψή­φιοι, είτε στην απο­στο­λή είτε στην πα­ρα­λα­βή των φα­κέ­λων. Προ­βλέ­πο­νται αυ­στη­ρές ποι­νές σε όποιον δια­κι­νεί φά­κε­λο ψη­φο­φο­ρί­ας ή τον ανοί­γει χωρίς αυτό να προ­βλέ­πε­ται από τις δια­τά­ξεις του νόμου.

Γί­νε­ται ει­δι­κή μνεία για το ότι ο εκλο­γέ­ας συ­νυ­πο­βάλ­λει υπεύ­θυ­νη δή­λω­ση, με την οποία βε­βαιώ­νει ότι συ­μπλή­ρω­σε μόνος του το ψη­φο­δέλ­τιο και ότι εκ­φρά­ζει την προ­σω­πι­κή του βού­λη­ση και μόνο.

Το σχέ­διο νόμου ορί­ζει ότι οι φά­κε­λοι πρέ­πει να έχουν φτά­σει στα χέρια της Επι­τρο­πής Συλ­λο­γής Ψη­φο­δελ­τί­ων Επι­στο­λι­κής Ψήφου έως τις 17:00 της πα­ρα­μο­νής της ημέ­ρας των εκλο­γών.

Για τη δια­σφά­λι­ση της δια­δι­κα­σί­ας και ιδίως της γνη­σιό­τη­τας της έκ­φρα­σης της λαϊ­κής βού­λη­σης και της μυ­στι­κό­τη­τας της ψήφου:

1. Οι αι­τή­σεις των εκλο­γέ­ων γί­νο­νται σε ει­δι­κή ηλε­κτρο­νι­κή εφαρ­μο­γή με τα δια­πι­στευ­τή­ρια που έχει ο εκλο­γέ­ας, ενώ χρη­σι­μο­ποιεί­ται κω­δι­κός μίας χρή­σης με χρήση κι­νη­τού τη­λε­φώ­νου και ηλε­κτρο­νι­κού τα­χυ­δρο­μεί­ου (άρθρο 8).

2. Δί­νε­ται δυ­να­τό­τη­τα υπο­βο­λής της αί­τη­σης σε προ­ξε­νεία και στα κέ­ντρα εξυ­πη­ρέ­τη­σης πο­λι­τών, με χρήση και της υπη­ρε­σί­ας «my kep live». (παρ. 3 άρ­θρου 8).

3. Δεν μπο­ρεί να ψη­φί­σει με φυ­σι­κή πα­ρου­σία ο εκλο­γέ­ας ο οποί­ος έχει δη­λώ­σει ότι επι­θυ­μεί να ασκή­σει το εκλο­γι­κό του δι­καί­ω­μα με επι­στο­λι­κή ψήφο, παρά μόνο υπό συ­γκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις στην πε­ρί­πτω­ση που δεν απέ­στει­λε τον φά­κε­λο επι­στρο­φής ή ο φά­κε­λος δεν πα­ρε­λή­φθη εμπρο­θέ­σμως, ώστε να απο­τρα­πεί η πι­θα­νό­τη­τα δι­πλο­ψη­φί­ας (παρ. 6 άρ­θρου 21).

4. Οι Επι­τρο­πές Συλ­λο­γής Επι­στο­λι­κής Ψήφου και οι Εφο­ρευ­τι­κές Επι­τρο­πές Δια­λο­γής Επι­στο­λι­κής Ψήφου προ­ε­δρεύ­ο­νται από δι­κα­στι­κό και τα μέλη τους είναι νο­μι­κοί. Αντι­στοί­χως, στις Εφο­ρευ­τι­κές Επι­τρο­πές Δια­λο­γής Επι­στο­λι­κής Ψήφου δεν μπο­ρούν να διο­ρι­στούν εκλο­γείς ως μέλη εφο­ρευ­τι­κών επι­τρο­πών (άρθρα 15, 16).

5. Οι ει­δι­κές κάλ­πες φύ­λα­ξης φα­κέ­λων επι­στρο­φής επι­στο­λι­κών ψήφων σφρα­γί­ζο­νται κα­θη­με­ρι­νά με ει­δι­κή δια­δι­κα­σία και υπάρ­χει συ­νε­χής κα­τα­γρα­φή σε κλει­στό κύ­κλω­μα τη­λε­ό­ρα­σης των χώρων όπου βρί­σκο­νται. Το εκλο­γι­κό υλικό δια­τη­ρεί­ται στο Πρω­το­δι­κείο Αθη­νών επί τριε­τία. Η Ελ­λη­νι­κή Αστυ­νο­μία ανα­λαμ­βά­νει τη φύ­λα­ξη του χώρου (παρ. 4 και 5 άρ­θρου 10).

6. Ορί­ζε­ται γε­νι­κός έφο­ρος, αντι­πρό­ε­δρος ή μέλος του Αρεί­ου Πάγου, ο οποί­ος επι­βλέ­πει τη δια­δι­κα­σία (άρθρο 18).

7. Ο εκλο­γέ­ας πα­ρα­κο­λου­θεί με σύ­στη­μα ιχνη­λά­τη­σης (tracking) την πο­ρεία του φα­κέ­λου, μόλις αυτός απο­στα­λεί από το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών (παρ. 4 άρ­θρου 11).

8. Οι εται­ρεί­ες τα­χυ­δρο­μι­κών και τα­χυ­με­τα­φο­ρι­κών υπη­ρε­σιών λει­τουρ­γούν και την πα­ρα­μο­νή της ημέ­ρας διε­ξα­γω­γής των εκλο­γών, ώστε να φτά­σουν εγκαί­ρως οι επι­στο­λι­κές ψήφοι (παρ. 2 άρ­θρου 14).

9. Λαμ­βά­νε­ται ει­δι­κή μέ­ρι­μνα για πε­ρι­πτώ­σεις αντι­κα­τά­στα­σης της αί­τη­σης του εκλο­γέα και του ψη­φο­δελ­τί­ου δίχως να τί­θε­ται σε κίν­δυ­νο η μυ­στι­κό­τη­τα της ψήφου (άρθρο 12).

10. Οι φά­κε­λοι ψη­φο­φο­ρί­ας όπου βρί­σκε­ται το ψη­φο­δέλ­τιο είναι ανώ­νυ­μοι και δεν μπο­ρούν να ταυ­το­ποι­η­θούν με τον εκλο­γέα (άρθρο 12).

Με το νο­μο­σχέ­διο αρ­χί­ζει εξάλ­λου δια­δι­κα­σία εκ­κα­θά­ρι­σης των εκλο­γι­κών κα­τα­λό­γων, με χρήση των δια­θέ­σι­μων μη­τρώ­ων του Ελ­λη­νι­κού Δη­μο­σί­ου. Επί­σης ει­σά­γο­νται ρυθ­μί­σεις για τη διευ­κό­λυν­ση άσκη­σης του εκλο­γι­κού δι­καιώ­μα­τος των ατό­μων με ανα­πη­ρία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ