Αλλάζουν όλα στο Λύκειο και στην εισαγωγή στα ΑΕΙ

Ριζικές αλλαγές στη δομή του Λυκείου με στόχο την ανα­βάθ­μιση του Απο­λυ­τη­ρίου το οποίο θα απο­τε­λεί «δια­βα­τή­ριο» για την εισα­γωγή στην τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση από το 2020, προ­βλέ­πει η πρόταση της Επι­τρο­πής του Ινστι­τού­του Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής.

Ο αριθμός των μαθη­μά­των στις δύο τελευ­ταίες τάξεις του Λυκείου θα μειωθεί σημα­ντικά -σήμερα διδά­σκο­νται 18 μαθή­ματα στη Β’ Λυκείου και 15 στη Γ’ Λυκείου τα οποία, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, θα μειω­θούν σχεδόν κατά το ήμισυ, ενώ η εισα­γωγή στο Πανε­πι­στή­μιο θα γίνεται με βάση τον βαθμό του Απο­λυ­τη­ρίου, ο οποίος θα δια­μορ­φώ­νε­ται σε ποσοστό 80% από τα δυο τετρά­μηνα της Γ’ τάξης, δηλαδή τον απο­κα­λού­μενο «προ­φο­ρικό» βαθμό και κατά 20% από τη συμ­με­τοχή των υπο­ψη­φίων σε τελικές εξε­τά­σεις πανελ­λα­δι­κού χαρα­κτήρα.

Επίσης, προ­τεί­νο­νται η δημιουρ­γία κοινής Α’ τάξης Γενικού Λυκείου και Επαγ­γελ­μα­τι­κού Λυκείου με πολυ­κλα­δικό χαρα­κτήρα, καθώς και σημα­ντι­κές αλλαγές στο πρό­γραμμα σπουδών της Β’ και Γ’ τάξης με ενο­ποί­ηση των διδα­κτι­κών αντι­κει­μέ­νων, αύξηση των ωρών διδα­σκα­λίας π.χ. ένα συνεχές δίωρο αντί για μία σχολική ώρα των 45 λεπτών, καθιέ­ρωση εκπό­νη­σης μιας εκτε­τα­μέ­νης εργα­σίας και ένταξη δρα­στη­ριο­τή­των πολι­τι­στι­κού, αθλη­τι­κού ή και κοι­νω­νι­κού χαρα­κτήρα.

ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ

Ειδι­κό­τερα, η πρόταση της Επι­τρο­πής του Ινστι­τού­του Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής για τον επα­να­σχε­δια­σμό του Λυκείου, η οποία θα απο­τε­λέ­σει τη βάση του δια­λό­γου που θα ξεκι­νή­σει στην Επι­τροπή Μορ­φω­τι­κών Υπο­θέ­σεων της Βουλής από την ερχό­μενη εβδο­μάδα, προ­βλέ­πει τα εξής:

Α’ τάξη Λυκείου: Προ­τεί­νε­ται η δημιουρ­γία μιας κοινής Α’ τάξης Γενικού και Επαγ­γελ­μα­τι­κού Λυκείου με πολυ­κλα­δικό χαρα­κτήρα. Το πρό­γραμμα σπουδών, δηλαδή, αυτής της τάξης θα φέρει ισχυρά τα χαρα­κτη­ρι­στικά τόσο της αντί­στοι­χης τάξης του Γενικού Λυκείου όσο και αυτής του Τεχνι­κού -Επαγγελματικού. Στόχος είναι οι μαθητές να εξοι­κειω­θούν με τα γνω­στικά αντι­κεί­μενα και των δύο υφι­στά­με­νων σήμερα τύπων εκπαί­δευ­σης και να επι­λέ­ξουν αυτόν που ται­ριά­ζει καλύ­τερα σε αυτούς. Μετά την ολο­κλή­ρωση της Α’ Λυκείου, δεν θα υπάρχει κάποιου είδους φίλτρο ή πρό­σκομμα για τη μετά­βαση των μαθητών στη Β’ Λυκείου.

Βεβαίως, βασικές προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την υλο­ποί­ηση αυτής της αλλαγής είναι η εναρ­μό­νιση των προ­γραμ­μά­των σπουδών των Γενικών και Επαγ­γελ­μα­τι­κών Λυκείων, καθώς και η ανα­βάθ­μιση της τεχνι­κής – επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης με τρόπο, σύμφωνα με την πρόταση, που να επι­τυγ­χά­νε­ται η σύνδεσή της με την εθνική οικο­νο­μία και τις ανα­πτυ­ξια­κές ανάγκες και δυνα­τό­τη­τες της χώρας.

Προς συζή­τηση βρί­σκο­νται, εξάλλου, εναλ­λα­κτι­κές ή και συμπλη­ρω­μα­τι­κές προ­τά­σεις που αφορούν, για παρά­δειγμα, την επέ­κταση των επι­λο­γών μετα­λυ­κεια­κών σπουδών απ’ όλους τους τύπους λυκείων, την προ­νο­μιακή είσοδο για απο­φοί­τους Επαγ­γελ­μα­τι­κών Λυκείων σε συγκε­κρι­μένα τμήματα ΤΕΙ και την ανα­βάθ­μιση του Σχο­λι­κού Επαγ­γελ­μα­τι­κού Προ­σα­να­το­λι­σμού και ένταξη ή του στο πρό­γραμμα σπουδών και των Γενικών Λυκείων.

Βάσει της πρό­τα­σης, η κοινή, ως προς τη δομή, τάξη της Α’ Λυκείου θα συνι­στούσε ένα βήμα προς την καθιέ­ρωση 11ετούς υπο­χρε­ω­τι­κής εκπαί­δευ­σης (1 χρόνος Νηπια­γω­γείο, 6 χρόνια Δημο­τικό, 3 χρόνια Γυμνά­σιο, 1 χρόνος Λύκειο). Παράλ­ληλα, το «μοντέλο» της Α’ τάξης θα μπο­ρούσε, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις που διε­ρευ­νώ­νται, να εφαρ­μο­στεί και στις υπό­λοι­πες δύο.

Β’ και Γ’ τάξη Λυκείου: Η βασική αλλαγή που ειση­γεί­ται η Επι­τροπή είναι η σημα­ντική μείωση -σχεδόν κατά το ήμισυ, σύμφωνα με πληροφορίες- του αριθμού των μαθη­μά­των στις δύο τελευ­ταίες τάξεις του Λυκείου με στόχο τον εξορ­θο­λο­γι­σμό του προ­γράμ­μα­τος σπουδών.

ΛΙΓΟΤΕΡΟΣ ΦΟΡΤΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«Οι μαθητές βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι με ένα πολύ μεγάλο αριθμό μαθη­μά­των -18 στη Β’ Λυκείου, 15 στη Γ’ Λυκείου- γεγονός που οδηγεί σε έναν κατα­κερ­μα­τι­σμό της εκπαι­δευ­τι­κής δια­δι­κα­σίας και την καθιστά λιγό­τερο απο­τε­λε­σμα­τική. Με τον περιο­ρι­σμό του αριθμού των μαθη­μά­των το περιε­χό­μενο της λυκεια­κής εκπαί­δευ­σης μπορεί να κατα­στεί ουσια­στικό και να επεν­δυ­θεί με το ενδια­φέ­ρον των μαθητών, εφόσον ο κορμός της ουσια­στι­κής παι­δείας και γνώσης παρα­μέ­νει και ενι­σχύ­ε­ται», τονί­ζε­ται στην πρόταση.

Πιο συγκε­κρι­μένα, στη Β’ Λυκείου η Επι­τροπή ειση­γεί­ται να παρα­μεί­νει ένας ισχυρός κορμός υπο­χρε­ω­τι­κών μαθη­μά­των που θα παρέ­χουν στους μαθητές ένα κρίσιμο φάσμα γνώσεων πριν προβούν στη Γ’ Λυκείου στην επιλογή πιο συγκε­κρι­μέ­νης επι­στη­μο­νι­κής κατεύ­θυν­σης.

Στη Γ’ Λυκείου, ωστόσο, τα υπο­χρε­ω­τικά μαθή­ματα θα είναι εξαι­ρε­τικά περιο­ρι­σμένα, ενώ θα είναι έντονη η παρου­σία των μαθη­μά­των συγκε­κρι­μέ­νης κατεύ­θυν­σης. Η κεντρική λογική είναι η ύπαρξη μιας ενό­τη­τας επι­λο­γών που θα δίνει τη δυνα­τό­τητα προ­σα­να­το­λι­σμού στους μαθητές σε συν­δυα­σμό με μία ελεύ­θερη επιλογή εκτός ειδί­κευ­σης.

Παράλ­ληλα, προ­τεί­νε­ται να αυξη­θούν οι ώρες διδα­σκα­λίας των μαθη­μά­των του ωρο­λο­γίου προ­γράμ­μα­τος της Β’ και Γ’ Λυκείου, προ­κει­μέ­νου να δοθεί η δυνα­τό­τητα της εμβά­θυν­σης της γνώσης· «Είναι κοινά παρα­δε­κτό ότι κανένα μάθημα δεν διδά­σκε­ται με ουσια­στικό τρόπο όταν σε αυτό αφιε­ρώ­νο­νται λίγες ώρες την εβδο­μάδα και μάλιστα όταν αυτό είναι ένα μάθημα σε ένα ωρο­λό­γιο πρό­γραμμα πολλών μαθη­μά­των», σημειώ­νει η Επι­τροπή.

Στο πλαίσιο αυτό, το πρό­γραμμα σπουδών θα δια­μορ­φω­θεί με τέτοιο τρόπο ώστε τα διδα­κτικά αντι­κεί­μενα να υπα­χθούν στις ευρύ­τε­ρες επι­στη­μο­νι­κές τους περιο­χές και να διδά­σκο­νται εντός ενο­ποι­η­μέ­νων πεδίων.

Σύμφωνα με την Επι­τροπή, η λογική αυτή μπορεί να λει­τουρ­γή­σει καλύ­τερα εάν τα ενο­ποι­η­μένα πεδία διδά­σκο­νται σε μεγα­λύ­τε­ρες χρο­νι­κές ενό­τη­τες, (π.χ. ένα συνεχές δίωρο αντί για μία σχολική ώρα των 45 λεπτών) ώστε να είναι δυνατή η προ­σέγ­γιση των ζητη­μά­των σε μεγα­λύ­τε­ρες ενό­τη­τες, με ενερ­γη­τική συμ­με­τοχή των μαθητών, εκπό­νηση ερευ­νη­τι­κών εργα­σιών και δυνα­τό­τητα μεγα­λύ­τε­ρης εμβά­θυν­σης εντός του σχο­λι­κού χώρου και χρόνου.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Επίσης, η Επι­τροπή ειση­γεί­ται την καθιέ­ρωση εκπό­νη­σης μιας εκτε­τα­μέ­νης εργα­σίας ως μέρους του προ­γράμ­μα­τος σπουδών ύστερα από προ­σε­κτική προ­ε­τοι­μα­σία σε πολλά επίπεδα (εκπό­νηση, αξιο­λό­γηση κ.ά.), καθώς και την ένταξη στο πρό­γραμμα σπουδών ελεύ­θε­ρων δρα­στη­ριο­τή­των (π.χ. συλ­λό­γων δράσεων πολι­τι­στι­κού, αθλη­τι­κού ή και κοι­νω­νι­κού χαρα­κτήρα) οι οποίες θα σχε­διά­ζο­νται και θα υλο­ποιού­νται από τους μαθητές υπό την καθο­δή­γηση των υπευ­θύ­νων εκπαι­δευ­τι­κών και θα αξιο­λο­γού­νται με τρόπο που θα συνάδει στην εκπαι­δευ­τική φύση τους.

Οι αλλαγές αυτές θα συμ­βα­δί­σουν και με περαι­τέρω αλλαγές στη φιλο­σο­φία διδα­σκα­λίας των αντι­κει­μέ­νων με στόχο να καλ­λιερ­γεί­ται η κριτική σκέψη και να ανα­πτύσ­σουν οι μαθητές ανα­λυ­τι­κές και συν­θε­τι­κές ικα­νό­τη­τες.

Παράλ­ληλα, θα μετα­βλη­θεί ο τρόπος αξιο­λό­γη­σης των μαθητών, με την υιο­θέ­τηση, για παρά­δειγμα, της περι­γρα­φι­κής αξιο­λό­γη­σης ώστε να απο­φευ­χθεί η εστίαση στους βαθμούς.

ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΝ ΑΛΛΑΓΩΝ

«Κρί­νε­ται σημα­ντικό η μεταρ­ρύθ­μιση του υπάρ­χο­ντος συστή­μα­τος να υλο­ποι­η­θεί βαθ­μη­δόν» τονίζει η Επι­τροπή, προ­σθέ­το­ντας ότι θα πρέπει να υπάρχει μία στα­διακή εφαρ­μογή των αλλαγών. Βασικός στόχος της πρό­τα­σής της, όπως υπο­γραμ­μί­ζει, απο­τε­λεί η ανα­βάθ­μιση του Απο­λυ­τη­ρίου ώστε να απο­κτή­σει κύρος και νόημα. «Είναι κοινή παρα­δοχή ότι το Λύκειο ως βαθμίδα έχει σε μεγάλο βαθμό ακυ­ρω­θεί. Οι μαθητές, δυστυ­χώς, πολύ συχνά αδια­φο­ρούν για την εκπαι­δευ­τική πράξη, θεωρούν πως λίγα έχουν να απο­κο­μί­σουν από το σχολείο και στρέ­φο­νται στα φρο­ντι­στή­ρια για να προ­ε­τοι­μα­στούν για τις πανελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις.

Έτσι, μεγάλο μέρος του επί­ση­μου σχο­λι­κού προ­γράμ­μα­τος απα­ξιώ­νε­ται, υπο­νο­μεύ­ε­ται ο κρί­σι­μος δεσμός μεταξύ μαθητών και εκπαι­δευ­τι­κών και η εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία συν­δέ­ε­ται με τη ρουτίνα, τον κατα­να­γκα­σμό, την έλλειψη νοή­μα­τος» επι­ση­μαί­νε­ται στην πρόταση.

Εντός αυτής της συν­θή­κης, επι­ση­μαί­νει η Επι­τροπή, πολλά μαθή­ματα «θυσιά­ζο­νται» στο βωμό των πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων, αρκετά διδά­σκο­νται με ένα τρόπο τυπικό, μόνο και μόνο γιατί περι­λαμ­βά­νο­νται στο πρό­γραμμα σπουδών, ενώ ακόμα και όσα συν­δέ­ο­νται με το στόχο των τελικών εξε­τά­σεων δεν συγκε­ντρώ­νουν πάντα το ενδια­φέ­ρον των μαθητών. Απο­τέ­λε­σμα είναι, όπως ανα­φέ­ρει η Επι­τροπή, να ευνο­εί­ται η απο­στή­θιση σε βάρος της κρι­τι­κής γνώσης και η ελλη­νική οικο­γέ­νεια να υπο­βάλ­λε­ται σε σοβαρή οικο­νο­μική αφαί­μαξη για να καλύψει τα δίδα­κτρα των φρο­ντι­στη­ρίων.

Πώς θα γίνεται η είσοδος στο Πανε­πι­στή­μιο

Η επι­τυ­χής φοίτηση στο Λύκειο θα οδηγεί στην από­κτηση του Απο­λυ­τη­ρίου, το οποίο θα απο­τε­λεί «δια­βα­τή­ριο» για την εισα­γωγή στην τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση. Η Επι­τροπή έκρινε πως για τη λήψη του Απο­λυ­τη­ρίου είναι σημα­ντικό ο βαθμός να δια­μορ­φώ­νε­ται από δύο παρά­γο­ντες: τόσο από τα δύο τετρά­μηνα της Γ Λυκείου (ο απο­κα­λού­με­νος «προ­φο­ρι­κός βαθμός») όσο και από τη συμ­με­τοχή σε τελικές εξε­τά­σεις πανελ­λα­δι­κού χαρα­κτήρα. Ο βαθμός συμ­με­το­χής των εξε­τά­σεων θα προ­σμε­τρά­ται σε ποσοστό 20% στον βαθμό του Απο­λυ­τη­ρίου, ενώ το υπό­λοιπο 80% θα εξά­γε­ται από τα δύο τετρά­μηνα της Γ’ Λυκείου. Προς το παρόν, είναι καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας, κατά την κρίση της επι­τρο­πής, οι τελικές εξε­τά­σεις να συνε­χί­σουν να οργα­νώ­νο­νται πανελ­λα­δικά με κοινά θέματα ώστε «να δια­τη­ρή­σουν τα χαρα­κτη­ρι­στικά της αντι­κει­με­νι­κό­τη­τας και του αδιά­βλη­του και εν τέλει την εμπι­στο­σύνη των πολιτών». «Η μετά­βαση σε μία άλλη μορφή, αμιγώς ενδο­σχο­λι­κών εξε­τά­σεων πρέπει να γίνει με προ­σε­κτικά, καλά σχε­δια­σμένα βήματα. Υπό αυτό το πρίσμα, σε βάθος χρόνου και όταν ενι­σχυ­θεί η εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία, απο­κτή­σει πάγια, ανε­ξάρ­τητα και αυτό­νομα χαρα­κτη­ρι­στικά και γίνει απο­δε­κτή από την κοι­νω­νία θα είναι δυνατόν οι τελικές (πανελ­λα­δικά οργα­νω­μέ­νες) εξε­τά­σεις να αντι­κα­τα­στα­θούν από τις ενδο­σχο­λι­κές εξε­τά­σεις ή και από εργα­σίες που θα κάνουν οι μαθητές και μαθή­τριες για τη λήψη του Απο­λυ­τη­ρίου», ανα­φέ­ρει η Επι­τροπή.