Η στρατηγική των τεστ και οι πολλές «εστίες»

Η εκτί­ναξη των ημε­ρή­σιων κρου­σμά­των και η ανα­κοί­νωση της ανα­στο­λής δοκιμών του εμβο­λίου της Οξφόρ­δης επέ­τει­ναν το κλίμα ανη­συ­χίας. Ωστόσο, «ήταν, ανα­με­νό­μενο ότι τα πραγ­μα­τικά κρού­σματα είναι περισ­σό­τερα από αυτά που ανι­χνεύ­ο­νται», τονίζει στην «Κ» από την επι­στη­μο­νική του έδρα στη Γενεύη ο καθη­γη­τής Γενε­τι­κής, Μανώλης Δερ­μι­τζά­κης», άλλωστε «η κατά­σταση ήταν μεν σταθερή, αλλά κρίσιμη». Και όπως απο­δεί­χθηκε υπήρχαν εντελώς άγνω­στες εστίες μετά­δο­σης, όπως η κον­σερ­βο­ποιία στην Πέλλα, όπου «μαζί με τους όμορους δήμους» επε­βλήθη lockdown. «Η έως τώρα εμπει­ρία μας έχει δείξει ότι τα τοπικά lockdowns απο­δί­δουν έπειτα από κάποιες εβδο­μά­δες ισχύος, αυτό που προ­σω­πικά με ανη­συ­χεί είναι ότι οι εστίες αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα είναι πολλές».

Ζητού­μενο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η στρα­τη­γική δια­νο­μής των τεστ που θα χαρα­χθεί στο εξής, δεδο­μέ­νου ότι ταυ­τό­χρονα με την άνοδο των επι­μο­λύν­σεων πλη­σιά­ζει και η χει­με­ρινή περί­ο­δος. «Ποιο στα­τι­στικό μοντέλο θα ακο­λου­θη­θεί; Ο δειγ­μα­το­λη­πτι­κός έλεγχος ανά πόσες χιλιά­δες κατοί­κους;» διε­ρω­τά­ται, «είναι προ­τι­μό­τερο να έχουμε έστω μια θολή εικόνα για την επι­δη­μιο­λο­γική κατά­σταση όλης της χώρας, παρά να είμαστε τυφλοί». Κοινός στόχος πρέπει να είναι η κάμψη των κρου­σμά­των έως τα τέλη Οκτω­βρίου. Σχετικά με τη συζή­τηση για την καθο­λική χρήση μάσκας, ο κ. Δερ­μι­τζά­κης σχο­λιά­ζει «ίσως τον χειμώνα, με χαμη­λό­τε­ρες θερ­μο­κρα­σίες, να είναι ευκο­λό­τερη η εισα­γωγή ενός τέτοιου μέτρου». Οταν η χρήση της μάσκας θα είναι υπο­χρε­ω­τική παντού θα γίνει εντέλει και σωστή χρήση της, καθώς σήμερα, με το να ισχύει το μέτρο απο­σπα­σμα­τικά, δημιουρ­γεί­ται πολλές φορές σύγχυση στους χρήστες.

Οι επό­με­νοι μήνες απαι­τούν ιδιαί­τερη προσοχή, δεδο­μέ­νου ότι ο χρο­νι­κός ορί­ζο­ντας μέχρι την κυκλο­φο­ρία ενός ασφα­λούς εμβο­λίου μοιάζει να επι­μη­κύ­νε­ται. «Η είδηση της προ­σω­ρι­νής δια­κο­πής της φάσης 3 της μελέτης του εμβο­λίου, από το οποίο ανα­μέ­ναμε τα πρώτα απο­τε­λέ­σματα στα τέλη Οκτω­βρίου, είναι εν μέρει θετική γιατί ανα­δει­κνύει τη σοβα­ρό­τητα του εγχει­ρή­μα­τος», υπο­γραμ­μί­ζει στην «Κ» ο κ. Νικό­λαος Σύψας, καθη­γη­τής Λοι­μω­ξιο­λο­γίας στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επι­τρο­πής Λοι­μω­ξιο­λό­γων. «Μοιραία, θα υπάρξει χρονική μετα­τό­πιση» συμπλη­ρώ­νει, «έως τότε κρατάμε τα σίγουρα “όπλα” μας: τη μάσκα, την τακτική απο­λύ­μανση, τις απο­στά­σεις».

Και η καθη­γή­τρια Επι­δη­μιο­λο­γίας του ΕΚΠΑ, Αθηνά Λινού, συμ­φω­νεί ότι η διακοπή των δοκιμών και η δημο­σιο­ποί­ηση της επι­πλο­κής που προ­έ­κυψε σε εθε­λό­ντρια θα πρέπει να μας καθη­συ­χά­ζουν αντί να μας ανη­συ­χούν, καθώς απο­δει­κνύει ότι οι μηχα­νι­σμοί ελέγχου επα­γρυ­πνούν. «Αν η παρε­νέρ­γεια σχε­τί­ζε­ται πράγ­ματι με τη χορή­γηση του εμβο­λίου αυτό μπορεί να οδη­γή­σει σε διορ­θω­τι­κές αλλαγές», διευ­κρι­νί­ζει.

Το εμβόλιο της Οξφόρ­δης ήταν το πρώτο που εισήλθε στη φάση 3 των δοκιμών, στην οποία όμως βρί­σκο­νται αυτή τη στιγμή και άλλα οκτώ. Οι επι­στή­μο­νες ενα­πο­θέ­τουν πολλές ελπίδες τους του­λά­χι­στον σε άλλα δύο εμβόλια: το γερ­μα­νικό (BioNTech/Pfizer) και το αμε­ρι­κα­νικό (Moderna).

Οπως, άλλωστε, υπεν­θυ­μί­ζει ο κ. Δερ­μι­τζά­κης, η Ε.Ε. είχε μεν υπο­γρά­ψει με την AstraZeneca συμ­βό­λαιο –που τέθηκε σε ισχύ στις 27 Αυγού­στου– ωστόσο έχουν ήδη συνα­φθεί συμ­φω­νίες με άλλες πέντε φαρ­μα­κευ­τι­κές εται­ρείες που βρί­σκο­νται στην «κούρσα» για το εμβόλιο κατά του νέου κορω­νοϊού· εκκρε­μεί μόνο η υπο­γραφή των σχε­τι­κών συμ­βο­λαίων. Μάλιστα, η επι­τυ­χής ολο­κλή­ρωση των συνο­μι­λιών με την έκτη εται­ρεία ανα­κοι­νώ­θηκε από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή στις 9 Σεπτεμ­βρίου, ανήμερα την ανα­στολή των δοκιμών στην Οξφόρδη…

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι εκπρό­σω­πος της AstraZeneca δήλωσε ότι η ανα­στολή προ­έ­κυψε έπειτα από παρε­νέρ­γεια που εμφά­νισε γυναίκα εθε­λό­ντρια στο Ηνωμένο Βασί­λειο, με νευ­ρο­λο­γικά συμ­πτώ­ματα, που θύμιζαν εγκάρ­σια μυε­λί­τιδα. Ταυ­τό­χρονα, έγινε γνωστό ότι η δια­δι­κα­σία είχε στα­μα­τή­σει άλλη μία φορά τον Ιούλιο, όταν άλλος συμ­με­τέ­χων εμφά­νισε νευ­ρο­λο­γικά συμ­πτώ­ματα, τα οποία εντέλει απέ­δω­σαν σε σκλή­ρυνση κατά πλάκας, ασθέ­νεια που δεν σχε­τί­ζε­ται με τη χορή­γηση του εμβο­λίου. «Οι δια­κο­πές σε τέτοιες δια­δι­κα­σίες είναι συνή­θεις, το μόνο που με προ­βλη­μα­τί­ζει είναι ότι η εγκάρ­σια μυε­λί­τιδα, αν τελικά αυτή είναι η διά­γνωση της συμ­με­τέ­χου­σας, είναι μια αντί­δραση του ανο­σο­ποι­η­τι­κού συστή­μα­τος που μπορεί να απο­τε­λεί παρε­νέρ­γεια του εμβο­λίου». Ωστόσο, «ακόμα είναι νωρίς για αξιο­λο­γι­κές κρίσεις», συμπλη­ρώ­νει ο κ. Δερ­μι­τζά­κης, που θεωρεί εξίσου ενθαρ­ρυ­ντικό νέο την εύρυθμη λει­τουρ­γία των ανε­ξάρ­τη­των επι­τρο­πών ελέγχου.

Η νέα αυτή εξέλιξη, σύμφωνα με τον ίδιο, θα πρέπει να «πείσει» ακόμα και τους δύσπι­στους έναντι των εμβο­λίων. «Απο­τε­λεί εγγύηση ότι το εμβόλιο που εντέλει θα έχουμε θα είναι απο­τε­λε­σμα­τικό και ασφαλές», κατα­λή­γει. Ενα ασφαλές εμβόλιο ενδέ­χε­ται να έχει κάποιες παρε­νέρ­γειες, χωρίς αυτό να αναιρεί την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά ή την ανα­γκαιό­τητά του για την κατα­πο­λέ­μηση ενός τόσο θανα­τη­φό­ρου ιού όπως ο νέος κορω­νο­ϊός. «Αυτό που εξε­τά­ζε­ται είναι η σχέση οφέλους/κιν­δύ­νου παρε­νερ­γειών», ανα­φέ­ρει σε δια­δι­κτυακή του ανάρ­τηση ο κ. Ηλίας Μόσια­λος, καθη­γη­τής Πολι­τι­κής Υγείας στο London School of Economics και εκπρό­σω­πος της Ελλάδας σε διε­θνείς οργα­νι­σμούς για θέματα κορω­νοϊού,  ενώ «έχει μεγάλη σημασία ο τύπος των παρε­νερ­γειών και η συχνό­τητα εμφά­νι­σής τους».

Στην περί­πτωση του εμβο­λίου της Οξφόρ­δης, «έγινε προ­σω­ρινή διακοπή για να δια­πι­στω­θεί το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος και αυτό  παρότι υπάρ­χουν μεγάλες πιέσεις (και πολι­τι­κές) και προσ­δο­κίες για να κυκλο­φο­ρή­σει σύντομα το εμβόλιο. Οι ερευ­νη­τές ακο­λού­θη­σαν τις σωστές πρα­κτι­κές και δεν απο­σιώ­πη­σαν το πρό­βλημα· αντι­θέ­τως, η έγκριση εμβο­λίου με ανε­παρκή στοι­χεία, όπως έγινε πρό­σφατα στη Ρωσία, δεν συνάδει με τις διε­θνείς πρα­κτι­κές».

Η δύσκολη εξίσωση των μαθητών

Η νέα σχολική χρονιά ξεκι­νάει με όλους να αγω­νιούν. «Ο κορω­νο­ϊός εκδη­λώ­νε­ται στα παιδιά με τα συμ­πτώ­ματα των ενη­λί­κων, αλλά και με επι­πλο­κές του γαστρε­ντε­ρι­κού συστή­μα­τος», λέει στην «Κ» ο Αντώνης Δαρ­ζέ­ντας, παι­δί­α­τρος και νεο­γνο­λό­γος, «αν και πολύ συχνά τα παιδιά είναι ασυ­μπω­μα­τικά», ενώ «δεν είναι εφικτό να διε­νερ­γού­νται τεστ σε όλα τα εμπύ­ρετα παιδιά. Πέρα από οικο­νο­μικά ασύμ­φορο, μπορεί να αποβεί και παρα­πλα­νη­τικό, καθώς περίπου 3 στα 10 βγαί­νουν ψευδώς αρνη­τικά, οπότε περι­πλέ­κο­νται τα πράγ­ματα: Αν ένα παιδί βγει αρνη­τικό αλλά εξα­κο­λου­θεί να έχει συμ­πτώ­ματα, δεν επι­τρέ­πε­ται να έρθει σε επαφή με τη σχολική κοι­νό­τητα». Οι παι­δί­α­τροι φέτος καλού­νται να συνε­κτι­μούν καθη­με­ρινά την υγεία των ασθενών τους, συνυ­πο­λο­γί­ζο­ντας το επι­δη­μιο­λο­γικό προφίλ της περιο­χής τους, τις επαφές τους και βέβαια την πορεία τους· αν τα συμ­πτώ­ματα επι­μέ­νουν ή επι­βα­ρύ­νο­νται, τότε χτυπάει «καμπα­νάκι». Το διά­στημα που το παιδί θα μένει στο σπίτι, όλα τα μέλη πρέπει να τηρούν ευλα­βικά τα μέτρα υγιει­νής. «Προ­στα­τεύ­ουμε τους πιο ευά­λω­τους στην οικο­γέ­νεια, δηλαδή τους ηλι­κιω­μέ­νους».

Πηγή: kathimerini.gr