Σε αναζήτηση θερινού plan B οι «εξαρτώμενοι» από τον τουρισμό

Μπο­ρεί ημε­ρο­λο­για­κά να δια­νύ­ου­με την πιο ξέ­γνοια­στη εποχή του χρό­νου, όμως φέτος δε­κά­δες χι­λιά­δες ερ­γα­ζό­με­νοι με­τρούν ενα­γω­νί­ως αντί­στρο­φα τις μέρες, με την ελ­πί­δα να έρθει όσο γί­νε­ται πιο γρή­γο­ρα το κα­λο­καί­ρι του 2021. Το πλήγ­μα που έχει δε­χθεί ο του­ρι­σμός επη­ρε­ά­ζει μακρά λίστα επαγ­γελ­μά­των –πολλά εκ των οποί­ων δεν συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται καν με­τα­ξύ όσων έλα­βαν οι­κο­νο­μι­κή ενί­σχυ­ση– και για να επου­λω­θεί, χρειά­ζε­ται κυ­ριο­λε­κτι­κά να… συ­νω­μο­τή­σει το σύ­μπαν.

Η «Κ» μί­λη­σε με μια ξε­να­γό, έναν δια­χει­ρι­στή δια­με­ρι­σμά­των βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης, μια διορ­γα­νώ­τρια γάμων και έναν ερ­γα­ζό­με­νο στην εστί­α­ση, που με­τα­φέ­ρουν το φε­τι­νό επαγ­γελ­μα­τι­κό τους αδιέ­ξο­δο, που προ­έ­κυ­ψε τη στιγ­μή κατά την οποία ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός είχε απο­γειω­θεί. Το γε­γο­νός ότι οι τρεις εξ αυτών δρα­στη­ριο­ποιού­νται στη Σα­ντο­ρί­νη, είναι εν­δει­κτι­κό της έκτα­σης του προ­βλή­μα­τος.

Πρώτη φορά έπει­τα από χρό­νια περνά το κα­λο­καί­ρι της στην Αθήνα, λόγω ακυ­ρώ­σε­ων, η ξε­να­γός Δή­μη­τρα Λώλα, η οποία θε­ω­ρεί απί­θα­νη μια αλ­λα­γή σκη­νι­κού. «Οσοι εν­δια­φέ­ρο­νται να ξε­να­γη­θούν στους αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους της Ελ­λά­δας είναι συ­νή­θως με­γα­λύ­τε­ρης ηλι­κί­ας, επο­μέ­νως δεν θα έπαιρ­ναν αψή­φι­στα την από­φα­ση για ένα επί­φο­βο τα­ξί­δι» ση­μειώ­νει. Επι­βα­ρυ­μέ­νη είναι η ψυ­χο­λο­γία των ζευ­γα­ριών, που ακύ­ρω­σαν προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νους γά­μους, αφού και οι ίδιοι να τολ­μού­σαν να έρ­θουν, οι ηλι­κιω­μέ­νοι γο­νείς δεν μπο­ρού­σαν να ακο­λου­θή­σουν. «Ταυ­τό­χρο­να, τόσο εμείς οι διορ­γα­νω­τές όσο και οι ιδιο­κτή­τες των χώρων εκ­δη­λώ­σε­ων φο­βό­μα­στε μια πι­θα­νή επι­μό­λυν­ση κα­λε­σμέ­νου» ανα­φέ­ρει η διορ­γα­νώ­τρια γάμων, Ιου­λία Νι­κο­λά­ου, «δεν μπο­ρού­με εν μέσω κε­φιού και συ­γκί­νη­σης, να πα­ρέμ­βου­με ζη­τώ­ντας να κρα­τή­σουν τις εν­δε­δειγ­μέ­νες απο­στά­σεις».

Ο Γιώρ­γος Σγαρ­δέ­λης, που ερ­γά­ζε­ται επί σει­ράν ετών σε γνω­στό κα­τά­στη­μα γα­στρο­νο­μί­ας, ανα­μέ­νει την επα­να­λει­τουρ­γία του, υπό νέους όρους. «Πά­ντο­τε ήμα­σταν προ­σε­κτι­κοί με την κα­θα­ριό­τη­τα και την υγιει­νή, οπότε εί­μα­στε ήδη καλά εκ­παι­δευ­μέ­νοι» λέει στην «Κ». Αντί­στοι­χα και ο Θο­δω­ρής Μα­νού­σος, δια­χει­ρι­στής δια­με­ρι­σμά­των βρα­χυ­χρό­νιας μί­σθω­σης, παίρ­νει βα­θιές ανά­σες και προ­σπα­θεί να δια­τη­ρεί τις ισορ­ρο­πί­ες – με τους τα­ξι­διώ­τες, τους ιδιο­κτή­τες και τους ενοί­κους των πο­λυ­κα­τοι­κιών. «Προ­τί­μη­σα να δια­τη­ρή­σω καλές σχέ­σεις με τους γεί­το­νες που ανη­συ­χού­σαν για κά­ποιο ει­σερ­χό­με­νο κρού­σμα και με τους τα­ξι­διώ­τες που φο­βή­θη­καν και ακύ­ρω­σαν» επι­ση­μαί­νει ο ίδιος, «και ας έχασα έσοδα».

Με­τρά­με ακυ­ρώ­σεις

ΔΗ­ΜΗ­ΤΡΑ ΛΩΛΑ, ξε­να­γός (Φωτ. ΓΙΩΡ­ΓΟΣ ΜΠΟ­ΓΔΑ­ΝΟΣ).

Στον αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο του Ακρω­τη­ρί­ου, στο Με­γα­λο­χώ­ρι, στον Πύργο και στα οι­νο­ποιεία της Σα­ντο­ρί­νης ξε­να­γού­σε τέ­τοια εποχή Αμε­ρι­κα­νούς επί 13 χρό­νια η ξε­να­γός Δή­μη­τρα Λώλα. «Για φέτος είχα κρα­τή­σεις από τον Δε­κέμ­βριο και οι εκ­δρο­μές θα ξε­κι­νού­σαν από τον Μάρ­τιο» δι­η­γεί­ται στην «Κ». Ξε­νοί­κια­σε το σπίτι της στη Σα­ντο­ρί­νη και επέ­στρε­ψε στην Αθήνα, καθώς με τα νέα δε­δο­μέ­να δεν είναι σε θέση να συ­ντη­ρεί δύο νοι­κο­κυ­ριά. «Οι ακυ­ρώ­σεις ξε­κί­νη­σαν πριν από το Πάσχα και πλέον δεν έχει μεί­νει καμία από τις προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες ξε­να­γή­σεις». Ακόμα και αν οι επό­με­νες εβδο­μά­δες κυ­λή­σουν ομαλά και έρ­θουν στη χώρα μας γκρουπ του­ρι­στών, «θα δι­στά­σουν να συμ­με­τά­σχουν σε μια ομα­δι­κή ξε­νά­γη­ση».

Οι οδη­γί­ες, επι­πλέ­ον, των υπουρ­γεί­ων Με­τα­φο­ρών και Πο­λι­τι­σμού είναι τόσο συ­γκε­χυ­μέ­νες που κα­θι­στούν την όποια από­πει­ρα ακόμα πιο πο­λύ­πλο­κη. «Ο ανώ­τε­ρος επι­τρε­πό­με­νος αριθ­μός στο πούλ­μαν είναι 32 άτομα, σε ανοι­κτό αρ­χαιο­λο­γι­κό χώρο έως 20 και σε μου­σείο οκτώ, οπότε η εξί­σω­ση δεν βγαί­νει» λέει. «Οι ξε­να­γοί εί­μα­στε επο­χι­κό επάγ­γελ­μα και σχε­δόν όλοι το ασκού­με κατ’ απο­κλει­στι­κό­τη­τα· το βο­ή­θη­μα που μας δό­θη­κε τον Απρί­λιο έχει προ πολ­λού εξα­ντλη­θεί». Το ζη­τού­με­νο είναι πώς θα πε­ρά­σουν οι μήνες μέχρι την έναρ­ξη της επό­με­νης του­ρι­στι­κής σεζόν, που, κο­ρω­νοϊ­ού επι­τρέ­πο­ντος, ίσως «ξα­να­ζω­ντα­νέ­ψει στη χώρα μας στους πρώ­τους τα­ξι­διω­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς». Οι λο­γα­ρια­σμοί και οι υπο­χρε­ώ­σεις «τρέ­χουν» και η ανα­σφά­λεια με­γα­λώ­νει. «Τι θα γίνει με την ασφα­λι­στι­κή μας κά­λυ­ψη, θα μεί­νου­με χωρίς έν­ση­μα έναν χρόνο;» διε­ρω­τά­ται. «Αξιο­ποιώ το διά­στη­μα της υπο­χρε­ω­τι­κής μου ανερ­γί­ας και τις διευ­κο­λύν­σεις των προ­γραμ­μά­των e-learning του ΕΚΠΑ, ώστε να μάθω κάτι και­νούρ­γιο. Ελ­πί­ζω, όμως, να δοθεί η δέ­ου­σα ση­μα­σία στον κλάδο μας, ώστε να μη χρεια­στεί να εγκα­τα­λεί­ψω ένα επάγ­γελ­μα που αγαπώ και ασκώ εδώ και 20 χρό­νια», κα­τα­λή­γει.

Bίαιη ρύθ­μι­ση

ΘΟ­ΔΩ­ΡΗΣ ΜΑ­ΝΟΥ­ΣΟΣ, εται­ρεία ακι­νή­των Αirbnb (Φωτ. PROEFFECT PHOTOGRAPHY).

Μια γρή­γο­ρη βόλτα στο Κου­κά­κι αρκεί για να δια­πι­στώ­σει κα­νείς τη μεί­ω­ση της του­ρι­στι­κής κί­νη­σης και κατ’ επέ­κτα­ση των Airbnb επι­σκε­πτών. «Στο διά­στη­μα του lockdown από τις 56 κα­τα­χω­ρί­σεις σπι­τιών που δια­χει­ρί­ζο­μαι, οι 22 “κα­τέ­βη­καν”» ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο Θο­δω­ρής Μα­νού­σος, ιδιο­κτή­της της εται­ρεί­ας SuperHost365. Τα δια­με­ρί­σμα­τα έμει­ναν τον μισό Μάρ­τιο και τον Απρί­λιο άδεια, καθώς και η ίδια η Αirbnb «απε­λευ­θέ­ρω­σε» ου­σια­στι­κά τις ακυ­ρώ­σεις. «Εξαί­ρε­ση απο­τέ­λε­σε ένας ηλι­κιω­μέ­νος Ιτα­λός που ήρθε για μία εβδο­μά­δα και έμει­νε τρεις μήνες τη­ρώ­ντας μά­λι­στα ευ­λα­βι­κά τα μέτρα πε­ριο­ρι­σμού, γιατί φο­βό­ταν να επι­στρέ­ψει στην πα­τρί­δα του» δι­η­γεί­ται ο κ. Μα­νού­σος, «όπως και ένα ζευ­γά­ρι Αμε­ρι­κα­νών». Το στρες των ιδιο­κτη­τών ήταν με­γά­λο, «πολ­λοί φλέρ­τα­ραν με τη μα­κρο­χρό­νια μί­σθω­ση, όλοι ανα­λο­γί­ζο­νταν τα χρή­μα­τα που είχαν δώσει σε ανα­και­νί­σεις». Για να αντι­με­τω­πί­σουν την πτώση του τζί­ρου και να ενι­σχύ­σουν την προ­τί­μη­ση των τα­ξι­διω­τών, για λό­γους ασφα­λεί­ας, στις οι­κί­ες ένα­ντι των ξε­νο­δο­χεί­ων, οι ιδιο­κτή­τες ρί­χνουν τις τιμές και ανα­βαθ­μί­ζουν την κα­θα­ριό­τη­τα. «Αντι­ση­πτι­κά και μά­σκες πα­ντού, ακόμα και δια­σφά­λι­ση ότι το δια­μέ­ρι­σμα θα πα­ρα­μεί­νει κενό για ένα 24ωρο». Απαξ και επι­τρά­πη­κε η με­τα­κί­νη­ση εντός Ελ­λά­δας, τα ακί­νη­τα της εται­ρεί­ας εκτός Αθη­νών είναι γε­μά­τα τα Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κα από Ελ­λη­νες. «Εχου­με κρα­τή­σεις και από ξέ­νους, όμως αυτές εξαρ­τώ­νται από πολ­λούς πα­ρά­γο­ντες, όπως τις ακυ­ρώ­σεις πτή­σε­ων ή την επι­βο­λή νέων μέ­τρων, όπως στην πε­ρί­πτω­ση της Αυ­στρα­λί­ας». Το lockdown μοι­ραία ανα­δια­μόρ­φω­σε το τοπίο και στη βρα­χυ­χρό­νια μί­σθω­ση. «Ηταν μια βίαιη ρύθ­μι­ση, που έχει και θε­τι­κές πτυ­χές, καθώς στην πλατ­φόρ­μα είχαν ανε­βεί και πολλά ακί­νη­τα, που δεν πλη­ρού­σαν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις», κα­τα­λή­γει.

Του χρό­νου το μυ­στή­ριο…

ΙΟΥ­ΛΙΑ ΝΙ­ΚΟ­ΛΑ­ΟΥ, διορ­γα­νώ­τρια γάμων (Φωτ. ANNA ROUSSOS)

«Σή­με­ρα θα φω­το­γρα­φι­ζό­μα­σταν στην Οία, αντ’ αυτού εί­μα­στε στο γκρί­ζο Μπέρ­μιγ­χαμ». Με πα­ρό­μοια μη­νύ­μα­τα από… παρ’ ολί­γον γα­μπρούς και νύφες ανά τον κόσμο κα­τα­κλύ­ζε­ται το κι­νη­τό της Ιου­λί­ας Νι­κο­λά­ου, διορ­γα­νώ­τριας γάμων τα τε­λευ­ταία 13 χρό­νια. «Προ­σπα­θώ να βρω πα­ρη­γο­ρη­τι­κά λόγια, είχα πάντα και λίγο τον ρόλο του ψυ­χο­λό­γου στη στρε­σο­γό­νο δια­δι­κα­σία της διορ­γά­νω­σης γάμου, πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο τώρα που τα ζευ­γά­ρια είναι απο­καρ­διω­μέ­να» λέει η κ. Νι­κο­λά­ου (αρι­στε­ρά στη φωτ.), που δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στον κλάδο μέσω της εται­ρεί­ας Julia and Evita, την οποία δια­τη­ρεί μαζί με την κόρη της (δεξιά). Πε­λά­τες της αρ­χι­κά ήταν Αγ­γλοι, αλλά στα­δια­κά υπε­ρί­σχυ­σαν οι Αμε­ρι­κα­νοί και οι Αυ­στρα­λοί. Αν και το φυ­σι­κό τοπίο στη Σα­ντο­ρί­νη είναι ιδα­νι­κό, διορ­γά­νω­νε γά­μους και στην Πάρο, στη Μύ­κο­νο, στη Μο­νεμ­βα­σιά, στην Κέρ­κυ­ρα, ακόμα και στην Κρήτη, αξιο­ποιώ­ντας πο­λυ­τε­λείς κα­τοι­κί­ες. Η ίδια κα­λεί­ται να ενορ­χη­στρώ­σει μια πλειά­δα ει­δι­κο­τή­των: φω­το­γρά­φο, σεφ, dj, σερ­βι­τό­ρους, κομ­μω­τή, μα­κι­γιέζ, δια­κο­σμη­τή για τον στο­λι­σμό με λου­λού­δια κ.ά.

«Οι ξένοι προ­ε­τοι­μά­ζουν τον γάμο τους του­λά­χι­στον έναν χρόνο πριν, φέτος π.χ. είχα αί­τη­μα για γάμο το 2025, επο­μέ­νως οι φε­τι­νοί γάμοι ήταν καθ’ όλα έτοι­μοι και είχαν ήδη δοθεί οι σχε­τι­κές προ­κα­τα­βο­λές». Το 90% με­τέ­φε­ρε τον γάμο του το κα­λο­καί­ρι του 2021 και ένα 10% τον ακύ­ρω­σε. Πρό­κει­ται κυ­ρί­ως για ζευ­γά­ρια που θέ­λουν να τε­κνο­ποι­ή­σουν άμεσα ή έχουν συγ­γε­νείς και κα­λε­σμέ­νους σε πολύ προ­χω­ρη­μέ­νη ηλι­κία.

«Εχω πε­ρά­σει την κα­ρα­ντί­να προ­σπα­θώ­ντας να βρω κοι­νές ημε­ρο­μη­νί­ες για όλους τους εμπλε­κό­με­νους επαγ­γελ­μα­τί­ες, ώστε να μπο­ρέ­σου­με να με­τα­φέ­ρου­με αυ­τού­σιο το μυ­στή­ριο και το γλέ­ντι για του χρό­νου» ανα­φέ­ρει η κ. Νι­κο­λά­ου, που προ­σπα­θεί να κρα­τή­σει ψηλά το ηθικό των συ­νερ­γα­τών της αλλά και της ίδιας σκε­πτό­με­νη ότι το 2021 ίσως κα­τορ­θώ­σει να ισο­σκε­λί­σει την προ­κλη­θεί­σα οι­κο­νο­μι­κή ζημία.

Νο­σταλ­γώ τη δου­λειά δέκα ώρες την ημέρα χωρίς ρεπό

O Γιώρ­γος Σγαρ­δέ­λης ερ­γά­ζε­ται από το 2011 σε ένα από τα γνω­στό­τε­ρα ου­ζε­ρί της Σα­ντο­ρί­νης.

«Δεν θέλω καν να σκέ­φτο­μαι το εν­δε­χό­με­νο να μην ανοί­ξου­με κα­θό­λου το κα­λο­καί­ρι». Για τον Γιώρ­γο Σγαρ­δέ­λη, που ερ­γά­ζε­ται από το 2011 σε ένα από τα γνω­στό­τε­ρα ου­ζε­ρί της Σα­ντο­ρί­νης με 20 άτομα προ­σω­πι­κό, το μα­γα­ζί είναι κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο από τον χώρο ερ­γα­σί­ας του. Γι’ αυτό νο­σταλ­γεί την πυ­ρε­τώ­δη ερ­γα­σια­κή του κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα, άνω των δέκα ωρών την ημέρα χωρίς ρεπό.

«Εμείς εδώ εί­μα­στε και λίγο workaholics» λέει ο 43χρο­νος, που επέ­λε­ξε στα 28 του να με­τα­κο­μί­σει στη Σα­ντο­ρί­νη, από την οποία κα­τά­γε­ται η οι­κο­γέ­νεια της μη­τέ­ρας του. «Πα­ραι­τή­θη­κα από το Πο­λε­μι­κό Ναυ­τι­κό και ξε­κί­νη­σα να ερ­γά­ζο­μαι έκτο­τε εδώ κάθε σεζόν, με πα­ρέν­θε­ση κά­ποια χρό­νια που έζησα και ερ­γά­στη­κα τους ελ­λη­νι­κούς χει­με­ρι­νούς μήνες στην Αυ­στρα­λία». Πά­ντο­τε ο Γιώρ­γος επέ­στρε­φε στο νησί της καρ­διάς του για να δου­λέ­ψει το κα­λο­καί­ρι, ενώ τον χει­μώ­να «μά­ζευε» δυ­νά­μεις διο­χε­τεύ­ο­ντας τις δυ­νά­μεις του σε ψά­ρε­μα, ορει­βα­σία και πε­ζο­πο­ρία. «Εχω πε­ρά­σει απ’ όλα τα πόστα στο τω­ρι­νό μα­γα­ζί, από την εξυ­πη­ρέ­τη­ση πε­λα­τών, τις κρα­τή­σεις, την υπο­δο­χή, ενώ πα­λαιό­τε­ρα είχα δου­λέ­ψει και σε άλλα εστια­τό­ρια και μπαρ» εξη­γεί ο Γιώρ­γος, που στο με­τα­ξύ έχει εξε­λί­ξει στο μέ­γι­στο τις δε­ξιό­τη­τές του – εξυ­πη­ρε­τεί στα αγ­γλι­κά, γαλ­λι­κά, ιτα­λι­κά, ισπα­νι­κά και πορ­το­γα­λι­κά. «Ανά δε­κα­πέ­ντε μέρες συ­ζη­τά­με με το αφε­ντι­κό που είναι και φίλος για το επό­με­νο βήμα, το σκε­πτι­κό είναι να ανοί­ξου­με στα τέλη του μήνα για λι­γό­τε­ρες ώρες και με λι­γό­τε­ρο προ­σω­πι­κό, με μά­σκες και αντι­ση­πτι­κά πα­ντού», διευ­κρι­νί­ζει. «Πολ­λοί συ­νά­δελ­φοι από την Αθήνα ή την υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα δεν θα έρ­θουν, γιατί δεν τους συμ­φέ­ρει». Ο Γιώρ­γος έχει το συ­γκρι­τι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα να μένει στο οι­κο­γε­νεια­κό σπίτι στη Σα­ντο­ρί­νη. «Γλι­τώ­νω το ενοί­κιο, αλλά είμαι πολύ συ­ντη­ρη­τι­κός στα έξοδά μου». Το διά­στη­μα της κα­ρα­ντί­νας τον ζό­ρι­σε, «εξ ου και πήρα πολύ βάρος». Οπότε το εν­δε­χό­με­νο ενός επό­με­νου lockdown φα­ντά­ζει εφιαλ­τι­κό.

Καθώς από παιδί πή­γαι­νε στη Σα­ντο­ρί­νη, έχει βιώ­σει την του­ρι­στι­κή άνοδο του νη­σιού και το φαι­νό­με­νο του υπερ­του­ρι­σμού, που πα­ρα­τη­ρή­θη­κε τα πε­ρα­σμέ­να χρό­νια. «Ισχύ­ει ότι πολλά φαι­νό­με­να, όπως το κυ­κλο­φο­ρια­κό, που με είχαν “διώ­ξει” από την Αθήνα, είχαν εμ­φα­νι­στεί εδώ». Ζώ­ντας τώρα σε μια Σα­ντο­ρί­νη σχε­δόν άδεια, «την ξα­να­ε­ρω­τεύ­τη­κα». Λόγω ελεύ­θε­ρου χρό­νου ο Γιώρ­γος έχει τη δυ­να­τό­τη­τα με­ρι­κών μι­κρών –αλλά όχι αυ­το­νό­η­των μέχρι σή­με­ρα– κα­λο­και­ρι­νών απο­λαύ­σε­ων· «όπως μια βου­τιά στη θά­λασ­σα και μια μπίρα στην πα­ρα­λία».

Πηγή : kathimerini.gr

ΙΩ­ΑΝ­ΝΑ ΦΩ­ΤΙΑ­ΔΗ