Die Welt: Πώς οι επόμενες 48 ώρες μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο

H αρχή του τέ­λους για τις προ­σω­πι­κές φι­λί­ες;

Γερ­μα­νία και ΗΠΑ: Πολύ λίγες χώρες έχουν συ­νερ­γα­στεί πιο στενά τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες. Όμως οι και­ροί άλ­λα­ξαν. Πόσο πολύ οι Αμε­ρι­κα­νοί και οι Γερ­μα­νοί χρειά­ζο­νται ακόμη ο ένας τον άλλο; Το Brexit αρ­χί­ζει να επι­λέ­γει την Ολ­λαν­δία, οι ΗΠΑ μπο­ρεί να χρε­ο­κο­πή­σουν: το πρό­σω­πο του κό­σμου θα αλ­λά­ξει τις επό­με­νες δύο ημέ­ρες, γρά­φει σε άρθρο της η γερ­μα­νι­κή εφη­με­ρί­δα Die Welt.

Αρ­χί­ζει το Brexit

Όλοι μι­λού­σαν για το Brexit από τον Ιού­νιο του 2016, αλλά στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δεν υφί­στα­ται κα­θό­λου. Υπάρ­χει μόνο η βού­λη­ση των αν­θρώ­πων, όπως εκ­φρά­στη­κε στο δη­μο­ψή­φι­σμα, ότι οι Βρε­τα­νοί πρέ­πει να φύ­γουν από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση. Το επί­ση­μο αί­τη­μα για την απο­χώ­ρη­ση της χώρας από την ΕΕ με την επί­κλη­ση του Άρ­θρου 50 δεν έχει υπο­βλη­θεί ακόμη. Όμως τώρα τα πράγ­μα­τα σο­βα­ρεύ­ουν. Πριν από με­ρι­κές ώρες, το βρε­τα­νι­κό κοι­νο­βού­λιο ενέ­κρι­νε τον Νόμο για το Brexit, που επι­τρέ­πει στην κυ­βέρ­νη­ση να απο­συρ­θεί από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση. Αφού ο νόμος πε­ρά­σει από τη βα­σί­λισ­σα Ελι­σά­βετ Β’, η πρω­θυ­πουρ­γός Τε­ρέ­ζα Μέι θα μπο­ρεί να υπο­βά­λει την αί­τη­ση (για απο­χώ­ρη­ση) στο Συμ­βού­λιο της ΕΕ. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι ει­δι­κοί θε­ω­ρούν πως η Μέι δεν πρό­κει­ται να ξε­κι­νή­σει επί­ση­μα τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για το δια­ζύ­γιο λίγο πριν από τη διε­ξα­γω­γή των εκλο­γών στην Ολ­λαν­δία, αλλά μόνο στα τέλη Μαρ­τί­ου.

«Τώρα έρ­χο­νται τα δύ­σκο­λα», λέει ο Τζέιμς Μακ­Κόρ­μακ από τον οίκο αξιο­λό­γη­σης Fitch. Οι Βρε­τα­νοί είναι σε δύ­σκο­λη κα­τά­στα­ση. «Δεν έχουν στα χέρια τους ούτε τι είναι υπό δια­πραγ­μά­τευ­ση, ούτε με ποια σειρά». Ένας με­γά­λος άγνω­στος είναι επί­σης ο λο­γα­ρια­σμός της εξό­δου, τον οποίο θα πα­ρου­σιά­σει η Ευ­ρώ­πη στους Βρε­τα­νούς.

Ακόμη και σή­με­ρα, το χρέος είναι ένα πρό­βλη­μα για τη χώρα. Το κρά­τος καθώς και τα νοι­κο­κυ­ριά ζουν πάνω τις δυ­να­τό­τη­τές τους. Το πο­σο­στό του δη­μό­σιου χρέ­ους βρί­σκε­ται πε­ρί­που στο 90% του ΑΕΠ. Τα νοι­κο­κυ­ριά αντι­με­τω­πί­ζουν επί­σης πιε­στι­κές υπο­χρε­ώ­σεις. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα ένα κενό πε­ρί­που 5% του ΑΕΠ στο ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συ­ναλ­λα­γών. Το κενό αυτό πρέ­πει να κα­λυ­φθεί με ξένα κε­φά­λαια. Αν οι επεν­δυ­τές χά­σουν την εμπι­στο­σύ­νη τους, επα­πει­λεί­ται μια οι­κο­νο­μι­κή κρίση όπως στη δε­κα­ε­τία του 1970, όταν το Διε­θνές Νο­μι­σμα­τι­κό Τα­μείο χρειά­στη­κε να επέμ­βει. Άρα θα έχει με­γά­λη ση­μα­σία πώς οι επεν­δυ­τές θα αντι­δρά­σουν στην υπο­βο­λή της αί­τη­σης για το Brexit. Για πα­ρά­δειγ­μα, η Deutsche Bank πε­ρι­μέ­νει ότι η στερ­λί­να θα πέσει κατά 6% μετά την υπο­βο­λή της αί­τη­σης δια­ζυ­γί­ου.

 

Αστά­θεια στην Ολ­λαν­δία

Οι εκλο­γές στην Ολ­λαν­δία είναι το πρε­λού­διο για μια σού­περ-εκλο­γι­κή χρο­νιά στην Ευ­ρώ­πη. Το απο­τέ­λε­σμα θα κα­θο­ρί­σει, ας το πούμε έτσι, τον τόνο των επό­με­νων εβδο­μά­δων και μηνών. Μπο­ρεί πρω­θυ­πουρ­γός Μαρκ Ρούτε να τα κα­τά­φε­ρε να πάρει κε­φά­λι για μια ακόμα φορά, όμως ο δε­ξιός λαϊ­κι­στής Γκέ­ερτ Βίλ­ντερς και το κόμμα του PVV επω­φε­λού­νται τώρα από την ανοι­κτή αντι­πα­ρά­θε­ση με την Τουρ­κία.

Ακόμη και στην πε­ρί­πτω­ση που ένας νι­κη­τής Βίλ­ντερς δεν θα έχει στο τέλος καμία πε­ρί­πτω­ση κυ­βερ­νη­τι­κής πλειο­ψη­φί­ας: Στην ΕΕ όλοι φο­βού­νται το απο­τέ­λε­σμα ντό­μι­νο. Αν ο λαϊ­κι­στής Βίλ­ντερς κερ­δί­ζει τις πε­ρισ­σό­τε­ρες ψή­φους σε μια χώρα που είναι από τα ιδρυ­τι­κά μέλη της ΕΕ, θα κα­τα­φέ­ρει τε­λι­κά φέρει το δεξιό άκρο στα σα­λό­νια. Η ιδέα η Μαρίν Λεπέν να γίνει πρό­ε­δρος της Γαλ­λί­ας είναι πι­θα­νό (τότε) να τρο­μά­ξει λι­γό­τε­ρους αν­θρώ­πους.

Αλλά η πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση στην Ολ­λαν­δία είναι αστα­θής και χωρίς τον Βίλ­ντερς. Σύμ­φω­να με τις πιο πρό­σφα­τες δη­μο­σκο­πή­σεις, τα τρία κόμ­μα­τα που προη­γού­νται συ­γκε­ντρώ­νουν μόλις το 40%, ενώ στις εκλο­γές πριν από μόλις τέσ­σε­ρα χρό­νια εξα­σφά­λι­ζαν το 60%. Μια νέα κυ­βέρ­νη­ση για να σχη­μα­τι­στεί θα χρεια­στεί τη συμ­με­το­χή του­λά­χι­στον τεσ­σά­ρων κομ­μά­των. Μπο­ρεί η Ολ­λαν­δία να ήταν εγ­γύ­η­ση στα­θε­ρό­τη­τας για πολλά χρό­νια, όμως αυτό τώρα έχει αλ­λά­ξει. Αυτό απο­κα­λύ­πτει τον λε­γό­με­νο δεί­κτη nexite του οίκου ανά­λυ­σης Sentix. Ως απο­τέ­λε­σμα, οι επεν­δυ­τές εκτι­μούν πως η πι­θα­νό­τη­τα οι Ολ­λαν­δοί να βγουν από το ευρώ είναι 3,6%. Αυτό είναι σαφώς πάνω από το μα­κρο­πρό­θε­σμο μέσο όρο του λι­γό­τε­ρο του 1%.

Η κα­τά­ρα της Fed

Το από­γευ­μα της Τε­τάρ­της, στις 7 μ.μ. ώρα Γερ­μα­νί­ας, η Τζά­νετ Γέλεν θα κάνει κάτι που δεν αρέ­σει στον κόσμο – θα αυ­ξή­σει τα επι­τό­κια. Επει­δή το λι­πα­ντι­κό της πα­γκό­σμιας οι­κο­νο­μί­ας είναι το φτηνό χρήμα. Όταν η πιο ση­μα­ντι­κή τρά­πε­ζα στον κόσμο αυ­ξά­νει την τιμή του πιο ση­μα­ντι­κού πα­γκό­σμιου νο­μί­σμα­τος, οι πα­ρε­νέρ­γειες δεν μπο­ρούν να απο­κλει­στούν.

Οι χρη­μα­τα­γο­ρές το απο­κα­λούν η κα­τά­ρα της Fed: Το 1974, το 1987, το 200 ή το 2008 –όποτε η Fed αύ­ξα­νε τα επι­τό­κια– αργά ή γρή­γο­ρα ακο­λου­θού­σε ένα βίαιο ξε­πού­λη­μα στην αγορά. Ο κίν­δυ­νος είναι ιδιαί­τε­ρα υψη­λός σή­με­ρα. Πάνω απ΄ό­λα, η αγορά των ΗΠΑ βλέ­πει μόνο αυ­ξα­νό­με­νες τιμές αφό­του ξε­κί­νη­σε η χρη­μα­το­πι­στω­τι­κή κρίση.

Οι επεν­δυ­τές αι­σθά­νο­νται πα­ρα­πλα­νη­τι­κή ασφά­λεια. Ο δεί­κτης φόβου Vix είναι κοντά στη στα­θε­ρή τιμή χρό­νων. Αυτό μπο­ρεί να οδη­γή­σει γρή­γο­ρα σε απο­γοη­τεύ­σεις, ει­δι­κά στην πε­ρί­πτω­ση που η κε­ντρι­κή τρά­πε­ζα των ΗΠΑ κάνει πε­ρισ­σό­τε­ρες από άλλες τρεις αυ­ξή­σεις επι­το­κί­ων φέτος.

Κάτι τέ­τοιο θα μπο­ρού­σε επί­σης να υπο­νο­μεύ­σει τα πο­λι­τι­κά σχέ­δια του προ­έ­δρου Ντό­ναλντ Τραμπ, στα οποία στη­ρί­ζε­ται ένα με­γά­λο μέρος του χρη­μα­τι­στη­ρί­ου. Το πα­κέ­το μέ­τρων στή­ρι­ξης της οι­κο­νο­μί­ας ύψους πολ­λών δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ μπο­ρεί να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί μόνο με φτηνό χρήμα.

 

Το ανά­θε­μα του χρέ­ους στην Αμε­ρι­κή

Πράγ­μα­τι, ο Τραμπ δεν πρό­κει­ται να δη­μιουρ­γή­σει πλέον άλλα χρέη. Μια ση­μα­ντι­κή προ­θε­σμία ανα­μέ­νε­ται να λήξει την Τε­τάρ­τη. Τότε το επί­ση­μο όριο χρέ­ους εφαρ­μό­ζε­ται πάλι και το τρέ­χον βρί­σκε­ται τώρα γύρω στα 18 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια. Αν και το παρόν έλ­λειμ­μα είναι σχε­δόν 20 τρι­σεκ. δο­λά­ρια. Ωστό­σο το όριο χρέ­ους ανα­στά­λη­κε τον Οκτώ­βριο του 2015 – έως τη 15η Μαρ­τί­ου 2017.

Από την Πέμ­πτη, το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών των ΗΠΑ δεν θα επι­τρέ­πε­ται πλέον να που­λά­ει νέα ομό­λο­γα, κάτι που ση­μαί­νει ότι η κυ­βέρ­νη­ση θα πρέ­πει να βγά­ζει χρή­μα­τα από το τρέ­χον ει­σό­δη­μα. Δεν θα είναι η πρώτη φορά που το όριο δεν αυ­ξά­νε­ται εγκαί­ρως. Το όριο χρέ­ους ή η αύ­ξη­σή του είναι πάντα ένα πο­λι­τι­κό θέμα. Στο πα­ρελ­θόν, ακόμη και η κυ­βέρ­νη­ση χρειά­στη­κε να στα­μα­τή­σει τη λει­τουρ­γία της επει­δή δεν μπο­ρού­σε πλέον να πλη­ρώ­σει τους δη­μό­σιους υπαλ­λή­λους.

Δεν είναι πια τόσο απί­θα­νο οι Αμε­ρι­κα­νοί να μην μπο­ρούν πλέον να αντα­πο­κρι­θούν εγκαί­ρως στα χρέη τους, άρα να χρε­ο­κο­πή­σουν. Ωστό­σο η δια­μά­χη για το όριο το κα­λο­καί­ρι του 2011 κλι­μα­κώ­θη­κε με τέ­τοιο τρόπο ώστε ο οίκος αξιο­λό­γη­σης S&P στέ­ρη­σε τις ΗΠΑ την ανώ­τα­τη βαθ­μί­δα τους. Το Κο­γκρέ­σο αύ­ξη­σε το όριο χρέ­ους τον Αύ­γου­στο, δύο ημέ­ρες προ­τού το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών στε­ρέ­ψει από χρή­μα­τα για να αντα­πο­κρι­θεί στις υπο­χρε­ώ­σεις του.

thetoc.gr