Μόσιαλος: Εμβόλιο και παιδιά – Απαντήσεις για τις επιφυλάξεις των γονέων

Την ανά­γκη να άρουν τους δι­σταγ­μούς τους οι γο­νείς και να εμ­βο­λιά­σουν τα παι­διά τους 5 έως 11 ετών κατά του κο­ρω­νοϊ­ού, καθώς τα εμ­βό­λια είναι ασφα­λή και απο­τε­λε­σμα­τι­κά, επι­ση­μαί­νει ο κα­θη­γη­τής Πο­λι­τι­κής της Υγεί­ας του Κολ­λε­γί­ου Imperial και της Σχο­λής Οι­κο­νο­μι­κών και Πο­λι­τι­κών Επι­στη­μών του Λον­δί­νου (LSE), Ηλίας Μό­σια­λος.

Όπως το­νί­ζει σε μα­κρο­σκε­λή νέα ανάρ­τη­σή του στο Facebook, «η επι­λο­γή ενός γονέα δεν είναι απλά να εμ­βο­λιά­σει το παιδί του ή όχι. Η επι­λο­γή είναι ανά­με­σα σε ένα πολύ απο­τε­λε­σμα­τι­κό εμ­βό­λιο ή στο να ρι­σκά­ρει να νο­σή­σει το παιδί. Ορι­σμέ­νοι γο­νείς θα πουν “δεν θα νο­σή­σει το δικό μου παιδί γιατί προ­σέ­χου­με, απο­φεύ­γου­με τον συγ­χρω­τι­σμό και κά­νου­με συχνά τεστ”. Αλλά πως το ξέ­ρουν αυτό;».

Ο κ. Μό­σια­λος υπεν­θυ­μί­ζει ότι εδώ και αρ­κε­τούς μήνες έχει εγκρι­θεί η χρήση εμ­βο­λί­ων για παι­διά 12-17 ετών, ενώ πλέον υπάρ­χει έγκρι­ση αδειο­δό­τη­σης της κυ­κλο­φο­ρί­ας και για παι­διά 5-11 ετών. Το πρώτο εμ­βό­λιο κατά της Covid-19 που έχει εγκρι­θεί, είναι των Pfizer/BioNTech με βάση τα απο­τε­λέ­σμα­τα μιας τυ­χαιο­ποι­η­μέ­νης ελεγ­χό­με­νης δο­κι­μής που αξιο­λό­γη­σε την ασφά­λεια και τις ανο­σο­λο­γι­κές απο­κρί­σεις.

Εξη­γεί ότι η κλι­νι­κή δο­κι­μή των Pfizer/BioNTech αρ­χι­κά συ­νέ­κρι­νε τρεις δό­σεις: 30 μι­κρο­γραμ­μά­ρια (τη δόση που λαμ­βά­νουν οι ενή­λι­κες), 20 μι­κρο­γραμ­μά­ρια και 10 μι­κρο­γραμ­μά­ρια. Η δόση με τα 10 μι­κρο­γραμ­μά­ρια, που αντι­στοι­χεί στο ένα τρίτο της δόσης των ενη­λί­κων, είχε τις λι­γό­τε­ρες πα­ρε­νέρ­γειες. Ταυ­τό­χρο­να το εμ­βό­λιο εξα­κο­λου­θού­σε να δη­μιουρ­γεί ισχυ­ρές ανο­σο­λο­γι­κές απο­κρί­σεις στα επί­πε­δα που επι­τυγ­χά­νο­νται με υψη­λό­τε­ρες δό­σεις. Στο επό­με­νο μέρος της δο­κι­μής, πε­ρισ­σό­τε­ρα από 2.200 παι­διά ηλι­κί­ας 5 έως 11 ετών ανα­τέ­θη­καν τυ­χαία για να λά­βουν είτε μια δόση 10 μι­κρο­γραμ­μα­ρί­ων του εμ­βο­λί­ου (τα δύο τρίτα των συμ­με­τε­χό­ντων) είτε μια δόση ει­κο­νι­κού φαρ­μά­κου (το ένα τρίτο των συμ­με­τε­χό­ντων). Όλα έκα­ναν δύο δό­σεις με δια­φο­ρά τριών εβδο­μά­δων. Τα παι­διά που έλα­βαν το εμ­βό­λιο, είχαν πα­ρό­μοιες ανο­σο­α­πο­κρί­σεις με τους νέους ηλι­κί­ας 16 έως 25 ετών που είχαν λάβει δύο δό­σεις των 30 μι­κρο­γραμ­μα­ρί­ων.

Όταν η Pfizer υπέ­βα­λε τα δε­δο­μέ­να προς έγκρι­ση στον FDA των ΗΠΑ, δεν υπήρ­χαν πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις συμ­πτω­μα­τι­κών λοι­μώ­ξε­ων Covid-19 στους συμ­με­τέ­χο­ντες στη δο­κι­μή και οι εκτι­μή­σεις έδει­ξαν ότι το πο­σο­στό απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας του εμ­βο­λί­ου ανέρ­χε­ται στο 90%. Τα τεστ επί­σης επι­βε­βαί­ω­σαν ότι τις λοι­μώ­ξεις τις είχε προ­κα­λέ­σει η πα­ραλ­λα­γή Δέλτα, που κυ­κλο­φο­ρεί ευ­ρέ­ως στη χώρα μας. Με αυτά τα δε­δο­μέ­να οι αδειο­δο­τι­κοί φο­ρείς βά­σι­σαν την από­φα­ση να εγκρι­θεί η χρήση του εμ­βο­λί­ου για τα παι­διά.

Όμως αρ­κε­τοί γο­νείς ακόμα ανη­συ­χούν φο­βού­με­νοι κυ­ρί­ως για πα­ρε­νέρ­γειες που ακού­νε πως μπο­ρεί να συμ­βούν, εάν τα παι­διά τους εμ­βο­λια­στούν. Όμως ο κ. Μό­σια­λος το­νί­ζει ότι «τα πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά που συμ­με­τεί­χαν στην κλι­νι­κή δο­κι­μή, δεν είχαν άλλες πα­ρε­νέρ­γειες εκτός από κά­ποιο πόνο στο ση­μείο της ένε­σης. Κά­ποια εμ­φά­νι­σαν κό­πω­ση, πο­νο­κε­φά­λους και/ή μυ­ϊ­κούς πό­νους μετά τη δεύ­τε­ρη δόση (αλλά όχι μετά την πρώτη δόση). Επί­σης μόνο το 6% είχαν πυ­ρε­τό μετά τη δεύ­τε­ρη δόση του εμ­βο­λί­ου και δεν υπήρ­ξαν πε­ρι­πτώ­σεις σο­βα­ρής αλ­λερ­γι­κής αντί­δρα­σης στο εμ­βό­λιο».

Όσον αφορά τον φόβο κά­ποιων για την πι­θα­νό­τη­τα μιας απρό­σμε­νης φλεγ­μο­νής της καρ­διάς (μυο­καρ­δί­τι­δας), που πα­ρα­τη­ρή­θη­καν κυ­ρί­ως σε νε­α­ρούς μετά τη δεύ­τε­ρη δόση εμ­βο­λί­ου mRNA (Pfizer/BioNTech ή Moderna), ο κ. Μό­σια­λος ανα­φέ­ρει ότι «οι πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ρι­πτώ­σεις ήταν ήπιες και οι ει­δι­κοί κα­θη­συ­χά­ζουν τους γο­νείς πως τα παι­διά δεν θα έχουν μα­κρο­χρό­νια προ­βλή­μα­τα». Εξάλ­λου, το­νί­ζει, «με­τα­ξύ των παι­διών ηλι­κί­ας 5 έως 11 ετών που έλα­βαν το εμ­βό­λιο Pfizer κατά τη διάρ­κεια της κλι­νι­κής δο­κι­μής, δεν υπήρ­ξαν πε­ρι­πτώ­σεις μυο­καρ­δί­τι­δας», ενώ υπεν­θυ­μί­ζει πως «τα παι­διά ηλι­κί­ας 5-11 ετών θα λά­βουν μειω­μέ­νη δόση 10 μι­κρο­γραμ­μα­ρί­ων και όχι 30 μι­κρο­γραμ­μά­ρια όπως τα παι­διά ηλι­κί­ας 12-17 ετών».

Ακόμη, η διευ­θύ­ντρια των Αμε­ρι­κα­νι­κών Κέ­ντρων Ελέγ­χου και Πρό­λη­ψης Νο­ση­μά­των δρ Walensky δή­λω­σε (σε μια συ­νέ­ντευ­ξη στο ABC News) πως το CDC δεν έχει εντο­πί­σει ανα­φο­ρές και ανη­συ­χί­ες σχε­τι­κά με την προ­σω­ρι­νή φλεγ­μο­νή της καρ­διάς (μυο­καρ­δί­τι­δα) στα σχε­δόν 5 εκα­τομ­μύ­ρια παι­διά σε αυτή την ηλι­κια­κή ομάδα που έχουν εμ­βο­λια­στεί. Άρα «τα δε­δο­μέ­να επι­βε­βαιώ­νουν ότι τα εμ­βό­λια είναι ασφα­λή και για τα μικρά παι­διά».

Ο κ. Μό­σια­λος επι­ση­μαί­νει ότι «τα παι­διά έχουν με­γά­λες κοι­νω­νι­κές συ­να­να­στρο­φές και αργά ή γρή­γο­ρα τα πε­ρισ­σό­τε­ρα θα κολ­λή­σουν. Ει­δι­κά αν επι­κρα­τή­σει η πα­ραλ­λα­γή Όμι­κρον, που φαί­νε­ται ότι είναι πολύ μο­λυ­σμα­τι­κή, αυτό θα συμ­βεί νω­ρί­τε­ρα από το ανα­με­νό­με­νο με την κυ­κλο­φο­ρία της Δέλτα. Και ίσως να μην το πά­ρουν καν εί­δη­ση λόγω της πι­θα­νής ασυμ­πτω­μα­τι­κό­τη­τας. Αυτό όμως δεν ση­μαί­νει πως ένα παιδί δεν θα έχει κα­νέ­να πρό­βλη­μα. Προ­βλή­μα­τα μα­κρο­χρό­νιας νόσου Covid έχουν ανα­φερ­θεί και σε ορι­σμέ­νους ασυμ­πτω­μα­τι­κούς. Μπο­ρεί λοι­πόν ένας γο­νιός να λάβει την από­φα­σή του να μην εμ­βο­λιά­σει το παιδί του; Βε­βαί­ως, αλλά το να μην κολ­λή­σει ένα παιδί σε βάθος χρό­νου είναι μάλ­λον απί­θα­νο, εκτός αν είναι εντε­λώς απο­μο­νω­μέ­νο και αυτό και οι γο­νείς του. Εάν δη­λα­δή στε­ρη­θεί κάθε κοι­νω­νι­κή επαφή προ­κει­μέ­νου να μην λάβει ένα ασφα­λές εμ­βό­λιο».

Από την άλλη, «ενώ η μυο­καρ­δί­τι­δα είναι πολύ ασυ­νή­θι­στη στα παι­διά, πα­ρα­τη­ρή­θη­κε πως εμ­φα­νί­ζε­ται πιο συχνά σε αυτά που νό­ση­σαν σο­βα­ρά με Covid-19». Mια με­λέ­τη που δη­μο­σιεύ­τη­κε από το CDC και αφορά εκ­θέ­σεις από πε­ρισ­σό­τε­ρα από 900 νο­σο­κο­μεία των ΗΠΑ δεί­χνει ότι 86 παι­διά ηλι­κί­ας κάτω των 16 ετών (με­τα­ξύ Μάρ­τιου 2020-Ια­νουα­ρί­ου 2021) δια­γνώ­στη­καν με μυο­καρ­δί­τι­δα με­τα­ξύ σχε­δόν 65.000 παι­διών (0,133%) που νό­ση­σαν με Covid-19. Όμως την ίδια χρο­νι­κή πε­ρί­ο­δο, με­τα­ξύ 4 εκα­τομ­μυ­ρί­ων παι­διών που δεν κόλ­λη­σαν Covid-19, μόνο 132 εμ­φά­νι­σαν μυο­καρ­δί­τι­δα. Άρα ο κίν­δυ­νος εμ­φά­νι­σης μυο­καρ­δί­τι­δας είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο από 30 φορές υψη­λό­τε­ρος στους παι­δια­τρι­κούς ασθε­νείς με Covid-19.

Επί­σης δια­πι­στώ­θη­κε ότι οι ασθε­νείς με Covid-19 ηλι­κί­ας κάτω των 16 ετών είχαν κίν­δυ­νο μυο­καρ­δί­τι­δας πα­ρό­μοιο με αυτόν των ασθε­νών ηλι­κί­ας άνω των 75 ετών, δη­λα­δή πολύ με­γα­λύ­τε­ρο από όλες τις άλλες ηλι­κια­κές ομά­δες. Οι ερευ­νη­τές ανέ­φε­ραν πως η διά­γνω­ση της μυο­καρ­δί­τι­δας σε ασθε­νείς ηλι­κί­ας κάτω των 16 ετών μπο­ρεί να αντι­προ­σω­πεύ­ει πε­ρι­πτώ­σεις του πο­λυ­συ­στη­μι­κού φλεγ­μο­νώ­δους συν­δρό­μου σε παι­διά (MIS-C), που εμ­φα­νί­ζε­ται συ­νή­θως 2-4 εβδο­μά­δες μετά τη μό­λυν­ση με τον κο­ρω­νο­ϊό και εκ­δη­λώ­νε­ται με πυ­ρε­τό, εξάν­θη­μα, πρη­σμέ­νους λεμ­φα­δέ­νες και επι­πε­φυ­κί­τι­δα. Σε ορι­σμέ­νους ασθε­νείς πα­ρα­τη­ρού­νται καρ­διαγ­γεια­κές επι­πλο­κές, αλλά θε­ω­ρεί­ται πως τα πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά που ανα­πτύσ­σουν MIS-C θα αναρ­ρώ­σουν χωρίς χρό­νια καρ­δια­κή νόσο. Ίσως όμως κά­ποια να τα­λαι­πω­ρη­θούν με χρό­νια νο­σή­μα­τα.

Ο κ. Μό­σια­λος επι­ση­μαί­νει επί­σης πόσα εκα­τομ­μύ­ρια παι­διά στον κόσμο έχουν εμ­βο­λια­στεί ένα­ντι του κο­ρω­νοϊ­ού και δεν είχαν κα­νέ­να πρό­βλη­μα. Ακόμη ανα­φέ­ρει ότι πολ­λοί γο­νείς δι­στά­ζουν γιατί δι­στά­ζουν να προ­τεί­νουν τα εμ­βό­λια οι για­τροί τους. «Πρέ­πει επο­μέ­νως οι ια­τρι­κές ενώ­σεις να εντεί­νουν την ενη­μέ­ρω­ση των μελών τους, αλλά και των γο­νέ­ων», το­νί­ζει.

Κα­τα­λή­γει ότι «απαι­τεί­ται συ­νέ­πεια και υπο­μο­νή και συ­νε­χής ενη­μέ­ρω­ση. Οι άν­θρω­ποι που δι­στά­ζουν, είναι κα­λο­προ­αί­ρε­τοι και φο­βι­σμέ­νοι».