N. Παπαϊωάννου, πρύτανης AΠΘ: «Τα Πανεπιστήμια δεν είναι χώροι ανομίας και ασυδοσίας»

Συ­νέ­ντευ­ξη στην

Νε­κτα­ρία Μπίλ­λη

Τόσο η ακα­δη­μαϊ­κή κοι­νό­τη­τα όσο και ο πο­λι­τι­κός κό­σμος ανα­γνω­ρί­ζουν ότι υπάρ­χει πρό­βλη­μα με την ασφά­λεια στα ανώ­τα­τα εκ­παι­δευ­τι­κά ιδρύ­μα­τα το οποίο χρή­ζει άμε­σης λύσης. Το δι­καί­ω­μα ορι­σμέ­νων να δια­μαρ­τύ­ρο­νται δεν μπο­ρεί να προ­σβάλ­λει το δι­καί­ω­μα των υπο­λοί­πων στην ερ­γα­σία και στην ομαλή πρό­σβα­ση στο ερ­γα­σια­κό τους πε­ρι­βάλ­λον. Τα πα­νε­πι­στή­μια δεν είναι χώροι ανο­μί­ας και ασυ­δο­σί­ας. Η εί­σο­δος στο πα­νε­πι­στή­μιο με κάρτα γί­νε­ται σε όλα τα σο­βα­ρά πα­νε­πι­στή­μια της Ευ­ρώ­πης και της Αμε­ρι­κής. Η θέ­σπι­ση της Ελά­χι­στης Βάσης Ει­σα­γω­γής στα ΑΕΙ στη­ρί­ζε­ται σε ακα­δη­μαϊ­κά κρι­τή­ρια και θα λει­τουρ­γή­σει ενι­σχυ­τι­κά στην αυ­το­νο­μία των ακα­δη­μαϊ­κών ιδρυ­μά­των.

Το Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο, το με­γα­λύ­τε­ρο πα­νε­πι­στή­μιο της χώρας και το πλέον πο­λυ­θε­μα­τι­κό, ερ­γά­ζε­ται συ­στη­μα­τι­κά στον δρόμο της εξω­στρέ­φειας και της πρω­το­πο­ρί­ας. Η εξέ­λι­ξη της εμ­βο­λια­στι­κής δια­δι­κα­σί­ας που συμ­βάλ­λει στη δη­μιουρ­γία του τεί­χους ανο­σί­ας θα μας επι­τρέ­ψει να μπο­ρού­με και πάλι να βρε­θού­με άφοβα στα αμ­φι­θέ­α­τρα για διά ζώσης μα­θή­μα­τα που τόσο πολύ μας έχουν λεί­ψει με τους φοι­τη­τές μας, ανα­φέ­ρει ο πρύ­τα­νης του ΑΠΘ κ. Νίκος Πα­παϊ­ω­άν­νου

• Κύριε πρύ­τα­νη σύμ­φω­να με τον νέο νόμο του Υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας προ­βλέ­πε­ται η σύ­στα­ση Σώ­μα­τος Πα­νε­πι­στη­μια­κής Αστυ­νο­μί­ας το οποίο και θα λει­τουρ­γεί εντός των ιδρυ­μά­των από τον Σε­πτέμ­βριο. Το μέτρο αυτό έχει προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις σε με­ρί­δα τόσο της ακα­δη­μαϊ­κής κοι­νό­τη­τας όσο και του πο­λι­τι­κού κό­σμου. Κρί­νε­τε ότι θα υπάρ­ξουν δυ­σκο­λί­ες στην εφαρ­μο­γή του;

Κάθε νόμος και κάθε μέτρο κρί­νο­νται στην πράξη. Το αν θα υπάρ­ξουν δυ­σκο­λί­ες στην εφαρ­μο­γή του συ­γκε­κρι­μέ­νου μέ­τρου θα φανεί όταν αυτό τεθεί σε εφαρ­μο­γή. Το θέμα είναι ότι τόσο η ακα­δη­μαϊ­κή κοι­νό­τη­τα όσο και ο πο­λι­τι­κός κό­σμος ανα­γνω­ρί­ζουν ότι υπάρ­χει πρό­βλη­μα με την ασφά­λεια στα ανώ­τα­τα εκ­παι­δευ­τι­κά ιδρύ­μα­τα το οποίο χρή­ζει άμε­σης λύσης.

Τα πα­νε­πι­στή­μιά μας και ένα πα­νε­πι­στή­μιο όπως το ΑΠΘ, με πολύ με­γά­λο campus, χρειά­ζο­νται και φύ­λα­ξη, αλλά και ασφά­λεια, σε σχέση με την πρό­λη­ψη και αντι­με­τώ­πι­ση πα­ρα­βα­τι­κών ενερ­γειών του ποι­νι­κού δι­καί­ου. Η κα­τα­πο­λέ­μη­ση της πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τας ποι­νι­κής φύ­σε­ως ανή­κει κατ’ απο­κλει­στι­κό­τη­τα στην αρ­μό­δια δύ­να­μη της Πο­λι­τεί­ας, η οποία έχει το μο­νο­πώ­λιο της συ­γκε­κρι­μέ­νης αρ­μο­διό­τη­τας σε ολό­κλη­ρη την ελ­λη­νι­κή Επι­κρά­τεια, στην οποία ανή­κουν και τα πα­νε­πι­στή­μια.

• Δια­χρο­νι­κά και ενώ, στο θέμα της ασφά­λειας, όλων οι από­ψεις συ­γκλί­νουν για την πα­ρα­βα­τι­κό­τη­τα που υπάρ­χει στο Πα­νε­πι­στή­μιο, ωστό­σο στο θέμα χει­ρι­σμού αυτές δια­φέ­ρουν. Δια­χει­ρι­στή­κα­τε επι­τυ­χώς μια κρίση στο ΑΠΘ και απο­τρέ­ψα­τε μια κα­τά­λη­ψη του κτη­ρί­ου διοί­κη­σης. Μι­λή­στε μας για την εμπει­ρία και τη δυ­σκο­λία που έγκει­ται στο έργο της πρυ­τα­νι­κής αρχής να δια­φυ­λά­ξει την ασφά­λεια και την εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία του ακα­δη­μαϊ­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

Η ευ­θύ­νη που έχου­με ως πρυ­τα­νι­κές αρχές για την ομαλή λει­τουρ­γία των εκ­παι­δευ­τι­κών, των ερευ­νη­τι­κών και των διοι­κη­τι­κών λει­τουρ­γιών του πα­νε­πι­στη­μί­ου είναι με­γά­λη και ερ­γα­ζό­μα­στε άοκνα με όλες μας τις δυ­νά­μεις για να φέ­ρου­με εις πέρας με επι­τυ­χία το υψηλό αυτό κα­θή­κον. Ανα­φο­ρι­κά με την ασφά­λεια και την εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία του πα­νε­πι­στη­μί­ου, πρά­ξα­με ό,τι προ­βλέ­πει ο νόμος. Σε μια δη­μο­κρα­τι­κή κοι­νω­νία, το δι­καί­ω­μα της δια­μαρ­τυ­ρί­ας είναι θε­μι­τό, σε­βα­στό και προ­στα­τεύ­ε­ται από τον νόμο. Ωστό­σο, το δι­καί­ω­μα ορι­σμέ­νων να δια­μαρ­τύ­ρο­νται δεν μπο­ρεί να προ­σβάλ­λει το δι­καί­ω­μα των υπο­λοί­πων στην ερ­γα­σία και την ομαλή πρό­σβα­ση στο ερ­γα­σια­κό τους πε­ρι­βάλ­λον. Στην πε­ρί­πτω­ση των κα­τα­λή­ψε­ων, εφαρ­μό­σα­με τη νο­μι­μό­τη­τα, προ­σπα­θώ­ντας να πε­ρι­φρου­ρή­σου­με την εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία των διοι­κη­τι­κών και οι­κο­νο­μι­κών υπη­ρε­σιών του πα­νε­πι­στη­μί­ου μας.

• Είστε σύμ­φω­νος με την κα­θιέ­ρω­ση κάρ­τας ει­σό­δου στους χώ­ρους των Πα­νε­πι­στη­μί­ων;

Τα πα­νε­πι­στή­μια δεν είναι χώροι ανο­μί­ας και ασυ­δο­σί­ας. Είναι χώροι όπου ανθεί η ακα­δη­μαϊ­κή ελευ­θε­ρία της δι­δα­σκα­λί­ας, της έρευ­νας, του δια­λό­γου, της ζύ­μω­σης ιδεών, καθώς και η ελεύ­θε­ρη δια­κί­νη­ση ιδεών. Η εί­σο­δος στο πα­νε­πι­στή­μιο με κάρτα γί­νε­ται σε όλα τα σο­βα­ρά πα­νε­πι­στή­μια της Ευ­ρώ­πης και της Αμε­ρι­κής. Η κάρτα ει­σό­δου στους πα­νε­πι­στη­μια­κούς χώ­ρους δεν ση­μαί­νει ότι απο­κλεί­ε­ται κά­ποιος. Ση­μαί­νει, όμως, ότι σε­βό­μα­στε τις αρχές της ακα­δη­μαϊ­κό­τη­τας και της αυ­το­νο­μί­ας κάθε πα­νε­πι­στη­μί­ου.

• Με τον νόμο θε­σπί­ζε­ται και η Ελά­χι­στη Βάση Ει­σα­γω­γής στα ΑΕΙ, για την οποία πολ­λοί πρυ­τά­νεις εκ­φρά­ζουν την επι­φύ­λα­ξη τους ότι αφε­νός θα μειω­θούν οι ει­σα­κτέ­οι κάτι που θα πλή­ξει την ελ­λη­νι­κή πε­ρι­φέ­ρεια και αφε­τέ­ρου θα μειω­θούν οι επι­χο­ρη­γή­σεις των ΑΕΙ. Ποια η δική σας εκτί­μη­ση;

Η θέ­σπι­ση της Ελά­χι­στης Βάσης Ει­σα­γω­γής στα ΑΕΙ στη­ρί­ζε­ται σε ακα­δη­μαϊ­κά κρι­τή­ρια και θα λει­τουρ­γή­σει ενι­σχυ­τι­κά στην αυ­το­νο­μία των ακα­δη­μαϊ­κών ιδρυ­μά­των. Τα φαι­νό­με­να που πα­ρα­τη­ρή­θη­καν ιδιαί­τε­ρα έντο­να πέρσι ανα­φο­ρι­κά με την ει­σα­γω­γή σε ακα­δη­μαϊ­κά τμή­μα­τα με εξαι­ρε­τι­κά χα­μη­λή βάση που άγ­γι­ζε το 3 ή το 5 προ­κά­λε­σαν με­γά­λη συ­ζή­τη­ση και έντο­νο προ­βλη­μα­τι­σμό σχε­τι­κά με το κατά πόσο τα παι­διά αυτά θα μπο­ρέ­σουν να αντε­πε­ξέλ­θουν στις απαι­τή­σεις των τμη­μά­των όπου ει­σή­χθη­σαν. Δεν είναι δυ­να­τόν από τη μία πλευ­ρά τα φαι­νό­με­να αυτά να μας προ­βλη­μα­τί­ζουν και να ανα­γνω­ρί­ζου­με ότι δεν θέ­λου­με να υφί­στα­νται και από την άλλη να εκ­φρά­ζου­με αντιρ­ρή­σεις όταν προ­σφέ­ρε­ται η δυ­να­τό­τη­τα κάθε σχολή να απο­φα­σί­ζει για τον βαθμό ει­σα­γω­γής σε αυτήν.

• Το Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο κα­τα­γρά­φει εκτε­τα­μέ­νη ερευ­νη­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα χάρη στο ευρύ φάσμα επι­στη­μο­νι­κών δρά­σε­ων που κα­λύ­πτει. Ένα μεί­ζον δια­χρο­νι­κό θέμα είναι η ενί­σχυ­ση της ακα­δη­μαϊ­κής έρευ­νας και η δια­σύν­δε­ση των πα­νε­πι­στη­μί­ων με την αγορά ερ­γα­σί­ες. Ποια είναι η επι­κρα­τού­σα κα­τά­στα­ση;

Το Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο, το με­γα­λύ­τε­ρο πα­νε­πι­στή­μιο της χώρας και το πλέον πο­λυ­θε­μα­τι­κό, ερ­γά­ζε­ται συ­στη­μα­τι­κά στον δρόμο της εξω­στρέ­φειας και της πρω­το­πο­ρί­ας. Διε­ξά­γει και­νο­τό­μες έρευ­νες και διευ­ρύ­νει συ­νε­χώς τις συ­νερ­γα­σί­ες του με ακα­δη­μαϊ­κά ιδρύ­μα­τα από όλο τον κόσμο, με πα­ρα­γω­γι­κούς φο­ρείς, επι­χει­ρή­σεις και εται­ρί­ες διε­θνούς βε­λη­νε­κούς, με στόχο να προ­σφέ­ρει ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρες επι­στη­μο­νι­κές και ερευ­νη­τι­κές δυ­να­τό­τη­τες και προ­ο­πτι­κές στα μέλη της πα­νε­πι­στη­μια­κής του κοι­νό­τη­τας, να επι­τύ­χει τη σύν­δε­ση του πα­νε­πι­στη­μί­ου με την αγορά ερ­γα­σί­ας και να επι­στρέ­ψει στην κοι­νω­νία και την οι­κο­νο­μία τα ερευ­νη­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα που πα­ρά­γει.

Τα ελ­λη­νι­κά πα­νε­πι­στή­μια δια­θέ­τουν εξαι­ρε­τι­κά υψη­λού επι­πέ­δου ακα­δη­μαϊ­κό και ερευ­νη­τι­κό προ­σω­πι­κό και ση­μα­ντι­κό­τα­τη δυ­να­μι­κή. Γι’ αυτό βρί­σκο­νται ψηλά στην ευ­ρω­παϊ­κή και πα­γκό­σμια κα­τά­τα­ξη ως προς την ποιό­τη­τα και το επί­πε­δο της έρευ­νας που πα­ρά­γουν. Δυ­στυ­χώς, όμως, φαί­νε­ται ότι η έρευ­να αυτή πα­ρα­μέ­νει κατά βάση ανα­ξιο­ποί­η­τη. Εδώ πρέ­πει η πο­λι­τεία με συ­γκε­κρι­μέ­νες δρά­σεις να βοη­θή­σει τα ΑΕΙ στη συ­νε­χή διά­χυ­ση των ερευ­νη­τι­κών τους απο­τε­λε­σμά­των με διττό όφε­λος.

• Η παν­δη­μι­κή κρίση που έπλη­ξε τον πλα­νή­τη επέ­φε­ρε επι­πτώ­σεις και στην Τρι­το­βάθ­μια εκ­παί­δευ­ση. Οι σχο­λές έκλει­σαν και λει­τούρ­γη­σε η ψη­φια­κή εκ­παί­δευ­ση. Πρω­το­ε­τείς φοι­τη­τές δεν έχουν μπει ακόμη στο αμ­φι­θέ­α­τρο. Πότε πι­στεύ­ε­τε ότι θα ει­σέλ­θου­με σε συν­θή­κες κα­νο­νι­κό­τη­τας;

Κα­νείς δεν μπο­ρεί ακόμη να πει με ασφά­λεια πότε ακρι­βώς θα επι­στρέ­ψου­με σε συν­θή­κες κα­νο­νι­κό­τη­τας ή σε αυτό που θε­ω­ρού­σα­με κα­νο­νι­κό­τη­τα πριν την παν­δη­μία. Όσο προ­χω­ρούν οι εμ­βο­λια­σμοί και μας το επι­τρέ­πουν οι επι­δη­μιο­λο­γι­κοί δεί­κτες, πι­στεύω ότι τόσο θα αί­ρο­νται οι υφι­στά­με­νοι πε­ριο­ρι­σμοί. Ωστό­σο, σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν πρέ­πει να εφη­συ­χά­ζου­με. Η τή­ρη­ση των υγειο­νο­μι­κών μέ­τρων που ισχύ­ουν σε κάθε φάση και πε­ρί­πτω­ση είναι απα­ραί­τη­τη τόσο για τη δική μας υγεία όσο και για των συ­ναν­θρώ­πων μας.

• Είστε αι­σιό­δο­ξος σύμ­φω­να με τα μέχρι στοι­χεία του επι­δη­μιο­λο­γι­κού φορ­τί­ου και με την εξέ­λι­ξη της εμ­βο­λια­στι­κής δια­δι­κα­σί­ας ότι σύ­ντο­μα θα έχου­με πε­τύ­χει το «τεί­χος ανο­σί­ας» και θα μπού­με πλέον σε ρυθ­μούς κα­νο­νι­κό­τη­τα;

Επει­δή είμαι φύσει αι­σιό­δο­ξος, θέλω να πι­στεύω ότι η εξέ­λι­ξη της εμ­βο­λια­στι­κής δια­δι­κα­σί­ας που συμ­βάλ­λει στη δη­μιουρ­γία του τεί­χους ανο­σί­ας θα βοη­θή­σει ση­μα­ντι­κά να επι­στρέ­ψου­με όσο το δυ­να­τόν συ­ντο­μό­τε­ρα σε αυ­τούς που ονο­μά­ζα­με ρυθ­μούς κα­νο­νι­κό­τη­τας. Θα μας επι­τρέ­ψει να μπο­ρού­με και πάλι να βρε­θού­με άφοβα στα αμ­φι­θέ­α­τρα για διά ζώσης μα­θή­μα­τα που τόσο πολύ μας έχουν λεί­ψει με τους φοι­τη­τές μας. Να διορ­γα­νώ­σου­με και πάλι ανοι­χτά συ­νέ­δρια και εκ­δη­λώ­σεις με κοινό, να έχου­με την όμορ­φη αυτή διά­δρα­ση με τους φοι­τη­τές και τα μέλη της πα­νε­πι­στη­μια­κής μας κοι­νό­τη­τας.