Εθνικό απολυτήριο για την Α΄ Λυκείου το 2026

Με στόχο την όσο το δυ­να­τόν με­γα­λύ­τε­ρη πο­λι­τι­κή συ­ναί­νε­ση ξε­κι­νά η κυ­βέρ­νη­ση τον εθνι­κό διά­λο­γο για την αλ­λα­γή στη δομή του λυ­κεί­ου και το σύ­στη­μα ει­σα­γω­γής στα πα­νε­πι­στή­μια, με την κα­θιέ­ρω­ση του εθνι­κού απο­λυ­τη­ρί­ου. Σύμ­φω­να με ασφα­λείς πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», η έναρ­ξη του εθνι­κού δια­λό­γου θα γίνει τις αμέ­σως επό­με­νες ημέ­ρες από την υπουρ­γό Παι­δεί­ας Σοφία Ζα­χα­ρά­κη.

Στό­χος της κυ­βέρ­νη­σης είναι το εθνι­κό απο­λυ­τή­ριο να αρ­χί­σει να εφαρ­μό­ζε­ται από τη σχο­λι­κή χρο­νιά 2026-2027. Δη­λα­δή, από τους μα­θη­τές οι οποί­οι την τρέ­χου­σα σχο­λι­κή χρο­νιά θα απο­φοι­τή­σουν από το γυ­μνά­σιο και το 2026-2027 θα ει­σα­χθούν στην Α΄ Λυ­κεί­ου. Για να επι­τευ­χθεί αυτό, ο νόμος θα πρέ­πει να έχει συ­ντα­χθεί έως τον Μάιο του 2026.

Η «ακύ­ρω­ση»

Ολοι ομο­νο­ούν πως το ση­με­ρι­νό σύ­στη­μα έχει ση­μα­ντι­κά προ­βλή­μα­τα: ο εκ­παι­δευ­τι­κός ρόλος του λυ­κεί­ου έχει ακυ­ρω­θεί, καθώς οι μα­θη­τές εστιά­ζουν την προ­σο­χή τους μόνο στα τέσ­σε­ρα μα­θή­μα­τα των Πα­νελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σε­ων, γι’ αυτό και το απο­λυ­τή­ριο λυ­κεί­ου έχει χάσει την αξία του· οι δα­πά­νες για τα φρο­ντι­στή­ρια «γο­να­τί­ζουν» τη μέση οι­κο­γέ­νεια· η αξιο­λό­γη­ση των υπο­ψη­φί­ων για τα ΑΕΙ δεν είναι αξιό­πι­στη, καθώς οι 18χρο­νοι κρί­νο­νται άπαξ και μέσα σε ένα δω­δε­κά­ω­ρο (δη­λα­δή, στις τρί­ω­ρες εξε­τά­σεις των τεσ­σά­ρων μα­θη­μά­των).

Γιατί χρεια­ζό­μα­στε το εθνι­κό απο­λυ­τή­ριο;

Το θε­τι­κό ση­μείο του ση­με­ρι­νού συ­στή­μα­τος είναι ότι εξα­σφα­λί­ζει το αδιά­βλη­το της βαθ­μο­λό­γη­σης των μα­θη­τών – εξ ου και η μα­κρο­βιό­τη­τά του. Σε αυτά τα στοι­χεία θα εστιά­σει η κ. Ζα­χα­ρά­κη για να κα­τα­δεί­ξει προς την κοι­νω­νία και τον πο­λι­τι­κό κόσμο τη ση­μα­σία του εγ­χει­ρή­μα­τος, πα­ρου­σιά­ζο­ντας τις βα­σι­κές θέ­σεις – προ­τά­σεις της κυ­βέρ­νη­σης για το εθνι­κό απο­λυ­τή­ριο.

Το γε­νι­κό πλαί­σιο των θέ­σε­ων είναι, όπως έχει ανα­φέ­ρει στην «Κ» ο υπουρ­γός Επι­κρα­τεί­ας Ακης Σκέρ­τσος, το εξής:

• Οι εξε­τά­σεις στο λύ­κειο δεν θα αυ­ξη­θούν. Ο τρό­πος διε­ξα­γω­γής μόνο θα αλ­λά­ξει, καθώς όλα τα θέ­μα­τα των προ­α­γω­γι­κών εξε­τά­σε­ων θα προ­έρ­χο­νται, με κλή­ρω­ση, από τρά­πε­ζα θε­μά­των δια­βαθ­μι­σμέ­νης δυ­σκο­λί­ας και θα συ­νο­δεύ­ο­νται από οδηγό βαθ­μο­λό­γη­σης. Ολα τα θέ­μα­τα της τρά­πε­ζας θα είναι δια­θέ­σι­μα σε όλους. Η τρά­πε­ζα θα ορ­γα­νω­θεί από το Ιν­στι­τού­το Εκ­παι­δευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής, ενώ μπο­ρεί να συμ­με­τά­σχουν και πα­νε­πι­στη­μια­κοί.

Πα­νε­πι­στή­μια: Τα πα­ρά­δο­ξα με τους συ­ντε­λε­στές των Ελά­χι­στων Βά­σε­ων Ει­σα­γω­γής

• Για την εγκυ­ρό­τη­τα της δια­δι­κα­σί­ας, τα γρα­πτά των μα­θη­τών μπο­ρούν πλέον να ψη­φιο­ποιού­νται και να απο­θη­κεύ­ο­νται σε απο­θε­τή­ριο, ενώ εξω­τε­ρι­κό σώμα έμπει­ρων βαθ­μο­λο­γη­τών μπο­ρεί να πραγ­μα­το­ποιεί δειγ­μα­το­λη­πτι­κούς ελέγ­χους.

• Στον βαθμό του εθνι­κού απο­λυ­τη­ρί­ου μπο­ρούν να συ­νυ­πο­λο­γί­ζο­νται οι επι­δό­σεις και των τριών τά­ξε­ων του λυ­κεί­ου, ώστε να μην κρί­νε­ται το μέλ­λον ενός παι­διού σε μια τρί­ω­ρη εξέ­τα­ση, όπως σή­με­ρα, αλλά και χωρίς να εξε­λι­χθεί το σχο­λείο σε εξε­τα­στι­κό κέ­ντρο.

Η πο­λι­τι­κή συ­ναί­νε­ση κρί­νε­ται απα­ραί­τη­τη από το υπ. Παι­δεί­ας, καθώς μέχρι να απο­φοι­τή­σουν οι μα­θη­τές που θα πάνε Α΄ Λυ­κεί­ου το 2026-2027, θα έχουν με­σο­λα­βή­σει εθνι­κές εκλο­γές.

• Οι βαθ­μοί τε­τρα­μή­νου, που μπαί­νουν από τους κα­θη­γη­τές, μπο­ρούν να «διορ­θώ­νο­νται» με βάση την τε­λι­κή γρα­πτή επί­δο­ση, ώστε να πε­ριο­ρι­στεί η όποια αυ­θαι­ρε­σία της προ­φο­ρι­κής εξέ­τα­σης.

Το χρο­νο­διά­γραμ­μα

Η κ. Ζα­χα­ρά­κη θα ενη­με­ρώ­σει τους αρ­χη­γούς των κομ­μά­των και τους το­με­άρ­χες Παι­δεί­ας για τις θέ­σεις του υπουρ­γεί­ου, με τους οποί­ους θα ορ­γα­νω­θεί ο διά­λο­γος σε πο­λι­τι­κό πλαί­σιο, στο οποίο θα συμ­με­τά­σχουν οι θε­σμι­κοί εκ­πρό­σω­ποι των εκ­παι­δευ­τι­κών και των γο­νέ­ων. Η πρώτη φάση του δια­λό­γου εκτι­μά­ται ότι μπο­ρεί να ολο­κλη­ρω­θεί έως το τέλος του 2025.

Εν­δο­σχο­λι­κές «πα­νελ­λή­νιες» για το απο­λυ­τή­ριο

Για τα τε­χνι­κά ζη­τή­μα­τα του νέου συ­στή­μα­τος, το υπουρ­γείο Παι­δεί­ας θα προ­τεί­νει κάθε κόμμα να ορί­σει ει­δι­κούς εμπει­ρο­γνώ­μο­νες. Βε­βαί­ως, θα λη­φθεί υπόψη πώς εφαρ­μό­ζε­ται το εθνι­κό απο­λυ­τή­ριο σε άλλες χώρες διε­θνώς, όπως εν­δει­κτι­κά το Baccalauréat στη Γαλ­λία και το Abitur στη Γερ­μα­νία, αλλά και το International Baccalaureate. Επί­σης, για την επο­πτεία των εξε­τά­σε­ων θα πρέ­πει θε­σμο­θε­τη­θεί ανε­ξάρ­τη­τη αρχή εξε­τά­σε­ων.

Η πο­λι­τι­κή συ­ναί­νε­ση για το εθνι­κό απο­λυ­τή­ριο κρί­νε­ται απα­ραί­τη­τη, καθώς εάν η υλο­ποί­η­σή του ξε­κι­νή­σει από την Α΄ Λυ­κεί­ου του σχο­λι­κού έτους 2026-2027, μέχρι να απο­φοι­τή­σουν οι μα­θη­τές θα έχουν με­σο­λα­βή­σει εθνι­κές εκλο­γές. Αλ­λω­στε, είναι μια ώριμη ιδέα. Εν­δει­κτι­κά, το εθνι­κό απο­λυ­τή­ριο είχε ετοι­μα­στεί ως σχέ­διο νόμου από τον Γιώρ­γο Πα­παν­δρέ­ου όταν διε­τέ­λε­σε υπουρ­γός Παι­δεί­ας το 1994-1996, και το «Νέο Σχο­λείο» επί υπουρ­γί­ας Αννας Δια­μα­ντο­πού­λου το 2009-2012. Επί­σης, είχε εν­σω­μα­τω­θεί στα προ­γράμ­μα­τα παι­δεί­ας του ΠΑΣΟΚ (το 2008) και της Ν.Δ. (το 2018), ενώ πα­ρό­μοιες ιδέες πε­ριεί­χε και το πό­ρι­σμα της επι­τρο­πής Αντώ­νη Λιά­κου στον εθνι­κό διά­λο­γο που ορ­γα­νώ­θη­κε επί ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ το 2016.

Οι θέ­σεις των κομ­μά­των

Εως τώρα έχουν δη­λώ­σει συμ­με­το­χή στον διά­λο­γο όλα τα κοι­νο­βου­λευ­τι­κά κόμ­μα­τα, πλην του ΚΚΕ, που θε­ω­ρεί ότι με το εθνι­κό απο­λυ­τή­ριο θα αυ­ξη­θούν οι εξε­τά­σεις, το άγχος των μα­θη­τών και οι οι­κο­γε­νεια­κές δα­πά­νες για φρο­ντι­στή­ρια.

Από το ΠΑΣΟΚ, ο βου­λευ­τής και το­με­άρ­χης Παι­δεί­ας του κόμ­μα­τος Στέ­φα­νος Πα­ρα­στα­τί­δης ανέ­φε­ρε στην «Κ» ότι «για να πε­τύ­χει ο εθνι­κός διά­λο­γος, δεν θα πρέ­πει κάθε κόμμα να έχει ολο­κλη­ρω­μέ­νη πρό­τα­ση, διότι έτσι κα­θέ­να θα εμ­μέ­νει σε αυτήν. Αρ­χι­κά πρέ­πει να συμ­φω­νή­σου­με στα προ­βλή­μα­τα του ση­με­ρι­νού εξε­τα­στι­κού συ­στή­μα­τος, να δούμε τις διε­θνείς πρα­κτι­κές και να συμ­φω­νή­σου­με σε ένα σύ­στη­μα που θα τα αντι­με­τω­πί­ζει το πε­ρισ­σό­τε­ρο δυ­να­τό. Για εμάς τα προ­βλή­μα­τα είναι τρία. Το πρώτο είναι ότι η αξιο­λό­γη­ση των υπο­ψη­φί­ων για τα ΑΕΙ όπως γί­νε­ται σή­με­ρα είναι άδικη, καθώς η επι­τυ­χία κρί­νε­ται από λίγες ώρες εξέ­τα­σης. Το δεύ­τε­ρο αφορά το λύ­κειο, το οποίο είναι σή­με­ρα απα­ξιω­μέ­νο, αφού οι μα­θη­τές είναι προ­σα­να­το­λι­σμέ­νοι στις Πα­νελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις. Το τρίτο είναι οι υψη­λές δα­πά­νες των οι­κο­γε­νειών. Στην Ελ­λά­δα οι δα­πά­νες για την εκ­παί­δευ­ση είναι το 3,4% του συ­νό­λου των οι­κο­γε­νεια­κών δα­πα­νών ετη­σί­ως – ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι 1%. Και μην πα­ρα­βλέ­που­με ότι το ποσό στη χώρα μας εκτι­μά­ται με­γα­λύ­τε­ρο, λόγω της μη έκ­δο­σης απο­δεί­ξε­ων».

Από την πλευ­ρά του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, ο βου­λευ­τής και το­με­άρ­χης Παι­δεί­ας του κόμ­μα­τος Διο­νύ­σης Κα­λα­μα­τια­νός ανέ­φε­ρε στην «Κ» ότι «το υπάρ­χον σύ­στη­μα έχει κλεί­σει τον κύκλο του. Η ει­σα­γω­γή στα πα­νε­πι­στή­μια γί­νε­ται όχι από τα εφό­δια που δίνει στους μα­θη­τές το λύ­κειο, αλλά από όσα παίρ­νουν από τα φρο­ντι­στή­ρια». Ο κ. Κα­λα­μα­τια­νός πρό­σθε­σε ότι η πρό­τα­ση του κόμ­μα­τος βα­σί­ζε­ται σε τρεις άξο­νες: α) ανα­βάθ­μι­ση του απο­λυ­τη­ρί­ου μέσω της ανα­βάθ­μι­σης του λυ­κεί­ου, β) δυ­να­τό­τη­τα ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης σε τμή­μα­τα ΑΕΙ με κα­τάρ­γη­ση της ελά­χι­στης βάσης ει­σα­γω­γής και γ) ορ­γά­νω­ση διε­τών προ­γραμ­μά­των σπου­δών στα ΑΕΙ για τους απο­φοί­τους των επαγ­γελ­μα­τι­κών λυ­κεί­ων. «Δια­φω­νού­με με μια προ­σέγ­γι­ση που πολ­λα­πλα­σιά­ζει τις εξε­τά­σεις στο λύ­κειο και ενι­σχύ­ει την πα­ρα­παι­δεία», τό­νι­σε ο κ. Κα­λα­μα­τια­νός.

Τα προ­βλή­μα­τα είναι δια­πι­στω­μέ­να, λύ­σεις υπάρ­χουν με βάση τη διε­θνή πρα­κτι­κή του εθνι­κού απο­λυ­τη­ρί­ου. Κρί­σι­μο, λοι­πόν, είναι το ερώ­τη­μα αν θα προ­κύ­ψει και πο­λι­τι­κή συ­ναί­νε­ση, μέσα σε ένα άκρως το­ξι­κό πο­λι­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον όπως αυτό σή­με­ρα στην Ελ­λά­δα.

Πηγή: kathimerini.gr