Οι Ελληνες που ταξίδεψαν με τον Μαγγελάνο από Ρόδο, Χίο, Ναύπλιο, Κέρκυρα

Στη μνήμη των 8 ναυ­τι­κών που πήραν μέρος στον πρώτο πε­ρί­πλου της Γης μαζί με τον διά­ση­μο θα­λασ­σο­πό­ρο, η πρε­σβεία της Ισπα­νί­ας ανε­γεί­ρει μνη­μείο στη Ρόδο

Στις 20 Σε­πτεμ­βρί­ου του 1519 πέντε πλοία ανα­χω­ρού­σαν από το ισπα­νι­κό λι­μά­νι του Σαν­λου­κάρ ντε Μπα­ρα­μέ­δα για το πιο σα­γη­νευ­τι­κό τα­ξί­δι στην ιστο­ρία του σύγ­χρο­νου κό­σμου. Ο πορ­το­γά­λος θα­λασ­σο­πό­ρος Φερ­δι­νάν­δος Μαγ­γε­λά­νος ξε­κι­νού­σε, για λο­γα­ρια­σμό της Ισπα­νί­ας, μια φι­λό­δο­ξη απο­στο­λή με σκοπό την ανα­κά­λυ­ψη ενός σύ­ντο­μου δρό­μου προς τα Νησιά των Μπα­χα­ρι­κών, μαζί με 240 ρι­ψο­κίν­δυ­νους ναυ­τι­κούς: ελά­χι­στοι γνω­ρί­ζουν ότι ανά­με­σά τους, σε εκεί­νη τη θρυ­λι­κή πε­ρι­πέ­τεια που θα με­τα­τρε­πό­ταν τε­λι­κά στον πρώτο πε­ρί­πλου της Γης, υπήρ­χαν και οκτώ Ελ­λη­νες. Και ότι ο κα­πε­τά­νιος του «Βι­κτό­ρια», του μο­να­δι­κού πλοί­ου που κα­τόρ­θω­σε να επι­στρέ­ψει από την πα­ρά­τολ­μη επι­χεί­ρη­ση, ήταν Ελ­λη­νας. Το «ημε­ρο­λό­γιο κα­τα­στρώ­μα­τος» που κρα­τού­σε εκεί­νος ο χιώ­της πλοη­γός, ο Φραν­θί­σκο Αλμπο, απο­τε­λεί ένα από τα πο­λυ­τι­μό­τε­ρα έγ­γρα­φα στην ιστο­ρία της ναυ­σι­πλο­ΐ­ας, καθώς τεκ­μη­ριώ­νει τη ρότα του τα­ξι­διού, τα άγνω­στα μέρη που συ­νά­ντη­σαν, τις πρω­τό­γνω­ρες πε­ρι­πέ­τειες που έζη­σαν, πριν γί­νουν τε­λι­κά οι πρώ­τοι άν­θρω­ποι που κα­τόρ­θω­σαν να δια­σχί­σουν όλους τους με­σημ­βρι­νούς της Γης.

Ο Μαγ­γε­λά­νος σκο­τώ­θη­κε από ιθα­γε­νείς στρα­τιώ­τες στις Φι­λιπ­πί­νες, όμως δε­κα­ο­κτώ άν­δρες επέ­στρε­ψαν ζω­ντα­νοί – ανά­με­σά τους πέντε Ελ­λη­νες. Τη μνήμη τους τι­μούν σή­με­ρα, 500 χρό­νια μετά, η ισπα­νι­κή πρε­σβεία και το Ιν­στι­τού­το Θερ­βά­ντες εκ­δί­δο­ντας με­τα­φρα­σμέ­νο σε τρεις γλώσ­σες το «ημε­ρο­λό­γιο κα­τα­στρώ­μα­τος» του έλ­λη­να πλοη­γού και φτιά­χνο­ντας ένα μνη­μείο στη Ρόδο.

Από Ρόδο, Χίο, Ναύ­πλιο, Κέρ­κυ­ρα

«Στον κα­τά­λο­γο ναυ­τιλ­λο­μέ­νων που φυ­λάσ­σε­ται στα Αρ­χεία της Σε­βίλ­λης εγ­γρά­φο­νται εννέα ελ­λη­νι­κά ονό­μα­τα. Οι Μι­γκέλ ντε Ρόδας, Φε­λί­πε ντε Ρόδας, Μι­γκέλ Σάν­τσεθ ντε Ρόδας από τη Ρόδο, Φραν­θί­σκο Αλμπο, Σιμόν ντε Αξιο, Αντό­νιο ντε Αξιο από τη Χίο, Νι­κο­λάο Γριέ­γο, Χουάν Γριέ­γο από το Ναύ­πλιο και Ματέο ντε Γκόρ­φο από την Κέρ­κυ­ρα. Τε­λι­κά επι­βι­βά­στη­καν οκτώ», λέει στα «ΝΕΑ» ο πρε­σβευ­τής του Ελ­λη­νι­σμού Πέδρο Ολά­για. «Ο Φραν­θί­σκο Αλμπο, ο οποί­ος επέ­στρε­ψε το “Βι­κτό­ρια” στη Σε­βίλ­λη, ήταν πολύ ση­μα­ντι­κός. Ηταν ο ένας από τους δύο αν­θρώ­πους που πα­ρου­σιά­στη­καν με τον Χουάν Σε­μπα­στιάν Ελ­κά­νο, επι­κε­φα­λής της απο­στο­λής μετά τον Μαγ­γε­λά­νο, στον αυτο κρά­το­ρα Κά­ρο­λο ώστε να τον πλη­ρο­φο­ρή­σουν για την επι­τυ­χία του τα­ξι­διού και για τις πε­ρι­πέ­τειες τριών ετών».

Από τους Ελ­λη­νες του Μαγ­γε­λά­νου δια­κρί­θη­κε επί­σης ο Μι­γκέλ ντε Ρόδας που ανα­κη­ρύ­χθη­κε Ιπ­πό­της του Τάγ­μα­τος του Αγίου Ια­κώ­βου και Μέγας Πι­λό­τος της Αυτού Με­γα­λειό­τη­τος, ανα­λαμ­βά­νο­ντας τη μυ­στι­κή χαρ­το­γρα­φία του βα­σι­λιά και την ευ­θύ­νη της διορ­γά­νω­σης των επό­με­νων απο­στο­λών στον Νέο Κόσμο.

«Ο Μι­γκέλ ντε Ρόδας ξα­να­τα­ξί­δε­ψε στη Γη του Πυρός με κα­πε­τά­νιο τον Σε­μπα­στιά­νο Κα­μπό­το, με τον οποίο δια­φώ­νη­σε στην πο­ρεία. Ο Κα­μπό­το τον εξό­ρι­σε σε κά­ποιο νησί του Ρίο ντε λα Πλάτα και εκεί­νος προ­σπα­θώ­ντας να δρα­πε­τεύ­σει με ένα μο­νό­ξυ­λο πνί­γη­κε. Επί­σης ο Γριέ­γο κι ένας ακόμη Ελ­λη­νας έμει­ναν για πάντα με τους ιθα­γε­νείς στο Βόρ­νεο» λέει ο Ολά­για.

«Η συμ­βο­λή των Ελ­λή­νων στις εξε­ρευ­νη­τι­κές απο­στο­λές εκεί­νης της επο­χής είναι ση­μα­ντι­κή», προ­σθέ­τει ο ίδιος. «Πα­ράλ­λη­λα με την ανα­γέν­νη­ση που γνώ­ρι­σαν οι θε­τι­κές επι­στή­μες υπήρ­ξε και μια ναυ­τι­κή ανα­γέν­νη­ση με την εκ νέου ανα­κά­λυ­ψη ναυ­τι­κών γνώ­σε­ων όχι μόνο από την κλα­σι­κή και αλε­ξαν­δρι­νή πα­ρά­δο­ση των Ελ­λή­νων, αλλά και από πα­λαιό­τε­ρους χρό­νους, όπως η εποχή των Μι­νω­ι­τών. Από τον 13ο αιώνα, που οι Λα­τί­νοι σμί­γουν με τους Ελ­λη­νες, αρ­χί­ζει να επω­ά­ζε­ται με νέο, πιο δυ­να­μι­κό τρόπο αυτή η ναυ­τι­κή ανα­γέν­νη­ση που επέ­τρε­ψε τις με­γά­λες εξε­ρευ­νή­σεις».

Ναυ­τι­κή ταυ­τό­τη­τα

Το γε­γο­νός επι­βε­βαιώ­νει και ο κα­θη­γη­τής στο Τμήμα Με­σο­γεια­κών Σπου­δών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου Σπύ­ρος Συ­ρό­που­λος: «Η συμ­με­το­χή και η επι­βί­ω­ση Ελ­λή­νων στην απο­στο­λή του Μαγ­γε­λά­νου δεν εκ­πλήσ­σουν. Ει­δι­κά για τη Ρόδο, επι­σφρα­γί­ζουν τη ναυ­τι­κή ταυ­τό­τη­τα του νη­σιού, που κα­τα­γρά­φε­ται ήδη από την αρ­χαϊ­κή εποχή στην “Ιλιά­δα” του Ομή­ρου. Συ­νυ­φα­σμέ­νη με τη ναυ­το­σύ­νη, είχε εκ­πλη­κτι­κό εμπο­ρι­κό στόλο, ήταν οι­κο­νο­μι­κό κέ­ντρο λόγω της κομ­βι­κής θέσης της και γι’ αυτό με­γά­λες θα­λάσ­σιες δυ­νά­μεις – Ισπα­νοί και Πορ­το­γά­λοι – επέ­λε­ξαν ναύ­τες από το νησί».

Πηγή: tanea.gr

Κα­τε­ρί­να Ροββά